T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
14. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2021/641
KARAR NO: 2024/915
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: Bakırköy 4. Asliye Ticaret Mahkemesi
TARİHİ: 08.10.2020
NUMARASI: 2018/1347 Esas - 2020/541 Karar
DAVA: İtirazın İptali
Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının ilk derece mahkemesince yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerle davanın kabulüne dair verilen karara karşı, her iki taraf vekillerince istinaf yoluna başvurulması üzerine Dairemize gönderilmiş olan dava dosyası incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; davacı taraf ile davalı taraf arasında 01.10.2107 / 01.10.2018 tarihleri arasında geçerli olmak üzere ... nolu \"Freight Forwarders liability Insurance Policey( Taşıma İşleri Yüklenicisi Sorumluluk Sigortası Poliçesi) imzalandığını davalı taraf ile yapılan poliçelere ilişkin primler yönünden kısmi ödeme yaptığını kalan bakiye prim borçlarını halen ödemediğini, bu durumun davacı defter ve kayıtlarında sabit olduğunu, bakiye alacakları için Çatalca icra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile ilamsız takip yapıldığını, fakat davalı tarafın haksız olarak itiraz ettiğini bu sebeple iş bu davanın açıldığını, davalı tarafın alacaklarının zamanaşımına uğradığını iddiasının haksız ve dayanıksız olduğunu yukarıda ki izah ve sebeplerle itirazı iptali ile takibin devamını %20 icra inkar tazminatına, mahkeme masrafları ve vekaleti ücreti davalıya yüklenilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili, savunmasında özetle; davacı tarafın alacağının zamanaşımına uğradığını, davacı tarafın icra takibinde alacağı 19.037,18 Euro olarak gösterdiğini, oysa poliçenin toplam 26.075 Euro prim tutarı ile 03.03.2016 01.01.2017 vadeli ve 9 ay süreli olduğu, 13.039 Euro'luk kısmının ise 8 ay içinde 4. taksite bölünerek taksitlendirildiği ibraz edilen poliçe üzerinde yazıldığını, poliçenin 2.sayfasında prim tutarları 3.sayfada ise taksit tablosunda yer aldığını; 03.03.2016 tarihinde 3.262 Euro, 01.05.2016 tarihinde 3.259Euro, 01.07.2016 tarihinde 3.259 Euro, 01.09.2016 tarihinde 3.259 Euro olmak üzere toplamda 13.039 Euro taksltlendirllen alacağın dışında kalan kısmı hakkında takip başlatmasının mümkün olmadığını, davacı tarafın davalı yanı temerrüde düşürmediğini ve bildirimde bulunmadığını davacı tarafın kısmen tahsil ettiği ve kalan prim alacağını taksitlendirdiği prim alacağının ödenmeyen kısmı için yasa gereği süre vererek ihtarda bulunmadığı gibi zamanaşımı süresinde nasıl hesaplandığı anlaşılmayan bir şekilde alacak iddiaların olduğunu alacak İddiasının ispatının külfetinde olduğunu, davacı taraf ödemekle yükümlü olduğu hasar tazminat borcundan fazlasını talep ettiğini davacının 410001020901-9 nolu poliçeden kaynaklanan prim alacağı bulunmadığını bu açıklanan sebeplerden dolayı itirazı iptali takibin reddini, %20 den az olmamak üzere icra inkar tazminatına, yargılama ve vekaleti ücreti davacıya yüklenilmesini talep ve beyan edilmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; \"...Davacının davalıdan kaydi olarak 19.037.18 EURO Tutarında alacaklı olduğu açıklanmış, dava sigorta prim sözleşmesinden kaynaklanan itirazın iptali davası olup, alınan bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamından; davacının davalı aleyhine Çatalca İcra Dairesinin ... esas sayılı takip dosyası ile 19.037,18 Euro alacak için icra takibi yaptığı, davalının süresi içerisinde itirazı üzerine davacı tarafından iş bu davanın açıldığı, davacı tarafından davalıya 57.575 Euro tutarlı fatura düzenlendiği, davalının davacıya 38.537,82 Euro ödeme yaptığı, davalının davacıya 19.037,18 Euro borçlu olduğu, taraflar arasındaki ticari ilişkinin Euro üzerinden kurulduğu, faturaların da bu para cinsi üzerinden düzenlendiği, dolayısıyla davacının davalıdan Euro üzerinden talepte bulunabileceği...\" gerekçesiyle, itirazın iptali davasının kabulü ile davalı borçlunun Çatalca İcra Dairesi ... esas sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın iptali ile, takip konusu asıl alacağın aynı cins kamu bankalarınca bir yıllık mevduata uygulanan faiz oranında faiz uygulanmak suretiyle devamına, takip konusu 19.037,18 Euro alacağın takip tarihindeki TL karşılığı olan 143.730,71 TL üzerinden % 20 icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, karar verilmiştir. Bu karara karşı, davacı ve davalı vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ Davacı vekili, istinaf başvuru dilekçesinde özetle; Yabancı para alacağımının karar tarihi itibariyle TCMB efektif satış kuru üzerinden TL ye çevrilerek taraflarına vekalet ücreti tayini gerekmekte iken ilk derece mahkemesince alacağın davanın açıldığı tarihteki TL karşılığı üzerinden hatalı/eksik vekalet ücreti tayini yapıldığını, tüm bu sebeplerle, vekalet ücretinin 20.799,37 TL olarak belirlenmesi gerektiğini, nitekim Yargıtay 9. HD. 2019/6569 E., 2019/16794 K. ve 26.09.2019 tarihli ilamı ile Yargıtay 9. HD'nin 2020/1108 E, 2020/5362 K ve 11.06.2020 tarihli ilamının da bu yönde olduğunu, mahkemece bu eksikliğin giderilmesi için HMK'nın 305/A uyarınca ek karar tesis edildiğini, gerekçeli kararın hüküm kısmı yeniden düzenlenerek, doğru tutarda dava vekalet ücreti tayini yapıldığını, Bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, kararın vekalet ücreti yönünden düzeltilmesine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı vekili, istinaf başvuru dilekçesinde özetle; Davacı alacağının tespitine ilişkin bilirkişi incelemesi çelişki içerdiğini ve eksik incelemeye dayandığını, bu bilirkişi raporuna göre karar oluşturamayacağını, nihai olarak 19.037,18 € alacağın, rapordaki çelişkiye rağmen kabul edilme gerekçesinin de belirtilmediğini, kararın değerlendirme ve sonuç kısmında davacı tarafından 57.575-€ fatura kesildiği iddiasının gerçeği yansıtmadığını, bu yanlış tespitlerin kararın kaldırılması nedeni olduğunu, Davalının borcun hangi dönem prim borcu olduğunu bilmediği bir durumda kötü niyetten bahsedilemeyeceğini, davalının 2016-2017-2018 ve devam eden yıllarda sigorta ilişkisini sürdürdüğünü, icra inkar tazminatına hükmedilmesi için alacağın tutarının borçlu tarafından bilinmesi ve borcun likit olması gerektiğini, oysa davalı borcunun nereden kaynaklandığını dahi bilmeden , takiple karşılaştığını, ödeme emrinde dahi yeterli açıklık, borcu anlayabilecek açıklama görmediğini, bu nedenle , borca itiraz haklı olup, kötü niyetli olmadığını, koşulları oluşmayan icra inkar tazminatı kararı talebi ret edilmesi gerektiği halde kabulüne dair mahkeme kararının kaldırılması gerektiğini, Sigorta priminin ödenmesinde temerrüte düşülmesi halinde; TTK'nın 1434. veve 1434/3.maddelerinin uygulamasının açık olduğunu, buna göre \"....sigortacı sigorta ettirene noter eliyle veya iadeli taahhütlü mektup ile on günlük süre vererek prim borcunu ödemesini, aksi halde temerrüt nedeniyle sözleşmenin fesih edileceğini bildirmekle\" yükümlü olduğunu, temerrüt koşullarının sigortalı aleyhine değiştirilemeyeceğini, kısaca TBK'nın 107.madde hükmünün uygulanamayacağın, Davacı 2017 yılı prim alacağını, ... nolu hasar dosyasının tazminat borcundan mahsup ederek tahsil ettiğini, İlk derece mahkemesinin kararının değerlendirme kısmı son paragrafında yer alan ... ve ... no.lu ödemelerin tespit edildiğini, ... ve ... hasar ödemelerinin ise araştırılmadığını, yurt dışında gerçekleşen hasarın tutarı ve tazmin edildiği yazışmalar ile kanıtlandığını, mahkeme dosyasına bu yazışmalarda delilleri ile sunulduğunu, davacının eksik hasar tazminatı ödemiş olduğu araştırılmadığını, bu husustaki itirazları mahkemece sadece defter kayıtlarının incelenmesi ile sınırlı araştırıldığını, bu aşamada eksik bırakıldığını, davacının ve acentesi yetkililerince kalan hasar tutarının prim borcuna mahsup edileceğinin beyan edildiğini, akski halde hasarı eksik ödemesine ilişkin haklı bir gerekçe sunması gerektiğini, diğer hasar ödemeleri yapıldığından eksik ödeme yapmanın hukuki bir dayanağı ve haklı bir gerekçesi bulunmadığını, gerçekte, davacının, TTK'nın 1480.maddesi hilafına takas mahsup yaptığını, bu konuda müvekkilinin onayını da almadığını, primin mahsup yoluyla tahsil edilmiş olduğuna dair iddiaları yeterince araştırılmadığını, incelemenin eksik bırakıldığını, Bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE Dava, bakiye sigorta pirim alacağının tahsili için başlatılan takibe vaki itirazın İİK'nın 67. maddesi uyarınca iptali istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda davanın kabulüne karar verilmiş; bu karara karşı davacı ve davalı vekilince, yasal süresi içinde istinaf başvurusunda bulunulmuştur.İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülmüş olan istinaf nedenleriyle ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır. Davacı vekilinin istinaf başvurusunun değerlendirilmesinde; Davacı vekilince, ilk derece mahkemesinin 08.10.2020 tarihli gerekçeli kararında davanın kabulüne karar verildiğini, ancak hükümde lehlerine tayin edilen vekalet ücretinin yanlış hesaplandığını, hüküm tarihindeki kur üzerinden belirlenen tutar dikkate alınarak vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini, bu yöndeki başvuruları üzerine ilk derce mahkemesince ek karar ile doğru şekilde vekalet ücretine hükmedildiğini ileri sürerek, hak kaybı olmaması adına ilk derece mahkemesinin 08.10.2020 tarihli gerekçeli kararının lehlerine tayin edilen vekalet ücreti bölümü yönünden istinaf ettiklerini bildirdiği anlaşılmıştır. Dosyanın incelenmesinde davacı vekilince istinaf nedeni kapsamında ilk derece mahkemesine 17.12.2020 tarihli dilekçe ile başvurarak talepte bulunulduğu, ilk derece mahkemesince de HMK'nın 305/A maddesi kapsamında 11.01.2021 tarihli ek karar ile davacı talebi gibi, hüküm tarihindeki kur üzerinde belirlenen tutar dikkate alınarak davacı lehine vekalet ücretine hükmedildiği anlaşılmaktadır. Zaten bu husus davacı vekilinin sunduğu istinaf dilekçesi içeriğinde de belirtilmiştir. Davalı tarafın, ek karara yönelik bir istinaf başvurusu da bulunmamaktadır. Buna göre davacı vekilinin istinaf başvurusunun konusuz kaldığı sonucuna varılmıştır.Davalı vekilinin istinaf başvurusunun incelenmesinde; Davacı yan, davalı lehine 01.01.2017-01.01.2018 dönemini kapsayan sigorta poliçesi tanzim edildiğini, poliçede toplam primin 31.500 Euro olup, pirim ödemelerinin de 8 taksitte yapılacağının kararlaştırıldığını, iş bu poliçe kapsamında bakiye ödenmeyen 19.037,18 Euro pirim alacağının takip ve dava konusu olduğunu, pirim ödeme vadeleri kararlaştırılmakla ayrıca temerrüt ihtarına gerek bulunmadığını ileri sürmüş, davalı verili ise prim alacağının zaman aşımına uğradığını, bakiye prim borcu bulunmadığını, davacının temerrüt ihtarında bulunmadığını, bir kısım pirim alacağını hasar ödeme tutarından mahsup ettiğini, bakiye borcun bu surette bulunmadığını ileri sürmüştür. Davacı alacağının davalı lehine 01.01.2017-01.01.2018 dönemini kapsayan sigorta poliçesi kapsamında ödenmediği ileri sürülen prim alacağına ilişkin olduğu anlaşılmakla, TTK 1420 maddesi uyarınca poliçe tarihi ile prim ödeme vade tarihlerine göre 2 yıllık zaman aşımı süresi dolmadan takip başlatıldığı anlaşılmakla, davalı vekilinin zaman aşımı defi yerinde değildir. İlk derece mahkemesince zamanaşımı defi konusunda değerlendirme yapılmamış olmakla birlikte, kurulan hüküm kapsamında bu hususun zımnen yerinde görülmediği değerlendirilmiş, yukarıda belirtildiği surette somut olayda alacak muacelliyet tarihine göre zamanaşımı defi yerinde olmadığı görülmekle, bu husus eleştirilerek dairemizce zaman aşımı definin reddi gerektiği sonucuna varılmıştır. İlk derece mahkemesince taraf delilleri ile ticari defter ve kayıtları üzerinde inceleme yaptırılarak bilirkişi raporu alınmış, alınan bilirkişi raporu içeriğindeki tespitlere göre davacının kendi ticari defter kayıtları ile ödemelerden sonra davalıdan 19.037,18 Euro alacaklı görüldüğü, davalının ise kendi kayıtlarında davacıya 16.622,28 Euro borçlu görüldüğü, aradaki 2.414,90 Euroluk farkın davlının TL ödemeleri kapsamında kur farkından kaynaklı olduğu tespiti yapılmıştır. Davalının savunma ve rapora itiraz dilekçesi kapsamında davacı sigorta şirketi nezdinde açılan ... nolu hasar dosyası kapsamında ( ... Kamyon Yangını) hasar dosyası açıldığı, bu dosyada 38.742,49 Euroluk hasar kaydı bulunduğu, ancak davacı yanca sadece 20.000 Euro hasar ödemesi yapıldığı, bakiye 18.742,49 Euro nun ise prim alacağına mahsup edildiği iddiası kapsamında hasar dosya örneği dosyaya celp edilerek bilirkişi ek raporu alınmıştır. Davalı itirazı kapsamında alınan ek raporda savunmada ileri sürelen iddia kapsamında hasar dosyasından yapılan ödemeler dışında başkaca sigortacı sorumluluğunda bir hasar kaydının bulunmadığının tespit edildiği anlaşılmıştır. HMK 282 maddesi uyarınca bilirkişi raporlarının takdiri delil olduğu da dikkate alındığında, ilk derece mahkemesince sunulan deliller, ödeme dekontları, sigorta hasar dosyası ile poliçe pirim ödeme hükümleri kapsamında, davanın kabulü yönündeki kararı isabetli olup, davalı vekilinin bilirkişi raporunun alacağın tespitine ilişkin çelişkili raporuna ve eksik incelemeyle karar verildiği, ayrıca davacının dava konusu pirim alacaklarını hasar dosyası tazmin borcundan mahsup ettiğinin kabulü gerektiği yönündeki istinaf nedenleri yerinde görülmemiştir. Davacı alacağının pirim alacağına ilişkin olup, takip konusu alacak likit alacak niteliğinde olmakla, davalı aleyhine inkar tazminatına hükmedilmesi yasa ve usule uygun olup, aksi yöndeki davalı istinafı da yerinde değildir. Pirim alacak ve taksit ödeme vadelerinin taraflar arasında imzalandığı ihtilafsız olan sigorta poliçesinde yer aldığı da gözetildiğinde, vadesinde ödenmeyen prim alacağı muaccel olacaktır. Buna göre davacının bakiye prim alacağının tahsili için davalıyı ayrıca temerrüde düşürmesi gerekmediğinden, davalı vekilinin davacı yanca müvekkilini temerrüdü düşürmeden bakiye pirim alacağı tahsilini talep edemeyeceği yönündeki istinafı da yerinde görülmemiştir.Taraf vekillerinin istinaf başvuru nedenleri ile sınırlı olarak dosya üzerinden yapılan istinaf incelemesi sonucunda, ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararında yasa ve usule aykırılık bulunmadığı gibi kamu düzenine aykırılık da görülmediğinden, davacı vekilinin istinaf başvurusunun konusuz kaldığı anlaşılmakla karar verilmesine yer olmadığına, davalı vekilinin istinaf başvurusunun ise HMK'nın 353/1.b.1 maddesi uyarınca esastan reddine dair aşağıdaki hüküm verilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; A-Davacı vekilinin istinaf başvurusu yönünden; 1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun, ilk derece mahkemesince verilen ek karar sonucu konusuz kaldığı anlaşılmakla, davacı vekilinin istinaf başvurusu hakkında karar verilmesine yer olmadığına, 2-Davacı tarafından yatıralan istinaf harçlarının Hazineye gelir kaydına, 3-Davacı tarafından yapılan kanun yolu giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, B-Davalı vekilinin istinaf başvurusu yönünden; 1-Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1.b.1. maddesi uyarınca, esastan reddine, 2-Davalı tarafından yatırılan istinaf başvuru ve peşin karar harçlarının Hazineye gelir kaydına; bakiye 5.890,60 TL istinaf karar harcının davalıdan tahsiline, 3-Davalı tarafça yapılan kanun yolu giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, 4-Gerekçeli kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine, 5-Dosyanın, kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine dair; HMK'nın 353/1.b.1 maddesi uyarınca dosya üzerinden yapılan istinaf incelemesi sonucunda, 30.05.2024 tarihinde, oybirliğiyle ve kesin olarak karar verildi.
KANUN YOLU: HMK'nın 362/1.a maddesi uyarınca, dava konusunun değerine göre karar kesindir.