T.C. ADANA BAM 9. HUKUK DAİRESİ
T.C.
ADANA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
9. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO\t: 2021/1283
KARAR NO\t: 2024/904
KARAR TARİHİ\t: 03/06/2024
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
BAŞKAN\t\t: ... (...)
ÜYE\t\t: ... (...)
ÜYE\t\t: ... (...)
KATİP\t\t: ... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t: ADANA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ\t\t: 02/03/2021
NUMARASI\t\t: 2019/... 2021/...
DAVACI\t : ...
VEKİLİ\t: Av. ...
\t
DAVALI\t: ...
VEKİLİ\t: Av. ...
\t
DAVANIN KONUSU\t: Alacak
İSTİNAF KARARININ
KARAR TARİHİ : 03/06/2024\t
YAZIM TARİHİ : ...
Adana 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 02/03/2021 tarih ve 2019/... Esas, 2021/... Karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, istinaf talebinin süresi içinde yapıldığı, başvuru şartlarının yerine getirilmiş olduğu ve istinafa başvuru koşullarının mevcut olduğu dosya üzerinde yapılan ön inceleme sonucu anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonucunda;
İDDİA VE SAVUNMANIN ÖZETİ :
Davacı vekili dava dilekçesi ile; davacı müvekkil ile dava dışı ... Tic. Ltd. Şti. arasında ticari ilişkiye istinaden 30/08/2018 tarih ... nolu çek 200.000,00.TL bedelli ve 30/08/2018 tarihli ... nolu 200.000,00.TL bedelli toplam 400.000,00.TL bedelli çek verildiğini, ... Plastik Tic. Ltd. Şti çekleri ciro ederek davalı ... Petro Kimya A.Ş'ye verildiğini, Ağustos 2018 ayında ekonomik sorunlardan dolayı çekleri ödemekte zorlandığından ek süre talep ettiğini ve davacı tarafından 20/09/2018 tarihli ... çek numarası ile 430.000,00.TL tutarında davalı şirkete çek verildiğini, daha önce verilen çeklerin zamanında ödenmiş olmakla beraber daha önce ek olarak verilen fazladan çeklerin iade edilmediği, davalı şirketin 400.000,00.TL alacak için 830.000,00.TL tahsilat yaptığını, 430.000,00.TL çeki iade etmesi gerekirken 395.000,00.TL iade ettiklerini eksik ödenen 35.000,00.TL'nin haksız şekilde tahsil edildiğini, ... ...Noterliği'nin 26/12/2018 tarih ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile ihtar edilmesine rağmen ödenmediğini, arabuluculuk yoluna başvurulmasına rağmen karşı taraf ile anlaşılmamış olup, taraflar arasındaki ilişkiye göre ticari nitelikteki bakiye alacağa %5 gecikme faizi talep edilmesi yasal olup, asıl alacağa ve faize yapılan itiraz haksız ve dayanaksız olduğunu, bakiye 35.000,00.TL alacağın 29/03/2019 tarihi itibariyle işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı şirketten tahsili ile davacı müvekkil şirkete ödenmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesi ile; davacının keşide ettiği 30.08.2018 vade tarihli 2 adet toplam 400.000,00.TL bedelli çek, ciro silsilesinden sonra ödeme tarihinde davacı yanın ödeme güçlüğü içinde olması nedeniyle çek lehdarı davalı müvekkile ulaşarak, çekin arkasının yazılmamasını, davacının sicilinin olumsuz etkileneceğini belirterek, çekin kullanılmamasını talep ettiğini, davalı müvekkilin çekleri bankaya teminat olarak vermiş olması nedeniyle de banka, ancak ödeme yapılması durumunda çeklerin arkasının yazılmayacağını belirttiğini, çek lehdarı 3. şahsın, davacı adına yaptığı ısrarlı ricalar neticesinde de davalı müvekkil çekin karşılıksız çıkmaması için davacının hesabında eksik olan 395.000,00TL'yi gönderdiğini, karşılığında da daha ileri bir vadeye 430.000,00.TL'lik çek aldığını, davalı müvekkil 400.000,00.TL'lik çeklerin ödenmesi durumunda 430.000,00.TL'i iade etmek yönünde hiçbir vaadi ve sözü olmadığını, halihazırda alacağı olan bir kişinin, çeklerin vadesini vade farksız olarak ertelemesi ve bunu yaparken de cebinden de nakit vererek çeklerin yazılmasının engellemesi hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, davacının yan, dilekçesinde \"davalı ise 400.000,00.TL'lik alacağı için toplamda 830.000,00.TL tahsil etmiş, karşılık olarak da 430.000,00.TL iade etmesi gerekirken 395.000,00.TL iade etmiştir\" demekle 35.000,00.TL eksik iade edildiğini belirttiğini, davalı müvekkilin hiçbir zaman bir tutar iadesi borcu altına girmediğini, hem whatsapp konuşmaları hem de davacının da sunduğu dekonttan anlaşılacağı üzere, davalı müvekkilin 430.000,00.TL'lik 20.09.2018 vadeli çekin kendisine tesliminden sonra, davacının eksi bakiyesinin kapanması için 04.09.2018 tarihinde davacının hesabına 395.000,00.TL ödeme yaptığını, hatta ödeme açıklamasında da \"... ve ... nolu çeklerin ödemesi için\" demekle, ödeme sebebini açıkça gösterdiğini, salt soyut iddialarla müvekkilden alacak talep etmesinin hukuka aykırı olduğunu, davalı müvekkil ile davacı arasında bir sözleşme olmadığını, davacı iddiasının sözleşmenin nisbiliği ilkesine aykırı olduğunu, davalı müvekkil ile davacı arasında %5 vade farkı şeklinde yapılmış herhangi bir sözleşme olmamakla birlikte, davacının bu vadenin kendisine uygulanması yönündeki talebi, sözleşmenin nisbiliği ilkesine aykırılık teşkil ettiğini, birçok Yargıtay kararında da sözleşmenin hükümlerinin 3. şahısları bağlamayacağı yönünde yerleşik görüş bulunduğunu, bu sebeplerle davanın reddi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ :
Adana 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 02/03/2021 tarih ve 2019/... Esas, 2021/... Karar sayılı kararı ile; Davacı şirket ile dava dışı ... Plastik İM. İhr. Paz. San. Tİc. Ltd. Şti arasındaki ticari ilişki nedeniyle davacı tarafından ... Bankası ... şubesine ait 30/08/2018 tarih ... çek numaralı 200.000,00.TL - 30/08/2018 tarihli ... numaralı 200.000,00.TL bedelli 2 adet çekin dava dışı şirkete verildiğini, söz konusu çeklerin üçüncü kişi olan ... Plastik İM. İhr. Paz. San. Tİc. Ltd. Şti tarafından ciro edilerek davalı ... Petrokimya San. Ve Tİc. A.Ş.'ne verildiğini, çeklerin ödemelerinde aksaklıktan dolayı karşı tarafın tahsiline ilişkin ek 430.000,00.TL'lik çekin zamanında ödenmesi durumunda fazladan ödenecek olan tutarın iade edilmesi şartıyla kabul edildiğini, ...Bankası ... şubesi Lehtarı ... Petrokimya San. Ve Tic. Olan şirkete 430.000,00 TL bedelli ... numaralı çek verildiğini, ödemenin zamanında yapılmasına rağmen çeklerin davacı tarafa iade edilmediğini, 400.000,00.TL olan alacağın 830.000,00.TL tahsil edildiğini, 395.000,00.TL iade edildiğini, kalan 35.000,00.TL'nin ödenmediğini belirterek iş bu davanın açıldığını, dosyaya ibraz edilen ve hükme esas almaya elverişli bilirkişi raporunda; davacı ... İnşaat Tic. Ltd. Şti ile Davalı ... Petrokimya San. Tİc. A.Ş. arasında borç alacak ilişkisinin olduğunu, davacı ile davalı arasında dava konusu çeklerin vadesi ve vade uzatmakla ilgili herhangi bir akit, sözleşme vs. olmadığını, Ocak 2019 ayına ait yevmiye defterinin açılışında davalı şirketin davacı şirkete borcu olmadığını, davacı ... İnşaat Tic. LTd. Şti'nin davalı ... Petrokimya san. Tic. Aş arasında çek ödemelerinden kaynaklanan 35.000,00.TL alacağının olduğunu, 2018/Mayıs, Haziran, Temmuz, Ağustos ve Eylül ayı çek kayıtlarından görüldüğünü, davalı şirketin davacı şirkete 35.000,00.TL vade farkı için herhangi bir fatura vs. belge düzenlenmediğinin belirtildiği anlaşıldığından, rapor hükme esas alınarak mahkeme taraflar arasında davaya konu çeklere ilişkin olarak kurulan ticari ilişki dışında taraflar arasında davalının alacaklı olduğunun kabulünü gerektirir herhangi bir başkaca ticari ilişkinin varlığının iddia edilmediğini, bu hususta sözleşme veya benzeri belge sunulmadığını, bu nedenle davaya konu ödemelerden dolayı davacının davalıdan 35.000,00.TL alacaklı olduğunun değerlendirildiğini, açıklanan nedenlerle davanın kabulü ile 35.000,00.TL'nin dava tarihi olan 29/05/2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine karar verildiği anlaşılmıştır.
DAVALI VEKİLİ TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :
Davalı vekilinin istinaf talebi ile; Dava konusu edilen 430.000,00.TL bedelli çekin, davacı yanın kendi iradesi ile keşide edilerek davalı müvekkile teslim edildiğini. davacı yanın keşide ettiği 30.08.2018 vade tarihli 2 adet toplam 400.000,00.TL bedelli çek, ciro silsilesinden sonra davalı müvekkile ulaştığını, ödeme tarihinde davacı yanın ödeme güçlüğü içinde olması nedeniyle çek lehdarı müvekkile ulaşarak, çekin arkasının yazılmamasını, davacının sicilinin olumsuz etkileneceğini belirterek, çekin kullanılmamasını talep ettiğini, davalı müvekkilin çekleri bankaya teminat olarak vermiş olması nedeniyle de banka, ancak ödeme yapılması durumunda çeklerin arkasının yazılmayacağını belirttiğini, çekin lehdarı 3. şahsın, davacı adına yaptığı ısrarlı ricalar neticesinde de müvekkil çekin karşılıksız çıkmaması için davacının hesabında eksik olan 395.000,00.TL'yi gönderdiğini, karşılığında da daha ileri bir vadeye 430.000,00.TL'lik çek aldığını, davalı müvekkilin 400.000,00.TL'lik senetlerin ödenmesi durumunda 430.000,00.TL'yi iade etmek yönünde hiçbir vaadi ve sözünün olmadığını, davacı yanın işbu iddiasını ispatlayamadığını, Yerel Mahkemece de bu hususta bir gerekçenin belirtilmediğini, davalı müvekkilin hem çeklerin vadesini ertelemesi, hem de nakit olarak ödeme yapması nedeniyle kendisinde oluşan maliyeti hesaplayarak davacıdan 430.000,00.TL'lik çekin gelmesi durumunda erteleme ve ödeme yapacağını belirttiğini, davacının da bu hususu kabul ederek 430.000,00.TL'lik çeki davalı müvekkil adına keşide ettiğini, davalı müvekkil ile davacı arasında %5 vade farkı şeklinde yapılmış herhangi bir sözleşme olmamakla birlikte, davacının bu vadenin kendisine uygulanması yönündeki talebi, sözleşmenin nisbiliği ilkesine aykırılık teşkil etmekle, birçok Yargıtay kararında da sözleşmenin hükümlerinin 3. Şahısları bağlamayacağı yönünde yerleşik görüş bulunduğunu, davacı eksik ödeme aldığı iddiasında ise 35.000,00.TL'nin tamamını talep etmeli, ne kurtarırım mantığı ile tarafı olmadığı bir sözleşmeden faydalanma niyetinde olmaması gerektiğini, bu husus dahi davacının 430.000,00.TL bedelli çeki, iade şartı ile değil ödeme maksadıyla keşide ettiğini, bu sebeplerle; yerel mahkeme kararının incelenerek kaldırılmasını, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı yana yüklenmesini talep etmiştir.
DELİLLER :
Adana 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2019/... Esas, 2021/... Karar sayılı dosyası ve tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE :
Dava, 35.000,00 TL alacağın davalı şirketten tahsili istemine ilişkindir.
Davacı vekili, davacı şirket ile dava dışı ... Plastik İM. İhr. Paz. San. Tİc. Ltd. Şti arasındaki ticari ilişki nedeniyle davacı tarafından ... Bankası ... şubesine ait 30/08/2018 tarih ... çek numaralı 200.000,00 TL - 30/08/2018 tarihli ... numaralı 200.000,00 TL bedelli 2 adet çekin dava dışı şirkete verildiği, söz konusu çeklerin üçüncü kişi olan ... Plastik İM. İhr. Paz. San. Tİc. Ltd. Şti tarafından ciro edilerek davalı ... Petrokimya San. Ve Tic. A.ş'ne verildiği, çeklerin ödemelerinde aksaklıktan dolayı karşı tarafın tahsiline ilişkin ek 430.000,00 TL'lik çekin zamanında ödenmesi durumunda fazladan ödenecek olan tutarın iade edilmesi şartıyla kabul edildiği, ...Bankası ... şubesi lehtarı davalı ... Petrokimya San. Ve Tic. olan şirkete 430.000,00 TL bedelli ... numaralı çek verildiğini, ödemenin zamanında yapılmasına rağmen çeklerin davacı tarafa iade edilmediğini, 400.000,00 TL olan alacağın 830.000,00 TL olarak tahsil edildiğini, 395.000,00 TL'nin davalı tarafından iade edildiğini, aslında 430.000,00 TL'nin iade edilmesi gerektiğini, kalan 35.000,00 TL'nin ödenmediği belirtilerk işbu davanın açıldığı, davalı tarafın açılan davanın reddini savunduğu, İlk Derece Mahkemesi'nce davanın kabulüne karar verildiği, karara karşı davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulduğu anlaşılmıştır.
İstinaf incelemesi, HMK'nin 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.
Somut olayda; davacı ... İnşaat Tic. Ltd. Şti ile davalı ... Petrokimya San. Tic. AŞ arasında borç alacak ilişkisinin olduğu, davacı ile davalı arasında dava konusu çeklerin vadesi ve vade uzatmakla ilgili herhangi bir akit, sözleşme vs. olmadığı görülmüş ise de her iki tarafında kabulünde olduğu üzere davacı tarafın dava dışı ... Plastik İM. İhr. Paz. San. Tİc. Ltd. Şti arasındaki ticari ilişki nedeniyle davacı tarafından toplam bedeli 400.000,00 TL olan 2 adet çekin dava dışı şirkete verildiği, söz konusu çeklerin ... Plastik İM. İhr. Paz. San. Tİc. Ltd. Şti tarafından ciro edilerek davalı ... Petrokimya San. Ve Tİc. A.ş'ne verildiği, davacının ödeme güçlüğü çekmesi sebebiyle davalı taraf ile anlaşmaya varıldığı ve vade uzatılarak lehtarı davalı olan 430.000,00 TL bedelli yeni bir çek düzenleyerek davalı tarafa verildiği, taraflar arasında vadenin bu şekilde uzatıldığı, 400.000,00 TL olan borca karşılık 430.000,00 TL borç kararlaştırılması hususunu davacı tarafın da kabul ettiği, yeni çekin önceki çeklere konu borcu sona erdirdiği, davalı tarafın 430.000,00 TL olan çekten kaynaklı alacağını istemesinin hukuken mümkün olduğu, ancak önceki çeklere ilişkin alacağını talep edemeyeceği, önceki iki adet çekin toplam değerinin 400.000,00 TL olduğu, bunun davalı tarafından iade edilmesi gerektiği ancak davacının da kabulünde olduğu üzere davalı tarafından 395.000,00 TL'nin iade edildiği görüldüğünden davalının 5.000,00 TL daha davacıya iade borcu bulunduğu anlaşılmıştır.
Yukarıda açıklanan nedenlerle ilk derece mahkemesince davanın 5.000,00 TL yönünden kabulüne karar verilmesi gerekirken davanın tümden kabulüne karar verilmesinin usul ve yasaya uygun olmadığı davalı vekilinin istinaf başvurusunun açıklanan nedenlerle haklı olduğu ancak mahkemece kararda hata edilmesi yeniden yargılamayı gerektirmediğiden ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak, davanın kısmen kabulüne, karar verilerek hüküm fıkrasının aşağıdaki şekilde kurulması uygun görülmüştür.
HÜKÜM; Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere :
1-Davalı vekilinin ilk derece mahkemesi kararına ilişkin istinaf sebebleri ile ilgili başvurusunun KABULÜNE,
2-6100 sayılı HMK.nun 353/1-b/2 maddesi uyarınca Adana 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 02/03/2021 tarih ve 2019/... Esas, 2021/... Karar sayılı KARARININ KALDIRILMASINA,
3-HMK'nın 353/1-b-2 maddesi gereğince YENİDEN ESAS HAKKINDA HÜKÜM KURULMASINA,
4-DAVANIN KISMEN KABULÜNE,
5.000,00TL'nin dava tarihi olan 29/05/2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Fazlaya ilişkin istemin reddine,
5-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince karar tarihi itibarıyla alınması gereken 427,60.TL karar ve ilam harcının peşin olarak alınan 597,72.TL harçtan mahsubu ile bakiye 170,11.TL harcın kararın kesinleşmesi ile talep halinde davacıya İADESİNE,
6-Davacı tarafından peşin olarak yatırılan 427,60.TL ve 44,40.TL başvurma harcının davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
7-6100 Sayılı HMK'nın 326/1 maddesi gereğince davacı tarafından peşin yatırılan 98,30.TL tebligat gideri, 16,40.TL müzekkere gideri ve 500,00.TL bilirkişi giderleri olmak üzere toplam 614,70.TL yargılama giderinin kabul/red oranına göre hesaplanan 87,81.TL'sinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
Kalan yargılama giderinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
8-6100 Sayılı HMK'nın 330 maddesi gereğince davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 5.000,00.TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
9-6100 Sayılı HMK'nın 330 maddesi gereğince davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 17.900,00.TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,
İstinaf incelemesi yönünden;
1-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince davalıdan peşin alınan 597,71.TL istinaf karar harcının kararın kesinleşmesi ile talep halinde davalıya İADESİNE,
2-6100 sayılı HMK'nun 326/1 maddesi gereğince davalı tarafından yapılan 162,10.TL istinaf başvuru harcı, 43,00.TL posta gideri olmak üzere toplam 205,10.TL istinaf yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,
3-6100 sayılı HMK'nın 330. maddesi gereğince inceleme duruşmasız yapıldığından lehe vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
4-6100 sayılı HMK.333 maddesi uyarınca peşin alınan ve harcanmayan gider avansının karar kesinleştiğinde İlk Derece Mahkemesince taraflara İADESİNE,
5-6100 sayılı HMK'nın 359/4 maddesi gereğince kararın kesin olması nedeniyle İlk Derece Mahkemesince taraf vekillerine TEBLİĞİNE,
Dair, 6100 Sayılı HMK'nun 353/1-b maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliğiyle; 6100 Sayılı HMK'nun 362/1-a maddesi gereğince karar tarihindeki dava değerinin 378.290,00.TL'nin altında olması nedeniyle kesin olmak üzere 03/06/2024 tarihinde karar verildi.\t
\t\t\t\t
...
Başkan
...
¸e-imzalıdır\t
...
Üye
...
¸e-imzalıdır\t
...
Üye
...
¸e-imzalıdır\t
...
Katip
...
¸e-imzalıdır\t