T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
44. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R I
DOSYA NO: 2021/1076 Esas
KARAR NO: 2024/1035
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İstanbul 2.fikrî Ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi
TARİHİ: 28/01/2021
NUMARASI: 2019/284 E. - 2021/41 K.
DAVANIN KONUSU: Endüstriyel Tasarım (Endüstriyel Tasarımın Hükümsüzlüğünden Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 30/05/2024
Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;
G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü:
DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin yaklaşık 25 yıldır yüksek kalite hali, kilim, seccade üretimi yaptığını, bu ürünleri yurt içi ve yurt dışında sattığını, davalının da müvekkili ile aynı alanda çalıştığını davalının TPMK nezdinde ... numara ile tescilli tasarımında yer alan bazı desenlerin kamuya mal olmuş yenilik içermeyen anonim desenler olduğunu, tasarım tescilinde bulunun 1.31. Nolu desen tasarımını yenilik baskının bulunmadığını çünkü davalının söz konusu tasarımı daha önce ... başvuru nolu tasarımın 7. Desen olarak tescil ettirmek istediğini ancak kurum tarafından yenilik baskı bulunmadığından reddedildiğini, 20. Nolu desenin de yeni olmadığını davalının daha önce ... başvuru nolu tasarımlarında 10 ve 11 inci desen olarak yer aldığını desenin kurum tarafından anonim bulunması nedeni ile tescil talebinin reddedildiğini, buna rağmen davalının söz konusu tasarıma her hangi bir yenilik katmaksızın aynı deseni ... nolu tasarım tescilinde 31. Desen olarak tescil ettirdiğini, 23. Nolu desenin daha önce davalının ... başvuru nolu tasarımında 6. Desen olarak yer aldığını, bu deseni koruma süresi dolduktan sonra yenileme talebinde bulunulmadığını ve bu desenin de kamuya mal olduğunu, 27. Nolu desen tasarımının daha önce davalının ... başvuru nolu tasarımında 8. Nolu desen olarak yer aldığını bu desenin koruma süresi dolduktan sonra yenileme talebinde bulunulmadığını, bu desenin de kamuya mal olduğunu, yani deseni yenileme yoluyla değil yeni müracaat ile ... no ile korunmak istendiği ancak koruma süresi sonrasında desenin kamuya mal olduğu, tescilinin hukuka aykırılık teşkil ettiğini, bahse konu desenin kamuya mal olduğuna ilişkin ... sitesinden elde edilen görsellerde bu tasarımların tescil tarihinden önce ... LTD. ŞTİ. ve ... TİC.LTD. ŞTİ. İsimli şirketlerin ürünleri üzerinde kullanıldığının görüleceğini, davalının TPMK nezdinde ... nolu tasarımında tescil edilmiş olun 8.1 nolu desenin de iptalinin gerektiğini bu desenin de herhangi bir yenilik baskının bulunmadığını anonim eser olduğunu 8. Nolu desen tasarımının da yeni olmadığını, daha önce davalının ... başvuru nolu tasarımında 7. 10. Ve 11. Desen olarak yer aldığını, desenin kurum tarafından anonim bulunması nedeniyle tescil talebinin reddedildiğini, buna rağmen davalının söz konusu tasarıma herhangi bir yenilik katmaksızın 2018/04687 nolu tasarım tescilinde 8. Desen olarak tescil edildiğini belirtmiş davalının ... tescil no. ile tescil edilmiş tasarımında yer alan 31. Desenin, 20. Desenin, 23. Desenin, 27. Desenin, 8. desenin ve davalının ... tescil no. ile tescil edilmiş tasarımında yer alan 8.1. Desenin tasarım tescillerinin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde; 6769 sayılı SMK'nın 78. Maddesinde hükümsüzlük talebinin düzenlendiğini, bu hüküm kapsamında kimlerin hükümsüzlük talep edebileceğinin de düzenlendiğini, bu açıdan davalının hükümsüzlük talep edemeyeceğinin açık olduğunu, davanın reddinin gerektiğini, davacının müvekkiline ait tasarımların kamuya mal olduğu, yenilik taşımadığı, anonim eserler olduğu iddiasının gerçeği yansıtmadığını müvekkilinin TPE nezdinde ... no ile tescil edilmiş olan tasarımında yer alan 31. Nolu desenin daha önce müvekkil tarafından ... başvuru nolu tasarımın 7. Deseni olarak tescil edildiğinden bahisle yenilik vasfının bulunmadığının iddiasının kabulünün mümkün olmadığını görsellerden de anlaşılacağı üzere davacının söz konusu deseni sırf belirli bir intiba yaratmak maksadı ile kötü niyetli olarak ters bir şekilde koyduğunun açık olduğu, her iki görsel de incelendiğinde ... başvuru nolu 7. Nolu desen ile ... nolu 31. Nolu desenin aynı olmadığının açık olduğunu, tasarımların üst görünümlerinin farklı olup gerek orta figür etrafında bulunan çiçekler gerek orta figür etrafında bulunan çiçekler etrafında benzerlik taşımadığını, ... nolu tasarımda yer alan 31. Nolu desenin resmi tasarımlar bülteninde yayınlandığını ancak hiç bir firma tarafından itiraz gelmediğini, bu nedenle tescil taleplerinin kabul edildiğini, davacı tarafça da her hangi bir itiraz da bulunulmadığını, ... başvuru nolu tasarımda yer alan 7. Nolu desenin yenilik vasfı bulunmadığından değil daha önce başka bir firma tarafından tescil edilmiş tasarımlarla benzerlik unsuları barındırdığından reddedildiğini, müvekkil tarafından da yapılan itirazın da detaylı inceleme yapılmaksızın karara bağlandığını, söz konusu başvurunun reddedilmediğini, desenin iptal edildiğini, bu yönden davacının iddialarının kabulünün mümkün olmadığını, desenler birlikte değerlendirildiğinde şekil, biçim ve renk bakımından herhangi bir benzerlik bulunmadığını ve anonim olmadıklarının açık olduğunu, davacı tarafça hükümsüzlüğü talep edilen ... başvuru nolu tasarım tescilinde yer alan 20. Nolu desen ile ... başvuru nolu tasarımda yer alan 10. ve 11. Nolu desenlerin anonim olması sebebi ile reddedildiği iddia edilmekle birlikte bahse konu desenin ... nolu 31. Nolu desen olarak tescil edildiği iddia edilmiş ise de 4 desenin herhangi bir benzerlik taşımadığı 20. Nolu desenin davacı tarafça iddia edilen nitelikte olmadığını, söz konusu desenin resmi tasarımlar bülteninde yayınlandığını ancak herhangi bir itiraz gelmediğini, kurumca tesciline karar verildiği, ... başvuru nolu tasarım tescilinde yer alan 10. ve 11. Nolu desenin yenilik vasfı bulunmadığından değil daha önce başka bir firma tarafından tescil edilmiş tasarımlarla benzerlik unsurları barındırdığından iptal edildiğini, yapılan itirazın kurumca detaylı inceleme yapılmaksızın reddine karar verildiğini, bahse konu desen tasarımları ile ... nolu tasarım tescilindeki 20. Nolu desenin aynı yada benzer nitelikte olmadığını tasarımların alt üst görünümlerinin birbirinden farklı olup orta figür etrafında bulunan ve yine orta figür üstünde bulunan desenlerinin aynı olmadığını şekil, biçim ve renk açısından herhangi bir benzerliklerinin bulunmadığını, anonim olmadıklarını, davacı tarafça ... nolu tasarım tescilinde yer alan 23. Desenin ... başvuru nolu tasarımda 6. Desen olarak yer aldığı bu desenin koruma süresinin dolduktan sonra koruma talebinde bulunulmadığı ve kamuya mal olduğu iddia edilmiş ise de söz konusu desenin tasarım bülteninde yayınlandığını herhangi bir itiraza uğramadığını, her iki desen birlikte değerlendirildiğinde uzaktan yakından benzerlik taşımadığını, birbirinden tamamen farklı olduğunu, tüketici nezdinde de tamamen farklı olduğunu, karıştırılmasının mümkün olmadığını müvekkil tarafından ... başvuru nolu tasarımın 6. Deseninin ürünlerde artık kullanılmadığından üretilmediğinden ve satışa arz edilmediğinden yenilenmediğini, desenler arasında şekil, biçim ve renk açısından benzerlik olmadığını, anonim olmadığını kamuya mal edilemeyeceğini, yine davacı tarafça ... nolu tasarım tescilinde yer alan 27. Desen ile ... nolu tasarımın 8. Deseni arasında benzerlik bulunduğu ... nolu tasarımın koruma süresi dolduktan sonra yenilenmemesi üzerine kamuya mal olduğu iddia edilmiş ise de söz konusu iddiaların kabulünün mümkün olmadığını, ... nolu tasarımında yer alan 27. Nolu desenin tasarım bülteninde yayınlanması sonrasında herhangi bir itiraza uğramadığını, desenler arasında herhangi bir benzerliğin bulunmadığını, bariz farklılıkların bulunduğunu, ... nolu tasarım tescilindeki 8. Nolu desenin ürünlerde artık kullanılmadığından, üretilmediğinde ve satışa arz edilmediğinden yenilenmediğini, desenler arasında şekil, biçim ve renk açısından herhangi bir benzerlik bulunmadığını, anonim olmadığını, kamuya mal edilemeyeceğini, dava dışı firmalar tarafından kullanıldığı iddia edilen desen tasarımları incelendiğinde ... LTD. ŞTİ. tarafından kullanıldığı iddia edilen desenin ... no ile tescil olunmuş ise de söz konusu başvurunun yenilenmediğini, yapılan başvuruda belirtilen desenin bulunmadığını davacının 09/08/2018 tarihinde önce söz konusu desenleri kullandığına ilişkin herhangi bir delilin bulunmadığını, desenler arasında büyük farklılıkların bulunduğunu, ... TİC. LTD. Tarafından kullanıldığı iddia edilen desenler ile müvekkiline ait desenler arasında herhangi bir benzerliğin bulunmadığını, davacı ... tasarım tescilinde yer alan 8. Nolu desenin anonim olduğundan bahisle iptalini talep etmiş ise de bahse konu desen tasarımının tasarım bülteninde yayınlandığını, herhangi bir itiraza uğramadığını, davacının 20/01/2015 tarihinden önce söz konusu desenleri kullandığına ilişkin herhangi bir delilin bulunmadığını, ... nolu tasarım tescilinde yer alan 8. Nolu desen tasarımıyla herhangi bir itiraza uğramaksızın tescil olunduğu, ... nolu tasarımın 7. 10 ve 11. Nolu desen tasarımlarının ise anonim nitelikte olmadığını, tüm desenler birlikte değerlendirildiğinde araların da resim, baskı, renk ve boyutsal nitelikte farklılıklar bulunduğunu, tüketici nezdinde herhangi bir benzerlik barındırmadığını, tüketicilerin karıştırma ihtimalinin bulunmadığını, 2013/01014 nolu tasarımın 7. 10 11. Nolu desenlerinin kullanılmaması ve üretilmemesinden dolayı yenilenmediğini başka firma tarafından yapılan itiraz üzerine iptal edildiğini, davacı tarafın hiç bir iddiasının kabulünün mümkün olmadığını, yenilemesi yapılmayan desen ve tasarımların yenilenmemesinin sebebimin anonimlik taşıması değil kullanılmaması ve üretilmemesinden kaynaklı olduğu, yine iptal sebeplerinin de kamuya mal olma yada anonim nitelik taşımalarından değil kanunun yenilenmesinden kaynaklandığını belirtmiş müvekkili adına tescil tasarımlarının biçim renk görünüm nitelik ve nicelik itibari ile ayırt edici nitelikte bulunması, kamuya mal olmaması ve anonim olmaması sebebi ile haksız ve hukuki mesnetten yoksun davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesince; davanın kabulü ile; davalı adına TPMK nezdinde tescilli ... nolu çoklu tasarımda yer alan 8,20,23,27, 31 nolu tasarımlar ile ... nolu çoklu tasarımda yer alan 8.1. Nolu tasarımın hükümsüzlüğüne, sicilden terkinine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ Davalı vekili istinaf dilekçesinde; kendilerince, tasarımların izinsiz kullanımına ilişkin, maddi tazminat talebi ile 12.12.2019 tarihinde İstanbul 2.Fikri Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 2019 / 391 Esas sayılı dosyasında, esas dosya davacısı aleyhine dava ikame edildiğini ve İstanbul 2.Fikri Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nce 2019 / 391 Esas sayılı dosya kapsamında 22.09.2020 tarihinde davanın 2019/284 Esas sayılı dosya ile birleştirilmesine karar verildiğini, ancak birleşen dosyada karar verilmediğini, davacının başvuruda bulunduğu desenlerin tamamının değil, bir kısmının hükümsüzlüğüne karar verildiğini, Yerel mahkemece, dosya kapsamında alınan bilirkişi raporu taraflı ve hükme elverişsiz olmasına rağmen, itirazları dikkate alınmaksızın, dosya kapsamında yeni bilirkişi raporu alınmasına yönelik talepler göz ardı edilerek hüküm tesis edildiğini, Sadece sağ ve sol bölümlerinde yer alan ve birçok firma tarafından kullanılan versace olarak tabir edilen çerçeve motifinin aynı veya benzer olduğunu, onun haricinde hiçbir benzerliğin bulunmadığını, çerçeve olarak kullanılan versace olarak tabir edilen bu kısımda yer alan desenlerin zaten anonimleştiğini ve benzerlik/iltibas karşılaştırılması yapılır iken baz alınacak bir kıstas/ölçü olmadığının verilen örnekler ile de görüldüğünü,Desenler arasında bir benzerlik bulunmadığını,Dilekçede belirtilen tablodaki resimler karşılaştırıldığı zaman; sadece renk ve basit tasarımsal farklılardan ziyade, resmi çevreleyen sektörde versace olarak tabir edilen çerçeve motiflerinin birçok tasarımda birçok farklı firma adına tescil edildiğini, ... sayılı tasarımın 08 sıra nolu modeli için 01.06.2020 tarihli, hükme esas alınan bilirkişi raporunda, ... sayılı tasarımın bilirkişi raporunun tanzim tarihinde yenilenmediği ve koruma süresinin bitmiş olmasının muhtemel olduğunun belirtildiğini, böyle bir durumda dava konusu desenin de koruma dışı kalmasının muhtemel olduğunun belirtildiğini, halbuki, bilirkişi raporunun tanzim edilme tarihi olan 01.06.2020 tarihinden 5 ay önce 24.01.2020 tarihinde ilgili tasarıma ait yenileme işlemi yapıldığını ve bu durumun www...gov.tr adresinden yapılacak olan basit bir sorgulama ile de görülebilecekken, hükme esas alınan bilirkişi raporunda bu hususun irdelenmediğini, Müvekkil tarafından yenilemesi yapılmayan desenler/tasarımların yenilenmemesinin sebebinin anonimlik taşıması değil, ürünleri kullanmaması ve üretmemesi ile ilgili olduğunu, söz konusu desenlerin iptal edilmesinin de yine kamuya mal olma ya da anonim nitelik taşımalarından değil; kanunun yenilenmesinden kaynaklandığını, dolayısıyla davacı tarafın iddialarının kabul edilemeyeceğini, aynı şekilde müvekkilinin halihazırda tescilli bulunan ve iptali talep edilen tasarımlarının hepsinin yeni olduğunu, herhangi bir şekilde kamuya mal olmadığını, anonimlik özellikleri bulunmadığını, aksine söz konusu tasarımların hepsinin biçim, renk, görünüm, nitelik ve nicelik itibariyle ayırt edici nitelikte olduğunu, bu itibarla; istinaf başvurumuzun kabulüne karar verilerek, yerel mahkeme kararının kaldırılması gerektiğini beyan etmiştir.
GEREKÇE İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.Aynı Mahkemede aynı taraflar arasında 2019/391 Esas sayılı dava dosyasında görülmekte olan tasarımdan doğan hakka tecavüzden kaynaklı tazminat istemli davanın, eldeki dava dosyası ile birleştirilmesine karar verilmiş olmasına rağmen, birleşen dosya hakkında bir karar verilmemiş olması nedeniyle, birleşen dava hakkında bir karar verilmek üzere, istinaf başvurusu değerlendirilmeksizin dosyanın 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-a-4-6. maddesi gereğince mahal mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Davalı vekilinin istinaf isteminin KABULÜ ile;2-İstanbul 2.Fikrî Ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 28/01/2021 tarih, 2019/284 E. 2021/41 K. Sayılı Kararının 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-a-4-6. maddesi gereğince KALDIRILMASINA,3-Dosyanın, yukarıda gösterilen biçimde inceleme ve değerlendirme yapılmak üzere mahkemesine GÖNDERİLMESİNE, 4-İstinaf yasa yoluna başvuran davalı tarafından peşin olarak yatırılan istinaf karar ve ilam harcının talebi halinde kendisine iadesine,5-Dosya üzerinde inceleme yapılması sebebiyle vekalet ücreti tayinine yer olmadığına,6-İstinaf yasa yoluna başvuran tarafından istinaf aşamasında yapılan giderlerin ilk derece mahkemesince verilecek nihai kararda dikkate alınmasına,6100 Sayılı HMK'nın 353/1-a-4-6. ve 362/1-g. maddeleri gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda ve KESİN olmak üzere, oy birliğiyle karar verildi. 30/05/2024