T.C. BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ\t
\t\t
ESAS NO\t: 2023/1180 Esas
KARAR NO\t: 2024/244
TALEP\t: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
TALEP TARİHİ\t: 07/12/2023
KARAR TARİHİ\t: 12/03/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH \t: 14/03/2024
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Talep eden vekili talep dilekçesinde; ...bank .... Şb, .... Çek Seri Numaralı, 25.12.2023 Keşide Tarihli, ... keşidecisi olan, Ödeme yeri İSTANBUL 13.000,00 TÜRK LİRASI, değerinde çek, ...bank .... Şb, ... Çek Seri Numaralı, 30.12.2023 Keşide Tarihli, ... keşidecisi olan, Ödeme yeri İSTANBUL 12.500,00 TÜRK LİRASI, değerinde çek, ...bank ... Şb, ... Çek Seri Numaralı, 20.01.2024 Keşide Tarihli, ... keşidecisi olan, Ödeme yeri İSTANBUL 17.000,00 TÜRK LİRASI, değerinde çek, ...bank .... Şb, ... Çek Seri Numaralı, 10.02.2024 Keşide Tarihli, ... keşidecisi olan, Ödeme yeri İSTANBUL 14.000,00 TÜRK LİRASI, değerinde çek ve ...bank ... Şb, ... Çek Seri Numaralı, 05.02.2024 Keşide Tarihli, ... keşidecisi olan, Ödeme yeri İSTANBUL 17.500,00 TÜRK LİRASI, değerinde çeklerin müvekkilinin uhdesinde iken kaybolduğundan dolayı tahsilinin mümkün olmadığını, bu durumun ileride telafisi güç mağduriyetler yaratma imkanı barındırdığını, kaybedilen çeklerin üçüncü şahısların ellerine geçmesi halinde müvekkilinin mağdur olacağını, bu nedenle kötü niyetli üçüncü kişilerin haksız şekilde yararlanarak sebepsiz zenginleşmesine mahal vermemek ve müvekkilinin mağdur olmaması için ihtiyati tedbir kararı verilerek ödeme yasağı konulmasına (çek teminat bedeli vs) ve çeklerin kayıp nedeniyle iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; TTK'nın 818/1-s maddesi atfıyla aynı yasanın 757 ve takip eden maddelerine göre açılan zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkin çekişmesiz yargı işidir.
Anılan yasa hükmü gereğince zayi nedeniyle çek iptali davası açma hakkı lehtar veya hamile tanınmış bir haktır. Keşidecinin bu hakkı yoktur. İlanı yaptırılan çek yönünden davacının hamil sıfatında olması ve çek görüntüsünü sunduğundan aktif husumet ehliyetinin varlığı kabul edilmiştir.
Çeklerde de kıyasen uygulanması gereken TTK.nın 759. maddesi uyarınca çeki eline geçiren bilinmiyorsa, çekin iptaline karar verilmesi istenebilir. İptal isteminde bulunan kişi, çek elinde iken zıyaa uğradığını inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sağlamak ve çekin suretini ibraz etmek veya çekin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür.
Çek bedellerinin % 30'u tutarı teminat karşılığında çekler üzerine ödeme yasağı konulmuştur.
TTK 760 maddesine uygun olarak aynı yasanın 762 maddesi hükmünde öngörülen Türkiye Ticaret Sicil Gazetesi'nde zayii olduğu iddia edilen çekle ilgili 3 defa ilan yaptırılmıştır.
Davacı tarafından 11/03/2024 tarihli dilekçesi ile: HMK 123 maddesi davanın geri alınması müessesi şeklinde düzenlendiğini, müvekkilinin davaya geri almaya karar verdiğini, davanın geri alınması sebebiyle davanın açılmamış sayılmasına dair karar verilmesini talep etmiştir.
Tüm dosya kapsamına göre davanın teknik anlamda bir dava olmadığı, hasımsız olması nedeniyle talep şeklinde değerlendirilmesi gerektiği, dolayısıyla davanın geri alınması kurumunun işbu dosyaya uygulanamayacağı, talebin geri alınması nedeniyle bu aşamada talebin konusuz kaldığı, ibraz edilen çekler yönünden ise verilen sürede davanın açılmadığı dikkate alınarak tüm çekler yönünden aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Talebe konu;
-...bank ... şubesine ait, ... Çek Seri Numaralı, 30.12.2023 Keşide Tarihli, keşidecisi ... olan, 12.500,00-TL bedelli çek,
-...bank ... Şubesine ait, ... Çek Seri Numaralı, 20.01.2024 Keşide Tarihli, keşidecisi ... olan, 17.000,00-TL bedelli çek,
-...bank ... Şb, ... Çek Seri Numaralı, 10.02.2024 Keşide Tarihli, keşidecisi ... olan, 14.000,00-TL bedelli çek yönünden talep eden talebini geri aldığından talep edenin talebi hakkında KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,
-Karar verilmesine yer olmadığına dair karar verilen çekler yönünden ödeme yasağının karar kesinleşinceye kadar DEVAMINA,
2-Talebe konu;
-...bank ... Şubesine ait, ... seri numaralı, 25/12/2023 keşide tarihli, keşidecisi ... olan, 900.000,00-TL bedelli çek,
-...bank ... Şubesine ait, .... seri numaralı, 05/02/2024 keşide tarihli, keşidecisi ... olan, 750.000,00-TL bedelli çek yönünden TALEBİN REDDİNE,
-Talebin reddine karar verilen çekler yönünden ödeme yasağının kaldırıldığı anlaşıldığından bu konuda yeniden müzekkere yazılmasına YER OLMADIĞINA,
3-Mahkememizce müdahil ... tarafından dosyamıza sunulan ve mahkememizin .... kasa numarasına kaydedilen ...bank ... Şubesine ait, ... seri numaralı, 05/02/2024 keşide tarihli, keşidecisi ... olan, 750.000,00-TL bedelli çek aslının müdahale talep eden ...'ya İADESİNE,
Harçlar tarifesi uyarınca alınması gereken alınması gereken 427,60-TL karar ve ilam harcının, davacı tarafça peşin yatırılan 269,85-TL'den mahsubu ile bakiye 157,75-TL'nin davacıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendisi üzerinde BIRAKILMASINA,
5-Kullanılmayan gider avansının HMK 333. maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra davacıya İADESİNE,
6-HMK 392/2 maddesi uyarınca kararın kesinleşmesinden itibaren bir ay içinde tazminat davası açılmadığı takdirde ve talep halinde teminatın davacıya İADESİNE,
7-HMK'nın uygulanmasına dair yönetmeliğin 58/1 maddesi gereğince taraflardan birinin talebi halinde gerekçeli kararın taraflara TEBLİĞİNE,
Dair; 6100 sayılı HMK.'nun 341. ve devamı maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere tarafların yokluğunda dosya üzerinde yapılan incelemeler neticesinde karar verildi. 12/03/2024
Katip ...
¸e-imza
Hakim ...
¸e-imza