T.C.
ANTALYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
11. HUKUK DAİRESİ
KARAR TARİHİ : 10/05/2024
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : Antalya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi
KARAR TARİHİ: 11/03/2021
DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
GEREKÇELİ KARAR
YAZIM TARİHİ: 10/05/2024
İlk Derece Mahkemesinin kararı süresi içerisinde istinaf edilmiş olduğundan dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi.
Üye hakimin görüşü değerlendirildi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ: Davacı vekili, davalının müvekkiline karşı 14.12.2017 tarihli ortaklıktan kaynaklı olarak 20.000,00 TL alacaklı olduğunu iddia ederek Antalya 8. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlattığını, Kanunda öngörüldüğü ve hak tanındığı gibi her tüzel ve gerçek kişiliğin ispatlanabilir alacak haklarını dava ederek talep edebileceğini, bu nedenle davalının iddia ettiği alacak için öncelikle müvekkilinin tek yetkilisi ve %100 hissedarı olduğu ... .'nin ortağı olması gerektiğini, ilgili şirketin tek kurucusu ve ortağının müvekkili olduğunu, davalının iddia ettiği gibi alacaklı olması talep ettiği miktarda bir paranın müvekkiline vermiş olmasını ispat etmesi gerektiğini, gerek davalı tarafından kanıtlanabilir bir borcun olmayışı ve gerekse iddia edildiği üzere borca ilişkin ve ya haricinde bir ticari ortaklığın bulunmaması nedeniyle müvekkilinin davalı tarafa Antalya 8. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasından dolayı borçlu olmadığının tespitine, davalı tarafın kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DAVALININ SAVUNMALARININ ÖZETİ: Davalı vekili, müvekkili tarafından; davacının kurucusu ve yöneticisi olduğu ... A.Ş.'den ortaklıktan doğan alacağının tahsili maksadi ile Antalya 8. İcra Müdürlüğü'nün ... sayılı dosyası üzerinden ilamsız icra takibi başlatılmış, itiraz edilmemesi sebebi ile kesinleşmiş olup icra takibinin derdest olduğunu, davacı tarafından açılan menfi tespit davası dava dilekçesi ile; ... A.Ş.nin tek kurucusu ve yöneticisinin davacı olduğunu, davalının şirkete hiçbir aşamada ortaklığının olmadığı ve buna istinaden bir bedel ödenmediğinin beyan edildiğini, keza; aksi durumda da ödenen bedelin şirketten talep edilmesi gerektiği belirtildiğini, ... A.Ş.'nin Davacı ... tarafından kurulduğunu, ancak müvekkiline ekte sunulan pay defteri suretinden görüleceği üzere 12/10/2017 tarihinde 25.000 TL bedelli hisse verildiğini, pay defterinden kayıtlı söz konusu hissenin ticaret siciline tescil edilmediğini ancak anonim şirketlerde pay/hisse devirlerinin ticaret siciline tescili ve Ticaret Sicil Gazetesinde ilanı zorunlu olmadığını, yine şirket merkezinin kurulu olduğu adreste mukim taşınmazın müvekkili ve davacı tarafından birlikte kiralandığını, buna ilişkin şirket merkezinin kurulu olduğu taşınmazın malikinin ... lehdarı olduğunu ve davalı ile davacının birlikte borçlu olduğunu 01/08/2017 düzenleme tarihli kira karşılığı olan iki adet senedi mahkemeye sunduklarını, şirketin ortağı olmayan veya şirketle ilişkisi bulunmayan bir şahsın şirket merkezinin kiralanması için borçlu sıfatı ile senet keşide etmiş olmasının ortaklık haricinde başka bir sebeple açıklanabilmesinin mümkün olmadığını, davacı tarafın müvekkiline keşide ettiği ihtarnamelerde de müvekkilinin ortaklığının kabul edildiğini, müvekkili tarafından, davacıya, pay defterinde kayıtlı 25.000 TL bedelli hisselerin devredildiğini, ancak davacı tarafından müvekkiline herhangi bir ödeme yapılmadığını, müvekkili tarafından, şirket için yapılan masraflardan ziyade hisse bedelinin ödenmesi talebi ile davacı ile görüşmeler yapılmışsa da olumlu netice alınamamış olması sebebi ile Antalya 8. İcra Müdürlüğü'nün ... sayılı dosyası üzerinden icra takibine başlandığını, yine davacı tarafça ortaklık kabul edilmemekle birlikte ortaklıktan doğan bir alacağın mevcut olması halinde bunun şirketten talep edileceğine ilişkin beyanlarının da kabul edilemeyeceğini, müvekkili şirketin hisselerinin davacıya devri sebebi ile davacıdan alacaklı olup icra takibinin bu hali ile usul ve yasaya uygun olduğunu, açıklanan sebeplerle, davacının davasının reddine ve haksız ve kötüniyetli iş bu dava sebebi ile davacı aleyhine alacağın %20'si oranında tazminata hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ: Mahkemece, \".... Davalı taraf 25.000,00 TL bedelli hissenin davacı lehine pay defterine işlenmesinden bahisle icra takibine girişmiş ise de pay defterindeki iş bu kayıt davacıyı borçlandırıcı bir işlem sayılmaz. Zira taraflar arasında yapılmış hisse devrine ilşkin bir sözleşme bulunmadığı gibi sözleşmenin varlığı kesin delillerle davalı tarafından ispat edilememiştir. Hisse devrinin nominal değeri 25.000,00 TL olmasına rağmen taraflar arasında hisse devrinin başka bir bedel karşılığı veya bedelsiz olarak kararlaştırılması mümkündür. Bunun yanında hisse devrinin 25.000,00 TL bedelle gerçekleştiği iddiası kabul edilse dahi hisse devrine uygulanması gereken TBK nın taşınır satış sözleşmesi hükümlerinden olan TBK 207/2 gereği davalının, hisse senedinin davacıya devri karşılığında satış bedelini peşin olarak aldığının kabulü gerekir. Bu kanuni karinenin aksini iddia eden, yani satışın veresiye olduğu yönündeki iddianın davalı tarafından ispatı gerekir. Buna göre, somut olayda ispat yükü davalı taraftadır. Bunun yanında, davalı, kanuni karinenin aksine sözleşme veya bir âdet bulunduğunu iddia ve ispat etmemiştir. Bu sebeple davalının iddiasına itibar edilmemiştir. Somut dava yukarıdaki açıklamalar ve emsal karar ışığında değerlendirildiğinde; davalı taraf sözleşmeyi, sözleşmenin unsurlarını ve alacağını kesin delillerle ispat edemediğinden ve yemin deliline de dayanmadığından icra takibine konu alacak nedeniyle davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine, davalının kötü niyeti ispatlanamadığından davacının kötü niyet tazminat talebinin reddine karar verilerek davanın kabulüne \" karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: Karara karşı, davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; ... A.Ş.'nin davacı ... tarafından kurulduğunu, davalı müvekkiline 12/10/2017 tarihinde 25.000 TL bedelli hisse verildiğini ancak pay defterinde kayıtlı söz konusu hissenin ticaret siciline tescil edilmediğini, müvekkilinin ortaklık sebebi ile tüm yükümlülüklerini yerine getirdiğini, müvekkilinin ortaklığının hukuken ve fiilen başladığını, ancak süregelen anlaşmazlıklar ve müvekkilinin işyerine dahi alınmamasına kadar uzanan süreç neticesinde davacıya ortaklıktan çıkma ve hisselerinin bedeli karşılığında devralınması talepli Antalya 5. Noterliği'nin ... yevmiye numaralı 21/11/2017 tarihli ihtarnamenin keşide edildiğini, dava dilekçesi ile kabul edilmeyen ortaklığın ihtarnameye cevaplarında açıkça kabul edildiğini, müvekkilinin aynı zamanda şirket bünyesinde sigortalı çalışan olarak gösterildiğini, 21/12/2017 tarihinde Antalya 13. Noterliği'nin ... yevmiye numarası ile davacı tarafından iş aksinin feshine ilişkin müvekkiline bir ihtarname daha keşide edildiğini, söz konusu ihtarnameye Antalya 5. Noterliği'nin 23/01/2018 tarihli ... yevmiye nolu ihtarı ile cevap verdiklerini, davalı müvekkili tarafından, davacıya, pay defterinde kayıtlı 25.000 TL bedelli hisselerin devredildiğini ancak davacı tarafından müvekkiline herhangi bir ödeme yapılmadığını, müvekkili tarafından, şirket için yapılan masraflardan ziyade hisse bedelinin ödenmesi talebi ile davacı ile görüşmeler yapılmışsa da olumlu netice alınamamış olması sebebi ile Antalya 8. İcra Müdürlüğü'nün ... sayılı dosyası üzerinden icra takibine başlandığını, yerel mahkemece aldırılan bilirkişi raporunda da davalı tarafından davacıdan devir alınan 25.000,00 TL karşılığı 25 hissenin tekrar davalı tarafından davacıya devir edildiği, hisse devrine ilişkin işlemin pay defterine işlendiği, ancak devir işleminin ticari defter kayıtlarına ve ticaret siciline işlenmediğinin görüldüğünün bildirildiğini, mahkemece hisse devir bedellerinin miktarı ve ödenmediği konusunda yemin teklifi hakkının kullanılıp kullanılmayacağına ilişkin taraflarına süre verilmesi gerekirken aksi hususta eksik inceleme ile tesis edilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, tüm bu sebeplerle yerel mahkemenin kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE: Dava; Şirket hisse devri nedeniyle doğan alacağın tahsili amacıyla girişilen ve kesinleşen icra takibi nedeniyle borçlu olunmadığının tespiti istemine ilişkindir.
Mahkemece yazılı gerekçeyle, davanın kabulüne karar verilmiştir.
Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
Antalya 8. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra takip dosyasının incelenmesinde; davalı alacaklı tarafça davacı borçlu aleyhine hisse devir bedeli alacağından kaynaklandığı belirtilerek 20.000 TL toplam alacak tutarında ilamsız icra yoluyla takip başlatıldığı, takibin itiraz edilmeksizin kesinleşmiş olduğu anlaşılmıştır.
Dava dilekçesinde, dava değerinin 17.000 TL olarak gösterildiği, peşin harcın bu miktar üzerinden yatırıldığı ve icra takibinden dolayı borçlu olmadığının tespiti talep edildiği halde, mahkemece menfi tespit davasının bölünemeyeceği gözetilmeden icra dosyasındaki borç miktarı üzerinden bakiye peşin harç tamamlattırılmadan yargılamaya devam edilerek yazılı şekilde hüküm kurulması hatalı olmuştur.
O halde mahkemece yapılacak iş; icra dosyasındaki borç miktarı olan 20.000 TL üzerinden alınması gereken peşin harç hesaplanıp daha önce alınan peşin harç miktarı mahsup edilerek belirlenecek bakiye harcın yatırılması için davacı vekiline uygun bir süre verilip harcın tamamlanması istenmeli, harç ikmal edilmediği takdirde dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilmesi, harç ikmal edildiği takdirde yargılamaya devam edilerek oluşacak sonuç dairesinde karar verilmesinden ibarettir.
Sonuç olarak, davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-a-6. maddesi gereğince kaldırılmasına, dosyanın İlk Derece Mahkemesine geri gönderilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davalı vekilinin İlk Derece Mahkemesinin kararına ilişkin istinaf başvurusunun ESASTAN KABULÜNE,\t
2-6100 Sayılı HMK'nın 353/1-a-6. maddesi gereğince Antalya 4. Asliye Ticaret Mahkemesinin 11/03/2021 tarih ve ... Esas ... Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,
3-6100 Sayılı HMK'nın 353/1-a-6. maddesi gereğince davanın yeniden görülmesi için dosyanın Antalya 4. Asliye Ticaret Mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,
4-İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırıldığından davalı vekilinin diğer istinaf nedenlerinin şimdilik incelenmesine YER OLMADIĞINA,
5-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince peşin olarak yatırılan 59,30 TL maktu harç, 290,32 TL nispi harç olarak yatırılan toplam 349,62 TL nispi istinaf karar harcının ilk derece mahkemesince talebi halinde davalıya İADESİNE,
6-Davalı tarafından yapılan istinaf yargılama giderinin ilk derece mahkemesinde yapılacak yargılama sonucunda dikkate ALINMASINA,
7-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından davalı lehine vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
8-6100 Sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince peşin alınan ve harcanmayan istinaf gider avansının İlk Derece Mahkemesince ilgiliye İADESİNE,
9-Kararın İlk Derece Mahkemesince taraflara TEBLİĞİNE,
Dair, 6100 Sayılı HMK'nun 353/1-a-6. maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliğiyle ve HMK'nın 353/1-a. maddesince kesin olarak karar verildi.10/05/2024
...