T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
13. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2024/576 Esas
KARAR NO: 2024/694 Karar
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
NUMARASI: 2023/309 Esas - 2023/368 Karar
TARİH: 03/10/2023
DAVA: Alacak (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ: 25/04/2024
İlk derece Mahkemesinde yapılan inceleme sonucunda verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dava dosyası incelendi:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMASININ ÖZETİ: Davacı vekili dava dilekçesi ile, Müvekkilinin yurtdışından 6.000,00-USD karşılığında eldiven üretim makinesi sipariş etmiş ve ... A.Ş adına ‘...’ sigortası ile sigorta ettiren olarak bulunan ... TİC. LTD. ŞTİ.’nin, 13.08.2020 düzenlenme tarihli ‘...’ numaralı 2.189,88-TL navlun bedelinin ödendiğini gösteren fatura karşılığı taşıma işlemlerini .../Çin Halk Cumhuriyetinden ‘...’ ara konşimento(EK-2) ile ithal edilen konteyner içindeki plastik eldiven üretim makinesinin taşınması sırasında ve sonrasında menkulde ağır hasar meydana gelmiş ve taşıma esnasında aldığı hasar nedeniyle kullanılamaz hale geldiğini, ... TİC. LTD. ŞTİ. tarafından konteynerde taşınmakta olan eşya 800,00 kg ağırlığında eldiven üretim makinesinin muhafazası için taşıma sonrası davalı ...TİC. A.Ş.'nin antreposuna taşındığını, işbu antreponun diğer antrepolara göre maliyetli olması nedeni ile dava dışı ...'ya (V.D. No: ...) taşındığını ve işbu taşıma öncesinde .... TİC. LTD. ŞTİ. tarafından 14.08.2020 tarihinde düzenlenen taşıma irsaliyesi ile 17.08.2020 tarihinde ‘...’ no’lu konteyner ile taşınan müvekkil adına gelen eşyanın tahta paletinin alt kısmında kırık olduğu ve paketinin dıştan görülen kısmının zarar gördüğünü. Makinenin davalı ... TİC. A. Ş.'nin antreposundan, dava dışı ... şirketinin antreposuna taşındıktan sonra makinenin teslimi sırasında makinenin tahliyesine geçilmeden makine sandığının ağır hasarlı olduğu ve makinenin gösterge ibrelerinin ekranlarının kırık olduğu YGM yardımcısı, Antrepo sorumlusu ve araç şoförü tarafından birlikte imzaları ile tutanak altına alındığını, Fiili taşıyan ve sigorta ettiren olan ... TİC. LTD. ŞTİ. tarafınca yapılan taşıma işlemleri esnasında hasar gören makineden faydalanılamamış, satın alma bedeli, gümrük masrafları, taşınmazın üretim sonrası ilk kullanıcısının müvekkilleri olduğunu gösterir TSE'den alınan belge masrafı ve taşıma tarihi de göz önünde bulundurularak makul süre için hesap edilecek mahrum kalınan kar, makinenin ilk kullanıcısı olarak yapılan masrafların tazminini fiili taşıyan ... TİC. LTD. ŞTİ.’den talep edildiğini, ancak sigorta ettiren ... TİC. LTD. ŞTİ., işbu hususları ‘...’ numaralı hasar dosyası ile ... A.Ş.’ye bildirdiğini, ... Hizmetleri tarafından uzman incelemesi raporu hazırlanmış ve ... A.Ş. tarafından gönderilen hasar dosyası için yalnızca 378,44-Euro ödeme kararı verildiğini, müvekkilinin hasara uğrayan eşyası ve sonrasındaki taşımaya ilişkin yaptığı harcamalar ve dahi eşyanın hasara uğraması neticesinde işyerinde sağlayacağı fayda ve üretim kolaylığından mahrum kalan müvekkilinin zararı hasar dosyası için belirlenen tutarın çok üzerinde olduğunu, Müvekkilinin ithal etmiş olduğu davaya konu makineden ötürü davalılarca verilen zararın giderilmemesi üzerine iş hacminin çok büyük oranda artmış olduğu pandemi döneminde işlerini yürütebilmek ve halihazırda yapmış olduğu sözleşmeleri ifa etmek adına yeni bir makine almak zorunda kalmış olduğunu işbu makine bedeli olarak 9.800,00-USD (dokuzbinsekizyüzamerikandoları) ve ithalatı için gerekli gümrük ve sair masrafları ödemek zorunda kaldığını beyan ederek, halihazırda müvekkilinin muhafazası altında bulundurduğu ancak çalışmaz vaziyette olan 6.000,00-USD bedel ile Çin Halk Cumhuriyeti’nden ... ara konşimento numarası ile ithal edilen konteyner içindeki eldiven üretme makinesinin, taşıma esnasında ve antrepoda meydana gelen hasar neticesinde müvekkilinin ilk kullanıcısı olacağı ve hasarlı olduğunu tespit ettirdiği makinenin hasarı neticesinde müstakbel, menfi, müspet zararlar ile mahrum kalınan kar ve sair masraflarının fazlaya ilişkin haklarının saklı kalmak kaydı ile bilirkişi marifetiyle tespit edildikten sonra dava değeri arttırılmak üzere; temerrüt tarihinden itibaren işleyecek faiziyle birlikte davalılardan tazmin edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı ...Tic. Ltd. Şti.ne usulüne uygun olarak dava dilekçesi ve tensip zaptının tebliğ edildiği, davalının davaya cevap vermediği anlaşılmıştır.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; Dava konusu yük deniz taşımacılığı yolu ile Türk Sınırları içine girdiği için görevli mahkemenin İstanbul Deniz Ticaret Mahkemesi olduğunu belirterek görevsizlik kararı ile dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesini talep etmiş, Hasar iddasında bulunulan yükle ilgili olarak müvekkilinin deposunda hasar oluştuğuna dair bir emare olmadığını. Yolda ne şekilde taşındığı, bahsedilen ... Antreposunda ne şekilde indirildiği, nasıl muhafaza edildiğinin müvekkilinin bilgisi dışında olduğunu, Müvekkilinin yükün geçici depolanıp, geldiği haliyle teslim edilmesinden sorumlu olduğunu. Yükün geçici olarak müvekkil tesisinde bulunduğu kısa süre içinde herhangi bir hasar gerçekleşmediğini. Cevap dilekçesi ekinde verdikleri tutanağa göre davalı temsilcisi ... nezaretinde, bahse konu 1 kap kontrol edilmiş ve hasar olmadığı yazılı tutanak imzalanarak teslim alınmış olduğunu, ...'nın yükü hasarsız olarak teslim aldığına dair resmi belgede imzası bulunduğunu, yükte herhangi bir hasar olması halinde vekaletli temsilcinin durumu resmi görevli Gümrük Memuruna bildirmesi ve hasara ilişkin tutanak düzenlenmesi gerektiğini, tam aksine yetkili temsilci tarafından yükün hasarsız teslim alındığına dair imza atıldığını, vekaletli temsilcinin imzası varken, şöförün beyanını içerir tutanak sunulmasının inandırıcı olmadığını, bu tutanağın üzerinde yazılı tarihte düzenlendiğinin doğru olduğunu varsaymak mümkün olmadığını, o tarihte neden bir yasal girişim olmadığı, 1 yıl sonra neden bu iddia ile para talep edildiğinin izah gerektirdiğini, yükün müvekkilinin deposunda hasar görmüş olsa idi temsilcinin tutanak düzenleyip memurların tutanağı imzalayıp, müvekkilinin sigortasının zararı karşılayacağını, örnek hasar tutanaklarını dosyaya sunacaklarını, bu örneklerde konteyner açıldıktan sonra görünen bir hasar var ise resmi Gümrük Memuru bir heyet oluşturarak durumu tutanak altına aldıklarının görüleceğini, Dava konusu yükün Çin devletinden gelmekte olduğunu, uzun bir gemi yolculuğu geçirdiğini, yükleme limanında özenli paketlenmesi ve yüklenmesi gerektiğini, maalesef alıcılar yükleme koşullarını takip etmemekte olduğunu, gemilerin fırtınalara maruz kaldığını, yüklemenin iyi yapılmaması durumunda yük hasarlarının oluşabildiğini, bu durumların ne müvekkilinin ne de taşıyıcının sorumluluğunda olmadığını, yükleyicinin sorumluluğunda olduğunu, somut davada muhtemel olarak yükü bahsedilen antrepoya götüren kamyonda hasar oluştuğunu beyan ederek öncelikle görev yönünden değerlendirilerek görevsizlik kararı verilmesi, haksız davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ: İlk Derece Mahkemesi 03/10/2023 tarih 2023/309 Esas 2023/368 Karar sayılı kararında;\"Dava, davacıya ait emtiaların davalılarca taşınması sebebiyle hasarlandığı iddiası sebebiyle davalı taşıyanlara yöneltildiği, emtianın hasarlanması sebebiyle taşıyanlara yöneltilecek taleplerin süresinin TTK 1188 de düzenlediği, TTK 1188 maddesinde ; Eşyanın zıyaı veya hasarı ile geç tesliminden dolayı taşıyana karşı her türlü tazminat istem hakkı, bir yıl içinde yargı yoluna başvurulmadığı takdirde düşer, (2) Bu süre taşıyanın eşyayı veya bir kısmını teslim ettiği veya eşya hiç teslim edilmemişse, onun teslim edilmesinin gerektiği tarihten itibaren işlemeye başlar hükmü düzenlenmiş olup buna göre, dosya kapsamından emtiaların 17.08.2020 tarihinde davacı alıcıya teslim edildiği, 25.01.2022 tarihinde arabuluculuk sürecinin başlatıldığı , 11.03.2022 tarihinde arabuluculuk sürecinin tamamlandığı, davanın görevsiz mahkemede 02.06.2022 tarihinde açıldığı, anlaşılmakla arabuluculuğa başvuru tarihi itibariyle hak düşürücü sürenin geçtiğiğinin görüldüğü, dava hak düşürücü süre içerisinde açılmadığından davanın usulden reddine karar verilerek aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur...\"gerekçesi ile, Hak düşürücü süre sebebiyle davanın usulden REDDİNE, karar verilmiş ve karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: Davacı vekili istinaf dilekçesi ile, yerel mahkemece TTK m. 1885/1 hükmünün hatalı yorumlandığını, bu hükmün özünde ispat yükünü düzenlediğini, TTK m.1185/1, ilgili maddede belirtilen sürelerde teslim alan tarafından teslim edene zıya ve hasar bildirim yapıldığı takdirde teslim edilende zıya ve hasar olduğunu karine olarak kabul etmekte, bunun aksini ispatlanması için teslim edene ispat yükü yüklediğini, bununla birlikte, teslim alanının ilgili sürelerde yazılı bildirimde bulunmama hali TTK m.1185/5 hükmünde düzenlendiğini, TTK m.1185/5 : \"EŞYANIN ZIYA VEYA HASARI NE BİLDİRİLMİŞ NE DE TESPİT ETTİRİLMİŞ OLURSA, taşıyanın eşyayı denizde taşıma senedinde yazılı olduğu gibi teslim ettiği ve eğer eşyada bir zıya veya hasarın meydana geldiği belirlenirse, bu zararın taşıyanın sorumlu olmadığı bir sebepten ileri geldiği kabul olunur. ŞU KADAR Kİ, BU KARİNELERİN AKSİ İSPAT OLUNABİLİR.\" İşbu hükümde görüldüğü üzere, TTK m. 1185/1 hükmüne uygun bildirimde bulunmayan teslim alan, taşınanın teslim edilen tarafından kusursuz teslim edildiği karinesine katlanmak durumunda kalmakla birlikte bu aksi her zaman ispatlanabilir bir karine olduğunu, Davalılara yaptığı dosyada mübrez yazılı bildirimler her ne kadar TTK m. 1185/1 hükmünde belirtilen süre içinde yapılmamış olsa dahi işbu husus dava için hak düşürücü süre değil, yalnızca eşyanın taşıyan tarafından zarara uğratıldığına dair ispat yükünün tarafımıza geçmesi külfeti olduğunu, bu sebeple, her ne kadar yazılı bildirim ilgili maddedeki süreye riayet edilerek yapılmamışsa da eşyanın hasara taşıyan tarafından uğratıldığının ispatı halinde taşıyanın bu zarardan sorumlu tutulması gerektiğini, zira davanın görüldüğü yerel mahkeme olan İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin kararları incelendiğinde yerel mahkemenin de bu hükmü doğru bir şekilde yorumladığı, TTK m.1185/1 hükmünce ilgili sürede bildirim yoksa davayı usulden reddetmediği, esasa dair incelemeye devam ederek davacının (teslim alanın) taşıyanın kusurunu ispat edip edemediğini irdelediğinin görüleceğini,
İSTANBUL 17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ 2018/477 E. 2021/135 K. 16.03.2021 T. : \"Davacı sigortacının aktif husumet ehliyetine sahip bulunmadığı; davalının dava konusu taşıma bakımından taşıyan sıfatını ve bu sıfatla pasif husumet ehliyetini haiz olduğu; hasarın TTK m. 1185/1'E UYGUN ŞEKİLDE TAŞIYANA İHBAR EDİLDİĞİNE yahut TTK m. 1185/2'ye uygun olarak tarafların katılımıyla mahkemece inceleme yapıldığına dair bir belge ya da bilgi bulunmadığından TTK M. 1185/4 UYARINCA İSPAT YÜKÜNÜN YER DEĞİŞTİRDİĞİ; TTK m. 1185/4 uyarınca ispat yükü taşıyandan talepte bulunana ait olduğundan ve hasarın taşıyanın sorumlu olduğu bir sebepten ileri geldiği hususu ispatlanamamış bulunduğundan, taşıyanın dava konusu hasardan sorumlu tutulmasının mümkün olmadığı; Ancak öncelikli olarak dava şartı olan aktif husumet ehliyeti değerlendirildiğinde, mali müşavir bilirkişi raporunda dava dışı sigortalı ... San. ve Tic Ltd. Şti 'nin davadışı ...'dan dava konusu mal bedelini tahsil ettiğinin tespit edildiği hususu dikkate alındığında, dava dışı sigortalı şirketin zarar görmediği, hasarın alıcıya geçmiş olması sebebiyle aslında zarara uğramadığı, dolayısıyla davacının dava dışı sigortalısının haklarına TTK m. 1472 uyarınca halef olduğundan söz edilemeyeceği kanaatiyle aktif husumet yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.\"
İSTANBUL 17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ 2018/542 E. 2020/184 K. 24.04.2022 T. : \"TTK 1185 maddesi gereği zıya veya hasarın haricen belli olması durumunda en geç eşyanın gönderilene teslimi sırasında, haricen belli olmaması halindeyse eşyanın gönderilene teslimi tarihinden itibaren aralıksız olarak hesaplanacak üç gün içinde taşıyana ihbar edilmesi gerekmektedir. Dosya içeriğinde hasarın TTK 1185/1 maddesine uygun şekilde taşıyana ihbar edildiğine yahut TTK 1185/2 maddesine uygun olarak tarafların katılımıyla mahkemece inceleme yapıldığına dair bir belge ya da bilgi bulunmamaktadır. Ekspertiz raporunda; konteynerlerin 28/05/2017 tarihinde tahliye edildiği, 30/05/2017 tarihine kadar limanda beklediği ve aynı gün kara nakliyesi ile antrepoya sevk edildiği belirtilmektedir. Konteyner, 01/06/2017 tarihinde antrepoda orijinal mühürleri koparılarak açılmış ve hasar tutanak altına alınmıştır. Davacı tarafından, 1 numaralı davalı taşıyana yapılan ihtarın tarihi ise 14/08/2017’dir. Bu itibarla TTK 1185/1 maddesine uygun bir zarar bildirimi bulunmamakla, 01/06/2017 tarihli tutanakta ise, taşıyan yahut bir temsilcisinin imzası bulunmadığından TTK 1185/2 maddesine göre de bir hasar tespitinin bulunduğundan söz edilemez. Bu nedenle davalı taşıyana TTK gereği hasar ihbarının usule uygun yapılmamış olduğu kabul edilmiştir. İHBAR YÜKÜMLÜLÜĞÜNÜN YERİNE GETİRİLMEMESİ HALİNDE EŞYANIN KONİŞMENTODA YAZILI OLDUĞU ŞEKİLDE TESLİM EDİLDİĞİ VE HERHANGİ BİR ZIYA VEYA HASAR SÖZ KONUSU İSE BUNUN TAŞIYANIN SORUMLU OLMADIĞI BİR SEBEPTEN İLERİ GELDİĞİ YÖNÜNDE İKİ KARİNE DOĞMAKTA OLUP, ELDEKİ DOSYADA DAVACININ BU İKİ KARİNENİN AKSİNİ İSPAT EDEREK DAVALILARIN SORUMLULUĞUNU İSPATLAMASI GEREKMEKTEDİR. Zararın taşıyanın sorumlu olduğu bir sebeple meydana geldiğini ispat yükü davacının üzerindedir.\"Sunulan kararlar göstermektedir ki yargılamayı yapan yerel mahkeme, başka somut uyuşmazlıklarda TTK m. 1185/1 hükmünü doğru yorumlamakta olup ilgili sürede davacı tarafından bildirim yapılmadığının tespiti halinde davacı tarafından davalılarının sorumluluğunun ispatlanıp ispatlanamadığını incelediğini, davada, davalılarının kusurunu ispatlayıp ispatlamadığına ilişkine esasa girmeden fahiş bir hata yaparak hükmü yanlış değerlendirerek davanın \"TMK m. 1185/1 hak düşürücü süre gereği usulden reddine\" karar verildiğini, Yargıtay ilamları da ilgili kanun hükmünün yukarıda izah edildiği üzere değerlendirilmesi gerektiği yönünde olduğunu, Yargıtay 11. H.D. 22.06.2020 tarih 2019/5081 E. 2020/3060 K. 22.06.2020 T. : \"Davalı taşıyanın TTK'nın 1141 ve 932/3 maddesi uyarınca sorumluluğunu gerektirdiğini, emtianın Japonya'da yükleme sonrasında çekilen fotoğraflarıda pas olmadığının görüldüğü, ekspertiz esnasında ise yoğun ıslaklık ve paslanmanın olduğu, yapılan gümüş nitrat testinde ıslaklığın deniz suyu kaynaklı olduğu ve özellikle paletlerde yoğunlaştığı, kapalı ortam nedeniyle meydana gelen buharlaşma ve sıcaklık değişimleri nedeniyle yoğuşma sonucu rulolarda paslanmanın meydana geldiğinin belirtilip söz konusu değerlendirmelere göre emtianın taşıma sırasında deniz suyuna maruz kalmasından dolayı hasara uğradığını, GÖNDERİLEN TARAFINDAN TAŞIYANA SÜRESİ İÇERİSİNDE İHBAR YAPILMADIĞININ ANLAŞILIP TAŞIYAN LEHİNE ZARARIN TAŞIYANIN SORUMLU OLMADIĞI BİR SEBEPTEN İLERİ GELDİĞİ YÖNÜNDE KARİNE DOĞMAKLA BİRLİKTE, yükün deniz suyu ile temas neticesinde zarara uğraması karşısında karinenin aksinin ispatlandığı, toplam 250.646,96 TL ödenen hasar tutarının kadri maruf olduğunun belirlendiği, eşyanın yükleten tarafından usulüne uygun olarak taşıyana teslim edildiği ve konteynerlerin gemiye yüklendiği, yükün fabrikadan konteynerlere yüklendiği konteynerlerde ve yükte herhangi bir zararın söz konusu olmadığı, buna ilişkin kaydın da konşimentoda yer almadığı, emtianın gemiye yüklenecek limana kara yolu ile geldiği ve gemiye yüklendiği, sonrasında emtianın alıcısına teslim edilip daha sonraki yapılan gümüş nitrat testlerinde hasarın deniz suyundan kaynaklandığının belirlenip emtialarda tuzlu su hasarı izinin tespit edildiği ve rulolarda yoğun ıslaklık ve paslanmanın olduğunun görüldüğü, ayrıca orijinal mühürlerin açılmasında söz konusu konteynerlerdeki malzemelerin muhafaza kabında ıslaklık ve paslanmanın görüldüğü, malzemelerin transit rejime tabi olduğundan dolayı hasar tespitinin Manisa Gümrük Müdürlüğüne bağlı antrepoda yapılacağının tutanak altına alınıp üretimde kullanılmak üzere alındığında bobinin iç taraflarında hasarın olduğunun belirlendiği, eşyanın taşımada tuzlu suya maruz kaldığının belirlendiği, bu nedenle gizli ayıba ilişkin düzenlemelerden yararlanılamayacağı, zarar verecek başka herhangi bir unsurunun olmadığı, TTK’nın 1141. maddesinde de her türlü navlun sözleşmesinde taşıyanın geminin denize, yola ve yüke elverişli bir halde bulunmasını sağlamak ile yükümlü olduğu belirtilmiş olup konteynerlerin da elverişli olarak temin edilmesi gerektiği, yükleme sonrasında çekilen fotoğraflarda rulolarda pas olmayıp taşıma sonrası rulolarda ıslaklık olup gümüş nitrat testinde de ıslaklığın deniz suyundan kaynaklandığı belirlenmiş olduğundan davalı taşıyanın hakimiyetinde iken emtialardaki hasarın oluştuğu, BU NEDENLE DAVALI TAŞIYANIN HASARDAN SORUMLU OLDUĞU ve davacı tarafından sigortalısına ödeme yapılırken söz konusu ödemede zararın artmasına sebebiyet vermesi sebebiyle tamamının ödenmediğinden ödenen bedelin kadri maruf olduğu, taşımanın deniz yolu ile yapılıp bulunduğu yerde deniz suyuna maruz kalmasının söz konusu olamayacağı, zararın taşımada ve taşıyanın hakimiyetinde oluştuğu gerekçesiyle asıl ve birleşen davanın kabulüne, 195.646,00 TL’nin 18.05.2015 tarihinden, 55.000,00 TL’nin 08.10.2015 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle davalıdan tahsiline karar verilmiştir.\"Dosyanın yerel mahkemeye gönderilerek ek bilirkişi raporu alınmasına hükmedilmesi ve dosyanın esas bakımından da incelenerek karara çıkartılması gerektiğini, yerel mahkeme, TTK m.1185/1 hükmünde düzenlenmeyen bir hak düşürücü süreye tarafımızı tabi tuttuğunu, işbu maddede düzenlenen bildirim süresi hususu ispat yüküne ilişkin karine oluşturduğunu, yerel mahkeme hükmü açıkça kanuna ve hakkaniyete aykırı olduğunu, Davalıların kusuru yerel mahkeme dosyasında taraflarınca ispatlandığını, Dosya kapsamında sabit ve çekişmesiz olduğu üzere davaya konu makine gemiye yüklendiğinde düzenlenen konşimento çekincesiz olduğunu, işbu husus TTK m. 1239/3: \"Birinci fıkraya dayanarak konişmentoya hakkında çekince konulan beyanlar saklı kalmak üzere, konişmento, taşıyanın eşyayı konişmentoda beyan edildiği gibi teslim aldığına veya yükleme konişmentosu düzenlenmiş olduğu takdirde, yüklediğine karine oluşturur. Bu karinenin aksi, konişmentoyu, içerdiği eşya tanımına güvenerek, gönderilen de dâhil olmak üzere, iyiniyetle devralan üçüncü kişiye karşı ispatlanamaz.\" hükmü gereğince taşınanın konşimentodaki gibi yüklendiğine karine teşkil ettiğini, hal böyle iken çekincesiz konşimento düzenleyen davalıların taşınanı konşimentodaki nitelikleri ile teslim etmeye mecbur olduklarını fakat davalılar, çekincesiz konşimentoya rağmen taşınanı kusurlu bir şekilde tarafımıza teslim etmediğini, işbu husus dosyada mubrez 17/08/2020 tarihli tutanak ile sabit olduğunu, zira bu tutanakta menkulün taşındığın sandığın ağır hasarlı olduğu ve makinenin gösterge ibrelerinin ekranlarının kırık olduğu tutanak altına alındığını, Davalıların taşınırdaki zayiden TTK m. 1239/3 hükmü sebebiyle sorumlu olmamaları için TTK m. 1182 hükmünde düzenlenen kusursuzluk karinelerinden yararlandıklarını ispatlamaları gerektiğini, işbu maddede sınırlı sayıdaki kusursuzluk sebepleri sayılmış olup huzurdaki davada davalılar, kusursuzlukları hususunda bu sebeplerden herhangi birini ileri süremediğini, bu sebeple her ne kadar taşınanın davalı taşıyanın kusurlu taşıması sebebiyle zarar gördüğünün ispat yükü TTK m.1185/5 hükmü gereği tarafımıza ait olsa da bu husus tarafımızca 17.08.2020 tarihli tutanak ve keşifte makinenin hasarlı olduğuna ilişkin gerçekleştirilen tespitler ile ispatlanmadığını, İleri sürerek istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının istinaf incelemesi sonucunda kaldırılmasına, dosyanın yeniden yargılama yapılmak üzere yerel mahkemeye iadesine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin karşı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ: HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde ise resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır. Dava, uluslararası deniz yolu taşımacılığı nedeniyle uğranıldığı öne sürülen zararın belirsiz alacak şeklinde tazmini davasıdır. Mahkeme, davanın 1 yıllık hak düşürücü süre içinde açılmadığı gerekçesiyle davanın usulden reddine, karar verilmiş ve karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur. Davacı tarafça Çin'den ithal edilen BT-500*2 double layer glove machine cinsi 6.000,00 USD bedelli makinenin, satış şeklinin %35 avans, bakiye %65’in yükleme öncesi transfer şeklinde PEŞİN olduğu, teslim şeklinin ise ... limanı şeklindeki söz konusu eldiven makinasının, sunulan navlun faturasına göre, davalılardan ... Tic. Ltd. Şti.’nin davacıya ait emtianın nakliye işini üstlendiği, davadışı ... LTD tarafından düzenlenen, 13.07.2020 tanzim tarihli, ... numaralı konişmentoda; gönderici/yükleyicinin davadışı Çin ülkesinde mukim .... Ltd., alıcının davacı ..., yükleme limanı NINGBO, boşaltma ve teslim limanı AMBARLI, ... adlı gemi ve ... sefer, ... numaralı konteyner içinde, 1 kap, 800, 00 kg brüt, ...’e göre CFS-CFS (konteyner ilk çıkış noktasında, konteynerin içine yerleştirilmesi, konteyner varış noktasında çıkartılması) şeklinde ve parsiyel olarak 13.07.2020 tarihinde yüklendiği, konişmento üzerinde herhangi bir ihtırazı kaydın bulunmadığı, Muratbey Gümrük Müdürlüğü'nden gönderilen 31.08.2020 tescil tarihli, ... numaralı Gümrük giriş Beyannamesine göre, 1 adet plastik eldiven makinası cinsi emtianın, davacı tarafından ilk önce 17.08.2020 tarih, ... numaralı antrepo beyannamesi ile geçici depolama alanına alındığı, 17.08.2020 tarihli, ... - ... VE AMBAR MÜDÜRÜ 'nün imza altına aldığı tutanakta; \"... Geçici Depolama alanına ... nolu konteyner ile ... adına gelen 1 kap 800kg lık eşyanın tahta paletinin alt kısmında kırık görülmüştür. İş bu tutanak aşağıda ismi bulunan kişilerce imza altına alınmıştır\" şeklinde tutanak tutulduğu, sonrasında emtianın davalı ... TİC. A. Ş.'nin antreposundan, alınarak dava dışı ... şirketinin antreposuna taşındığı anlaşılmıştır. Davaya konu taşıma deniz yoluyla yapıldığından olaya TTK 'nun bu taşımaya ilişkin hükümlerinin uygulanması gerektiği, deniz taşımalarında tazminat istemlerinin tabi olduğu hak düşürücü süreyi düzenleyen TTK 1188.maddesine göre, deniz yolu ile eşya taşımalarında ziya, hasar ve geç teslime dayanan davalar bir yıllık hak düşürücü süreye tabidir. Hükmün ikinci fıkrasında bir yıllık sürenin eşyanın teslimi, eşya teslim edilmemişse teslimi gereken tarihten itibaren işlemeye başlayacağı kabul edilmiştir. 6102 s. TTK'nın 1188/f.3'de ise, \"sorumlu tutulan kişinin rücu davası açma hakkının bir yıllık hak düşürücü sürenin geçmesinden sonra açılabileceği, bu hakkın tazminatın ödendiği veya tazminat davasına ilişkin dava dilekçesinin tebellüğ edildiği tarihten itibaren 90 gün içinde kullanılmadıkça düşeceği \" düzenlenmiştir. Yük ilgilileri yada emtia nakliyat sigortacılarının taşıyanlara karşı açtıkları davalar 1188. Maddesinin ilk iki fıkrası hükümlerine tabidir. Somut olayda, davacının ithal ederek satın aldığı emtianın, parsiyel olarak taşındığı, varış limanı sonrası ilk teslim noktası olarak gösterilen ... Antrepoya teslimi sırasında, davacının vekaletle iş gören vekili pozisyonundaki gümrük müşavirinin ve davalılardan ... Antrepo temsilcisinin imzalarını havi tutanakla, emtianın taşındığı ahşap sandığın alt tarafında kırık olduğu 17.08.2020 tarihli tutanak ile tespit edildiği ve buna göre emtianın alıcısı olan davacıya 17/08/2020 tarihinde hasarlı olarak teslim edildiği, yük ilgilisi olan davacı ithalatçı firmanın davalılara yönelik açtığı iş bu tazminat davası TTK'nın 1188. Maddesinde düzenlenen bir yıllık hak düşürücü süreye tabi olup hak düşürücü süreler defi olmayıp “itiraz”dırlar ve mahkemece kendiliğinden dikkate alınırlar. TTK'nın 1188. Maddesinde düzenlenen bir yıllık süre hak düşürücü süre olup zamanaşımı süresi olmadığı, dolayısıyla kesilmesinin veya durmasının söz konusu olamayacağı, bu nedenle Davacı tarafça, hasarın taşıyıcıya ihbarı hakdüşürücü süreyi kesen bir neden olmadığı, bu durumda davacı bakımından bir yıllık hak düşürücü süre, TTK'nun 1188/2 fıkrası uyarınca 17/08/2020 tarihinden itibaren işlemeye başlayacak ve süre 17/08/2021 tarihi itibariyle dolacaktır. Davacı tarafça, bir yıllık hak düşürücü sürenin hitamından sonra 25.01.2022 tarihinde arabuluculuk sürecinin başlatıldığı ve davanın 1 yıllık hakdüşürücü süre içerisinde davanın açılmadığı anlaşılmakla; mahkemece davanın hak düşürücü süreden reddine karar verilmesi usul ve yasaya uygun olup davacı vekilinin aksi yöndeki istinaf sebepleri yerinde görülmemiştir.Sonuç itibariyle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 353/1-b1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerektiği kanaatine varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Davacının istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK' nın 353/1-b-1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE, 2-Harçlar Kanunu gereğince istinaf eden tarafından yatırılan istinaf kanun yoluna başvurma harcının hazineye gelir kaydına, 3-Karar tarihi itibariyle Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 427,60.TL istinaf karar harcından istinaf eden davacı tarafından peşin olarak yatırılan 170,78.TL harcın mahsubu ile bakiye 256,82. TL'nin davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına, 4-İstinaf yargılama giderlerinin istinaf talep eden üzerinde bırakılmasına, 5-Artan gider avansı varsa talep halinde yatıran tarafa iadesine, 6-Kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğe gönderilmesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda 25/04/2024 tarihinde HMK'nın 362/1-a maddesi gereğince kesin olarak oy birliği ile karar verildi.