T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
17. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2024/343 Esas
KARAR NO: 2024/601
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 03/11/2022
NUMARASI: 2021/304 Esas, 2022/793 Karar
DAVA: SIRA CETVELİNE İTİRAZ (İflas Tasfiyesinde Düzenlenen Sıra Cetveline Yönelik Kayıt Kabul Ve Terkin Talebi (İİK 235))
KARAR TARİHİ: 16.05.2024
6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. Maddesi uyarınca dosya incelendi,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin İngiltere'de kurulmuş 40 yılı aşkın süredir hizmet veren bir banka olduğunu, müvekkili ile müflis banka arasındaki kontrogaranti kapsamında 3.340.000,00 ABD Doları, 41.412,93 Euro ve 39.791,61 Libya Dinarı alacağının bulunduğunu, alacaklar toplamının kur üzerinden değerinin 13.265.364,37 TL olduğunu, söz konusu alacağın masaya kaydı için başvuru yaptıklarını, iflas idaresince alacakların 9.890.365,50 TL'lik kısmının şarta bağlı olarak kabulüne, 168.978,11 TL'lik kısım yönünden ise kabulüne, 3.206.020,76 TL'lik kısmın ise reddine karar verildiğini, ret kararının haksız ve hukuka aykırı olduğunu belirterek reddedilen miktarın masaya kaydına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı iflas idaresi vekili cevap dilekçesinde; davanın hak düşürücü süre içerisinde açılmamışsa öncelikle usulden reddi gerektiğini, müvekkili bankanın faaliyet izninin kaldırıldığını, daha sonra TMSF tarafından açılan iflas davasında İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2017/41 Esas sayılı dosyasında müvekkili bankanın iflasına, iflasın 16/11/2017 tarih ve saat 15:28 itibariyle açılmasına karar verildiğini, iflas tasfiyesinin fon tarafından yerine getirildiğini, davacının, alacağının masaya kaydı için yaptığı başvurunun 9.890.365,50 TL'lik kısmının şarta bağlı olarak kabulüne, 168.978,11 TL'lik kısmının ise kabulüne karar verildiğini, müflis bankanın faaliyet izninin kaldırıldığı 22/07/2016 tarihinde geçerli olan TCMB döviz ve euro alış kuru üzerinden, alacağın TL'ye çevrilerek iflas masasına kaydının yapıldığını belirterek davanın öncelikle usulden, aksi halde esastan reddine karar verilmesini savunmuştur.
İLK DERECE MAHKEMESİ 2018/563 ESAS, 2018/1172 KARAR VE 22/11/2018 TARİHLİ KARARI İLE:İdari yargı yerinin görevli olduğu gerekçesiyle davanın 6100 sayılı HMK'nun 114/b maddesi gereğince yargı yolu caiz olmadığından HMK'nun 115/2 maddesi gereğince dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmiştir.Karar taraf vekillerince istinaf edilmiştir.DAİREMİZİN 2019/1600 ESAS, 2020/64 KARAR VE 14/01/2020 TARİHLİ KARARI İLE:İlk derece mahkemesi kararında hukuka aykırılık bulunmadığından istinaf başvurularının reddine dair karar verilmiştir.Karar davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.YARGITAY 23. HUKUK DAİRESİNİN 2020/645 ESAS, 2020/1508 KARAR VE 04/03/2020 TARİHLİ KARARI İLE: Davalı vekillerinin tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün onanmasına karar verilmiştir.İstanbul 6. İdare Mahkemesinde açılan davada Mahkemenin 19/01/2021 tarih ve 2021/55 Esas sayılı kararı ile, uyuşmazlığın çözümünün adli yargı mercilerine ait olduğu gerekçesiyle görevli Mahkemenin belirlenmesi için dosyanın Uyuşmazlık Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.UYUŞMAZLIK MAHKEMESİNİN 2021/82 ESAS, 2021/76 KARAR VE 01/03/2021 TARİHLİ KARARI İLE:Davanın çözümünde adli yargı yerinin görevli olduğuna, İstanbul 6. İdare Mahkemesinin başvurusunun kabulü ile İstanbul 3. Asliye Ticaret Mahkemesince verilen 22/11/2018 tarihli ve 2018/563 Esas, 2018/1172 Karar sayılı görevsizlik kararının kaldırılmasına oy birliği ile kesin olarak karar verilmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ 2018/563 ESAS, 2018/1172 KARAR VE 22/11/2018 TARİHLİ KARARI İLE: TMSF Fon Kurulunun 10/05/2018 tarih 2018/260 numaralı kararı ile tüm yabancı para ve altın cinsinden hesaplara ilişkin alacak başvurularının değerlendirilmesinde müflis bankanın faaliyet izninin kaldırıldığı 22/07/2016 tarihi itibari ile T.C. Merkez Bankasınca ilan edilen döviz alış kurları üzerinden hesaplanarak TL'ye çevrilmesine ve sıra cetveline kayıt edilmesine karar verildiği, 5411 sayılı yasanın 106/5 maddesinde ''Fon bu kanunun uygulanması ile sınırlı olmak üzere 2004 sayılı İİK 'nun 166., 218., 219., 234., 236., 249., 251., 254. Maddelerindeki yetki ve görevler hariç olmak üzere iflas dairesi , alacaklılar toplantısı iflas idaresi görev ve yetkilerine sahip olarak bankayı tasfiye eder.'' hükmünün yer aldığı, diğer yandan \"Faaliyet İzni Kaldıralan Bankalardaki Sigortalı Mevduat ve Sigortalı Katılım Fonunun Ödenmesi ile Bu Bankaların İflas ve Tasfiyesine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkındaki Yönetmelik'in, \"İflas Yoluyla Tasfiye'' başlığını taşıyan 4. bölümünde Bankacılık Yasası uyarınca iflasına karar verilen bankaların iflas ve tasfiyesine ilişkin usul ve esasların düzenlendiği, anılan düzenlemeler uyarınca TMSF'nin iflas idaresine ilişkin yetkileri kullanmasının mümkün olduğu, ancak kanunun verdiği bu yetkinin, TMSF'yi döviz cinsinden olan alacakların hangi tarihteki kur üzerinden sıra cetveline kayıt edileceği konusunda karar vermeye yetkili kılmadığı, iflas idaresine ait görevleri kullanan TMSF'nin kendisine kanun ile ayrıca bir yetki tanınmadığı sürece olağan iflas tasfiyelerinde geçerli tasfiye kurallarını uygulaması gerektiği, Yüksek Yargıtayın yerleşik kararlarına göre, iflas halinde döviz cinsinden olan alacakların iflas tarihinde geçerli TCMB efektif satış kuru üzerinden Türk Lirasına çevrilmesi gerektiği, bilirkişi raporunda yer alan tespitlere göre, davacı tarafın alacak kayıt talebine konu 2 adet yurt dışı teminat mektubu ve bunlardan doğan ücret ve komisyon alacağı tutarının toplamının 3.340.000,00 USD, 41.412,93 € ve 39.791,61 LYD olduğu, iflas tarihi itibari ile TCMB'nin belirlediği 1 USD efektif satış kurunun 3,8811 ₺ olduğu ve belirlenen bu kurdan davacının USD alacağı olan 3.340.000,00 USD'nin ₺ karşılığının 12.962.874,00 ₺ olduğu, iflas tarihi itibari ile TCMB'nin belirlediği 1 € efektif satış kurunun 4,5714 ₺ olduğu ve belirlenen bu kurdan davacının € alacağı olan 41.412,93 €'nun ₺ karşılığının 189.315,07 ₺ olduğu, iflas tarihi itibari ile TCMB'nin belirlediği 1 LYD efektif satış kurunun 2,2026 ₺ olduğu ve belirlenen bu kurdan davacının LYD alacağı olan 39.791,61 LYD'nin ₺ karşılığının 113.175,30 ₺ olduğu, buna göre toplam alacağının 13.265.364,37 ₺ olduğu, bu durumda davacının iflas idaresince kabul edilen tutarın (9.890.365,50 ₺ + 168.978,11 ₺'nin) 13.265.364,37 ₺'den mahsubu ile bakiye 3.206.020,76 ₺ alacak kayıt talebinde haklı olduğu gerekçesiyle davacının iflas idaresince reddedilen 3.206.020,76 ₺'lik alacağının müflis ... Bankası A.Ş.'nin iflas masasına kayıt ve kabulüne dair karar verilmiştir.Karar, davalı vekili tarafından yasal süresi içerisinde istinaf edilmiş olup davalı vekili istinaf dilekçesinde; ilk derece mahkemesince, davacının döviz cinsinden olan alacağının müflis bankanın iflasının açıldığı tarihteki kur üzerinden Türk Lirasına çevrilmesi gerektiği kanaatiyle davanın kabulüne dair verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, TMSF Fon Kurulu'nun 10.05.2018 tarih, 2018/260 sayılı kararı gereğince davacının alacak kayıt talebinin, bankanın faaliyet izninin kaldırıldığı tarihteki kur üzerinden Türk Lirasına çevrildiğini, mezkur kararın dayanağının Sigortaya Tabi Mevduat Ve Katılım Fonları İle Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonunca Tahsil Olunacak Primlere Dair Yönetmelik olduğunu, ilk derece mahkemesi kararında ve bilirkişi raporunda Yönetmelik düzenlemesi ve emsal kararların gözetilmediğini ve bunlara aykırı karar verildiğini belirterek ilk derece Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir.
DAİREMİZİN 2023/75 ESAS, 2023/247 KARAR VE 02/03/2023 TARİHLİ KARARI İLE:Davalı vekilinin, Mahkeme hükmünü, davacının yabancı para cinsinden alacak kayıt talebinin, müflis bankanın faaliyet izninin kaldırıldığı 22.07.2016 tarihi itibariyle T.C. Merkez Bankasınca ilan edilen döviz alış kurları esas alınıp TL'ye çevrilmesi neticesinde sıra cetveline kaydedilmesi gerektiğinden bahisle istinaf ettiği, bunun dışında iflas masasına kaydı gerekenden fazla miktarda alacağa hükmedildiğine yönelik bir istinaf sebebi ileri sürmediği, buna göre Mahkemece, bilirkişi heyetinin, müflis bankanın faaliyet izninin kaldırıldığı tarih itibariyle TCMB tarafından ilan edilen döviz alış kurları esas alınarak yaptığı hesabın dikkate alınmak suretiyle karar verilmesi gerekirken, müflis bankanın iflas tarihinde geçerli TCMB efektif döviz satış kurlarına göre yapılan hesap uyarınca davanın kabulüne karar verilmesi doğru olmadığından bahisle bu gerekçelere dayalı olarak ilk derece mahkeme kararının kaldırılmasına ve yeniden esas hakkında davanın kısmen kabulüne dair hüküm kurulmuştur.
Karar taraf vekillerince temyiz edilmiştir.
YARGITAY 6. HUKUK DAİRESİNİN 2023/2066 ESAS, 2024/245 KARAR VE 18/01/2024 TARİHLİ KARARI İLE:Somut olayda, mahkemece; davacı alacağının, davalı müflis bankanın iflasının açıldığı 16.11.2017 tarihli T.C. Merkez Bankası Efektif Döviz Satış Kuru üzerinden hesaplanarak TL'ye çevrilmesi gerekirken, TMSF tarafından tahsil edilecek sigorta primlerine ilişkin usul ve esasları düzenleyen Sigortaya Tabi Mevduat ve Katılım Fonları ile Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonunca Tahsil Olunacak Primlere Dair Yönetmelik madde 6'ya itibar edilmesinin doğru olmadığı, ayrıca; 5411 sayılı Yasanın 106/5. maddesi uyarınca iflas dairesi, alacaklılar toplantısı ve iflas idaresi yerine geçebilecek olan fon kurulunun, bu düzenlemeden aldığı yetki ile İİK hükümlerini ortadan kaldıracak nitelikte kararlar alamayacağının da tartışmasız olduğu gerekçelerine istinaden davalının temyiz iddialarının reddine, davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile Dairemiz kararının bozulmasına, karar verilmiştir.
DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE:Dava, İİK'nun 235. maddesinde düzenlenen sıra cetveline itiraz (kayıt kabul) davasıdır.İİK 235. maddede, sıra cetveline itiraz edenlerin, cetvelin ilanından itibaren 15 gün içinde iflasa karar verilen yerdeki ticaret mahkemesine dava açmaya mecbur oldukları, 223’üncü maddenin üçüncü fıkrası hükmünün mahfuz olduğu belirtilmiştir. Maddede düzenlendiği üzere, sıra cetveline itiraz davası açma süresi 15 gündür. Süre, sıra cetvelinin ilanından itibaren başlar. İİK 166. maddedeki gazetelerde yapılan ilanlardan en son ilan tarihinden itibaren işlemeye başlar. İflas masasına alacak yazdırırken, tebligatı kabulü elverişli adres gösterilerek, Adalet Bakanlığınca çıkarılan tarifede gösterilen yazı ve tebliğ giderlerini avans olarak vermek suretiyle, İflas idaresince alınacak kararların kendisine tebliğ edilmesini istemiş olan alacaklılara, alacaklarının kabul veya ret edildiği ayrıca tebliğ edilir (İİK 223. m). Bu alacaklılar için sıra cetveline itiraz davası açma süresi, sıra cetvelinin ilanından itibaren değil, bu tebligatın yapıldığı tarihten itibaren işlemeye başlar. Çünkü 235.maddede açıkça 223.maddesi saklı tutulmuştur. İİK 223/3. fıkra son cümleye göre, bu muameleyi yaptırmış alacaklılar hakkında İflas idare memurunun kararlarına karşı kanun yolları, kendilerine tebliğ tarihinden itibaren başlar. İİK 223/3. fıkrasına göre yazı ve tebliğ giderlerini avans olarak vermek suretiyle İflas idaresinin kararlarının kendisine tebliğini istememiş olan alacaklı için sıra cetveline itiraz davası açma süresi yukarıda belirtildiği üzere, sıra cetvelinin ilanından itibaren işlemeye başlar. Somut davada, İstanbul ... İflas Müdürlüğünün ... tasfiye sayılı dosyasında vermiş olduğu 09/07/2018 tarihli yazı cevabında, İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2017/41 Esas sayılı dosyasında 16/11/2017 tarihinde iflasına karar verilen müflis ... Bankası A.Ş.'nin sıra cetvelinin 01/06/2018 tarihinde ... Gazetesinde, 04.06.2018 tarihinde Ticaret Sicil Gazetesinde yayınlandığı, davacı tarafından iflas masasına 2810 kayıt numarası ile alacak kayıt başvurusunda bulunulduğu, davacının 3.340.000,00 ABD Doları (12.962.874,00 TL), 41.412,93 Euro (189.315,07 TL) ve 39.791,61 Libya Dinarı (113.175,30 TL) olmak üzere toplam 13.265.364,37 TL tutarındaki taliki şarta bağlı alacağının, iflas tarihinden itibaren asıl alacağa işletilecek yasal faizi ile birlikte taliki şarta bağlı olarak iflas masasına kaydedilmesi talebinde bulunduğu, iflas idaresince, sunulu evrak ve müflis banka kayıtları değerlendirilmek suretiyle alacağın 9.890.365,50 TL'lik kısmının şarta bağlı olarak kabulüne, 168.978,11 TL'lik kısmının kabulüne, 3.206.020,76 TL'lik kısmın reddine ve kabul edilen alacağın 4. sıraya kaydına karar verildiği, kararın tebliği için alacaklı tarafından masraf yatırıldığı, söz konusu alacağa ilişkin iflas idaresince verilen kabul-red kararının davacı vekiline 08/06/2018 tarihinde tebliğ edildiği, davanın 25/06/2018 tarihinde yasal süresi içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.Bilirkişi heyeti tarafından sunulan 20/05/2022 tarihli bilirkişi raporunda, bankanın yasal olarak tutmak zorunda olduğu ticari defterlerin, TTK.66-72 maddesi ve VUK. 220-226 maddesine göre elektronik ortamda tutulan yasal defterlerinin beratlarının yasalara uygun şekilde alındığı, müflis ... Bankasının gerek faaliyet izninin iptal edildiği 27.07.2016 ve gerekse iflasına karar verildiği 16.11.2017 tarihlerine göre davacının, müflis bankanın iflas masasına alacak olarak kaydı gereken alacaklarının, her iki tarihe göre efektif döviz satış kurları esas alınarak hesap edilmesi neticesinde davacının, müflis banka iflas masasına şarta bağlı alacak olarak kaydı gereken gayrinakit tutar ile nakit komisyon alacaklarının 22/07/2016 tarihi itibariyle esas alınan kura göre 10.472.802,96 TL; 16/11/2017 tarihi itibariyle esas alınan kura göre 13.265.364,37 TL olduğu bildirilmiştir. Müflis bankanın, BDDK'nın 22/07/2016 tarih ve 6947 sayılı kararı ile, 22/07/2016 tarihi itibariyle faaliyet izninin kaldırıldığı ve İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2017/41 Esas sayılı dosyasından 16/11/2017 tarihi itibariyle iflasına karar verildiği sabit olup taraflar arasındaki uyuşmazlık, iflas masasına kaydı talep edilen yabancı para cinsinden olan alacağın, hangi tarihteki TCMB kuru esas alınarak TL'ye çevrilmek suretiyle iflas masasına kaydedileceği ve buna göre iflas idaresinin ret kararına göre iflas masasına kaydı gereken bir alacak miktarının bulunup bulunmadığı noktasında toplanmaktadır. Davalı taraf bunun dışında, iflas masasına kaydı gerekenden fazla miktarda alacağa hükmedildiğine yönelik bir istinaf sebebi ileri sürmemiştir.Dairemizce yapılan yargılamada, usul ve yasaya uygun olan Yargıtay 6. Hukuk Dairesinin 2023/2066 Esas 2024/245 Karar ve 18/01/2024 tarihli ilamına uyulmasına karar verilmiştir. Somut olayda, davacının, müflisin iflas masasına kaydını talep ettiği 3.340.000,00 USD, 41.412,93 Euro ve 39.791,61 Libya Dinarı olmak üzere toplam 13.265.364,37 TL alacağın 9.890.365,50 TL'lik kısmının şarta bağlı olarak kabulüne, 168.978,11 TL'lik kısmının kabulüne, 3.206.020,76 TL'lik kısmın reddine ve kabul edilen alacağın 4. sıraya kaydına karar verildiği, işbu davanın 3.206.020,76 TL'lik kısım bakımından açıldığı, buna göre davacının yabancı para cinsinden olan alacağı, davalı müflis bankanın iflasının açıldığı 16/11/2017 tarihli T.C. Merkez Bankası Efektif Döviz Satış Kuru esas alınarak hesaplandığında iflas masasına kaydı gereken tutarın 13.265.364,37 TL olduğu, bu tutardan ise, alacak kayıt başvurusu üzerine iflas idaresince masaya kaydedilen 10.059.343,61 TL mahsup edildiğinde iflas masasına kaydedilmesi gereken tutarın sonuç olarak 3.206.020,76 TL olduğu anlaşılmıştır. Açıklanan nedenlerle, davanın kabulü ile, davacının 3.206.020,76 TL alacağının müflis ... Bankası A.Ş.'nin iflas masasına şarta bağlı alacak olarak kayıt ve kabulüne dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M:Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere,1-a)Davacının davasının KABULÜ ile, 3.206.020,76 TL alacağın müflis ... Bankası Anonim Şirketinin iflas masasına şarta bağlı alacak olarak KAYIT VE KABULÜNE,b)Davacı tarafça yatırılan toplam 77,00 TL harç giderlerinin hüküm kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya İADESİNE,c)Müflis şirket harçtan muaf olduğundan bu konuda karar verilmesine YER OLMADIĞINA,d)Davacı tarafından yapılan 330,30 TL bozmadan önceki yargılama gideri (tebligat posta ücreti), 124,10 TL tebligat gideri ve 6.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 6.454,40 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya VERİLMESİNE,e)Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu konuda karar verilmesine YER OLMADIĞINA,f)Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AÜTT gereğince davacı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE, İstinaf Başvurusu Yönünden;2-Davacı tarafça yatırılan toplam 165,70 TL istinaf harçlarının hüküm kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya İADESİNE,3-Müflis şirket harçtan muaf olduğundan bu konuda karar verilmesine YER OLMADIĞINA,4-İstinaf yargılamasının Yargıtay bozma ilamı sonrasında duruşmalı olarak gerçekleştirilmiş olması nedeniyle, kendisini vekil ile temsil ettiren davacı yararına hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince belirlenen 10.200,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,5-Davacı tarafından yapılan 385,00 TL istinaf ve temyiz yargılama giderlerinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,6-Davalı tarafından yapılan istinaf ve temyiz yargılama giderlerinin kendi üzerinde BIRAKILMASINA,7-6100 sayılı HMK'nun 333.maddesi gereğince taraflarca yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının hüküm kesinleştiğinde ve kararın tebliğ gideri karşılandıktan sonra artan kısmın yatıran tarafa İADESİNE,Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu 361.1 maddesi uyarınca kararın tebliğinden itibaren iki hafta süre içerisinde Temyiz Kanun Yolu açık olmak üzere oybirliği ile verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı.16.05.2024