T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
35. HUKUK DAİRESİ
T.C.
ANKARA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
35. HUKUK DAİRESİ
ESAS NO\t: 2024/159
KARAR NO\t: 2024/648
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
BAŞKAN\t\t: ... (...)
ÜYE\t\t: ... (...)
ÜYE\t\t: ... (...)
KATİP\t\t: ... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t: ANKARA BATI ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ\t\t: 30/11/2023
NUMARASI\t\t: 2023/600 Esas 2023/1269 Karar
DAVACI\t:
VEKİLİ\t
DAVALI\t:
DAVANIN KONUSU\t: Tazminat
KARAR TARİHİ\t: 08/05/2024
GEREKÇELİ KARAR
YAZILMA TARİHİ\t: 06/06/2024
Mahalli mahkemesince verilen karara karşı davalı ... vekili ve davalı .... vekili tarafından süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI
Davacı vekili dava dilekçesinde; 09/06/2020 tarihinde davacının idaresindeki araç ile davalı ... Anonim Şirketine ait, diğer davalı ... idaresindeki, davalı ... şirketi tarafından ZMMS ile sigortalı aracın maddi hasarlı trafik kazasına karıştığını, araç üzerinde ekpertiz incelemesi yaptırıldığını, 30.689,00 TL hasar tespit edildiğini, 450,00 TL ekspertiz ücreti ödendiğini, kazanın meydana gelmesinde davalı araç sürücüsünün %100 kusurlu olduğunu, davalıların davacının zararlarından müştereken ve müteselsilen sorumlu olunduğunu, müvekkilinin aracın onarım süresince aracından mahrum kaldığını ileri sürerek, fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak, 50,00 TL hasar bedeli, 50,00 TL ekspertiz ücreti olmak üzere toplam 100,00 TL’nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, ayrıca araç mahrumiyet bedeli olarak 50,00 TL'nin de davalılar ... ve ... A.Ş.'den tahsiline karar verilmesini istemiştir.
Davacı vekili ıslah dilekçesiyle; ekpertiz ücreti dahil hasar bedelini 30.818,00 TL olarak, araç mahrumiyeti zararını 1.260,00 TL olarak ıslah etmiştir.
Davalı .... vekili 21.09.2020 tarihli cevap dilekçesinde; kazanın müvekkili şirkete ihbarı üzerine ekspertiz gönderilerek araçtaki hasarın tespit ettirildiğini, davacının araçtaki hasarı kendi iradesiyle seçtiği servise yaptırdığını ve ... plakalı araç için 9.448,04 TL ödeme yapıldığını, fakat davacının hesabının kapalı olması üzerine ödemenin iade edildiğini, müvekkili şirketin sigorta genel şartlarına göre belirlenecek gerçek zarar miktarından sorumlu tutulabileceğini, ekspertiz ücretinden sigorta şirketinin sorumluluğunun bulunmadığını ve ekspertiz ücretinin yüksek olduğunu, kusur oranının tespit edilmesi gerektiğini savunarak davanın reddini istemiştir.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; müvekkilinin kullandığı diğer davalı ....'ye ZMMS ile sigortalı olan aracın davacı aracı ile kazaya karıştığını, kazanın sigorta şirketine ihbar edildiğini, müvekkilinin ehliyetli ve sıfır promil alkollü (alkolsüz) olması sebebi ile karşı tarafın hasarının sigorta şirketince karşılandığını, davacının araçtaki hasarı kendi iradesiyle seçtiği servise yaptırdığını ve ... plakalı araç için 9.448,04 TL ödeme yapıldığını fakat davacının hesabının kapalı olması üzerine ödemenin iade edildiğini, davacının iddia ettiği hasar miktarının haksız ve gerçekten uzak olduğunu, aracın çekilen fotoğraflarının mevcut olduğunu ve aracın modeli de dikkate alındığında talep edilen hasar miktarının iyi niyetli olmadığını kusur oranının tespit edilmesi gerektiğini, davacının almış olduğu ekspertiz raporunun kendi insiyatifi olduğunu, mahrum kalındığı iddia edilen 15 günlük sürenin çok fazla olduğunu savunarak davanın reddini, istemiştir.
Davalı ...Ş., davaya cevap vermemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk derece mahkemesi tarafından daha önce verilen 2020/417 E. 2021/396 K. Sayılı 03/06/2021 tarihli kararın, Dairemiz 2022/1094 E. 2023/603 K. Sayılı 17/04/2023 tarihli kararı ile eksik inceleme nedeniyle kaldırılması sonrasında ilk derece mahkemesi tarafından yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın, trafik kazası nedeniyle davacının aracında meydana geldiği iddia edilen hasar bedeli, ekspertiz ücreti ve araçtan mahrum kalınmasına ilişkin zararların tazmini istemine ilişkin olduğu, 09/06/2020 tarihinde, davalı şirkete trafik sigorta poliçesi bulunan diğer davalılar ... A.Ş.'ye ait ve ... idaresindeki ... plakalı araç ile davacıya ait ... plakalı aracın çarpışması sonucu dava konusu maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği, daha önce mahkemenin 2020/417 esasına kayden açılan davada yapılan yargılama sonucunda, 03/06/2021 tarih 2020/417 Esas 2021/396 Karar sayılı ilam ile davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine dair verilen karar davacı ve davalı ... vekilince istinaf edildiği, Ankara BAM 35. Hukuk Dairesinin 17/04/2023 tarih 2022/1094 Esas - 2023/603 Karar sayılı ilamı ile “… Davacının 2010 model ve kaza tarihinde 10 yaşında olan aracının 200.000,00 km'de olduğunun da anlaşılmış olmasına göre; aracın kaza tarihindeki değişmesi gereken parçaların parça ve işçilik bedeli ile değişmesi gerekmeyen parçalar açısından onarım bedellerinin değerlendiriliği, bu şekilde kaza tarihinde onarım bedeli tespit edildiği, tespit edilen onarım bedelinden aracın yaşı, yılı kullanım şekli dikkate alınarak değişen parçalar nedeniyle kıymet kazanma tenzili, hurda ve amortisman uygulanıp uygulanmayacağı hususlarında denetime elverişli rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, orjinal parçalar üzerinden tespit edilen rakamdan, ne şekilde tespit edildiği ve neye istinaden yapıldığı anlaşılmayan iskonto uygulanmak suretiyle tazminatın tespit edildiği, denetime ve karar vermeye elverişli olmayan rapora göre karar veriliş olması doğru görülmemiştir.” denilerek kararın kaldırılması sonrasında yapılan yargılamada alınan bilirkişi raporunda; davalı ... A.Ş.'nin işleteni olup, davalı ...ye sigortalı ... plakalı araç sürücüsü diğer davalı ...'un meydana gelen kazanın oluşumunda, 2918 sayılı KTK.nın 52/b-c. 56/c. ve 84/d. maddeleri kural ihlallerini işlemiş olmakla %100 oranında kusurlu olduğu, davacıya ait ... plakalı araçta meydana gelen hasar tutarının KDV dahil 30.438,10 TL olacağı, davacının tamir süresi ikame araç yoksunluk kaybının 2.800,00 TL olacağı ve bundan da sadece davalılar ... ve diğer davalı ... A.Ş.'nin sorumlu olacakları yönünde görüş ve kanaat bildirildiği, iş bu rapora taraf vekillerince yapılan itiraz üzerine alınan 01/11/2023 tarihli ek raporda da, kök rapordaki tespit ve değerlendirmeler tekrar edilerek herhangi bir değişiklik yapılması gerekmediğinin bildirildiği, toplanan deliller, kayıt ve belgeler, BAM kararı, usul ve yasaya uygun olarak alınan denetlenebilir bilirkişi raporları ile tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek, davalının %100 oranda kusuru ile gerçekleşen kaza nedeniyle, BAM ilamı gözetilerek kusur oranına göre hesaplanan ve karşılanmayan hasar bedeli zararından tüm davalıların müşterek ve müteselsilen, dolaylı zarar olan araçtan mahrum kalınan süre için belirlenen bedelden ise araç sürücüsü ve malikinin müşterek ve müteselsilen sorumlu oldukları anlaşıldığından ıslah dilekçesi ve taleple bağlılık ilkesi gözetilerek davanın kabulüne, her ne kadar ilk kararda avans faizi işletilmişse de davalı tarafından bu husus istinaf edildiğinden, istinaf kararında bu husus incelenmediğinden ve davalılar arasında kanundan doğan teselsül ilişkisi bulunduğundan kazaya karışan aracın ticari araç olmadığı gözetilerek yasal faiz işletilmesine dair hüküm tesis edilmesi gerektiği gerekçesiyle; \"1-Davanın Kabulüne, 30.368,00 TL hasar bedeli tazminatının davalılardan müştereken ve müteselsilen (davalı ... şirketi yönünden poliçe limitleri dahilinde) tahsili ile davalı ... şirketi yönünden 06/07/2020 tarihinden itibaren, diğer davalılar yönünden olay tarihi olan 09/06/2020 tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davalılardan tahsili ile davacıya verilmesine,
1.260,00 TL araç mahrumiyeti nedeniyle belirlenen zararın davalılar ... ve ... AŞ'den müştereken ve müteselsilen olay tarihi olan 09/06/2020 tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davalılardan tahsili ile davacıya verilmesine,
Talep edilen ekspertiz ücretinin yargılama giderlerine dahil edilmesine,” karar verilmiş hüküm davalı ... şirketi vekili ve ... vekili tarafından istinaf edilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ
Davalı ... şirketi vekili istinaf başvuru dilekçesinde; kararın hatalı olduğunu, müvekkili tarafından davadan önce davacıya 9.448,04 TL ödeme yapması sonrasında, davacının haklı bir sebep yok iken hesabın kapalı olması nedeniyle 16/09/2020 tarihinde bedelin iade edildiğini, bu nedenle alacaklının temerrüt halinde olduğunu, sonrasında dava açılmasının hukuk düzeni tarafından korunmaması gerektiğini, bilirkişi tarafından tespit edilen hasar bedelinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, hesaplamanın genel şartlara göre yapılması gerektiğini, davacının aracının 2010 model olduğunu, bu modeldeki aracın orijinal parçalar ile onarılmadığı, ekonomik olmaması nedeniyle eşdeğer parçalar ile onarıldığı, kaldı ki davacının orijinal parça ile aracın onarıldığını kanıtlamadığını, bilirkişi raporunun baştan sona hatalı olup, sebepsiz zenginleşmeye yol açacağını, kaldırma kararında değinilen hususları nazara almadan, bilirkişi tarafından kaldırma kararından önceki raporunu aynen tekrar ettiğini, hesaplamanın uygun olmadığını, kaza yapan aracın 2010 model olup, orijinal parçalar ile değişimi sonrasında araçta kıymet artışının nazara alınmadığını, 10 yaşındaki aracın eş değer parçalar ile onarılması dahilinde dahi kıymet kazanacağının aşikar olduğunu, Genel Şartlara göre aracın anlaşmalı onarım merkezlerinde yapılması halinde tedarik iskontosu uygulanacağını, bu nedenle müvekkilinin sorumluluğunun iskontolu onarım bedeli ile sınırlı olduğunu, müvekkilinin KDV’den sorumlu tutulmasının da haksız olduğunu, davacının KDV ödediğini kanıtlaması gerektiğini, dosyaya onarım faturası sunulmadığı, eksper atamasının Eksper Takip Sisteminden yapılması gerektiğini, davacının bir bildirimde bulunmaksızın aldırdığı eksper ücretini müvekkilinden talep etmesinin haksız olduğunu, ayrıca davacıya müracaatı üzerine hasar bedeli ödenmesi nedeniyle müvekkilinin temerrüdünün de gerçekleşmediğini, belirterek kararın kaldırılmasını istemiştir.
Davalı ... vekili istinaf başvuru dilekçesinde; davanın mahkemenin yetkisiz olması nedeniyle reddedilmesi gerektiğini, hasar bedelinin sigorta şirketi tarafından karşılanması gerektiğinden müvekkili hakkındaki davanın husumet nedeniyle de reddine karar verilmesi gerektiğini, davacının hasar miktarının haksız ve gerçeklikten uzak olduğunu, davacının aracında iddia edildiği gibi ciddi bir hasar meydana gelmediğini, kaza sonrası ekpertiz tarafından hasar bedelinin iddia edilen kadar olmadığının tespit edildiğini, bu nedenle davacının talep ettiği miktarın gerçek ile bağdaşmadığını, müvekkilinin %100 kusurlu olduğunun da kabul edilmediğini, ispata muhtaç olduğunu, davacının müvekkilinden eksper ücretini talep etmesinin de haksız olduğunu, ayrıca 15 günlük onarım süresinin de makul olmadığını, hesaplanan miktarın Yargıtay uygulamasına uygun yapılmadığını belirterek, kararın kaldırılmasını istemiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Mahkemece verilen kararda kamu düzenine aykırılık görülmediğinden istinaf edenin sıfatına göre ve istinaf sebepleri ile sınırlı olarak HMK'nın 355. maddesi gereğince yapılan inceleme neticesinde;
Dava, trafik kazasından kaynaklanan araç hasarı nedeniyle maddi tazminat istemidir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davalı ... vekili ve ... Sigorta A.Ş. vekili tarafından istinaf edilmiştir.
Hasar bedeline yönelik tarafların istinaf sebeplerinin incelenmesinde; ilk derece mahkemesi tarafından daha önce verilen kararda, tespit edilen onarım bedelinden, uygulanan iskonto miktarı nazara alınarak belirlenen miktara göre davanın kabulüne karar verilmiş iken, davacı ve davalının istinaf talebi üzerine Dairemiz 2022/1094 E. 2023/603 K. Sayılı 17/04/2023 tarihli kararı ile ilk derece mahkemesi kararının onarım bedeline iskonto uygulanarak hesaplamanın yapıldığı raporun karar vermeye elverişli olmadığından bahisle “… Davacının 2010 model ve kaza tarihinde 10 yaşında olan aracının 200.000,00 km'de olduğunun da anlaşılmış olmasına göre; aracın kaza tarihindeki değişmesi gereken parçaların parça ve işçilik bedeli ile değişmesi gerekmeyen parçalar açısından onarım bedellerinin değerlendirildiği, bu şekilde kaza tarihinde onarım bedeli tespit edildiği, tespit edilen onarım bedelinden aracın yaşı, yılı kullanım şekli dikkate alınarak değişen parçalar nedeniyle kıymet kazanma tenzili, hurda ve amortisman uygulanıp uygulanmayacağı hususlarında denetime elverişli rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, orjinal parçalar üzerinden tespit edilen rakamdan, ne şekilde tespit edildiği ve neye istinaden yapıldığı anlaşılmayan iskonto uygulanmak suretiyle tazminatın tespit edildiği, denetime ve karar vermeye elverişli olmayan rapora göre karar verilmiş olması doğru görülmemiştir.” denilerek kaldırılması sonrasında, ilk derece mahkeme tarafından yeni bir bilirkişiden rapor alınmış, bilirkişi tarafından tanzim edilen 01/11/2023 tarihli raporda aracın yeninden onarılması için parça tutarının 21.712,63 TL olacağı, bu miktardan 212,63 TL sovtaj indirimi yapılacağı, bu şekilde yedek parça tutarının 21.500,00 TL olduğu, işçilik bedelinin ise 4.295,00 TL olacağı, toplam hasar bedelinin KDV ilavesi ile 30.438,10 TL olduğu tespit edilmiş, rapora davalıların itiraz etmesi üzerine, bilirkişi raporunda önceki raporunu tekrar ile hasarlanan araçta kıymet kazanmanın söz konusu olmayacağını belirterek kök raporda değiştirmeyi gerektirecek bir husus olmadığını belirtmiştir.
Dairemizce daha önce verilen kararda hasar bedelinden iskonto uygulanamayacağı belirtilmiş, ancak özellikle aracın yaşı ve kilometresi de belirtilmek suretiyle, meydana gelen kaza nedeniyle aracın onarılması nedeniyle oluşacak zarardan hurda ve amortisman yahut kıymet kazanma söz konusu ise bu nedenle indirim uygulanıp uygulanmayacağının değerlendirildiği rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi için eksik inceleme ile karar verildiğinden karar kaldırılmış iken, yeninden alınan bilirkişi raporunda onarım bedelinin daha önce tespit edilen, davacının ıslah ettiği miktarın da üzerinde olduğu, tespit edilerek, söz konusu miktardan, sovtaj denilerek 212,63 TL indirim yapılarak zarar miktarı belirlenmiş, ek raporda kıymet kazanımı yönünden değerlendirme yapılmış ise de aracın yaşı, km'si nazara alınarak hasar gören parçaların kullanılmışlık düzeyine göre amortisman nedeniyle indirim yapılıp yapılmayacağı bilirkişi tarafından değerlendirilmediği gibi sovtaj olarak açıklanan 212,63 TL miktarın ne şekilde belirlendiği de yeterince gerekçelendirilmemiştir. Bu haliyle hükme esas alınan rapor ile daha önce Dairemizce verilen kaldırma kararının yerine getirildiği söylenemez.
Davalı tarafından da rapora itiraz edilmiş olmasına göre, daha önceki kaldırma kararında belirttiğimiz hususlarda, kaza tarihi itibariyle araç onarım bedelinin tespit edildiği, tespit edilen onarım hurda tenzili ile aracın yaşı ve km'si ve kullanılmışlık düzeyi nazara alınarak amortisman gideri yahut kıymet kazanım tenzili uygulanması gerekip gerekmediğinin değerlendirildiği, denetime elverişli, gerekçeli bilirkişi raporu alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, onarım bedeli artırılmak suretiyle ve ne şekilde tespit edildiği anlaşılmayan 212,63 TL miktarın indirilmesi ile belirlenen hasar tespitine yönelik rapor çerçevesinde karar verilmiş olması doğru görülmemiştir.
Yukarıda açıklanan nedenlerle, davalı ... vekili ve davalı .... vekilinin istinaf talebinin kabulüne, uyuşmazlığın çözümünde etkili deliller toplanılmadan ve değerlendirmeden karar verilmiş olması nedeniyle ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın yeniden görülerek, daha önce Dairemizce verilen kaldırma kararında da açıklandığı üzere, aracın modeli, km'si ve özellikleri de nazara alınmak suretiyle, davacının hasar miktarına yönelik talep edebileceği tazminat miktarının tespit edildiği, denetime elverişli, gerekçeli rapor alınarak sonucuna göre kararın ... A.Ş. ve davacı tarafından istinaf edilmemiş olması nedeniyle usuli kazanılmış haklar da gözetilerek karar verilmesi için dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine, kaldırma sebebine göre sair istinaf sebeplerinin şimdilik incelenmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere;
1-Davalı ... vekili ve davalı .... vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ ile Ankara Batı Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından verilen 30/11/2023 tarihli 2023/600 Esas 2023/1269 Karar sayılı kararın, HMK’nın 353/1-a-6. maddesi gereğince KALDIRILMASINA,
Kararın kaldırılma sebebine göre, davalı ... vekili ve davalı .... vekilinin sair istinaf sebeplerinin İNCELENMESİNE YER OLMADIĞINA,
2-Dosyanın, davanın yeniden görülmesi için mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,
3-İstinaf edenler tarafından yatırılan istinaf karar harcının istek halinde istinaf edenlere iadesine,
4-İİK'nın 36. Maddesi gereğince Ankara Batı \t1. İcra Hukuk Mahkemesi 2024/342 D.İş 2024/341 K. saylı icranın geri bırakılması kararına istinaden Ankara Batı İcra Dairesi 2021/19215 E. Sayılı icra dosyasına depo edilen 76.430,14 TL nakit teminatın yatırana iadesine,
5-İstinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesinde değerlendirilmesine,
6-Karar tebliği, kesinleştirme, harç ve gider avansı iadesi işlemlerinin ilk derece mahkemesince yapılmasına,
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda, HMK.nın 353/1-a maddesi uyarınca KESİN olmak üzere 08/05/2024 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
\t\t\t\t
Başkan ...
Üye ...
Üye ...
Katip ...
* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümleri gereğince elektronik imza ile imzalanmıştır.