T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
17. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2021/236 Esas
KARAR NO: 2024/616
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN\t
MAHKEMESİ: İSTANBUL 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 22/09/2020
NUMARASI: 2019/524 Esas, 2020/367 Karar
DAVANIN KONUSU: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ: 16/05/2024
6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket tarafından 18-22 Haziran 2019 tarihinde Tüyap Kongre ve Fuar Merkezinde düzenlenen 42. Yapı Fuarı Turkeybuild İstanbul 2019 Fuarına katılmak için davalı şirket ile Fuar Sözleşmesi akdedildiğini, fuar alanında yer kiralama karşılığı bedeli sözleşmede kararlaştırılan sürede ve taksitlerde davalının borcunu ödemediğini, sözleşmeye istinaden düzenlenen faturanın tebliğine ilişkin ve davalının borcunu ödemesine ilişkin gönderilen ihtarnamelere rağmen davalının borcunu ödemediğini, bunun üzerine alacağın tahsili amacıyla davalı aleyhine İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... E sayılı dosyası ile icra takibine girişildiğini, davalının itirazı üzerine takibin durdurulduğunu beyanla neticeten itirazın iptaline ve takibin devamına, alacağın %20’sinden az olmamak kaydı ile davalının icra inkar tazminatı ödemesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; taraflar arasında e-mail yolu ile fuar sözleşmesinin akdedildiğini, 30/04/2019 tarihinde fuara katılınamayacağının bildirilerek iptal işlemlerinin yapılmasının talep edildiğini, davacının e-maile cevap vermemesi üzerine 06/05/2019 tarihli ihtarname ile sözleşmenin 5. Maddesi uyarınca tarihleri hatalı yazıldığı iddiası ile sözleşmenin fesih edildiğini, davacının taraflarına gönderdiği ihtarname ile feshin haksız olduğunun beyan edildiğini ve fatura düzenlendiğini, davacının tek taraflı düzenlediği sözleşmenin maktu bir sözleşme olduğunu, iş bu sözleşmenin hangi şartlarda ve hangi zamanda feshedilebileceğinin belirlenmemiş olduğunu, davacının kendi lehine sözleşme düzenlenerek taraflarına ilettiğini, sözleşmenin bu kısmında açıklık bulunduğunu belirterek davanın reddine, davacının alacağın %20 sinden aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI Mahkemece; taraflar arasında 25/03/2019 tarihli fuar sözleşmesinin imzalandığı, buna göre 18-22 Haziran 2019 tarihleri arasında yapılacak fuarda davalının yer kiralaması yaptığı, davalının e-mail yolu ile 30/04/2019 tarihinde fuara katılamayacaklarını Bakırköy ... Noterliği vasıtasıyla da yapılan sözleşmenin 5.maddesinin geçersiz olması nedeniyle sözleşmeyi feshettiklerini bildirdiği, sözleşmenin 5.maddesinin incelenmesinde, 18-12 Mayıs 2019 tarihleri arasında okuyup imzalayarak Fuar'a katılmayı kabul eden katılımcının sözleşmeyi 27 Haziran 2019 tarihine kadar ... usulü dairesinde yazılı olarak bildirmek suretiyle tek taraflı olarak feshedebileceğinin, bu koşulun yalnızca sözleşmeyi 18-12 Mayıs 2019 tarihleri arasında okuyup imzalayarak Fuar'a katılmayı kabul eden katılımcı için geçerli olacağının, sözleşmeyi 13 Mayıs 2019 tarihi itibariyle okuyup imzalayarak Fuar'a katılmayı kabul eden katılımcının tek taraflı olarak Fuar' katılmaktan vazgeçmesi durumunda tüm maddi yükümlülüklerini yerine getirmek zorunda olduğunun düzenlendiği, davalı taraf, sözleşmenin 5. maddesinin geçersiz olduğundan bahisle sözleşmeyi feshettiğini savunmuş ise de taraflarca imza edilen sözleşmenin sözleşme yapma özgürlüğü ilkesi çerçevesinde düzenlendiği, tarafların tacir, yapılan işin de ticari bir iş niteliğinde olduğu, tacirlerin basiretli davranma yükümlülüğünün bulunduğu gözetilerek uyuşmazlığın sözleşmeye bağlılık, ahde vefa ilkesi ve tarafları bağlayan sözleşme hükümleri çerçevesinde değerlendirilmesi gerektiği, bu doğrultuda davacının savunmasının fesih için haklı bir sebep oluşturmadığı, dosya kapsamından icra dosyasına dayanak faturaya konu hizmetin davacı tarafından davalıya verildiğinin belirlenebildiği, açıklanan nedenlerle davacının takip konusu faturadan dolayı davalıdan alacak talebinde bulunmasında haklı olduğu anlaşılmakla hükme esas alınan 24/02/2020 tarihli bilirkişi raporu doğrultusunda davanın kısmen kabul kısmen reddine, davalının İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı icra dosyasına yapmış olduğu itirazın kısmen iptali ile takibin 40.390,07 TL asıl alacak, 1.872,33 TL işlemiş faiz yönünden kaldığı yerden devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine, alacak likit olduğundan asıl alacağın % 20 oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.
İSTİNAF NEDENLERİ Karar yasal süresinde davalı vekil tarafından istinaf edilmiştir.Davalı vekili istinaf nedenleri olarak; davaya konu olan sözleşmenin genel işlem koşullarına aykırı olarak düzenlendiğini, davacı tarafından hazırlanmış olan fuar katılım sözleşmesinin davacı tarafından önceden ve tek taraflı olarak hazırlanan tek tip bir sözleşme niteliğinde olduğunu, müvekkili şirket tarafından iş bu sözleşmenin feshedildiğine ve fuara katılım sağlanmayacağına dair fuar başlangıç tarihine 1 aydan fazla süre önce gerek davacı tarafa e-mail yolu ile gerekse noter kanalı ile sözleşmenin feshedildiğinin bildirildiğini, davacı tarafın ise 18.06.2019 tarihinde stand yetkilileri ile kendi aralarında düzenledikleri tutanak adı altında müvekkili şirketin 12.salon 463 numaralı stant ile fuara katıldıklarını, sözleşme gereği kiraladıkları stant alanını almadığı ve alanını boş bıraktığı tespitini yaptığını, icra takibine konu faturanın Bakırköy ... Noterliği'nin 27.05.2019 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarı ile davacıya iade edildiğini, davacının haksız ve hukuka aykırı olarak kestiği fatura içeriğinde herhangi bir hizmetin söz konusu olmadığını, müvekkili şirketin davacıdan herhangi bir hizmet almadığını, ödeme emrinde de talep ettikleri işlemiş ve işleyecek faiz oranı da haksız ve hukuka aykırı olduğunu, aylık %3 yıllık %36 faiz oranının fahiş olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını talep ve istinaf etmiştir.
DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE:Dava, fuar katılım sözleşmesi gereği düzenlenen fatura alacağının tahsili için yapılan takibe itirazın iptali istemine ilişkindir.Davacı tarafından davalı aleyhine 08/07/2019 tarihinde fatura alacağından kaynaklı 40.930,07 TL asıl alacak, 2.946,97 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 43.877,04 TL'lik ilamsız icra takibine girişildiği, ödeme emrinin borçluya 12/07/2019 tarihinde tebliğ edildiği, davalı şirket yetkilisinin borca itiraz etmesi üzerine takibin durduğu, davacının itirazın iptali ve takibin devamı istemiyle iş bu davanın İİK 67. Maddesi kapsamında bir yıllık hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.Mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, davalı vekili hükmü istinaf etmiştir.İstinaf konusu edilen uyuşmazlık; fuara katılmayan davalının fuar katılım bedelini ödemesi gerekip gerekmediği hususlarında toplanmaktadır,Taraflar arasında 25/03/2019 tarihinde 42. Yapı Fuarı -Turkey Build İstanbul 2019 Fuar sözleşmesinin imzalandığı, davalının söz konusu fuarda Salon 12'de 9 m2 ve üzeri kapalı alan ile köşe ve sigorta olmak üzere toplam KDV dahil 40.903,07-TL tutar üzerinden kiraladığı, davacının incelenen defterlerine göre fuar kirası için davalıya düzenlediği takibe ve davaya konu 08/05/2019 tarihli 40.930,07-TL'lik faturayı aynı tarihte defterine kaydettiği, buna göre davacının kendi defterlerine göre takip tarihi itibariyle davalıdan 40.930,07-TL alacaklı olduğu, davalı şirketin incelenen ticari defterlerine göre davacı ile herhangi bir ticari ilişkisine rastlanmadığı, davacı tarafından düzenlenen faturanın davalının defterlerinde kayıtlı olmadığı tespit edilmiştir. Davacı iş bu davada sözleşme kapsamında hizmet bedelini talep ettiğinden TMK 6., HMK, 190.maddesi gereğince ispat yükü üzerindedir. Davacı, taraflar arasındaki sözleşme ilişkisini ispat etmesi gerekir.Taraflar arasında 25/03/2019 tarihinde 42. Yapı Fuarı - TurkeyBuild İstanbul 2019 Fuar Sözleşmesinin imzalandığı, sözleşmenin konusunun 18 - 22 Haziran 2019 tarihinde yapılacak 42. Yapı Fuarı - Turkeybuild İstanbul 2019 Yapı, İnşaat Malzemeleri ve Teknolojileri Fuarına katılım sözleşmesi olduğu anlaşılmaktadır.Davalı tarafından davacıya e- mail yolu ile :\"..yönetim kurulu kararı ile fuara katılamayacaklarının bildirildiği, sonrasında da Bakırköy ... Noterliğinin 06/05/2019 tarihli ... yevmiye nolu ihtarnamesi ile :\"..25/03/2019 tarihli fuar sözleşmesinin 5. maddesi uyarınca tarafınızca tarihler kısmı yanlış yazılarak taraflarına verildiğini, sözleşmenin süresinde imzalandığı kabul edildiğinden ve anılan madde hükmü geçersiz olduğundan sözleşmeyi tek taraflı fesih etme zaruriyeti hasıl olduğunu, fuar sözleşmesinin 5. maddesinin geçersiz. olması ve iş bu sözleşmenin süresinde feshedildiğinin kabulü uyarınca hiçbir ödemenin yapılmayacağının...” davacı tarafa bildirildiği anlaşılmıştır.25.03.2019 tarihli fuar sözleşmesinin Sözleşmenin feshi başlıklı 5. Maddesinde “Katılım sözleşmesini 8-12 Mayıs 2018 tarihleri arasında okuyup imzalayarak Fuar’a katılmayı kabul eden Katılımcı, bu sözleşmeyi 27 Haziran 2018 tarihine kadar ... Fuarcılık’a usulü dairesinde yazılı olarak bildirmek suretiyle tek taraflı feshedebilir. Bu koşul sadece Katılım sözleşmesini 8-12 Mayıs 2018 tarihleri arasında imzalayan Katılımcı için geçerlidir. Katılım sözleşmesini 13 Mayıs 2018 tarihi itibariyle okuyup imzalayarak fuara katılmayı kabul eden katılımcı, tek taraflı olarak fuara katılmaktan vazgeçer ise tüm maddi yükümlülüklerini yerine getirmek zorundadır...” düzenlenmiştir. Sözleşmenin 5.maddesine göre, katılım sözleşmesini 13 Mayıs 2018 tarihi itibariyle okuyup imzalayan katılımcının tek taraflı olarak fuara katılmaktan vazgeçmesi halinde tüm maddi yükümlülüklerini yerine getirmek zorunda olduğunun kararlaştırıldığı, bu hali ile sözleşme tarihi dikkate alındığında, davacının 13 Mayıs 2018 tarihinden sonra sözleşmeyi imzalamış olması nedeniyle sözleşmeye göre tüm maddi yükümlülüklerini yerine getirmek zorunda olduğu, bu kapsamda fuar katılım bedeli olarak sözleşme kapsamında düzenlenen fatura bedelinden davalının sorumlu olduğu anlaşılmıştır. Bu nedenle Mahkeme kararında usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamaktadır. Bununla birlikte, davalının tacir olduğu ve basiretli bir tacir gibi davranması gerektiği, taraflar arasında imzalanan sözleşmenin, sözleşme özgürlüğü kapsamında yapılmış olduğu, kanunun emredici hükümlerine, ahlaka ve kamu düzenine aykırı bir yön bulunmadığı, bu durumda taraflar arasında imzalanan sözleşmenin genel işlem şartlarına aykırı olmadığını, bu nedenle davalının sözleşmenin genel işlem şartları kapsamında değerlendirilmesi yönündeki istinaf nedeni yerinde görülmemiştir. Davalı her ne kadar sözleşmenin 5.maddesinde tarafların ortak iradelerinin söz konusu olmadığı, sözleşmenin tarihlerinin davacı tarafça doğru yazılmadığını bu nedenle sözleşmenin ilgili maddesinin yürürlük denetimi kapsamında olmadığını ileri sürmüş ise de, davacı, müvekkili şirket tarafından her yıl düzenlenen fuarlarda bir sonraki yıl fuar organizasyonlarının da satışının yapıldığını, erken tarihte sözleşme akdeden katılımcılar için 5.maddede böyle bir düzenlemenin yer aldığını belirtmiş olup, sözleşmenin 5.maddesinde belirtilen tarihler dikkate alındığında davacının savunması ile örtüştüğü anlaşılmıştır. Bu nedenle davalının buna yönelik istinaf nedeni yerinde görülmemiştir. Davalı taraf faiz oranın fahiş olduğunu bir diğer istinaf nedeni olarak ileri sürmüştür. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu 8/1 maddesinde \"ticari işlerde faiz oranı serbestçe belirlenebilir\" düzenlenmiştir. Buna göre; taraflar tacir olduğu taktirde sözleşme ile faiz oranını serbestçe kararlaştırılabilirler. Taraflar arasında imzalanan sözleşmenin 3.3 maddesinde gecikme faiz oranının aylık % 3 olarak kararlaştırıldığı, bu oranın yıllık % 36 oranında olduğu, bilirkişi raporunda işlemiş faizin taraflar arasında sözleşme ile kararlaştırılan oran üzerinden 1.872,33-TL hesap edildiği ve Mahkemece hesap edilen işlemiş faiz miktarı üzerinden hüküm tesis edildiği anlaşılmakla davalı vekilinin bu yöndeki istinaf nedeni de yerinde görülmemiştir. Açıklanan nedenler ile ilk derece mahkemesi kararında usul veya esas yönünden hukuka aykırılık görülmediğinden, davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1.b.1 bendi gereğince esastan reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere; 1-İstanbul 4. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2019/524 Esas, 2020/367 Karar sayılı ve 22/09/2020 tarihli karar usul ve yasaya uygun bulunduğundan davalı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 353/1b-1 bendi gereğince esastan REDDİNE,2-Hüküm tarihinde yürürlükte bulanan 492 sayılı Harçlar Kanununa bağlı tarife gereğince alınması gereken 427,60 TL harcın davalı tarafından peşin olarak yatırılan 721,73 TL harçtan mahsubu ile bakiye 294,13 TL harcın hüküm kesinleştiğinde ve talep halinde davalıya İADESİNE,3-Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu 353/1b-1 bendi ile aynı kanunun 362/1a Maddesi gereğince kesin olarak oybirliği ile karar verildi.16/05/2024