T.C. KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ\t
\t
T.C.
\t KAYSERİ
\t1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO\t: ***
KARAR NO\t: ***
HAKİM \t: ... ...
KATİP\t: ... ...
DAVACI \t: ... - ...,
VEKİLİ\t: Av. ... -
DAVALI \t: ... - ... ***
VEKİLİ\t: Av. ... -
DAVA\t: Alacak (Kooperatif Aidat Borcundan Ara (Ek) Ödeme Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ\t: ***
KARAR TARİHİ\t: ***
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH \t: ***
Mahkememizde görülmekte olan alacak (kooperatif aidat ara (ek) ödeme borcundan kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA\t: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının Kayseri İli'nde faaliyet gösteren konut yapı kooperatifi olduğunu, bugüne kadar 192 üyeye 196 arsa sahibine konut teslimi yapıldığını, davalının ise davacı kooperatif üyesi olup davacı kooperatiften ferdileşme suretiyle taşınmaz temin ettiğini, Kayseri Asliye Ticaret Mahkemeleri'nde görülen 160'dan fazla davada davalarının kabulüne karar verildiğini, söz konusu kararların istinaf mahkemesi tarafından da onandığını, istinaf kararlarının davalılar tarafından temyiz edildiğini ve 107 dosyanın şu an temyiz incelemesinde olduğunu, bu aşamada temyiz incelemesinde bulunan dosyalardan Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin *** Karar sayılı ilamına ilişkin yapılan temyiz başvurusunda karar çıktığını ve Yargıtay 6. Hukuk Dairesi'nin *** Karar sayılı 20/01/2022 tarihli ilamı ile kooperatif inşaatlarının tamamı bitmeden kesin maliyet talep edilemeyeceği gerekçesi ile erken dava sebebiyle davaların kabulü yönündeki yerel mahkeme kararlarının bozulduğunu, Yargıtay ilgili ilamında \"İnşaatlar devam ederken başkaca aidat alınmayacağına ilişkin taahhütlerin kooperatif açısından geçerli kabul edilemeyeceği, maliyetin artması halinde bu bedelin kooperatif ortaklarından talep edilebileceği yerleşmiş Yargıtay içtihatları ile kabul edilmiştir.\" şeklindeki ifadeyle kooperatifin üyelerden aidat talep edebileceği, aksi yöndeki taahhütlerin geçersiz olduğunun belirtildiği, söz konusu Yargıtay kararının ardından verilen istinaf mahkemesi kararlarından da anlaşılacağı üzere davalının, istifa edip etmediğine bakılmaksızın aidat borcunu ödemek zorunda olduğunu, davacı kooperatif açısından, davalının 2003 yılından bu yana her yıl alınan genel kurul kararları ile davalıdan zaten muaccel aidat alacağının bulunduğunu, kooperatifin söz konusu aidat alacağını tüm üyelere karşı talep ettiğini, koperatiften taşınmaz temin edip her türlü istifa, ilişik kesme belgesi olsada söz konusu aidatı ödemesi gerektiği, davalının, kooperatiften 150 m² ev temin etmiş olduğundan 150 m² evler için genel kurulda düzenlenen aidat borcundan sorumlu tutulacağını, davalının 2003 yılı Ocak Ayından dava tarihinde temerrüde düşen son aidat borcu olan 2023 yılı Haziran ayına kadar ödemesi lazım gelen aidat borcunun, değeri tam olarak hesaplanıncaya kadar şimdilik 100,00-TL'nın davalıdan tahsilini talep ettiklerini, açılacak tasarrufun iptali davalarında tapuları devralan üçüncü kişilerin mağduriyetinin oluşmaması açısından davalının kooperatiften temin ettiği taşınmaz olan Kayseri ili Melikgazi İlçesi, Yıldırım Beyazıt Mahallesi, 6940 Ada, 1 Parsel, C Blok, Bağımsız Bölüm No:25'te kayıtlı bulunan mesken vasfındaki taşınmazın tapu kaydının beyanlar hanesine \"davalıdır şerhi\" konulmasını talep ettiklerini belirterek dava hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 100,00-TL aidat alacağının ve 100,00-TL ara (ek) ödeme alacağının dava tarihinden itibaren işleyecek yıllık %18 / aylık %1,5 faiz ile birlikte davalıdan alınarak davacı kooperatife ödenmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP : Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafından açılmış olan davayı kabul etmediklerini, davacının haksız davasının reddini istediklerini, davacı kooperatifin ana sözleşmede değişikliğe giderek 61/e maddesinde konutların tamamının yapımı tamamlanmadan önce kendisine konutu tahsis edilmiş ve tamamlanmış olan ortağın kat mülkiyeti tapusunu alarak ayrılmak istemesi halinde kesin maliyet bedelinin belirlenerek tapusunun verilebileceğinin belirtildiğini ve bu kapsamında da yapımı tamamlanan konutların 2010, 2011 ve 2012 yıllarında yapılan genel kurullarda alınan kararlar ile kesin maliyet bedellerinin çıkarılıp üyelere tebliği ve ödenmesi halinde tapularını alarak ilişiklerinin kesilebileceği yönünde genel kurul kararları alındığını, müvekkilinin de buna dayanarak kesin maliyet bedelini ödediğini ve tapusunu aldığını, bu durumda yukarıda belirtilen yasada aranan şartların sağlandığı ve bu kapsamda müvekkilinden kesin maliyet talep edilemeyeceğini, hatta müvekkilinin kooperatif ile ilişiği kesildiği ve üyeliğinin sona erdiğinin açık olduğunu, bu sebeple aidat alacağının talep edilmesinin mümkün bulunmadığını, davacı kooperatifin yıllar sonra aidat alacakları ödenmediğinden bahisle dava açmasının kötüniyetli olduğunu, zira aidat borcu olup ödemeyen kooperatif üyelerine kooperatifin ihraç prosedürünü uygulayabileceğini, davacının ise aidat ödenmesi noktasında eldeki dava açılana kadar bir talepte bulunmadığı gibi ödenmediğinden bahisle ihraç prosedürünü de uygulamadığını, kooperatifin de kesin maliyeti ödeyen üyeye tapusunu verdikten sonra üyeliğinin sona erdiğini zımnen kabul edip bu yönde hareket ettiğini, davacının davasını kesinlikle kabul etmemekle birlikte müvekkilinin tapuyu aldıktan sonra davacı kooperatif tarafından hazirunlarda müvekkilinin ismine yer verilmediği ve genel kurullara davet edilmediği için aidat alacağının müvekkili nezdinde muaccel olmadığını, genel kurullarda alınan aidat kararlarından müvekkili hazirunlarda yer almadığı için haberdar olduğu şeklinde yorumlanarak aidat hesabı yapılamayacağını, Yargıtay 23. Hukuk Dairesi'nin *** Karar sayılı ilamında da açıkça muacceliyet şartının arandığını, ayrıca davacının talebinin zamanaşımına uğramış olup bu sebeple de davanın reddinin gerektiğini, tüm alacakların alacağın muaccel olmasından itibaren zamanaşımına tabi olduğunu, TBK'nun 147/1-4. bendi gereğince kooperatifle ortağı arasındaki alacak hakkının beş yıllık zamanaşımına tabi olduğunu, Yargıtay kararları gereği ve kanun gereği de dönemsel edimlerde 5 yıllık zamanaşımı olduğunun açık olduğunu, davacının talebinin gerek 1163 sayılı Kanun gerekse Borçlar Kanunu gereği zamanaşımına uğradığını, Yargıtay 23. Hukuk Dairesi'nin *** Karar sayılı ilamının bu yönde olduğunu, bu sebeplerle davacının davasının reddinin gerektiğini belirterek davacının davasının esastan ve zamanaşımı sebebiyle reddine karar verilmesini ve yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER: Mahkememizce taraf teşkili sağlanmış davanın taraflarına delillerini ibraz etme olanağı tanınmış uyuşmazlığın çözümü için gereken bütün deliller toplanmıştır.
Davacı tarafça tapu kayıtlarına, genel kurul tutanaklarına, kooperatif yönetim kurulu kararlarına, kooperatif ana sözleşmesine, arabuluculuk tutanağına, kooperatif kayıtlarına, keşif ve bilirkişi incelemesine delil olarak dayanılmıştır.
Davalı tarafça kooperatif üyelik dosyasına, kooperatife ait ticari defter ve belgelere, Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dava dosyası ve içeriğinde yer alan belgelere, isticvap ve bilirkişi incelemesine delil olarak dayanılmıştır.
Kayseri Valiliği Çevre, Şehircilik Ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak davacı kooperatifin tadilatlarıyla birlikte ana sözleşmesinin, tüm genel kurul kararlarının ve hazirun cetvelinin okunaklı ve tasdikli suretleri istenilmiş ve davacı kooperatifin güncel kayıtlı adresi sorulmuştur. 23/05/2023 tarihli yazı ile müzekkeremize cevap verilmiştir.
Davacı kooperatife müzekkere yazılarak; a) Davalının kooperatif üyelik dosyasının örneğinin ve davalının üyeliği nedeniyle yaptığı ödemeleri, borçlarını gösterir hesap dökümlerinin gönderilmesi, b) Davalının sabit fiyatlı peşin ödemeli kooperatif ortağı olup olmadığı, kooperatifin böyle bir uygulamasının bulunup bulunmadığının sorularak varsa buna ilişkin kayıt, karar ve belge örneklerinin gönderilmesi, c) İnşaat kesin maliyet raporunun dayanakları ve ekleriyle birlikte örneğinin, davalıya tebliğ edildiğine ilişkin tebligat evraklarının örneklerinin gönderilmesi, d) Kooperatifin defter ve kayıtları üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmasının gerekmesi halinde kooperatif defter ve kayıtlarının bilirkişinin incelemesine hazır edileceği açık adresin ve bu adreste defter ve kayıtları bilirkişinin incelemesine sunacak yetkilinin adı ve soyadı ile irtibat telefon numarasının bildirilmesi istenilmiştir.
Melikgazi Tapu Sicil Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak Kayseri İli, Melikgazi İlçesi, Yıldırım Beyazıt Mahallesi, 6940 Ada, 1 Parsel, C Blok, Bağımsız Bölüm No:25'te kayıtlı taşınmazın tapu kayıt örneğinin gönderilmesi istenilmiştir. 22/05/2023 tarihli yazı ile müzekkeremize cevap verilmiş, istenilen tapu kayıtları gönderilmiştir.
Davacı kooperatif vekili tarafından dava dilekçesi ekinde delil olarak dayandıkları bir kısım evraklar sunulmuştur.
Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas ve *** Karar sayılı dava dosyası dosyamı arasına alınmıştır.
Delillerin toplanmasından sonra HMK'nun 266. maddesi gereğince bilirkişi incelemesi yaptırılmasına, HMK'nun 267. ve 268. maddesi gereğince dava dosyasının re'sen seçilecek bir mali müşavir/muhasebeci ve bir nitelikli hesap bilirkişinden oluşturulacak bilirkişi kuruluna tevdine, bilirkişilere HMK'nun 268. maddesi gereği davacı kooperatifin defter ve kayıtları üzerinde yerinde inceleme yapması, raporuna esas alacak olup da dosya içinde bulunmayan kayıt ve belgeler olursa birer suretinin raporuna eklemesi için yetki verilmesine, HMK'nun 273. maddesi gereğince iddia, savunma, kooperatif ana sözleşmesi, tüm genel kurul kararları, toplanan deliller ve kooperatif defter ve kayıtları incelenmek suretiyle, mahkememizin ... Esas sayılı dava dosyası incelenerek davalının davacı kooperatifin ortağı olup olmadığı, davalının üyelikten istifasına dair ihtarname, yazı, karar, kayıt olup olmadığı, davalının ortaklıktan istifası, ihracı veya çıkartılması hakkında kooperatif genel kurulunda veya yönetim kurulunda alınmış bir karar bulunup bulunmadığı, davacı kooperatifin peşin bedelli üye uygulaması bulunup bulunmadığı, davalının peşin bedelli ortak olup olmadığı, bu yönde ana sözleşme hükmü veya genel kurul kararı bulunup bulunmadığı, davalının üyeliği nedeniyle borç ve alacak durumu incelenmek suretiyle en son hangi tarihte ve ne miktarda ödeme yaptığı, toplam ne miktar ödemesinin olduğunun tespit edilerek buna ilişkin defter ve kayıt örneklerinin alınıp rapora eklenmesi, davacı vekilinin 21/10/2023 tarihli dilekçesindeki beyanlarınında irdelenmesi suretiyle davalının aidat borcu ve ara ödeme borcu varsa bunlara ilişkin gerekli hesaplamaların yapılarak ayrı ayrı toplam aidat borcunun ve toplam ara ödeme borcunun kaçar TL olduğu konularında hüküm vermeye ve denetime elverişli açıklamalı rapor tanzimi için bilirkişilere yetki ve görev verilmesine karar verilmiştir.
Mali Müşavir Bilirkişi ***'dan oluşturulan bilirkişi kurulu tarafından düzenlenen 18/01/2024 tarihli raporda özetle; \"Kayseri 8. Noterliği'nin 7 Mayıs 2012 tarihli kooperatif hisse devir sözleşmesinde davalı ...'ın, ***'ten 150.01.0357 numaralı ortaklık hissesinin tamamının aktifi ve pasifiyle devraldığı, 6940 Ada 686 Pafta 1 Parselde bulunan C Blok 9. Kat 25 numaralı bağımsız bölümün 15/01/2015 tarihinde davalı ... adına kaydedildiği, davalının Kayseri 10. Noterliği'nin 28 Kasım 2017 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarı ile Kayseri 10. Noterliği'nin 03/06/2016 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile istifa ettiğini belirttiği ancak dosya kapsamında sözü edilen istifanamenin bulunmadığı, davalı hakkında ihraç kararına rastlanmadığı, davacı kooperatif tarafından peşin bedelli üye alınacağına ilişkin bir genel kurul yahut yönetim kurulu kararı alınmadığı, davalı tarafından peşin ödemeli ortak olduğunu gösterir toplu bir ödemenin de yapılmadığı dikkate alındığında davalının normal statülü kooperatif üyesi olduğu, davacı ...'nin 2011, 2012, 2013, 2014, 2015, 2016, 2017, 2018, 2019, 2020, 2021 ve 2022 yılları Ticari defterlerinin Noter tasdiklerinin zamanında yapılmış olduğu, e-defter beratlarının zamanında alındığı, tutulması zorunlu Ticari defterlerin 6102 sayılı TTK ve VUK açısından usulüne uygun tutulmuş olduğu, kayıtları birbirini doğruladığının tespit edildiği, davacı ...'nin kesin maliyetinin kooperatif bitmediği için çıkarılmadığı, ara ödemeyle alakalı herhangi bir bilgi ve belgeye rastlanılmadığı, davalı ...'ın 23/12/2011 tarihli maliyet raporunda belirtilen tutardan 137.574,72-TL toplam maliyetten, eskalasyon farkı 7.384,30-TL mahsup edildiğinde ödenmesi gereken tutarın (137.574,72-TL - 7.384,30-TL = 129.842,28-TL) 129.842,28-TL olduğu, davalının yaptığı ödemeler toplamının 0,00 TL olduğu, aradaki farkın (129.842,28-TL - 0,00 TL = 129.842.28-TL) 129.842,28-TL kesin maliyet bedelinden borcu kaldığı, bu tarihten sonraki tutarları davalının ödemesi gerektiği yönünde mahkemede kanaat oluşması durumunda bahse konu 23/12/2011 - 30/06/2023 dönemi aidatlar toplamı 191.300,00-TL olarak hesaplanmış olup, davalının bu aidatlara yönelik 2021 yılında ödenen başlıklı muavin defter kaydında herhangi bir ödeme yapmadığı, davalının maliyet raporunun hazırlandığı 23/12/2011 tarihinden önceki ve sonraki tüm aidatların hesaplamaya dahil edilmesi durumunda ödenmesi gereken tutardan 84.259,00-TL eksik ödeme yaptığı, genel kurul kararı gereği ödenmesi gereken 121.000,00-TL ara ödemenin davalı ... tarafından ödenmediği, toplam aidat borcu, ara ödeme borcu ve tüm ödemelerin mahsup edilmesi sonucu; davalı ...'ın (121.000,00-TL- 84.259,00- TL - 205.259,00-TL) 205.259,00-TL davacı kooperatife borçlu olduğu\" belirtilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, YARGILAMA VE GEREKÇE:
Dava, kooperatif üyesi iken daire tapusunu aldıktan sonra üyeliği sona erdiği belirtilen davalıdan talep edilen üyelik aidat ve ara (ek) ödeme alacağının davalıdan tahsili istemine ilişkindir.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 4/1-a maddesine göre davaya bakmaya Mahkememiz görevlidir. Zira uyuşmazlık 1163 sayılı Kooperatifler Kanunun 99. maddesi uyarınca ticari niteliktedir.
6545 sayılı yasanın 45/3. maddesi uyarınca yargılama tek hakim tarafından yürütülmüş ve sonuçlandırılmıştır.
Davacı vekilinin dava konusu taşınmazın tapu kaydı üzerine \"davalıdır şerhi\" konulması yönündeki talebinin reddine ilişkin karar verilmiş ve bu karara ilişkin 10/07/2023 tarihli gerekçeli ara karar yazılmıştır.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık; davalının davacı kooperatifin ortağı olup olmadığı, davacının davalıdan aidat alacağı ve ara ödeme alacağı olup olmadığı, davalının zamanaşımı def'inin ve muacceliyet itirazının kabul edilebilir olup olmadığı konularında toplanmaktadır.
Davacı vekili dava dilekçesinde aidat alacağı olarak şimdilik 100,00-TL'nın ve ara (ek) ödeme alacağı olarak 100,00-TL'nın dava tarihinden itibaren işleyecek yıllık %18 aylık %1,5 faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Bilirkişi incelemesi yapılıp bilirkişi kurulunun raporunun sunulmasından sonra davacı vekili 22/01/2024 tarihli dilekçesi ile ıslah dilekçesini sunmuştur. Islah dilekçesinde toplam 205.259,00-TL alacağın ıslah tarihinden itibaren işleyecek yıllık %18 gecikme faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile müvekkile ödenmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir. Davacı tarafından ıslah harcı yatırılmıştır. Islah dilekçesinin davalı vekiline tebliğ edilmiştir. Davalı vekili tarafından 02/02/2024 tarihli dilekçesi ile ıslah dilekçesine karşı itirazlarını bildirir dilekçe sunmuştur.
Eldeki davada davalı tarafından daha önce çıkarılan konut kesin maliyetini ödediğini ve tapusunu aldığını, daha sonra yapılan genel kurullara müvekkilinin davet edilmediğini, yapılan genel kurulların hazirun cetvellerinde müvekkilinin isminin yer almadığını, bu nedenle müvekkilinin kooperatifin üyeliğinin sona erdiğinin zımnen kabul edildiğini ileri sürerek müvekkilinin davacı kooperatifle ilişiğinin kalmadığı savunulmuştur. Kural olarak, kooperatif ortaklığından istifa edenlerin, kooperatifçe ortakları için yaptırılan daireler üzerinde hakkı kalmayıp, dairenin kooperatife iadesi ile ancak ayrıldıkları yıl bilançosuna göre payına düşeni talep edebilmesi mümkündür. Başka bir deyişle, ortaklıktan çıkma iradesi ile birlikte ortaklık payı dahil ortaklıktan kaynaklanan tüm hakların kooperatife iadesi gerekir (Yargıtay 23. HD. 13/12/2012 tarih ve ***., 22/05/2012 tarih ve 769 E., 3526 K. Yargıtay 11. HD. *** K., 13/03/2008 tarih ve *** K. sayılı ilamları). İstifa eden ortağın ise, 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 15. ve anasözleşmenin 17. maddesi uyarınca, kooperatiften ayrıldığı yılın bilançosunun görüşüldüğü genel kuruldan bir ay geçtikten sonra, kooperatife ödediği miktarları talep edebileceği tabîdir. Bu kuralın istisnası 1163 sayılı Kanun'un 81/2. maddesinde düzenlenmiş olup, anılan maddede, \"Konut yapı kooperatifleri, anasözleşmede gösterilen işlerin tamamlanması ve ferdi mülkiyete geçilip konutların ortaklar adına tescil edilmesiyle amacına ulaşmış sayılır ve dağılır. Ancak tescil tarihinden itibaren 6 ay içerisinde usulüne uygun şekilde anasözleşme değişikliği yapılarak kooperatifin amacının değiştirilmesi halinde dağılmaya ilişkin hüküm uygulanmaz. (Ek cümle: 3/6/2010-5983/2 md.) Amacına ulaşılarak dağılma sürecine girmiş olan kooperatiflerden çıkan veya çıkarılan ortağın konutu veya işyeri çıkma veya çıkarılma sebebiyle geri alınamaz; ancak, bu eski ortaklar daha sonra oluşabilecek tasfiye masraflarına katılırlar.\" hükmü kabul edilmiştir. Davacı kooperatifin defter ve kayıtları üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. Mali Müşavir Bilirkişi ***'dan oluşturulan bilirkişi kurulu tarafından düzenlenen 18/01/2024 tarihli raporda davalının kooperatif ortaklığından çıkmadığı veya çıkarılmadığı, davalının halen kooperatifin üyesi olduğu tespit edilmiştir. Davalı tarafından bilirkişi raporundaki bu tespitin aksi yasal delillerle ispatlanmış değildir. Davalının kooperatif üyeliği nedeniyle adına tapuda tescil edilen dairenin davacı kooperatife iade etmediği de dikkate alındığında aksi yöndeki savunmalarına itibar edilmemiştir.
Davaya konu edilen aidat alacağı ve ara (ek) ödeme alacağı, davacı kooperatifin 2003 Ocak ayı ila 2023 Haziran ayına arasındaki dönem için davacı kooperatif tarafından genel kurul toplantılarında alınan aidat ve ara (ek) ödeme alacağı istemlerine ilişkin genel kurul kararlarına dayalı olup, esasen alınan kararlar ve kararların geçerliliği tartışma konusu olmayıp bahse konu aidat alacağının ve ara (ek) ödeme alacağının belirlendiği genel kurul toplantılarında alınan kararların geçersizliği yahut iptali yönünde açılmış bir dava da bulunmadığı anlaşılmıştır.
Davalı taraf her ne kadar zamanaşımı def'i ileri sürmüş ise de, kooperatif ile üye arasındaki üyelik ilişkisi devam ettiği sürece üyelik aidat ve ara (ek) ödeme alacağına ilişkin taleplerde zamanaşımı işlemeyeceği, ancak genel gider alacağının TBK'nun 147/4. maddesi hükmü uyarınca beş yıllık zamanaşımı süresine tâbi olduğu (Benzer Yargıtay (Kapatılan) 23. Hukuk Dairesi'nin 11/11/2019 tarih, *** Esas, *** Karar sayılı kararları); dosyada mevcut genel kurul kararlarında genel giderler için ayrı, inşaat finansmanı için ayrı kararlar alınmadığı, tüm giderleri kapsayacak şekilde aidat kararı alındığı ve zamanaşımının söz konusu olmadığı anlaşılmakla davalının ileri sürdüğü zamanaşımı def'i yerinde görülmemiştir.
Yapı kooperatiflerinin amacı ortaklarının konut ihtiyaçlarını karşılamaktır. Bu amaçla biraraya gelen ortaklar emeklerini ve birikimlerini birleştirerek amaçlarını gerçekleştirirler.
Kooperatifler Kanunu 23. maddesine göre kooperatif ortakları bu yasanın kabul ettiği ilkeler ışığında hak ve yükümlülüklerde eşittirler.
Kooperatiflerin ana sözleşmesi kooperatif ortaklarının birbiri ve ortaklarla kooperatif tüzel kişiliği arasında özel hukuk sözleşmesidir.
Ana sözleşmeye Kooperatifler Kanunu'na aykırı olmamak koşulu ile sözleşme serbestisi çerçevesinde istenilen hükümler konulabilir.
Somut olayda; kooperatif ana sözleşmesinin kesin maliyete ilişkin 61. maddesi ve kur'a çekimine ilişkin 62. maddesinde değişiklik yapılarak kooperatifin etap etap yapılacağı, inşaat bittikçe biten binalar için kur’a çekileceği ve çıkarılan kesin maliyet hesabına göre % 10 fazla ödeyenlerin bağımsız bölümlerinin teslim edilerek kooperatiften istifa edebilecekleri ana sözleşme hükmü olarak belirlenmiştir. Bu ana sözleşme hükmü; gerek kanunla belirlenen kooperatiflerin ana ilkesine, gerekse eşitlik ilkesine aykırıdır. Her ne kadar ana sözleşme değişikliği ile ilgili iptal davası açılmamış ise de kanuna aykırı kararlar yok hükmünde olacağından her zaman göz önünde bulundurulur. Ana sözleşmenin 61 ve 62. maddelerindeki değişiklikler Kooperatifler Kanununda çerçevesi çizilen ana ilkelere ve eşitlik ilkesine aykırı olduğundan yok hükmünde oldukları eldeki davada da gözetilmelidir. Konut sahibi olmak isteyen kooperatif ortakları son bağımsız bölüm bitip teslim edilene kadar kooperatif ortağı olmaya devam etmelidir. Kooperatif, inşaatlar bitmeden bağımsız bölümü teslim alıp istifa eden üyelerden bağımsız bölümü geri alma hakkına sahiptir. İnşaatlar devam ederken başkaca aidat alınmayacağına ilişkin taahhütlerin kooperatif açısından geçerli kabul edilemeyeceği, maliyetin artması halinde bu bedelin kooperatif ortaklarından talep edilebileceği yerleşmiş Yargıtay içtihatları ile kabul edilmiştir.
Yine somut olaya gelindiğinde kooperatif yukarıda belirlenen gerekçeyle geçersiz olan ana sözleşmenin 61 ve 62. maddesi uyarınca kesin maliyet hesabı çıkartıp bu bedeli davalıdan talep etmiş ise de henüz tüm inşaatlar bitmeden yapılacak kesin maliyet hesabı hiçbir zaman kesin maliyet sonucunu vermeyecek, her genel kurul sonrasında yapılacak hesaplamaya göre ortaklardan yeniden talepte bulunma zorunluluğu doğacaktır. (Yargıtay 6. Hukuk Dairesi'nin 20/01/2022 tarih, *** Karar sayılı kararı)
1163 sayılı Kanun'un 81/2. maddesinde düzenlen ve anılan maddede, \"Konut yapı kooperatifleri, anasözleşmede gösterilen işlerin tamamlanması ve ferdi mülkiyete geçilip konutların ortaklar adına tescil edilmesiyle amacına ulaşmış sayılır ve dağılır. Ancak tescil tarihinden itibaren 6 ay içerisinde usulüne uygun şekilde anasözleşme değişikliği yapılarak kooperatifin amacının değiştirilmesi halinde dağılmaya ilişkin hüküm uygulanmaz. (Ek cümle: 3/6/2010-5983/2 md.) Amacına ulaşılarak dağılma sürecine girmiş olan kooperatiflerden çıkan veya çıkarılan ortağın konutu veya işyeri çıkma veya çıkarılma sebebiyle geri alınamaz; ancak, bu eski ortaklar daha sonra oluşabilecek tasfiye masraflarına katılırlar.\" hükmüne yer verilmiştir. Dolayısıyla yapımı devam eden inşaatların finansmanı için gerekli bulunan kesin maliyet bedelinin hesaplanarak, taşınmazını devralan yahut henüz devralmayı bekleyen kooperatif üyelerinden tahsili istemi yerinde olduğu gibi, kesin maliyetin veya buna benzer inşaat finansmanı için zorunlu giderlerin aidat alacaklarına eşitlik ilkesi de gözetilerek yansıtılmasında bir sakınca bulunmamaktadır. Yukarıda alıntılanan emsal Yargıtay kararında da belirtildiği gibi; taşınmazın, davalı kooperatif üyesine devredilmesi, genel giderlere ve inşaat finansmanı için zorunlu bulunan giderlere katılım borcunu ortadan kaldırmamaktadır. Bilirkişilerin raporunda davalı tarafından davacı kooperatife ödenen kesin maliyet bedeli ve sair tutarların mahsubundan sonra davalının 121.000,00-TL ara (ek) ödeme borcu ve 84.259,00-TL bakiye aidat borcu olmak üzere toplam 205.259,00-TL davacı kooperatife borçlu olduğu tespit edilmiştir. Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas *** Karar sayılı dava dosyasında ise davacı kooperatif tarafından davalı aleyhine tapu iptali ve tescil, olmadığı taktirde kesin maliyet alacağı istemiyle açılan davanın reddine karar verildiği ve eldeki davanın konusu ile doğrudan bağlantısının bulunmadığı değerlendirilmiştir.
Genel kurulca, ödeme günü belirlenerek, (belirlenmemişse ayın sonu ödeme günü olup) aidat bedelinin süresinde ödenmesine, süresinde ödenmemesi halinde ise temerrüt faizi uygulanmasına ilişkin alınan kararın kesinleşmesi halinde, bu kararın tüm ortakları bağlayacağı açıktır. Dolayısıyla dosyadaki mevcut genel kurul kararları çerçevesinde davacının dava tarihinden (ıslah edilen tutar yönünden ıslah tarihinden) itibaren asıl alacağa faiz işletilmesi istemi yerinde görülmüştür.
Mahkememizce dosya arasına celbedilen tüm kayıt ve belgeler, alınan uzman bilirkişi raporu bir bütün halinde değerlendirildiğinde; davacının üyesi olan davalıdan kooperatif üyeliğinden kaynaklı kooperatif aidat ve ara (ek) ödeme alacağını talep edebileceği, benimsenen kooperatif aidat ve ara (ek) ödeme alacağının en geç dava tarihinde (ıslah ile artırılan tutar yönünden ıslah tarihinde) muaccel olmasına rağmen, taleple bağlılık ilkesi uyarınca davacının talebi doğrultusunda 205.259,00-TL'nın alacağının ıslah tarihi olan 22/01/2024 tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, ancak davacı kooperatifin genel kurul kararlarında yıllık %18 faiz işletileceğine dair karar olmadığından hükmedilen meblağa yıllık %18 oranında faiz işletilmesine yönelik davacı isteminin reddi ile hükmedilen meblağa yasal faiz uygulanmasına karar verilmesi gerektiği görüş ve kanaatine varılmıştır.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenler ile;
1-Davanın KABULÜ ile 205.259,00-TL'nın davacının talebi ile bağlı kalınarak ıslah tarihi olan 22/01/2024 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Hükmedilen alacağı yıllık %18 oranında faiz işletilmesine ilişkin davacı isteminin reddine,
3-492 sayılı Harçlar Kanunu'na ekli (1) sayılı tarife gereğince alınması gerekli 14.021,24-TL ilam harcından, dava açılışı sırasında tahsil edilen 179,90-TL peşin harç ve 3.503,00-TL ıslah harcının mahsubu ile eksik 10.338,34-TL karar ve ilam harcının davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
4-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.120,00-TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
5-Davacı tarafça yapılan 179,90-TL başvurma harcı, 179,90-TL peşin harç, 3.503,00-TL ıslah harcı, 3.000,00-TL bilirkişi ücreti, 70,00-TL e-tebligat gideri ve 2,50-TL KEP gideri olmak üzere toplam 6.935,30-TL yargılama harç ve giderinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
6-Davalı tarafından yapılan herhangi bir yargılama gideri bulunmadığından bu konuda bir karar verilmesine yer olmadığına,
7-6100 sayılı HMK 120 ve 333. maddeleri gereğince taraflarca yatırılan gider avansının kalan kısmının kararın kesinleşmesi halinde yatıran tarafça numarası bildirilen veya bildirilecek hesaba, hesap numarası bildirilmediği takdirde adreslerine ödemeli olarak re'sen gönderilmesine,
8-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. gereğince hesap ve taktir olunan 32.788,85-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
9-Kararın mahiyeti gereği davalı lehine vekalet ücreti taktirine yer olmadığına,
10-Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 203. maddesi uyarınca dava dosyasının tarih ve işlem sırasına düzenlenip dizi listesine bağlanmasına, Yazı İşleri Müdürü tarafından kontrolü yapıldıktan sonra istinaf incelemesine gönderilmesine veya mahkememiz arşivine kaldırılmasına,
Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 19/02/2024
Katip ...
E-imzalıdır
Hakim ...
E-imzalıdır