T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2024/983
KARAR NO: 2024/921
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 29/02/2024 (Ara Karar)
NUMARASI: 2024/31 Esas
TALEP: İhtiyati Hacze İtiraz
İhtiyati hacze itirazın reddine ilişkin ara kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
TALEP: Alacaklı banka vekili, aralarında müvekkil ... Bankası A.Ş.’nin de bulunduğu 4 adet banka ile davacı ... A.Ş. arasında kredi sözleşmeleri imzalandığını ve bahsi geçen kredi sözleşmelerine istinaden davacı/borçlu şirkete krediler kullandırıldığını, kredi ilişkisinde, müvekkil Bankanın 'Teminat Temsilcisi' olarak yetkilendirildiğini, kredilerin güvencesini teşkil etmek üzere, takibe konu \"Kocaeli İli, Dilovası İlçesi, Çerkeşli Köyünde kain, tapunun ... ada, ... pafta, 1 parsel sayısında kayıtlı, 160497,04 m2 yüzölçümlü Doğalgaz Çevrim Santrali ve Arsası\" nitelikli taşınmazın kaydına müvekkil ... Bankası AŞ, Türkiye ... Bankası TAO., ... Bankası AŞ ve ... Bankası A.Ş.'nin her biri lehine %25 paylı olmak üzere 1. dereceden 1.170.000.000-USD, 2. dereceden de 260.000.000-TL bedelli garame ipotekleri tesis edildiğini, borçlu şirket tarafından Gebze ATM'nin 2019/929 Esas sayılı dosyasından 24.09.2019 tarihinde konkordato talebiyle açılan dava, öncelikle iflas kararı ile, daha sonra 2021/468 Esas sayısını alan dosyadan adi alacaklılar yönünden davanın kabulü ile, nihai olarak da 2023/572 Esas sayılı dosyadan red kararı ile sonuçlandığını( Gebze ATM'nin 2023/572 Esas 2023/825 Karar sayılı davanın reddi kararı) konkordato talepli davanın, yukarıda yer verildiği üzere 2021/468 Esas sayılı dosyadan rehinli alacaklılar yönünden reddedilmesi üzerine müvekkil Bankanın da aralarında bulunduğu alacaklı 4 banka tarafından borçlu şirket ve diğer ilgililere 16.01.2023 tarihinde Beyoğlu ... Noterliği'nin ... yevmiye numaralı kat ihtarnamesi keşide edildiğini ve anılan ihtarname borçluya usulüne uygun şekilde tebliğ edildiğini, taşınmazın paraya çevrilmesini teminen 27.04.2023 tarihinde İstanbul Gayrimenkul Satış İcra Dairesi'nin .... Esas sayılı dosyasından İpoteğin Paraya Çevrilmesi Yoluyla İlamlı icra takibi başlatıldığını ve söz konusu takip kapsamında; takip konusu \"Kocaeli İli, Dilovası İlçesi, Çerkeşli Köyünde kain, tapunun ... ada, ... pafta, 1 parsel sayısında kayıtlı, 160497,04 m2 yüzölçümlü Doğalgaz Çevrim Santrali ve Arsası\" vasıflı taşınmazın Gebze İcra Müdürlüğü'nün ... Talimat sayılı dosyasından kıymet takdir raporu düzenlendiğini, kıymet takdir raporunda, ipotekli taşınmazın değerinin 9.852.963.675,79-TL olduğu belirtilmiş olmakla, alacaklı 4 bankanın eşit garame payları doğrultusunda taşınmazın değerinden her birine yaklaşık 2.462.500.000-TL pay düştüğü, 1. derece olan döviz ipoteği 1.170.000.000-USD üzerinden kurulmuş olup bu ipoteğin ihtiyati haciz başvuru tarihinde ki kur üzerinden TL karşılığı 33.591.753.000-TL'dir. 2. dereceden tesis edilen 260.000.000-TL değerindeki ipoteğin de eklenmesiyle 33.851.753.000-TL'ye ulaşan ipotek limiti ile taşınmazın değeri arasındaki uçurum bulunduğunu, ipotekli takip dosyasında başlatılan icra takibi ise, takip tarihinde 3.893.176.669,91-TL alacağın tahsili talebiyle ikame edilmekle yalnızca takibin açılış tarihi olan 27.04.2023'ten bugüne döviz kurlarında yaşanan artış gözönüne alındığında dahi, alacağın yaklaşık iki katına çıktığnı, icra takibinin iptali talebiyle borçlu tarafça İstanbul 21. İcra Hukuk Mahkemesi'nin 2023/324 Esas sayılı dosyasından açılan İcra Emrinin İptali davasında düzenlenen raporda; işbu ihtiyati haciz talep tarihindeki alacak tutarı (Proje kredisi için 5.561.360.011,28-TL; İşletme kredisi için 7.259.953,72-TL, gayrinakdi kredi borcu için 283.546.266,875-TL olmak üzere toplam) 5.852.166.231,87-TL olarak hesaplandığını, İGS İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyasından UYAP vasıtasıyla alınan otomatik kapak hesabına göre ise müvekkil Banka alacağı 6.187.982.567,22-TL olduğunu, alacağın ipotekli taşınmazın satışı ile karşılanamayacağı anlaşıldığından alacağın rehinle teminat altına alınmayan tutarın oldukça yüksek olduğu anlaşıldığı ihtiyati haciz başvurusunun da müvekkil Bankanın alacağının “rehinle teminat altında bulunmayan” kısmının küçük bir bölümü için yapıldığını ileri sürerek alacağın en az 3.000.000.000-TL'lik kısmının rehinle teminat altında olmadığı İİK m. 257’nin aradığı şekilde “yaklaşık ispat” ölçüsünde ispatlandığından fazlaya ilişkin hakları saklı tutularak şimdilik 250.000.000-TL'lik kısmı için ihtiyati haciz talebinde bulunmuştur.
İLK DERECE MAHKEME ARA KARARI: Mahkemece; davacı tarafça davalı aleyhine İstanbul Banka Alacakları İcra Müdürlüğüne ait ... esas sayılı dosyası ile başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkin bulunduğu, ihtiyati haciz talep eden tarafından sunulan belgeler (İstanbul Banka Alacakları İcra Müdürlüğüne ait ... esas sayılı dosya, İstanbul Gayrimenkul Satış İcra Müdürlüğü'ne ait ... esas sayılı dosya, İstanbul 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/1333 D. İş sayılı dosyası, 10.06.2011 tarihli kredi sözleşmesi, 18.07.2014 tarihli işletme sermayesi kredisi (WCF) sözleşmesi, ipotek belgesi ve resmi senet akit tabloları, Beyoğlu ... Noterliğinin 16/01/2023 tarihli ve ... yevmiye sayılı ihtarnamesi ile tebliğ mazbatası vs.) incelendiğinde, alacağın varlığı, miktarı ve muaccel olduğu hususunda kanaat uyandırıcı nitelikte olduğu ve bu haliyle de İİK'nın 257/1. maddesindeki şartların mevcut olduğu ve 258. maddesindeki yaklaşık ispat koşullarının da oluştuğu, borca karşılık taşınmaz ipoteği verildiği belirtilmişse de, söz konusu ipoteğin birden çok banka için tesis edildiği, borç miktarları ile ipotekli taşınmazın dosyaya yansıyan bedelleri dikkate alındığında, ipoteğin borcu karşılamaya yetmediği, bu aşamada ihtiyati hacze itiraz talebi bakımından alacak ve borç miktarının tespiti ve ipotekli taşınmazın değerinin tespitinin yaptırılmasının mümkün bulunmadığı anlaşıldığından, davalı/ihtiyati hacze itiraz eden vekilinin, ihtiyati haciz kararına itirazının reddine karar verilmiştir.
İHTİYATİ HACZE İTİRAZ VE İSTİNAF SEBEBLERİ: İhtiyati haciz kararına itiraz eden karşı yan borçlu vekili, müvekkil şirketin, başta İstanbul olmak üzere Sanayi Bölgesinin enerji arzının büyük bölümünü karşılayan son derece kritik önemi olan bir Kombine Çevrim Doğalgaz Elektrik Santralinin işletmecisi olup, kullandığı proje için, garame ipoteği, mülkiyeti ... ait nominal değeri 58.000.000-TL ve sermaye artışı sonrası ilave 126.000.000-TL tutarında, ...'ye ait nominal değeri 86.586.600-TL sermaye artışı sonrası ilave 188.101.848-TL, ...'ya ait nominal değeri 137.800-TL, sermaye artışı sonrası ilave 299.384-TL tutarında, ...'ya ait nominal değeri nominal değeri 137.800-TLsermaye artışı sonrası ilave 299.384-TL tutarında, mülkiyeti ...ya ait nominal değeri 137.800- TL sermaye artışı sonrası ilave 299.384-TL tutarında toplamda =460.000.000-TL tutarında müvekkili şirket hisseleri üzerine alacaklılar lehine rehin bulunduğunu, müvekkil şirketin ...'tan olan alacaklarından 28.000.000.000-TL kısmı Beyoğlu ... Noterliğin 11.07.2014 tadil tarihli ... yev nolu temlik sözleşmesi ile alacaklılar lehine temlik edildiğini, alacaklıların 2023 yılında toplam 56.000.000-TL tahsilat sağladıklarını alınan ihtiyati haciz kararı İstanbul Banka alacakları İcra Dairesinin ... esas nolu dosyası ile infaz edilmiş olup, müvekkil şirketin menkul gayrimenkul tüm mallarına ihtiyaten haciz konulduğunu ve hacizler nedeniyle tüm banka hesaplarının bloke edildiğini, gerek alacaklı tarafından çekilen ihtara, gerekse rehnin paraya çevrilmesi yolu ile açılan takibe süresi içinde itiraz/şikayet edildiğinden ve açılan davalar halen derdest bulunduğundan kesinleşmiş bir alacak söz konusu olmadığını, ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile takipde ipotekli taşınmaza yaptırılan kıymet takdiri raporuna Gebze 1.İcra Hukuk Mahkemesi'nin 2023/ 537 esas sayılı dosyası ile itiraz edildiğini, henüz keşif yapılmadığını kıymet takdir raporunun kesinleşmediğini, rehinle temin edilmiş alacak için öncelikle rehnin paraya çevrilmesi yolu ile takip yapılmasının emredici bir hukuk kuralı olup, önce rehin takibi yapıldıktan ve rehin paraya çevrildikten sonra tahsil edilen tutar ile borç kapatılamadığı takdirde alınacak kesin rehin açığı belgesi veya rehnin alacağı karşılamayacağına ilişkin gecici aciz belgesi alındıktan sonra borçlu hakkında ilamsız haciz yolu ile takip yapılabileceğini, ihtiyati hacze itirazın reddi kararında \"borca karşılık taşınmaz ipoteği ve hisse rehni verildiğini belirtmiş ise de söz konusu ipotek ve hisse rehinlerinin birden çok banka için tesis edildiği, borç miktarları ile ipotekli taşınmazın ve hisse rehinlerinin \"dosyaya yansıyan bedelleri dikkate alındığında ipotek ve hisse rehinlerinin borcu karşılamaya yetmediği\" gerekçesinin doğru bulunmadığını ileri sürerek ihtiyati haciz kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
GEREKÇE: Talep, ihtiyati haciz kararına itiraza ilişkindir. İİK'nın 257/1.maddesine göre, rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı... ihtiyati haciz talebinde bulunabilir. İİK'nın 258/1. maddesinin 2. cümlesine göre: \"İhtiyati haciz kararı verilebilmesi için alacaklı, alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek delilleri göstermeye mecburdur.\"İhtiyati haciz talep eden, İİK'nın 257/1. maddesi kapsamında bir para borcunun alacaklısı olduğunu, borcun rehinle temin edilmediğini ve vadenin gelmiş olduğunu yaklaşık olarak mahkemeye kanaat getirecek tarzda ispat etmek durumundadır. İİK'nın 265. maddesi hükmüne göre \"borçlu kendisi dinlenmeden verilen ihtiyatî haczin dayandığı sebeplere, mahkemenin yetkisine ve teminata karşı; huzuriyle yapılan hacizlerde haczin tatbiki, aksi hâlde haciz tutanağının kendisine tebliği tarihinden itibaren yedi gün içinde mahkemeye müracaatla itiraz edebilir. Mahkeme, gösterilen sebeplere hasren tetkikat yaparak itirazı kabul veya reddeder.\" İİK’nın 45/1 maddesi “Rehinle temin edilmiş bir alacağın borçlusu iflasa tabi şahıslardan olsa bile alacaklı yalnız rehinin paraya çevrilmesi yoluyla takip yapabilir. Ancak rehinin tutarı borcu ödemeye yetmezse alacaklı kalan alacağını iflas veya haciz yoluyla takip edebilir.” hükmünü içermektedir. İhtiyati haciz kararına itiraz eden borçlular vekili; alacağın rehinle teminat altına alındığını, ayrıca hisse rehinleri ve temlikler verildiğini, devam eden ipotekli takip dosyasının numarasını bildirerek ihtiyati haciz kararına itiraz etmiştir. Mahkemece; muaccel alacağın varlığı ve miktarı bakımından yaklaşık ispatın sağlandığı, ipoteği aşan miktarda alacak bulunduğu gerekçesi yazılmış ise de, garame ipoteğinin değerini aşan bir borç iddiası bulunmamaktadır. Alacaklı banka İcra Müdürü tarafından yapılan kıymet takdirinde taşınmaz ve tesisin değerinin ipotek ile temin edilen borcu karşılamadığı, ipotekli taşınmazın gerçek değeri ile ipotek limiti arasındaki fark nedeniyle ihtiyati haciz talep etmektedir. Bu fark ise ancak ipotekli taşınmazın satışı neticesinde elde edilen değerden sonra ancak ipotek ile karşılanmayan teminatsız kalan borç hesaplanabilecektir. Gebze 1.İcra Hukuk Mahkemesinin; 2023/537 esas sayılı dosyası inceleme izni verilerek incelenmiş, İcra Dairesi tarafından yaptırılan kıymet takdirine davalı karşı yan tarafından itiraz edildiği, bu kez yapılan inceleme neticesinde 15.082.689.218-TL kıymet takdir edildiği bilirkişi raporuna davacı (eldeki davada davalı karşı yan)tarafından itiraz edildiği, davanın halen derdest olduğu anlaşılmaktadır. İstinaf karar tarihi itibariyle gerek borç miktarı, gerekse ipotekli taşınmazın ve tesisin değeri, gerekse hisse rehinlerinin akıbeti hakkında yaklaşık ispatı sağlayacak İİK nın 45. Maddesini bertaraf edecek net veri bulunmayıp, alacaklı bankanın alacak iddiası hakkında kafi kanaat verici delilin sunulmadığının kabulü ile itirazın kabulüne karar verilmesi gerekirken reddine karar verilmesi doğru bulunmamıştır. Borcu aşan bir ipoteğin mevcut olduğu ise ihtilaf konusu değildir. Açıklanan nedenlerle; ihtiyati haciz kararına itiraz eden karşı yan borçlu vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne ,ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar verilmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle: İhtiyati hacze itiraz eden davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne; İstanbul 8. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2024/31 Esas sayılı 29/02/2024 tarihli ihtiyati hacze itirazın reddine ilişkin ara kararın KALDIRILMASINA; \"İhtiyati hacze itirazın kabulüne; İstanbul 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 11/12/2023 tarih ve 2023/1333 D. İş Esas, 2023/1416 D. İş Karar Sayılı ihtiyati haciz kararının KALDIRILMASINA\" Yatırılan 427,60-TL peşin istinaf karar harcının istek halinde ihtiyati hacze itiraz eden davalıya iadesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-f maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 11/06/2024