T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ BAM 31. HUKUK DAİRESİ
T.C.
ANKARA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
31.HUKUK DAİRESİ
\t\t\t (İnceleme Aşamasında / Duruşmasız)
(Başvuru Kabul/Gönderme/HMK m. 353/1-a.6)
DOSYA NO\t: 2023/127 Esas
KARAR NO\t: 2024/568
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN\t\t: ... (...)
ÜYE\t\t: ... (...)
ÜYE\t\t: ... (...)
KATİP\t\t: ... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t: ANKARA 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ\t\t: 19/10/2022
NUMARASI\t\t: 2020/307 Esas-2022/628 Karar
DAVACI\t:
VEKİLLERİ\t
DAVALI\t:
DAVANIN KONUSU\t: İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ\t: 28/05/2024
KARAR YAZIM TARİHİ\t: 10/06/2024
\tDavacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasında mahkemece davanın reddine dair verilen karara karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan incelemede;
\tTARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
\t\t\t\t\t\t\tDavacı vekili;Davalıların bir adi ortaklık ile \"... Üniversitesi Sekizgen Sosyal Tesisinin Anaokulu Binasına
Dönüştürülmesi\" işini ... Üniversitesi Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığı'ndan üstlendiğini ve bu
işin davacı şirkete taşere edildiğini, davacı şirket tarafından üstlenen bu işin eksiksiz ve herhangi bir
kusur olmaksızın sorunsuz olarak teslim edildiğini ve idare tarafından davalılara kesin hakediş
yapıldığını,
Davacı şirket tarafından üstlenilen bu işin sözleşme bedelinin 1.620.000,00-TL olup, üstlenen işe yönelik
olarak kesilen faturaların da vaktinde davalılara teslim edilmesine karşı söz konusu bedel üzerinden
davacı şirketin davalılardan toplamda 143.957,02-TL alacağı kaldığını,
işbu alacak üzerine davacı tarafından Ankara 20. İcra Müdürlüğü 2020/2037 E. sayılı dosyası ile icra
takibi yapıldığını ancak davalılarca takibe itiraz edildiğini ve takibin durdurulduğunu, davalı şirket ... tarafından 24.03.2020 tarihinde 800,00-TL ve 4.070.00-TL olmak üzere toplam 4.870,00-TL nin davacıya kısmi ödeme yapıldığını, davaya konu bakiye alacağı için 2020/6748 dosya numarası ile arabuluculuğa konu edildiği fakat olumlu
sonuçlandırılamadığını, davacının üstlenmiş olduğu işi tamamlamasına rağmen davalılarca herhangi bir ödeme yapılmadığını ve
alacağın tahsili amacıyla başlatılan icra takibine davalıların itiraz ettiğini bu nedenle huzurdaki davayı
açtıklarını belirterek, Ankara 20.İcra Müdürlüğü 2020/2037 E. sayılı dosyası ile icra takibi yapıldığını ancak davalılarca takibe itiraz
edildiğini ve takibin durdurulduğunu, davalı şirket ... tarafından 24.03.2020 tarihinde 800,00-TL ve 4.070.00-
TL olmak üzere toplam 4.870,00-TL nin davacıya kısmi ödeme yapıldığını belirterek icra takibinden sonra taraflarına
ödenen 4.870,00 TL’nin mahsubuyla Ankara 20.İcra Müdürlüğü 2020/2037 E. Sayılı dosyanın kısmi iptalini talep
etmektedir.
\tDavalı ... İnş. Taş. Org. Tek. Pet. Tic. ve San. Ltd. Şti.; Taraflar arasında imzalanan 01.06.2018 tarihli sözleşmeye göre , 5.0 Ödeme Şekli maddesinin 5.2
maddesinin: \"Alt yüklenicinin hakedişini almadan önce şantiyede çalıştırdığı işçilerin aylık SGK
bildirgeleri, tahakkukları ve ödeme makbuzlarını yükleniciye vermek zorundadır. Aksi halde hakediş
ödemesi yapılmayacaktır.\" şeklinde olduğunu, yine sözleşmenin 14.1 sayılı maddesinde de aynen \"Alt
Yüklenicinin hakedişlerinden kesilen ve sözleşme imzası sırasında alınan teminatlar bu sözleşme konusu
işte çalıştırdığı işçilerin sosyal sigorta primi ödemelerinin tamamlandığına dair SGK'dan alacağı
ilişiksizlik belgesini getirmeden iade edilmez\" hükmünün yer aldığını, ilgili hükmün konuluş amacının
taşeron firmaya ödeme yapılmadan evvel SGK' ya herhangi bir borcun kalmadığından emin olunması ve
ilişiksizlik belgesinin alınması ile bu sayede yapılacak hakedişin hukuki açıdan sıhhatli olması
amaçlandığını, ancak Davacı firmanın sözleşme kapsamında kendisine yüklenen bu edimini yerine getirmediğini, ilişiksiz belgesi de sunmadığını, sözleşme kapsamında çalıştırılan işçilerin SGK primleri
ve maaşları ile alakalı herhangi bir bildirim ve belge ibrazı yapılmadığını, Kanun kapsamında
çalıştırmakla yükümlü olduğu ve ilişkisizlik belgesi alınması hususunda da ödenmesi gereken asgari
işçilik bedelinin de yatırılmadığını, sözleşmenin 7.2 maddesinde davacı alt yüklenicinin, SGK tarafından belirlenecek işçilik oranının
yatırılmasını, eksik kalan işçilik miktarına isabet eden sigorta primlerinin alt yüklenicinin hakediş
alacağından kesileceğinin yer aldığını, işbu durumda davalının davacıya hakediş yapma yükümlülüğü
bulunmadığını, davacı tarafından dava dilekçesinde belirtilen, kesilen faturalardan eksik kalan
143.957.02-TL nin talep edilmesinin hem sözleşme hükmü gereğince hem de asgari işçilik primlerinin
tamamlanmaması nedeniyle hukuken mümkün olmadığını, davacının evvela işbu ilişiksizlik belgesini
davalıya ibraz etmesi akabinde hakedişini talep etmesi ve daha sonra cebri icra yoluna başvurması
gerekirken mevcut durumda yapılan icra takibinin hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, davacı firmanın
ilgili belgeleri ibraz etmediği gibi iş kapsamında çalıştırdığı işçileri de mağdur ettiğini, işçilerin
ücretlerini çoğu zaman ödemediğini, davalının pek çok defa davacı firma çalışanlarına ücret ödemesi
yaptığını,
sözleşme kapsamında davacı alt yüklenicinin damga vergisi ödeme yükümlülüğü bulunduğu halde
davacının sözleşmenin 7.c maddesinde yer alan damga vergisi ödeme yükümlülüğünü de yerine
getirmediğini, davacının hem sözleşmesel edimleri yerine getirmediğini, hem de sözleşme kapsamında
ödemesi gereken tutarları ödemeyerek borçlu duruma düştüğünü,
Davacının sözleşme kapsamında işi zamanında teslim etmediğinden cezai şart ödemesi gerektiğini,
dava konusu sözleşmede işin teslim tarihinin 10.09.2018 olarak yer aldığını, ancak davacı tarafın bu
tarihte işi bitirmediğini, davalı tarafından davacı alt yükleniciye pek çok defa ihtar çekildiğini, sözleşme
kapsamında kararlaştırılan cezai şartın muaccel olduğunu ve ilgili ödemenin yapılması gerektiğini
belirttiğini, sözleşmeye göre gecikilen gün başına %0,06 gecikme cezası ödemesi gerektiğini,
davacı firmanın işi teslim tarihi olan 10.09.2019 tarihinde bitirmediğinin İdarenin geçici kabul
tutanaklarında da yer aldığını, İdarenin pek çok defa geçici kabul için şantiyeye geldiğini ancak teknik
şartnameye ve sözleşmeye aykırı imalatlar ve sözleşmeye göre hiç yapılmamış imalatları tespit ederek
geçici kabulün yapılamayacağı yönünde tutanak tuttuğunu, İdarenin 20.03.2019 tarihli tutanağının da
eksik imalat ve sözleşmeye aykırılıklar yönünden tespitler yapıldığını ve geçici kabulün 20.03.2019
tarihinde dahi yapılmadığını, İdarenin 21.01.2019 tarihinde geçici kabul için eksiklerin tespit edildiğini
11.03.2019- 19.03.2019 tarihlerinde de inceleme yapılmak için şantiyeye gidildiğini ve yine işin kabul
kapsamında hazır olmadığını beyan ettiğini,
sözleşme kapsamında gecikilen her gün için %0.06 cezai şart ve ihtarla birlikte davalının sözleşmenin
6.1.b hükmü gereğince ilgili cezai şartın %0.l (binde bir ) olarak alınmasını talep edebileceğini, Sözleşme
kapsamında edimlerini yerine getirmeyen davacının ilgili cezai şartlar hesaplandığı takdirde kaldığını
iddia ettiği ve icra takibine konu ettiği bakiye bakımından davalıdan alacaklı olmayıp bilakis borçlu
olacağını, davacı firmanın hakediş yapmak için sözleşme kapsamında yerine getirmek zorunda olduğu
SGK tahakkuk ve ödeme belgelerini davalıya bildirmediğini,
davacının sözleşme kapsamında edimlere aykırı davrandığını damga vergisi ödeme yükümlüğünü yerine
getirmediğini, SGK prim ve ödeme belgelerini davalıya sunmadığını, ilişiksiz belgesi almadığını, işi
sözleşmedeki teslim tarihinde bitiremeyerek cezai şart ödeme yükümlülüğü altına girdiğini, tüm bu
hususlar birlikte değerlendirildiğinde yapılacak hesaplama ile birlikte davalının davacı firmaya borçlu
olmadığını, davacı firmadan alacaklı olduğunu belirtmektedirler.
\tDavalı ...'ya usulüne uygun tebligatın yapıldığı ancak davaya cevap vermediği anlaşıldı.
\tİLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ :
\t\t\t\t\t\t\tMahkemece; taraflar arasında eser sözleşmesinden kaynaklı sözleşme ilişkisinin var olduğu, sözleşmenin 01/06/2018 tarihinde imzalandığı, aynı tarihte yer tesliminin yapıldığı işin teslim gününün 10/09/2018 olarak belirlendiği ve gecikilen her gün için sözleşme bedelinin %0,06 oranında gecikme cezası ödeneceğinin kararlaştırıldığı, ayrıca davacı taşeronun vermiş olduğu teminatın iadesi için SGK ilişiksiz belgesi sunulması şartı konulduğu, Davacının işi teslim etmesi gereken 10/09/2018 tarihinden 174 gün sonra 05/04/2019 tarihinde teslim ettiği bu halde davalıların 169.128,00 TL gecikme cezasına hak kazandığı, davacı ticari defterlerindeki takiple uyumlu alacağın mahsubu halinde davacının alacağı kalmadığı belirtilerek davanın reddine karar verilmiştir.
\tİLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :
\tDavacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; davalı ... Şirketi tarafından gecikme cezası talebi bulunmadığını, mahsup yapılmasının hatalı olduğunu, müvekkil şirketten kaynaklı gecikme bulunmadığını, eğer gecikme cezası mahsup edilecekse teminat kesintisinin de eldeki hesaba dahil edilmesi gerektiğini, davalılardan ...'nın davaya cevap vermediğini, bu davalının diğer davalının savunmasından faydalanamayacağını, davalıların 31/10/2018 tarihli belge ile işin tamamlandığını kabul ettiğini, geçici kabulün yapılmamasının kendilerinden kaynaklı olmadığını, idare tarafından yapılan süre uzatımlarına riayet edildiğini, yükleniciye idare tarafından ceza kesilmediğini, SGK ilişiksiz belgesinin dava dışı idareye sunulduğunu ve uyuşmazlığın teminat iadesinden kaynaklı olmadığını belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
\tGEREKÇE :
\tDava, Eser Sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili amacıyla başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.
\t İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK)'nun 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
\t1- Taraflar arasında eser sözleşmesi ilişkisi kurulmuş olup davacı, alt yüklenici (taşeron), davalı ise yüklenici konumundadır. Dava dışı iş sahibi ise ... Üniversitesidir.
\tTaraflar arasındaki sözleşmenin 22. maddesinde sözleşmenin ekleri arasında Yapım İşleri Genel Şartnamesi ve davalı ile İdare arasındaki ana sözleşme ve ekleri de gösterilmiştir.
\tSomut olayda ana sözleşme ve ekleri ile ihale dosyası getirtilmeden ve taraflar arasındaki sözleşme ve ekleri hükümleri tartışılmadan yazılı şekilde sonuca gidilmesi doğru görülmemiştir.
\t2- İtirazın iptâli davası müddeabihi, takip konusu yapılmış ve borçlunun itiraz etmiş olduğu alacak olan bir eda davasıdır. Bu davanın takip hukuku içinde ve takip talebiyle sıkı sıkıya bağlantılı olarak ele alınması gerekir ve sonucu itibarıyla takibin devamına etkili bir davadır. Bu nedenle takip talepnamesinde dayanılan borç ve borcun sebebi ile bağlılık asıldır. Davada her türlü delille ispat edilecek alacak da yine takip talepnamesine konu olan ve borçlu yanca itiraza uğrayan alacaktır. Bunun sonucu olarak takip ve dava konusu olmayan taleplerin bu davada dikkate alınamayacağı hakimin iddia ve savunmayla bağlı olduğu kuralının bir gereğidir (Yargıtay 6. Hukuk Dairesi, 2022/253 Esas - 2023/347 Karar).
\tSomut olayda davacı alacağının bulunmadığına dair sonuca ulaşılırken gerekçe olarak gösterilen teminatın iadesi koşullarının oluşmadığı yönünde değerlendirme yapılırken bu teminatın faturalar konusu alacakla ilgisi olmayan teminat mektubundan mı yoksa faturalara konu hakediş alacağından kesilen nakit teminat kesintisi mi olup olmadığı tartışılmadan yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.
\t3- O halde Mahkemece yapılacak işlem; dava dışı iş sahibi ... Üniversitesi'nden davalı yüklenici ile aralarındaki sözleşmeye ilişkin ihale dosyasının getirtilmesinden sonra bilirkişi heyetine kamu ihalelerinde uzman bir hesap bilirkişisi veya emekli Sayıştay denetçisi bilirkişi eklenmesi; davalı ile dava dışı İdare arasındaki kabul tutanakları, evraklara göre süre uzatımı verilip verilmediği, İdare tarafından davalı yükleniciye gecikme cezası kesilip kesilmediği; taraflar arasındaki hakedişler, geçici ve kesin kabul tutanaklarında gecikme cezası kesintisine yer verilip verilmediği; yer verilmişse hakedişlere sözleşme eki Yapım İşleri Genel Şartnamesi'ne göre usulüne uygun olarak itiraz edilip edilmediği, İdareye SGK ilişiksiz belgesi sunulup sunulmadığı gibi hususların sözleşme ve ekleri hükümlerine göre tartışılması; buna göre takip dayanağı faturalardan davalı tarafından yapılan kesintilerin haklı olup olmadığı tartışılarak ulaşılacak sonuca göre karar verilmesinden ibaret olacaktır.
\tAçıklanan nedenlerle; sair hususlar incelenmeksizin davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, mahkeme kararının HMK'nın 353/1-a.6 maddesi gereğince kaldırılmasına, dosyanın Dairemiz kararına uygun şekilde sonuçlandırılması için kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1- Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE,
\t2-ANKARA 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin 19/10/2022 tarih ve 2020/307 Esas-2022/628 Karar sayılı kararının HMK’nun 353/1-a.6 maddesi gereğince KALDIRILMASINA,
\t3-Davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,
\t4-Davacı tarafından yatırılan istinaf karar harcının talep halinde davacıya iadesine,
\t5-Davacı tarafından ödenen istinaf kanun yoluna başvurma harcı ve yapılan istinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince verilecek kararda dikkate alınmasına,
6-İnceleme konusu kararın icrasının geri bırakılması için İİK'nın 36/1 maddesi gereğince varsa taraflarca yatırılan nakit teminatların veya sunulan banka teminat mektuplarının dosya kapsamı ve kararın niteliğine göre aynı maddenin 5. Fıkrası gereğince yatıran/sunan tarafa İADESİNE,
\tDosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK'nın 353/1.a maddesi gereğince KESİN olmak üzere 28/05/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Başkan ...
✍e-imzalıdır
Üye ...
✍e-imzalıdır
Üye ...
✍e-imzalıdır
Katip ...
✍e-imzalıdır