T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
26. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2022/1252 - 2024/804
T.C.
ANKARA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
26. HUKUK DAİRESİ
ESAS NO\t: 2022/1252
KARAR NO\t: 2024/804
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t: ANKARA 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ\t\t: 07/02/2022
NUMARASI\t\t: 2020/426 Esas 2022/105 Karar
DAVACI\t:
VEKİLLERİ\t:
DAVALILAR\t:
DAVANIN KONUSU\t: Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
KARAR TARİHİ\t: 06/06/2024
GEREKÇELİ KARAR
YAZILMA TARİHİ\t: 30/06/2024
\tİlk derece mahkemesince verilen karara karşı davalı ... Sigorta AŞ vekili tarafından süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;
\tTARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI
\tDavacı vekili, 18/12/2018 tarihinde davalı ... Sigorta AŞ’ye zorunlu mali sorumluluk sigortası ile sigortalı olan ve davacının yolcu olarak bulunduğu ... plakalı araç ile davalı ... Sigorta AŞ’ye zorunlu mali sorumluluk sigortası ile sigortalı ... plakalı aracın neden oldukları kazada davacının ağır şekilde yaralandığını, kaza tespit tutanağında sigortalı araç sürücülerinin kusurlu bulunduğunu, davacının yolcu konumunda olup kusuru bulunmadığını, Bülent Ecevit Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezince düzenlenen 26/06/2019 tarihli rapora göre davacının % 30 oranında malul kaldığı, 9 ay süreyle iş göremez halde kaldığı ve 4 ay bakıcı ihtiyacı olduğunun belirtildiğini, davalı sigorta şirketlerine yapılan başvuru sonucunda bir kısım ödeme yapıldığını, ancak ödemelerin gerçek zararı karşılamadığını, arabuluculuk aşamasında anlaşma sağlanamadığını, davada tüm denkleştirme nedenleri gözetildiğini ve teselsül hükümlerine dayanıldığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 900,00 TL sürekli iş göremezlik, 50,00 TL geçici iş göremezlik ve 50,00 TL bakıcı gideri olmak üzere toplam 1.000,00 TL tazminatın olay tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini istemiş, yargılama sırasında sürekli iş göremezlik tazminatı talebini 296.658,11 TL, geçici iş göremezlik tazminatı talebini 18.313,33 TL, bakıcı gideri talebini 10.021,43 TL olarak ıslah etmiştir.
\tDavalı ... Sigorta AŞ vekili, sağlık kurulu raporundaki aleyhe hususları kabul etmediklerini, geçici iş göremezlik hali ve geçici bakıcı giderlerinin sağlık gideri teminatı kapsamında olduğunu ve davalı sigorta şirketinin sorumluluğu bulunmadığını, kusura ilişkin raporda davacının olayda kusuru olmadığı yönünde değerlendirme yapıldığını, ancak kaza gerçekleştiği sırada arka koltukta uyuğu yönünde beyanda bulunan davacının emniyet kemeri takıp takmadığı yönünde bir değerlendirme yapılmaksızın kusur belirlenmesinin hatalı olduğunu, bu hususun müterafik kusur bakımından önem arzettiğini, davacının müterafik kusuru bulunup bulunmadığının incelenmediğini belirterek davanın reddini savunmuştur.
\tDavalı ... Sigorta AŞ vekili, kazanın meydana gelmesinde sigortalı araç sürücüsünün kusuru bulunmadığını, davalı sigorta şirketi tarafından 22/10/2019 tarihinde 54.451,70 TL ödeme yapıldığını ve davacının tüm zararları karşılandığından bakiye alacak bulunmadığını ve davanın reddi gerektiğini, sağlık kurulu raporunun Genel Şartlar uyarınca hatalı yönetmeliğe göre hazırlandığını, Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirilmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerinin esas alınması gerektiğini, geçici iş göremezlik ve bakıcı giderinden davalı sigorta şirketinin sorumlu olmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.
\tİLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
\tMahkemece, davanın trafik kazasında yaralanma nedeniyle maddi tazminat istemine ilişkin olduğu, kusura ilişkin makine mühendisi bilirkişiden alınan 19/08/2021 tarihli raporda davalı ... Sigorta AŞ'ye sigortalı araç sürücüsünün % 70 oranında, davalı ... Sigorta AŞ'ye sigortalı araç sürücüsünün % 30 oranında kusurlu olduğu, yolcu konumunda olan davacının kusursuz olduğunun belirtildiği, Sakarya Üniversitesi Eğitim ve Araştırma Hastanesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığı tarafından Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırılması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkındaki Yönetmelik uyarınca düzenlenen 01/06/2021 tarihli raporda davacının özür oranının % 30 olduğu, 270 gün süreyle iş göremez halde kaldığı ve 120 gün bakıcı ihtiyacı olduğunun belirlendiği, hatır taşımasının itiraz değil def'i niteliğinde olduğu ve süresi içinde hatır taşıması savunması yapılmadığından bu yönden değerlendirme yapılmadığı, emniyet kemerinin takılı olmaması nedeniyle tazminattan indirim yapılması gerektiği savunması yönünden yapılan değerlendirmede, kaza sırasında aracın arka koltuğunda oturan davacının emniyet kemeri takılı olsa dahi olayın oluş şekli dikkate alındığında yaralanacağı, araçtan fırlama hali bulunmadığı, aksine araç içinde sıkıştığı ve müterafik kusur koşullarının bulunmadığı, aktüer bilirkişi tarafından ibraz edilen 03/01/2022 tarihli rapordaki tespit ve hesaplamalar esas alınarak davanın kabulü ile 18.363,33 TL geçici iş göremezlik tazminatı, 297.558,11 TL sürekli iş göremezlik tazminatı ve 10.021,43 TL bakıcı gideri olmak üzere toplam 325.942,87 TL'nin davalı ... Sigorta AŞ yönünden 31/01/2020 temerrüt tarihinden, davalı ... AŞ yönünden 22/10/2019 temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine karar verilmiş, hükme karşı davalı ... Sigorta AŞ vekili ve davalı ... Sigorta AŞ vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuş, davalı ... Sigorta AŞ vekilinin istinaf dilekçesinin süresinde olmaması gerekçesi ile 15/04/2022 tarihli ek kararla reddine karar verilmiş, ek karara karşı istinaf kanun yoluna başvuru yapılmamıştır.
\tİLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ
\tDavalı ... Sigorta AŞ vekili istinaf dilekçesinde, hatalı maluliyet raporu esas alınarak karar verildiğini, davacı hakkında Sakarya Üniversitesi Eğitim ve Adraştırma Hastanesince düzenlenen raporda özür oranının % 30 olduğu, geçici iş göremezlik süresinin 270 gün olduğu ve bakıcı ihtiyacının 120 gün olarak belirlendiğini, tespit edilen maluliyet oranının yüksek olduğunu, medikal firmadan alınar rapor ile bu rapor arasında yüksek fark bulunduğunu, aktüer bilirkişi raporunda progresif rant yöntemine göre yapılan hesaplamanın hatalı olduğunu, 1,8 teknik faiz esas alınarak hesaplama yapılması gerektiğini, geçici bakıcı gideri ve geçici iş göremezlik tazminatından SGK sorumlu olup davalı sigorta şirketinin sorumluluğu bulunmadığını, Genel Şartlar ve 2918 sayılı Kanun’un 98. maddesi uyarınca sigorta şirketinin sağlık teminatı sorumluluğunun sona erdiğini, kusur oranlarının hatalı belirlendiğini ve sigortalı araç sürücüsünün kusursuz olduğunu, kazanın meydana geliş şekli nazara alındığında kazanın ... plakalı araç sürücüsünün geçiş üstünlüğü kuralını ihlal ederek geçişini tamamlaması nedeniyle meydana geldiğini, sigortalı araç sürücüsünün fren tedbirine başvurmasına rağmen kazaya engel olamadığını, sigortalı araç sürücüsünün çok yüksek hızda olduğu yönündeki varsayımsal açıklamaların hukuka uygun düşmediğini, davacı taraf talebini ıslah ile artırdığından tazminatın tamamına temerrüt tarihinden itibaren faiz işletilmesinin hatalı olduğunu, ıslahla artırılan tutar yönünden ıslah tarihinden itibaren faiz uygulanması gerektiğini belirterek istinaf başvurusunda bulunmuştur.
\tDELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE
\t6100 sayılı HMK'nın 355. maddesi uyarınca ileri sürülen istinaf sebepleri ile sınırlı olarak dosya içindeki bilgi ve belgeler, Mahkeme kararının gerekçesi, dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesi ile yapılan inceleme sonucunda;
\tDavacı vekili, 18/12/2018 tarihinde davalı ... Sigorta AŞ’ye zorunlu mali sorumluluk sigortası ile sigortalı olan ve davacının yolcu olarak bulunduğu ... plakalı araç ile davalı ... Sigorta AŞ’ye zorunlu mali sorumluluk sigortası ile sigortalı ... plakalı aracın neden oldukları kazada davacının ağır şekilde yaralandığını belirterek sürekli iş göremezlik, geçici iş göremezlik tazminatı ve bakıcı gideri taleplerinde bulunmuş, mahkemece 19/08/2021 tarihli raporda kazanın meydana gelmesinde davalı ... Sigorta AŞ'ye sigortalı araç sürücüsünün % 70 oranında, davalı ... Sigorta AŞ'ye sigortalı araç sürücüsünün % 30 oranında kusurlu olduğu, yolcu konumunda olan davacının kusursuz olduğunun belirtildiği, Sakarya Üniversitesi Eğitim ve Araştırma Hastanesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığı tarafından Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırılması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkındaki Yönetmelik uyarınca düzenlenen 01/06/2021 tarihli raporda davacının özür oranının % 30 olduğu, 270 gün süreyle iş göremez halde kaldığı ve 120 gün bakıcı ihtiyacı olduğunun belirlendiği, aktüer bilirkişi raporundaki tespit ve hesaplamalar esas alınarak davanın kabulüne karar verilmiş, karara karşı davalı ... Sigorta AŞ vekili ve davalı ... Sigorta AŞ vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuş, davalı ... Sigorta AŞ vekilinin istinaf dilekçesinin 15/04/2022 tarihli ek kararla reddine karar verildiği anlaşılmıştır.
\t1-Dosya içeriğinden 18/12/2018 tarihinde kaza tespit tutanağına göre sürücü ... idaresindeki ... plakalı araç ile seyir halinde iken yolu kontrol etmeden dikkatsiz ve tedbirsiz şekilde kavşağa girmesi sonucunda sürücü ... idaresindeki ... plakalı araç ile çarpışması neticesinde kaza meydana geldiği, kazada sürücü ...'in kavşaklarda geçiş önceliği kuralını, sürücü ...'un ise kavşaklara yaklaşırken hızını azaltmama kuralını ihlal ettiğinin belirtildiği anlaşılmıştır.
\tKazaya ilişkin İznik Asliye Ceza Mahkemesinin 2020/282 Esas sayılı dosyasında yapılan yargılamada Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesinden alınan 03/03/2021 tarihli raporda sürücü ...'in asli kusurlu, sürücü ...'un tali kusurlu olduğunun belirtildiği, mahkemece yargılama sırasında makine mühendisi bilirkişiden alınan 19/08/2021 tarihli raporda, kazanın meydana gelmesinde davalı ... Sigorta AŞ'ye sigortalı ... plakalı araç sürücüsü ...'in yerleşim yeri dışındaki kavşağa doğru yaklaşırken daha dikkatli ve tedbirli davranması, seyir yönünden kavşak girişinde bulunan \"DUR\" trafik işaret levhasının verdiği mesaj doğrultusunda kavşağa geldiğinde durması, tek yönlü yolda solundan yaklaşan taşıt trafiğini kontrol edip uygun ise kavşağa girmesi, ilk geçiş hakkını solundan gelen araçlara vermesi gerektiği halde kontrolsüz olarak kavşağa girip anayolda seyir halinde olan ... plakalı kamyonetin seyir şeridini kapatarak aracına çarpması nedeniyle % 70 oranında, ... Sigorta AŞ'ye sigortalı ... plakalı kamyonet sürücüsü ...'un yerleşim yeri dışındaki kavşağa yaklaşırken daha dikkatli ve tedbirli davranmamakla, yönetimindeki aracın hızını, aracın yük ve teknik özelliğine, görüş, yol, hava ve trafik durumunun gereklerine göre ayarlamamakla, kavşağa yaklaşırken de aracının hızını düşürmemekle, sağındaki tali yoldan kavşağa giren davacı taraf araç sürücüsüne ses ve ışık cihazı ile etkili uyarmadığı gibi fren tedbirine de başvurmadan oldukça yüksek bir hızla çarptığı ve % 30 oranında kusurlu olduğu, yolcu olan davacının kusursuz olduğunun belirtildiği, raporun kaza tespit tutanağı, kazanın meydana geliş şekli, ceza dosyasında düzenlenmiş raporlar, ifade tutanakları ve toplanan delillerde değerlendirilmek suretiyle düzenlendiği anlaşıldığından davalı ... Sigorta AŞ vekilinin kusur durumuna ilişkin istinaf gerekçeleri yerinde görülmemiştir.
\t2-Yargıtay'ın yerleşik uygulamalarına göre haksız fiil sonucu çalışma gücü kaybının olduğu iddiası ve buna yönelik bir talebin bulunması halinde, zararın kapsamının belirlenmesi açısından maluliyetin varlığı ve oranının belirlenmesi gerekmektedir. Söz konusu belirlemenin ise Adli Tıp Kurumu veya Üniversite Hastanelerinin Adli Tıp Anabilim Dalı bölümleri gibi kuruluşların çalışma gücü kaybı olduğu iddia edilen kişide bulunan şikayetler dikkate alınarak oluşturulacak uzman doktor heyetinden, haksız fiilin gerçekleştiği tarihte yürürlükte olan mevzuat hükümleri dikkate alınarak yapılması gerekmektedir.
Maluliyete ilişkin alınacak raporların 11.10.2008 tarihinden önce Sosyal Sigorta Sağlık İşlemleri Tüzüğü, 11.10.2008 tarihi ile 01.09.2013 tarihleri arasında Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği, 01.09.2013 tarihi ile 01.06.2015 tarihleri arasında Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği, 01.06.2015 tarihi ile 20.02.2019 tarihleri arasında Özürlülük Ölçütü Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik, 20.02.2019 tarihinden sonra da Erişkinler için Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun olarak düzenlenmesi gerekir.
\tSomut olayda mahkemece maluliyete ilişkin olarak Sakarya Üniversitesi Eğitim ve Araştırma Hastanesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığı tarafından Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırılması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkındaki Yönetmelik uyarınca düzenlenen 01/06/2021 tarihli raporda sol acetabulum ve sol femur boyun fraktürüne bağlı sürekli tek baston değnek kullanmak zorunda olduğu ve L1 vertebra sağ transvers proçes fraktürü nedeniyle davacının özür oranının % 30 olduğu, 270 gün süreyle iş göremez halde kaldığı ve 120 gün bakıcı ihtiyacı olduğunun belirlendiği, raporun davacı hakkındaki tıbbi belgeler incelenmek ve davacı muayene edilmek suretiyle düzenlenmiş olup kaza tarihi itibariyle Yargıtay uygulamalarına göre geçerli kabul edilen yönetmelik hükümlerine uygun olduğu ve hükme esas alınmasında isabetsizlik bulunmadığı anlaşılmıştır.
\t3-Davalı ... Sigorta AŞ vekili vekili, geçici iş göremezlik tazminatı ve bakıcı giderinden davalı sigorta şirketinin sorumlu olmadığı yönünde istinaf itirazında bulunmuştur. Anayasa Mahkemesinin 17.7.2020 tarihinde 2019/40 Esas - 202/40 Karar sayılı iptal kararı nedeniyle davacının zararının ve zararın kapsamının 2918 sayılı KTK.nın ve 6098 sayılı TBK'nın haksız fiile ilişkin hükümlerine ve Yargıtay uygulamalarına göre belirlenmesi gerekir. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunun Bedensel zarar başlıklı 54. maddesinde “ Bedensel zararlar tedavi giderleri, kazanç kaybı, çalışma gücünün azalmasından ya da yitirilmesinden doğan kayıplar ve ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan kayıplar olarak belirtilmiş ve bedensel zarara uğrayan kimse tamamen veya kısmen çalışamamasından ve ilerde ekonomik yönden uğrayacağı yoksunluktan kaynaklanan zarar ve ziyanı ile bütün masraflarını zarar verenlerden isteyebileceği belirtilmiştir.
Bunlar doktrin ve Yargıtay uygulamaları ile; geçici işgöremezlik nedeniyle iş ve kazanç kaybı, sürekli işgöremezlik (kalıcı sakatlık yada maluliyet ) nedeniyle çalışma gücü ve kazanç kaybı, tedavi giderleri ve tüm iyileşme sürecinde yapılan her türlü masraflar ve ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan kayıplar olarak kabul edilmektedir.
Yukarıda belirtilen maddelerden de anlaşılacağı üzere, geçici işgöremezlik tazminatı, yaralanan kişinin iyileşme süresince çalışamaması nedeniyle ortaya çıkan zarar, bakıcı gideri ise iyileşme süresi veya ömür boyu başkasının yardımına ihtiyaç duyulması olup TBK'nın 54. maddesinde sayılan bu zararlardan, zarar sorumluları KTK'nın 85. maddesi ve 91. maddesi gereğince araç işleteni ve zorunlu mali sorumluluk sigortası sorumlu olduğundan ve KTK'nın 98. maddesinde belirtilen SGK'nın sorumlu olduğu sağlık hizmet bedeli kapsamında geçici işgöremezlik zararı ve bakıcı gideri bulunmadığından ve Kanun ile düzenlenmeyen hususun zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartları ile düzenlenmesi mümkün olmadığı gibi kanun maddesine aykırı genel şart hükümleri de getirilemeyeceğinden davalı sigorta şirketinin geçici işgöremezlik zararından ve bakıcı giderinden sorumlu olmayacağı yönündeki istinaf gerekçesi yerinde değildir.\t
4-2918 sayılı Karayolları Trafik kanunun 90. Maddesinde “Zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamındaki tazminatlar bu Kanun ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda öngörülen usul ve esaslara tabidir. Söz konusu tazminatlar ve manevi tazminata ilişkin olarak bu Kanun ve genel şartlarda düzenlenmeyen hususlar hakkında 11.01.2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun haksız fiillere ilişkin hükümleri uygulanır.” Şeklindeki düzenleme Anayasa Mahkemesinin 17.07.2020 tarihinde 2019/40 E-2020/40 K. sayılı kararı ile Karayolları Trafik Kanunu’nun 90. maddesinin birinci cümlesinde yer alan “...ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” ibaresi ile ikinci cümlesindeki “…ve genel şartlarda…” ibaresi Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar vermiştir.
Anayasa Mahkemesi’nin 17.07.2020 tarihli 2019/40-2020/40 sayılı kararı ile iptaline karar verilmekle; zarar hesaplanmasında ZMMS Genel Şartları ekindeki cetveller ile getirilen %1,8 teknik faizin uygulanması mümkün değildir.
Bu itibarla davacının sürekli işgöremezlik tazminatının hesaplanması yönünden hükme esas alınan aktüer bilirkişi raporunda Yargıtay tarafından kabul edilen TRH 2010 Yaşam Tablosu ve progresif rant yöntemi kullanılarak hesaplama yapılmasında isabetsizlik bulunmadığı, aktüer bilirkişi tarafından ibraz edilen gerekçeli, denetime ve hüküm vermeye elverişli 03.01.2022 tarihli rapordaki tespit ve hesaplamalar esas alınarak ve davalı sigorta şirketleri tarafından yapılan ödemeler güncellenerek mahsup edilmek suretiyle karar verilmiş olmasının doğru olduğu, öte yandan hüküm altına alınan tazminata davalı ... Sigorta AŞ yönünden ödeme tarihi esas alınarak 31/01/2020 tarihinden itibaren faiz uygulanmış olmasında isabetsizlik bulunmadığı anlaşılmıştır.
6100 sayılı HMK'nın 355. maddesi uyarınca ileri sürülen istinaf nedenleri ile sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda davalı ... Sigorta AŞ vekilinin açıklanan nedenlerle yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun aynı Kanun'un 353/1-b-1. maddesi uyarınca esastan reddine karar vermek gerekmiştir.
\tHÜKÜM \t\t: Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere;
\t1-Davalı ... Sigorta AŞ vekilinin istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanunun 353/1.b.1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,
\t2-Harçlar Kanunu gereğince davalı ... Sigorta AŞ'den alınması gereken 22.265,16 TL istinaf karar ve ilam harcından peşin alınan 5.566,30 TL'nin mahsubu ile kalan 16.698,86 TL harcın davalı ... Sigorta AŞ'den tahsili ile hazineye gelir olarak kaydedilmesine,
\t3-Davalı tarafça yapılan istinaf yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
\t4-Taraflarca yatırılan delil ve gider avansından kullanılmayan kısmın HMK'nın 333.maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
\t5-Karar tebliği, harç mahsup, iade ve tahsil işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine,\t
\tDosya üzerinde yapılan inceleme sonunda, HMK'nın 362/1-a maddesi uyarınca KESİN olmak üzere 06/06/2024 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
\t\t\t\t\t
Başkan
Üye
Üye
Katip
* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümleri gereğince elektronik imza ile imzalanmıştır.