T.C.
ANTALYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
11. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: DENİZLİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 27/02/2020
DAVANIN KONUSU: Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 06/05/2024
İlk derece mahkemesinin kararı süresi içerisinde istinaf edilmiş olduğundan dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi.
Üye hakimin görüşü değerlendirildi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ:
Davacı vekili, müvekkilinin 09.12.2016 tarihinde davalılardan ... Araçlar Ticaret ve Sanayi A.Ş’den 64.750,00 TL ye satın aldığı .... marka .... sedan 1.6 executive model LPG’li ve otomatik vitesli .... plakalı aracı ticari taksi olarak 01/03/2018’e kadar kullandığını bu tarihten sonra aracın egzozda patırdama, çekişinde düşme, gaz tepkimelerinde yavaşlama ve yakıt tüketiminde artış meydana geldiğini, bunun üzerine araçtaki gizli ayıbı zaman kaybetmeden yetkili servise teslim ederek ihbar ettiğini, bilahare de aynı ihbarı .... olan diğer davalıya Denizli 8. Noterliğinin 24/09/2018 tarih ve .... Y. nolu ihtarnamesi ile bildirdiğini; aracın serviste kaldığı 2 ay boyunca yapılan müdahalelere rağmen arızasının tespit edilemediğini, Denizli Asliye Ticaret Mahkemesi’nin .... esas .... karar sayılı dosyası üzerinden yaptırılan tespit üzerine düzenlenen 05/11/2018 tarihli raporla araçta gizli ayıp olduğunun belirlendiğini belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı tutarak aracın ücretsiz olarak yenisi ile değiştirilmesini ve süreçte kullanılamaması sebebiyle meydana gelen ticari kazanç kaybına ve aracın bu gizli ayıp sebebiyle artan yakıt tüketiminden kaynaklanan zararı sebebiyle 50.000,00 TL maddi tazminatın ticari faizi ile birlikte davalılardan tahsilene karar verilmesini talep etmiştir.
DAVALI TARAFIN SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davalı ... Araçlar Tic. San A. Ş vekili, ticari araçlar için garanti süresinin 60.000 km ve veya 2 yıl olduğunu, davacının aracının ise yetkili servise geldiği 18/04/2018 tarihinde 99.749 km’de olduğunu, aracın 90.000 km iken karıştığı kaza sonrası müvekkiline ait yetkili servise getirilmeyerek özel bir serviste tamir ettirildiğini, bu sebeple aracın garanti kapsamından çıktığını, aracının LPG li olmasına rağmen belirli kilometre aralıklarında benzinle de çalıştırılması ve LPG sisteminin de periyodik olarak bakıma konu edilmesi gerektiğini, aracın ilk olarak servise geldiğ tarih ile tespitin yapıldığı 2018 yılı ekim ayı itibarıyla 40.000 km. kullanıldığını belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... vekili, uyuşmazlığı görmeye yetkili mahkemenin Gebze Mahkemeleri olduğu, süresinde ayıp ihbarının yapılmadığını, buna rağmen davacının 2 yıl sonra dava açtığını, aracın rehinli olması sebebiyle davaya rehin alacaklısı bankanın muvafakati olmadan bakılamayacağını, davanın zamanaşımına uğradığını, aracın delil tespiti tarhinde 137.029 km. olup 60.000 km olan garanti sınırının aşıldığı ve dava tarihi itibarıyla 2 yıllık garanti süresinin de geçirilmiş olması sebebiyle davanın reddi gerektiği, aracın zorunlu periyodik bakımlarının yetkili serviste ön görülen zamanlarda yaptırılmadığını, hatta davacının 52.000 km de aracın bakımını yaptırmadan servisten ayrıldığını belirterek, öncelikle davanın reddine, mahkemece aracın değiştirilmesine karar verilmesi halinde kullanıma bağlı değer kaybının davacıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:
İlk derece mahkemesi tarafından yapılan yargılama sonunda, dava konusu aracın ÖTV indirimden yararlanılarak ve ticari amaçla kullanılmak üzere alınmış olması sebebiyle garanti kapsamının 60.000 km ve/veya 2 yıl olduğu, aracın 99.749km'de iken 18.04.2018 tarihinde davacı yetkili servise getirildiği, aracın uzatılmış şartlı onarım garantisi ile teminat altına alındığı, garanti başlangıcının 09.12.2016 bitişinin 09.12.2022 tarihi olduğu, bunu da davacıya yalnızca ''onarım talep etme'' hakkı vediği, kullanım hataları ile kullanım kılavuzunda öngörülen periyodik bakımların yapılmamış olmasının veya yetkili servis merkezleri dışında servis görmesinin garanti kapsamına girmeyen haller arasında bulunduğu, alınan bilirkişi raporuna göre, aracın 14.02.2018 tarihinde yaptığı kaza sonrasında tamirinin yetkili servis dışında yapıldığı, araçtaki performans düşüklüğünün üreticidan kaynaklandığının kabul edilebilmesi için bunun teslimden sonra başlamış olması gerektiği, oysa 99.748.km ye kadar bu yönde bir şikayet olmadığı, LPG bakımları dışındaki bakımların servis dışında yapıldığını, araçta gizli ve üretimden kaynaklanan bir ayıp olmadığı, periyodik bakım yükümlülüklerinin de davacı tarafından yerine getirilmediği gerekçeleriyle davanın reddine karar vermiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
Karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle, mahkemece araçta gizli ayıp olup olmadığı hususunda bilirkişi heyetinden rapor alınmadan çelişkili bilirkişi raporuna dalayılı olarak karar verildiğini, davaya konu aracın müvekkil ile davalılar arasında imzalanan 16.12.2016 tarihli Uzatılmış Şartlı Onarım Garantisi kapsamında 09.12.2022 tarihine kadar garantili olduğunu, müvekkili imzasını taşımayan ve davalılar tarafından sunulan garanti belgelerinin delil niteliği olmadığını, bu belgedeki \"yetkili olmayan servisler tarafından yapılan, uygun olmayan bakım ve tamiratlar aracınızın garantisinin geçersiz olmasına neden olabilir. Ayrıca bu işlemler, aracınızın belirgin bir şeklide değer kaybetmesine yol açar.\" İbaresinin matbu ve müvekkili tarafından kabul edilmiş bir ibare olmadığını, arızanın aracın silindir kapağının değiştirilmesiyle de giderilemeyecek bir arıza olduğunu, araçtaki gizli aybın davalıların yetkili olmayan serviste tamirinin yapılmasıyla ilgisinin olmadığını, yapılan diğer tüm tamirat ve tadilatlar ile parça teminlerinin garanti kapsamında olmasına rağmen aracın tamirinin mümkün olmadığının anlaşılması üzerine davalılarca garanti sözleşmesine dayanılmasının haklı olmadığını belirterek, kararın kaldırıllmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE:
Dava satılan malda gizli ayıp olduğu iddiasına dayanan malın ücretsiz olarak misli ile değiştirilmesi ve kullanılamaması ile aracın gizli ayıp sebebiyle artan yakıt tüketiminden kaynaklanan zararın tazminine ilişkindir.
Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
TBK'nın 223/2. Maddesi \"Alıcı gözden geçirmeyi ve bildirimde bulunmayı ihmal ederse, satılanı kabul etmiş sayılır. Ancak, satılanda olağan bir gözden geçirmeyle ortaya çıkarılamayacak bir ayıp bulunması hâlinde, bu hüküm uygulanmaz. Bu tür bir ayıbın bulunduğu sonradan anlaşılırsa, hemen satıcıya bildirilmelidir; bildirilmezse satılan bu ayıpla birlikte kabul edilmiş sayılır.\" şeklindedir. Aynı kanunun 231. maddesi ise \"Satıcı daha uzun bir süre için üstlenmiş olmadıkça, satılanın ayıbından doğan sorumluluğa ilişkin her türlü dava, satılandaki ayıp daha sonra ortaya çıksa bile, satılanın alıcıya devrinden başlayarak iki yıl geçmekle zamanaşımına uğrar. Alıcının satılanın kendisine devrinden başlayarak iki yıl içinde bildirdiği ayıptan doğan def’i hakkı, bu sürenin geçmiş olmasıyla ortadan kalkmaz. Satıcı, satılanı ayıplı olarak devretmekte ağır kusurlu ise, iki yıllık zamanaşımı süresinden yararlanamaz.\" şeklindedir. Taraflar arasında geçerli Uzatılmış Şartlı Onarım Garantisi kapsamında ise aracın garanti süresinin sonu 09/12/2022 tarihidir.
Uyuşmazlık davaya konu araçta bir gizli ayıbın olup olmadığı ve bu ayıbın ayıbın mahiyeti ile Uzatılmış Şartlı Onarım Garantisi kapsamında davalıların sorumluluğunu gerektirip gerektirmediği hususlarındadır.
İlk Derece Mahkemesi tarafından hükme esas alınan bilirkişi raporunda özetle, dava konusu araçta patırdama ve çekiş düşüklüğü, ivmelenme, hızlanma arızası olduğu, buna sebebiyet veren en önemli faktörlerden ilkinin silindir kapağı, diğerinin motor kontrol ünitesi (motor beyni) olabileceği, arızanın sebebinin tam olarak teşhis edilemediği, aracın ticari taksi olarak kullanılacağı gerekçesiyle ÖTV den muaf olarak alındığı, davalı tarafça araca verilen Uzatılmış Şartlı Onarım Garantisi kapsamında aracın garanti süresinin 09/12/2022 olduğu, davacının aracını teslim alırken bakım ve garanti şartları konusunda bilgilendirildiği, aracın satın alındığı tarihten itibaren LPG bakımları haricindeki bakımlarını servis dışında yaptırdığı, aracın mevcut distribütör garantisinin ve uzatılmış şartlı onarım garantisinin devam edebilmesi için aracın bakımlarının eksiksiz bir şekilde ve yetkili firmada yapılması gerektiği, bu nedenle araçta oluşan arızanın garanti kapsamında olmadığı, davaya konu şikayetin araç 99748 Km'ye geldiğinde ve 14.02.2018 tarihli kazadan sonra ortaya çıktığı, arızanın ayıplı kabul edilebilmesi için aracın teslim tarihinden itibaren bahse konu arıza ve performans düşüklüğünün devam ediyor olması gerekirtiği, tespit davasında düzenlenen bilirkişi raporunda araçta gizli ayıp olduğu ifade edilmekle birlikte bunun sadece aracın tespit tarihi itibarıyla arızalı olduğu anlamına geldiğini gösterdiği, araçta gizli ayıp niteliğini taşıyacak bir arızanın olmadığı belirtilmiştir.
Görüldüğü gibi mahkemenin hükmüne esas aldığı bilirkişi raporunda araçta ne sebeple belirtilen arızaların meydana geldiği tespit edilememiş sadece, davalıların ayıptan sorumluluk şartları üzerinde durulmuştur. Araçtaki arızanın sebebi ve bu sebebe bağlı olarak varsa ayıbın mahiyeti tespit edilmeden tarafların ayıptan sorumlu olup olmayacaklarının belirlenmesi ise mümkün değildir. Bu sebeple rapor karar vermek için yeterli değildir.
Mahkemece yapılması gereken iş, davacıya talep ettiği 50.000 TL tazminatın ne kadarını aracın kullanılamamasından dolayı ne kadarını da fazla akaryakıt tüketiminden dolayı talep ettiğini açıklatıp, davalılardan kendi verdikleri servis hizmetlerine ilişkin tüm kayıtlar temin edilerek dosyanın ve aracın uygun yer ve şartlarda konusunda uzman üç kişilik bir bilirkişi heyetine tevdi edilerek, araçta meydana gelen arızanın sebebinin ve buna bağlı olarak araçta gizli ayıp bulunup bulunmadığının, gizli ayıp varsa bunun üretim hatasından mı yoksa bakım hatasından mı kaynaklandığının belirlenmesi, eğer servis hatasından kaynaklanıyor ise bundan davalı tarafın sorumlu olup olmadığı ve sonra da bu belirlemeye bağlı olarak davacının tazminat talep ettiği hususlarda rapor alınması, bundan sonra gereken kararın verilmesidir.
Sonuç olarak, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince kaldırılmasına karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacı vekilinin ilk derece mahkemesinin kararına ilişkin istinaf başvurusunun ESASTAN KABULÜNE,\t
2-6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince Denizli Asliye Ticaret Mahkemesinin 18/03/2021 tarih ve .... Esas .... Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,
3-6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince davanın yeniden görülmesi için dosyanın ilk derece mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,
4-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince peşin olarak yatırılan istinaf karar harcının ilk derece mahkemesince talebi halinde istinafa gelen tarafa İADESİNE,
5--Davalı vekili tarafından yapılan istinaf yargılama giderinin ilk derece mahkemesinde yapılacak yargılama sonunda dikkate ALINMASINA,
6-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından-Davalı vekilinin lehine vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
7-6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince peşin alınan ve harcanmayan istinaf gider avansının ilk derece mahkemesince ilgiliye İADESİNE,
8-Kararın ilk derece mahkemesince taraflara TEBLİĞİNE,
Dair, 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliğiyle ve HMK'nın 353/1-a maddesince kesin olarak karar verildi.
\t\t\t\t
...