T.C. BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ\t
ESAS NO\t: 2023/893 Esas
KARAR NO\t: 2024/253 Karar
DAVA\t: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ\t: 18/09/2023
KARAR TARİHİ\t: 12/03/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH \t: 22.03.2024
Davacı tarafından mahkememizde açılan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı dava dilekçesinde; Tarafına ciro yolu ile intikal eden ...bank, ... Şubesine ait, ..., .... TCKN numaralı, ... adına tanzim olunmuş, 200.000,00-TL bedelli, 31/10/2023 ödeme tarihli, .... namına yazılmış çekin zayi olduğunu, tarafınca 06/09/2023 tarihinde İstanbul .... Köyündeki inşaatın yapım işlerine karşılık sözleşme karşılığında, inşaat sahibi ....'nin cirantası ile alındığını, çeki teslim aldığı 06/09/2023 tarihinden beri pantolonunun cebinde duran çekin 11/09/2023 günü yine inşaatta çalışırken cebini kontrol ettiğinde kaybolduğunu fark ettiğini, tüm aramalara rağmen bulamadığına, .... polis Merkezi Amirliğine giderek, çekin zayi olduğun beyan ettiğini, neticede çekin ödenmemesi yönünden ihtiyati tedbir kararı verilmesini, bankaya bildirilmesini, akabinde çekin kayıp nedeniyle iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; TTK'nın 818/1-s maddesi atfıyla aynı yasanın 757 ve takip eden maddelerine göre açılan zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkin çekişmesiz yargı işidir.
Anılan yasa hükmü gereğince zayi nedeniyle çek iptali davası açma hakkı lehtar veya hamile tanınmış bir haktır. Keşidecinin bu hakkı yoktur. İlanı yaptırılan çek yönünden davacının hamil sıfatında (çek görüntüsü, kolluk ifadesi ve mahkememiz beyanı dikkate alınarak) olması nedeniyle aktif husumet ehliyetinin varlığı kabul edilmiştir.
Çeklerde de kıyasen uygulanması gereken TTK.nın 759. maddesi uyarınca çeki eline geçiren bilinmiyorsa, çekin iptaline karar verilmesi istenebilir. İptal isteminde bulunan kişi, çek elinde iken zıyaa uğradığını inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sağlamak ve çekin suretini ibraz etmek veya çekin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür.
Yargılamaya konu çeke %15 teminatla ödeme yasağı konulmuştur.
TTK 760 maddesine uygun olarak aynı yasanın 762 maddesi hükmünde öngörülen Türkiye Ticaret Sicil Gazetesi'nde zayii olduğu iddia edilen çekle ilgili 3 defa ilan yapılmış, TTK 761 maddesi uyarınca 3 aylık yasal süre içinde yapılan ilanlara rağmen çeki bulan veya meşru hamili olduğunu iddia eden olmamış, çekin başkasının elinde haklı olarak bulunduğuna dair hiçbir beyan veya delil dosyaya sunulmamış, çekin ödeme için bankaya ibraz edilmediği görülmüştür.
Davacı, duruşmada \"Ben demirci ustasıyım, benim ticari işletmem mevcuttur, ben ...'nin demir çatı işini yapmaktaydım, bu demir çatı işini yapmak ve malzeme almak için tarafıma ... tarafından dava dilekçemin ekinde göstermiş olduğum ve görüntüsünü sunduğum çek tarafıma verildi. Ben bu çeki inşaatta cebimde iken düşürdüğümü düşünmekteyim, bu çekin bedeli ... tarafından ödenmiştir. Herhangi bir takip ve bankaya ibraz bulunmamaktadır. Ben ....nu tanımıyorum. ... Mahmutbey'de ....'de otomobil işiyle uğraşmaktadır. Kendisi çek sahibini de tanımaktadır. Kendisi onunla ilişkilidir. Ben bu çeki aldıktan sonra herhangi bir ticari defterime kaydetmedim, bunu malzeme almak için kullanacaktım. Ben keşideci ...'ni tanımıyorum. Davamın kabulüne karar verilsin\" şeklinde beyanda bulunmuştur.
Tüm dosya içeriğine göre; davacının adresi itibariyle mahkememizin yetkisinde bulunan ve ilanları yaptırılan dava konusu çekin belirlenip ilan olunan süresi içinde muhatap banka şubesine veya mahkememize sunulmaması nedeniyle iptaline karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davacının davasının KABULÜ İLE,
-...bank ...Şubesine ait, ... Seri Numaralı, Keşidecisi ...., Keşide Yeri İzmir, Keşide Tarihi 31/10/2023 olan, 200.000,00-TL bedelli çekin ZAYİ NEDENİYLE İPTALİNE,
2-Harçlar tarifesi uyarınca alınması gereken 427,60-TL harçtan davacı tarafça peşin yatırılan 269,85-TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 157,75-TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye irat KAYDINA,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendisi üzerinde BIRAKILMASINA,
4-Kullanılmayan gider avansının HMK 333. maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra davacıya İADESİNE,
5-Ödeme yasağının karar kesinleşinceye kadar DEVAMINA,
6-HMK 392/2 maddesi uyarınca kararın kesinleşmesinden itibaren bir ay içinde tazminat davası açılmadığı takdirde ve talep halinde teminatın davacıya İADESİNE,
7-HMK'nın uygulanmasına dair yönetmeliğin 58/1 maddesi gereğince taraflardan birinin talebi halinde gerekçeli kararın taraflara TEBLİĞİNE,
Dair; 6100 sayılı HMK.'nun 341. ve devamı maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere davacı asilin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 12/03/2024
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır