T.C.
KAYSERİ
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
1.HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2024/1043
KARAR NO: 2024/911
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: KAYSERİ 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 26/03/2024
NUMARASI: 2024/218 Esas 2024/290 Karar
DAVANIN KONUSU: 3. Şahıs Tarafından Açılan Menfi Tespit
KARAR TARİHİ: 29/05/2024
KARAR YAZIM TARİHİ: 29/05/2024
Yukarıda esas numarası yazılı dosya resen istinaf incelemesi yapılmak üzere dairemize gönderilmiş olmakla yapılan inceleme neticesinde;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı tarafın dava dışı borçlu ... hakkında Kayseri Genel İcra Dairesinin ... E. sayılı dosyasıyla alacak takibi başlattığını, alacağını tahsil edemeyince davacıya İİK 89. madde uyarınca 1., 2. ve 3. haciz ihbarnamesi tebliğ edildiğini, davacının dava dışı icra dosyası borçluları ... ve ... 'a herhangi bir borcu bulunmadığını, temelden hatalarla dolu yürütüldüğü, İİK 89. Maddesi kapsamındaki süreç neticesinde müvekkil şirket hiçbir borcu bulunmamasına rağmen icra dosyası kapsamında borçlu olma durumuyla karşı karşıya kaldığını, Kayseri Genel İcra Dairesinin ... E. sayılı takip dosyası üzerinden İİK 89. madde uyarınca gönderilen haciz ihbarnameleri nedeniyle borçlu bulunmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:Kayseri 2. Asliye Hukuk Mahkemesince; \"Dava İİK'nun 89/3. maddesi kapsamında açılmış bir menfi tespit davası olup, haciz ihbarnamesi gönderilen ilgili icra takip dosyasının konusunu teşkil eden alacak isteminin kambiyo senedinden kaynaklandığı anlaşılmaktadır.Yargıtay 19 HD.'nin 16.10.2019 tarih 2019/1500-4799E.K sayılı emsal içtihadında;''...Dava İ.İ.K.’nun 89/III maddesine istinaden gönderilen haciz ihbarnamesi nedeniyle ihbarnameye muhatap olan üçüncü kişi tarafından açılan menfi tespit davasıdır. İhbarnamenin gönderildiği takip, davalı alacaklı tarafından dava dışı borçlu ... ’ya karşı kambiyo senedine istinaden yapılmış bir takiptir. Bu itibarla ticari iş niteliğindeki takip dosyasından gönderilen ihbarnameye karşı açılan menfi tespit davasının ticaret mahkemesinde görülmesi gerekir. Dava tarihi itibarıyla asliye hukuk mahkemesi ile asliye ticaret mahkemesi arasındaki ilişki görev ilişkisi olduğundan mahkemece görevsizlik kararı verilmesi gerekirken işin esasına girilmesi doğru görülmemiş, kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir...'' şeklinde karar verilmiştir. Sonuç olarak, dava İİK'nun 89/3. maddesi kapsamında açılmış bir menfi tespit davası olup, haciz ihbarnamesi gönderilen ilgili icra takip dosyasının konusunu teşkil eden alacak istemi kambiyo senedinden kaynaklandığından bu itibarla ticari iş niteliğindeki takip dosyasından gönderilen ihbarnameye karşı açılan menfi tespit davasının ticaret mahkemesinde görülmesi gerektiğinden mahkememizin görevsizliğine ilişkin aşağıdaki şekilde karar verilmiştir. \" gerekçesiyle Asliye Ticaret Mahkemesinin görevli olduğuna ilişkin karar verilmiştir.Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesince; \"Yargıtay 11.Hukuk Dairesinin Bölge Adliye Mahkemeleri Hukuk Dairelerinin Kesin Nitelikteki Kararları Arasındaki Uyuşmazlığın Giderilmesine Dair Vermiş Olduğu 2023/5228 esas 2023/6468 Karar numaralı ilamında ;''... 2004 sayılı Kanun'un 89 uncu maddesinin üçüncü fıkrasına istinaden gönderilen haciz ihbarnamesi nedeniyle ihbarnameye muhatap olan üçüncü kişi tarafından açılan menfi tespit davasında görevli mahkemenin; davanın tarafları arasında doğrudan bir ilişki bulunmaması ve uyuşmazlığın takip hukukundan kaynaklanması nedeniyle Asliye Hukuk Mahkemesi olduğuna, tarafların tacir olmasının veya temel ilişkinin ticari nitelikte bulunmasının veyahut borcun temelini oluşturan senedin kambiyo senedi niteliğinde olmasının mahkemenin görevinin belirlenmesinde bir etkisinin bulunmadığına, yukarıda belirtilen Bölge Adliye Mahkemeleri arasındaki uyuşmazlığın bu şekilde giderilmesine, 06.11.2023 tarihinde 5235 sayılı Kanun’un 35 inci maddesinin dördüncü fıkrası gereğince oybirliğiyle kesin olarak karar verildi. '' denilerek 3.kişinin açmış olduğu menfi tespit davalarında görevli mahkemenin asliye hukuk mahkemeleri olduğuna karar verilmiştir.Yukarıdaki içtihadı birleştirme kararı gözetilerek İİK 89/3 maddesi uyarınca açılan iş bu davada asliye hukuk mahkemesi görevli olduğu anlaşılmakla Kayseri 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'ne karşı görevsizlik kararı verilmiştir.\" gerekçesiyle Kayseri 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli olduğuna dair karar verilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:Talep, merci tayinine ilişkindir.Kayseri 2. Asliye Hukuk Mahkemesince, davanın İİK'nun 89/3. maddesi kapsamında açılmış bir menfi tespit davası olup haciz ihbarnamesi gönderilen ilgili icra takip dosyasının konusunu teşkil eden alacak istemi kambiyo senedinden kaynaklandığından bu itibarla ticari iş niteliğindeki takip dosyasından gönderilen ihbarnameye karşı açılan menfi tespit davasının ticaret mahkemesinde görülmesi gerektiği gerekçesiyle davaya Asliye Ticaret Mahkemesince bakılması gerektiğinden bahisle görevsizlik kararı verilmiş, Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi ise, 3.kişinin açmış olduğu menfi tespit davalarında görevli mahkemenin asliye hukuk mahkemeleri olduğu gerekçesiyle karşı görevsizlik kararı vermiş, her iki karar da istinaf edilmeksizin kesinleşmiş olduğundan dosya merci tayini için dairemize gönderilmiştir.Dava, üçüncü şahıs tarafından açılan menfi tespit istemine ilişkindir. Yargıtay 11. Hukuk Dairesi' nin 2023/5228 Esas, 2023/6468 Karar sayılı BAM Daire kararları arasındaki uyuşmazlığın giderilmesine ilişkin içtihadında, 2004 sayılı Kanun'un 89 uncu maddesinin üçüncü fıkrasına istinaden gönderilen haciz ihbarnamesi nedeniyle ihbarnameye muhatap olan üçüncü kişi tarafından açılan menfi tespit davasında, görevli mahkemenin; davanın tarafları arasında doğrudan bir ilişki bulunmaması ve uyuşmazlığın takip hukukundan kaynaklanması nedeniyle Asliye Hukuk Mahkemesi olduğuna, tarafların tacir olmasının veya temel ilişkinin ticari nitelikte bulunmasının veyahut borcun temelini oluşturan senedin kambiyo senedi niteliğinde olmasının görevin belirlenmesinde bir etkisinin bulunmadığına karar verilmiş ve kararlar arasındaki farklılık bu şekilde giderilmiştir.Her ne kadar daha önceki kararlarda Dairemizce farklı yönde değerlendirme yapılmış ve aksi yönde kararlar verilmiş olsa da, güncel Yargıtay kararı Dairemizce de uygun bulunarak yapılan değerlendirmede; İİK.nun 89/III. maddesine istinaden gönderilen haciz ihbarnamesine karşı açılan menfi tespit davalarında, tarafların tacir olmasının veya temel ilişkinin ticari nitelikte bulunmasının veyahut borcun temelini oluşturan senedin kambiyo senedi niteliğinde olmasının, görevin belirlenmesinde bir etkisi bulunmadığına ve görevli mahkeme, davanın tarafları arasında doğrudan bir ilişki bulunmaması ve uyuşmazlığın takip hukukundan kaynaklanması nedeniyle asliye hukuk mahkemesi olduğuna göre, davaya bakma görevi Asliye Hukuk Mahkemesine ait bulunmaktadır.Bu nedenle, davaya bakmakla görevli mahkemenin Kayseri 2. Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu anlaşıldığından 6100 sayılı HMK'nın 21, 22 ve 23. maddeleri gereğince Kayseri 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin yargı yeri olarak belirlenmesine ve dosyanın yargı yeri olarak belirlenen mahkemeye gönderilmesine karar verilerek aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-) 6100 sayılı HMK'nın 21, 22 ve 23. maddeleri gereğince Kayseri 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,
2-) Dosyanın yargı yeri olarak belirlenen mahkemeye gönderilmek üzere merci tayini talebinde bulunan mahkemeye iadesine,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 362/1-c maddesi gereğince KESİN olarak oy birliği ile karar verildi. 29/05/2024