T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
45. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2021/592
KARAR NO: 2024/700
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: BAKIRKÖY 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/920
KARAR NO: 2021/90
KARAR TARİHİ: 27/01/2021
DAVANIN KONUSU: Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ: 15/05/2024
6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı ... ile 14/03/2011 - 2012 tarihlerini kapsayan Grup Ferdi Kaza Sigorta Poliçesi'nin 3 no'lu sayfasının sigortacının sorumluluğu kapsamında iş kazası neticesinde vefat eden ...'inde isminin bulunduğu ve sigorta kapsamına alındığı, bu sözleşmeden sonra davacı ile davalı ... arasında 15/03/2011 - 2012 tarihlerini kapsayan işveren sorumluluk sigorta poliçesi düzenlendiğini, 18/05/2011 tarihinde davacının inşaatında meydana gelen kazada ...'in vefat ettiği ve sosyal güvenlik kurumunun ödenen bedelin rücuen tahsili için Bakırköy 1. İş Mahkemesi'nin 2013/73 Esas sayılı dosyasında dava açtığı ve kararın kesinleştiği, dava konusu miktarın 05/09/2017 tarihinde ödendiğini, ödenen bedelin rücuen tahsilinin talep edildiğini, rücuen tahsilini talep ve dava etmiştir.
CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın zamanaşımı nedeniyle reddedilmesi gerektiğini, müvekkili ile davacı arasında işveren sorumluluk sigorta poliçesi akdedildiğini, poliçeye göre sigorta ettirenin sorumluluğunun mucip olabilecek her hadiseyi muttali olduğu andan itibaren 5 gün içinde sigortacıya yazıyla ihbar etme yükümlülüğünün yerine getirilmediğini, tacir olan davacının genel şartlar konusunda bilgilendirilmediği iddiasına itibar edilemeyeceğini, tanzim edilen poliçede yerden yüksekliği 6 metre ve üzeri yapılan işlerde güvenlik kemeri takılması şartı ile teminatın geçerli olacağının düzenlendiğini, davaya konu iş kazasında 11 metre yükseklikten düşüldüğünü ve teminat harici olduğunu, ferdi kaza sigorta poliçesine ilişkin tüm teminat menfaattarlara ödendiğinden herhangi bir sorumluluk bulunmadığını, sorumluluk tutarının poliçe limitini aşamayacağını belirterek davanın reddini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI Mahkemece ''... Davacı tarafça, Ferdi Kaza Sigorta Poliçesi'ne ilişkinde talepte bulunulmuş ise de, bu sigortanın bir zarar sigortası olmayıp, bir meblağ sigortası olduğu, önceden tespit edilen tutarın rizikonun gerçekleşmesi nedeniyle ödendiğini ve sigortalının kusuru ve gelir durumunun bir öneminin olmadığı, gerçekleşen vefat nedeniyle müteveffa ... kanuni varislerine 100.000,00 TL limitle teminat edilen tutarın ödendiği anlaşılmıştır. İşveren Sorumluluk Sigorta Poliçesi yönünden ise bu sigorta zorunlu bir sigorta poliçesi olmadığı için davalı ... kuruluşu tarafından ilgili teminatın karşılığında bir riziko primi ile verilmesi sırasında bir takım ek ilave özel şart ve istisna hallerinin taraflar arasında yapılacak olan anlaşmaya istinaden teminat dışı hal olarak öngörülebileceği, somut olayda da özel şart uyarınca davacı şirketin sorumluluğunu içeren iş kazaları dolayısıyla sigortacının \"yerden yüksekliği 6 metre ve üzeri olan işlerde güvenlik kemeri takılması şartı ile teminatın geçerli olacağı hususunun poliçeye eklendiği, dava konusu kaza sırasında bu özel şartın yerine getirilmemesi nedeniyle davacının SGK'na ödediği tazminatın rücuen tahsil talebi reddedilmiş ise de, bu istisna konusunda sigortalının yazılı olarak bilgilendirilmiş olması koşuluyla ileri sürülebileceği, nitekim, konuya ilişkin Yargıtay kararlarında sigortalının imzasının ve özel şartın mevcut olduğu poliçenin varlığı halinde davalının özel şarttan haberinin olduğunun, aksi halde ise davacının özel şarttan haberinin olmadığı, davalının bilgilendirme yükümlülüğüne uymadığının kabulü gerektiğinin içtihat edildiği, taraflar arasında düzenlenen sigorta poliçesinin davacı sigortalıya teslimi sırasında veya öncesinde teminat dışı hâl konusunda açıkça yazılı olarak bilgilendirilmiş olduğu hususunun davalı tarafça ispatlanamadığı, bu haliyle sigortacının bu istisna hükmüne dayanmasının mümkün olmadığı ve davacının yapmış olduğu ödemenin poliçe limiti kapsamında kalıp, tamamından sorumlu olduğu anlaşılmakla davanın kabulüne\" dair karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ Davalı vekili yasal süresi içinde sunmuş olduğu istinaf dilekçesinde özetle; davacının işveren sorumluluk poliçesi kapsamında değerlendirilmediği iddiasının yerinde olmadığı, dava konusu kaza bakımından davalı şirketin sorumluluğunun bulunmadığı, ferdi kaza sigortası kapsamında ödeme yapıldığı , teminat limiti olan 100.000,00 TL'nin tamamının ödendiği ve davanın reddine karar verilmesi gerektiği belirtilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇE HMK'nin 355. ve 357. maddeleri gereğince istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle bağlı olarak ve kamu düzenine aykırılık hususlarını da gözetilerek yapılan inceleme neticesinde; Dava, dava dışı işçinin iş kazası sonucu vefatı nedeniyle, SGK ya ödenen bedelinin davacı ve davalı arasındaki sigorta poliçesine istinaden davalıdan rücuen tahsili istemine ilişkindir.Sigorta Poliçeleri: -14.03.2011-14.03.2012 dönemlerini kapsayan ... no lu Grup Ferdi Kaza Sigorta poliçesi'nde davacı şirketin bodrosunda kayıtlı 18 çalışanın sigortalandığı ( aralarında vefat eden işçinin de yer aldığı) belirtilmiştir. Kişi başına teminat limitleri kısmında ise, vefat halinde 100.000,00 TL teminat bedeli yer almaktadır.-15.03.2011-15.03.2012 dönemlerini kapsayan ... no lu İşveren Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesi düzenlenmiştir. İş bu poliçede, yerden yüksekliği 6 m ve üzeri yapılan işlerde güvenlik kemeri takılması şartıyla teminatların geçerli olacağı belirtilmektedir Bakırköy 1. İş Mahkemesi'nin 2013/73 E 2014/192 K sayıda ilamının incelenmesinde, SGK tarafından ... Ltd. Şti. (istinafa konu iş bu dava dosyasında davacı) ye yönelik sigortalı işçi iş kazası sonucunda vefatı nedeniyle hak sahiplerine peşin değerli gelir bağlandığı, tedavi giderlerinin ödendiği belirtilerek 18.628,60 TL'nin yasal faiziyle birlikte tahsil talep edilmiş olup mahkemece yapılan yargılama sonucunda davanın kabulüne dair karar verilmiş ve iş bu karar Yargıtay 10. Hukuk Dairesi'nin 2015/1765 E. 2016/7035 K. sayılı ilamı ile onandığı tespit edilmiştir. Dosyada yer alan 05.09.2017 işlem tarihli tahsilat belgesinde, davacı şirketin dava dışı SGK ya 28.683,68 TL ödeme yaptığı anlaşılmaktadır.
Bilirkişi Raporu: -18.05.2011 tarihinde meydana gelen vefat olayında, davalı ... kuruluşunun işveren sigorta poliçesi kapsamında verdiği teminat uyarınca açıkça davacı sigortalısına istisna -özel şart hükümleri hakkında bilgilendirdiğini ispat etmedikçe sorumluluğunun doğacağı ,-ferdi kaza sigortası poliçesinin ise, bir meblağ sigortası olup kusur ve gelir durumunun önemi olmadığı, davacı sigortacının poliçe limiti dahilinde müteveffa işçinin mirasçılarına nezdinde hasar dosyası kapsamında ödediği tazminat miktarı 100.000,00 TL olmakla davalı ... şirketine karşı bir sorumluluğunun bulunmadığına dair görüş ve tespitte bulunulmuştur.Mahkemece yapılan yargılama sonucunda davacı tarafa ferdi kaza sigortası poliçesine istinaden talepte bulunulmuş ise de, teminat altına alınan ödendiği, işveren sorumluluk sigorta poliçesi yönünden ise, davacının yaptığı ödemenin poliçe limiti kapsamında kaldığı belirtilerek davanın kabulüne dair karar verilmiş olup, davalı vekili tarafından istinaf yasa yoluna başvurmuştur.Sunulan istinaf sebeplerinin incelenmesi:Ferdi kaza sigortası bir can sigortası olup, tür itibariyle meblağ sigortası olduğundan, sigortacı ölüm rizikosunun gerçekleşmesi halinde herhangi bir aktüer hesaplama yapmaksızın sigorta bedelini aynen ödemek zorundadır. Ayrıca ferdi kaza sigortası poliçesi kapsamında hesaplanan tazminat tutarı, destekten yoksun kalma sebebiyle hesaplanan veya ödenen tazminat tutarından tenzil edilemez. Ferdi Kaza sigortası bir can sigortası olduğundan, risk gerçekleştiği zaman, destekten yoksun kalma tazminatından bağımsız olarak, mirasçılara ödenmesi gereken bir sigortadır. (Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 15/05/2007 tarihli 2006/435 E. 2007/74643 K. sayılı ilamı) Somut davada, dava dışı işçi yönünden davacı şirket ile davalı ... arasında, Grup Ferdi Kaza Sigorta poliçesi ve İşveren Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesi düzenlenmiş olup, sunulan beyanlardan davacının 14.03.2011-14.03.2012 dönemlerini kapsar şekilde düzenlenen poliçenin düzenlendiği sırada işveren sorumluluk sigorta poliçesinin geçerli ve yürürlükte olduğu, ayrıca ilk poliçenin sona erdiğine dair herhangi bir mutabakatın sağlanmadığı, ikinci sigorta poliçesinde de böyle bir hükmün yer almadığı, işveren sorumluluk sigorta poliçesi kapsamında yer alan ''yerden yüksekliği 6 m ve üzeri yapılan işlerde güvenlik kemeri takılması şartıyla teminatların geçerli olacağı'' yönündeki maddenin geçersiz olacağından bahisle sorumluluktan kurtulmasının mümkün olmadığı, işbu sigorta kapsamında teminat limitinin kişi başı 100.000,00 TL olarak belirtildiği ve sigorta şirketinden yapılan başvuru sonucunda ... no lu İşveren Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesi nazara alınarak taleplerinin reddedildiği ve zararın artmasına sebebiyet verildiği belirtilmiştir.Sunulan istinaf yasa yolu başvuru dilekçesinde de, ... no lu Grup Ferdi Kaza Sigorta poliçesi'nden doğan hakların davalı ... şirketiyle yapılan ve davacıya ödeme yapılmama gerekçesini oluşturan özel şartın bulunduğu ... no lu İşveren Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesi'nde davacının haklarından feragat ettiği veya haklarının devrine dair bir madde bulunmadığı bu nedenle işveren sorumluluk sigorta poliçesindeki maddenin aydınlatma yükümlülüğünün şüpheye yer vermeyecek şekilde yapılmadığı için geçersiz olacağından bu maddeye dayanılarak sorumluluktan kurtulunmasına mümkün olmadığı ileri sürülmüştür.Dosyada mübrez 23.05.2012 işlem tarihli dekont fotokopisinin incelenmesinde, Bakırköy 1. İş mahkemesi aracılığıyla düzenlenen bilirkişi raporlarında yer alan tespitlerden anlaşılacağı üzere sigortalı müteveffa ... eşi ... ... A.Ş. (... Sigorta alınan birleştirme kararı uyarınca unvanı ... Sigorta olduğu anlaşılmakla) tarafından 100.000 TL havale edildiği bilgisi yer almaktadır. Somut davada, davacının talebinin ... no lu Grup Ferdi Kaza Sigorta poliçesi mi yoksa ... no lu İşveren Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesine mi dayandırdığı tam olarak anlaşılamamaktadır.Öncelikle davacının uyuşmazlığa konu rücuen tahsilini talep ettiği bu bedeli hangi poliçeye dayandırdığı şüpheye mahal bırakılmaksızın tespit edilmesi gerekmektedir. İş bu nedenle, HMK nın 31. maddesi uyarınca davacı/vekilinden bu konuda açıklayıcı beyan dilekçesi sunulması istenerek talebin dayanağı olan poliçe tespit edilmelidir. Ayrıca, yine HMK'nin 31. maddesi uyarınca davalı/vekilinden hangi poliçeye istinaden ödeme yapıldığı yönünde beyan dilekçesi sunulması istenerek, hangi poliçeye istinaden hangi miktarda ödeme yapıldığı tespit edilmeli, daha sonra ise davacının talebinin poliçe şartları doğrultusunda haklılık durum ve oranı araştırılmalıdır. Açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne; kararın açıklanan gerekçeler doğrultusunda kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için 6100 sayılı HMK'nin 353/1.a.6 maddesi gereğince dosyanın mahkemesine iadesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere; 1-Davalı tarafın istinaf başvurusunun KABULÜNE,2-Bakırköy 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin, 2019/920 Esas, 2021/90 Karar sayılı ve 27/01/2021 tarihli kararının HMK'nin 353/1a.6 maddesi uyarınca KALDIRILMASINA,3-Dosyanın, Dairemiz kararına uygun şekilde yargılama yapılmak ve yeniden bir karar verilmek üzere mahal Mahkemesine iadesine,4-Harçlar Kanunu gereğince davalı tarafından yatırılan istinaf kanun yoluna başvurma harcının hazineye GELİR KAYDINA, istinaf karar harcının talep halinde davalıya İADESİNE, 5-Davalının yapmış olduğu istinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince yeniden verilecek kararda dikkate alınmasına, 6-İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,7-Kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine,Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 362/1-g bendi gereğince kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 15.05.2024