T.C. ... 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ\t
TÜRK MİLLETİ ADINA GEREKÇELİ KARAR
\tT.C.
\t...
\t8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
KARAR
ESAS NO\t: 2020/530 Esas
KARAR NO\t: 2023/720
HAKİM\t: ... ...
KATİP\t: ... ...
DAVA\t: Ticari Şirket (Şirket Ortaklık Payı Alacağının Tahsili Kaynaklı)
DAVA TARİHİ\t: 05/04/2018
KARAR TARİHİ\t: 21/11/2023
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH \t: 20/12/2023
Mahkememizde görülmekte olan Ticari Şirket (Şirket Ortaklık Payı Alacağının Tahsili Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müteveffa ...'in müvekkilinin dedesi olup, ...'nun kuruluşu sırasında müvekkilinin dedesinin binasını kiraladığını, işbu süreçte dedesinin gerek kendi adına gerekse müvekkili adına kurucu hisseler satın aldığını, bu hususun Türkiye Büyük Millet Meclisinin 26.01.1967 tarihli Toplantı Tutanağı ile de sabit olduğunu, sonuçta müvekkilinin kuruluşta dedesinin doğrudan kendi adına aldığı hisseler nedeni ile davalı ... Ortaklığının ortağı olduğunu, bundan bahisle davalı kuruma başvurarak ortaklıktan gelen haklarını kullanarak bilgi talep ettiğini, ancak davalı Kurumun 17.09.2012 tarihli yazılı cevap ile, sermayesinin tamamının Devlete ait bir kamu iktisadi teşekkülü olduğunu, bu nedenle müvekkilinin söz konusu Kurumda bir ortaklık hakkının bulunmadığını iddia ettiğini, oysaki müvekkilinin kuruluştan gelen ortaklık haklarının herhangi bir devir veya benzeri bir muameleye maruz kalmadığını, yani ortaklık haklarının devam ettiğini, davalı idarenin 233 sayılı Kanun Hükmündeki kararnameye dayanmakta ise de herhangi bir kamulaştırma ve el koyma kararı olmaksızın ve bedel ödenmeksizin mülkiyet hakkının ortadan kaldırılamayacağını, müvekkilinin ortaklığının devam ettiği hususunun tespiti ile adının pay defterine kaydı ve kar payı olmak üzere tüm ortaklık haklarından faydalandırılmasının sağlanması için ... 4. Asliye Ticaret Mahkemesinde 2013/312 Esas sayılı dava açıldığını, davada ortaklığa bağlı haklarının müvekkiline tazminat talep hakkını verebileceği hususunun belirtildiğini, bu durumda müvekkilinin tazminat isteme hakkının olduğunun kesinleşmiş mahkeme kararı ile kanıtlandığını ileri sürerek, müvekkilinin davalı şirkette ortak olduğunun mahkeme kararı ile kanıtlanmış olmakla, el konan hisselerin bedeli ile ödenmeyen kar payından şimdilik, 100.000,00-TL'sinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin haklar ve başkaca talep haklarının saklı tutulmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili vermiş olduğu cevap dilekçesinde özetle; Bu davanın T.P.A.O'nun şirket esas sözleşmesi ile ilgisinin bulunmadığını, 18.10.1984 tarihli mükerrer Resmi Gazetede yayımlanan 233 sayılı K.H.K'nın yürürlüğe girmesi ile T.P.A.O sermayesinin tamamının Hazineye ait bir Kamu İktisadi Teşebbüsü haline getirildiğini, muhatabın ...olmayıp Hazine olduğunu, T.P.A.O, KHK ve Ana Statü ile yeniden kurulurken sermayesinin tamamı Devlete ait olacak şekilde yapılandırılığını, davacının ortaklık payına tekabül eden tazminat alacağının T.P.A.O'ya değil Devlet'e (Hazine) yöneltmesi gerektiğini, Borçlar Kanunun 126. Maddesine göre ortaklar ile şirket arasında açılacak davaların 5 yıllık zamanaşımına tabi olduğunu, TTK'da da kar payı hakkının 5 yıllık zamanaşımına tabi olduğunu, talebin her halde 10 yıllık genel zamanaşımı süresine tabi olması gerektiğini, bu sürenin de geçtiğini Sermaye Piyasası Kanunu bakımından, 2499 Sayılı Sermaye Piyasası Kanununa 13.02.2011 tarihinde eklenen geçici 6. Madde gereği, davacılar tarafından zamanında Merkezi Kayıt Kuruluşuna hisse senetlerinin teslimi yapılmadığı için 31.12.2012 tarihli itibariyle davacıların hisse senetlerinden doğan tüm haklarının sona erdiğini, davacının davada taraf sıfatının bulunduğunu ispat etmesi gerektiğini savunarak, davanın Hazine Müsteşarlığına ihbar edilmesini, davanın öncelikle husumetten reddine karar verilmesini, husumet itirazlarının kabul edilmemesi halinde ise davanın esastan reddine karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava, anonim ortaklık hisse bedeli ile ödenmeyen kar payı alacağının tahsili istemine ilişkindir.
İncelenen tüm dosya ve evrak kapsamı itibari ile; Mahkememizce yapılan yargılama sonucu verilen 08.01.2019 tarihli karar ile; davalının bu davada taraf sıfatına sahip olmadığı, husumete ilişkin dava şartının yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine hükmedildiği, verilen karara karşı davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine istinaf incelemesini yapan ... Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesinin 22.09.2020 tarihli kararı ile mahkememizce verilen kararın kaldırıldığı görülmüştür.
... Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesinin Kaldırma Kararında Özetle; \"233 sayılı KHK'nin 38/5. Maddesinde yer alan \"Gerçek ve tüzel kişilerin Türk Ticaret Kanunundan doğan ortaklık hakları saklıdır.\" hükmü gözetildiğinde davacının KHK ile el konulan hisseleri nedeniyle davalıya karşı dava açması mümkündür.Bir başka anlatımla açılan davada davalının taraf sıfatı bulunmaktadır.
Emsal nitelikteki Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 16/06/2020 tarih, 2018/4521 Esas-2020/2938 Karar sayılı ilamında; davacı ... Personeli Vakfı tarafından davacının davalı ...'da bulunan hissesinin güncel gerçek değerinin tespiti ve alacak talebi ile davalılar ... ve T.C. Başbakanlık Hazine Müsteşarlığı aleyhine açtığı davada verilen karara yönelik temyiz incelemesinin yapılması sırasında ...'ya husumetin yöneltilemeyeceğine yönelik bir tespite yer verilmemiş, alacağın hesaplanması yöntemine ilişkin olarak verilen kararın bozulması yoluna gidilmiştir.
Hal böyle olunca mahkemece, davalının açılan işbu davada taraf sıfatı bulunduğu gözetilerek yargılamaya devam edilip, tarafların iddia ve savunmaları üzerinde durularak bir hüküm kurulması gerekirken, yanılgılı gerekçe ile yazılı şekilde hüküm kurulmasında isabet görülmemiştir.\" şeklindeki gerekçe ile mahkememizce verilen karar kaldırılarak, davanın yeniden görülmesi için dosyanın karar veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.
Kaldırma kararı sonrası mahkememizce yeniden esasa kaydedilen davada, kaldırma sonrasında yapılan 24.11.2020 tarihli celsede, davalı şirkette ortak olduğu mahkeme kararı ile kanıtlanmış olduğu belirtilen davacı yönünden davaya konu hisselerin bedeli ile ödenmeyen kar payı olduğu iddia edilen ve bu nedenle şimdilik 100.000,00-TL'sinin davalıdan tahsili taleplerine ilişkin takdir ve münakaşası mahkemeye ait olmak üzere taraf iddia ve savunmaları, uyuşmazlık konusu, dosya kapsamı dikkate alınmak suretiyle davacı yanın talep edebileceği bir miktar olup olmadığı, var ise ferileri ile birlikte tespiti hususunda rapor alınmasına karar verilerek, dosyanın oluşturulan bilirkişi heyetine tevdi edildiği, bilirkişi kurulundan kök ve ek rapor alındıktan sonra ... 11. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2018/465 Esas sayılı dosyasında görülen benzer davada alınan bilirkişi raporları ile anılan mahkemece verilen karar dosyaya getirtilerek, bilirkişilerden anılan dosyaya sunulan bilirkişi raporları ile mahkemece verilen karar incelenmek suretiyle rapor düzenlenmesi istenmiş olup, mahkememizce verilen söz konusu ara karar uyarınca bilirkişi kurulunca 03.07.2023 tarihli 2. Ek Raporun düzenlendiği görülmüş olup, bilirkişilerce seçenekli olarak düzenle
nen rapor mahkememizce değerlendirilerek, tahkikata son verilmiştir.
Bu durumda; yapılan yargılamaya, toplanan delillere, alınan bilirkişi kök ve ek raporları ile tüm dosya kapsamına göre, davalı şirketin bilirkişi raporunda gösterilen sermaye yapısına göre 18.06.1984 tarihi itibariyle davacının, davalı şirketteki hisse oranının % 0,00015 olup, davacı tarafın sahip olduğu şirket hisselerinin 233 sayılı KHK ile 1984 yılında devletleştirildiği, Yargıtay 11. Hukuk Dairesince verilen 16.06.2020 tarihli, 2018/4521 Esas- 2020/2938 Karar sayılı ilama esas mahkeme kararı ve bu kararda dikkate alınan bilirkişi raporunda yapıldığı gibi 1984 yılında kesinleşen 1983 yılı sonu bilançosundaki 129.075,42 TL'lik öz kaynak tutarı esas alınarak, davacının hisse değerinin bulunması suretiyle hesaplama yapılması gerektiği, davacının 1984 yılındaki hissesinin güncel değerini, devir tarihi olan 18.06.1984 tarihinden itibaren talep edebileceği, emsal Yargıtay içtihadı uyarınca yapılan hesaplamada, davacının dava tarihi itibariyle alacağının asıl alacak 0,1936 TL ve işlemiş faiz 3,95 TL olmak üzere toplam 4,14 TL olduğu, bilirkişilerce denkleştirici adalet ilkesi uyarınca yapılan hesaplamalar sonucu bulunan değerlerden mahkememizce 03.07.2023 tarihli 2. Ek Raporun Sonuç kısmının 4 numaralı bendinde yapılan açıklamada belirtilen, mevduat faiz oranlarının dikkate alınması, ancak asgari ücret verisinin eklenmesi suretiyle hesaplama yapılmasına karar verilmesi durumunda davacı alacağının 8.433,53 TL olabileceği yönündeki tespit ve hesaplamayı içeren 8.433,53 TL bedelin davacı tarafından talep edilebilecek güncellenmiş hisse bedeli olarak tespit ve kabulü uygun görülmekle, bu miktarın davalıdan tahsiline, davacının sahip olduğu şirket hisselerinin 1984 yılında devletleştirilmiş olması nedeniyle o tarihten itibaren ortaklık hakkı bulunmayan davacının ortaklığa bağlı bir hak olan kar payı ödenmesine ilişkin isteminin bu nedenle yerinde olmayıp bu yöndeki alacak isteminin reddine karar vermek gerekmekle, açıklanan esaslara ve varılan hukuki sonuca uygun olarak, davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm fıkrası oluşturulmuştur.
HÜKÜM: Nedenleri yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacının davasının KISMEN KABULÜ ile,
8.433,53 TL hisse değerinin davalıdan tahsili ile DAVACIYA ÖDENMESİNE,
2-Davacının fazlaya ilişkin taleplerinin REDDİNE,
3-Davacı faiz isteminde bulunmadığından bu konuda olumlu veya olumsuz bir karar verilmesine YER OLMADIĞINA,
4-Harçlar Kanunu gereğince hüküm altına alınan 8.433,53-TL üzerinden hesaplanan 576,09-TL karar ve ilam harcının, davacı tarafından peşin harç olarak yatırılan 1.707,75-TL harçtan mahsubu sonucu kalan 1.131,66-TL fazla harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
5-Davacı tarafından yapılan 35,90-TL başvuru harcı, 576,09 -TL karar ve ilam harcı, 16,7-TL vekalet harcı olmak üzere toplam 628,69-TL harç giderinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
6-Davacı tarafından yargılama sırasında yapılan 249,8-TL posta ve tebligat gideri, 2.900,00-TL bilirkişi ücreti, 1,00-TL dosya kapak masrafı olmak üzere toplam 3.150,8-TL yargılama giderinden, tarafların davadaki haklılık oranına göre hesaplanan 265,54-TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, kalan miktarın davacı üzerinde bırakılmasına,
7-Davacı davasını bir vekil vasıtası ile takip ettiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi hükümleri uyarınca belirlenen 8.433,53-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,
8-Davalı davasını bir vekil vasıtası ile takip ettiğinden reddine karar verilen kısmına göre davalı taraf yararına Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi hükümleri uyarınca belirlenen 17.900,00-TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalı tarafa ödenmesine,
9-Davanın açılış tarihi itibariyle ticari uyuşmazlıklarda dava şartı niteliğindeki zorunlu arabuluculuk yolunun henüz yürürlükte olmaması nedeniyle, bu konuda yapılan bir yargılama gideri bulunmadığından bu konuda bir karar verilmesine yer olmadığına,
10-Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilgilisine iadesine,
Dair; taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içerisinde ... BAM'da İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 21/11/2023
Katip ...
¸e-imzalıdır.
Hakim ...
¸e-imzalıdır.