T.C.
SAKARYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
7. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO\t: 2023/290
KARAR NO\t: 2024/807
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN\t: ... (...)
ÜYE\t: ... (...)
ÜYE\t: ... (...)
KATİP\t: ... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t: KOCAELİ 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ\t: 08/12/2022
NUMARASI\t: 2021/193 Esas - 2022/590 Karar
DAVACI\t: AYAZ KAYA İNŞAAT VE İNŞAAT MALZEMELERİ NAKLİYAT HARFİYAT İŞ MAKİNELERİ OTOMOTİV GIDA SANAYİ VE TİC. LTD. ŞTİ - ... - ...
VEKİLLERİ\t: Av. ... - ...
DAVALI\t: ANADOLU ANONİM TÜRK SİGORTA ŞTİ. - ... - ...
VEKİLİ\t: Av. ... - ...
DAVA\t: Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ\t: 14/04/2021
KARAR TARİHİ\t: 06/05/2024
KR. YAZIM TARİHİ\t: 31/05/2024
\tİstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkiline ait ... Plakalı Çekiciye bağlı olarak hareket eden ... Plakalı, ... şasi numaralı, 2017 model, Öztürk Treyler markalı, açık kasa römork; 16.05.2020 tarihinde beton köprü kirişi taşıma işi esnasında ... İli ... İlçesi ... Mahallesi istikametinden ... Mahallesi istikametine doğru hareket ederken Akmeşe İl yolunun 15,4. Km'de yoldan çıkarak, yolun sol tarafında bulunan ağaçlara çarpması neticesinde tek taraflı kaza meydana geldiğini, dava konusu ... Plakalı römorkün devrildiğini ve kaza sonucu araçta ağır hasar meydana geldiğini, kazaya ilişkin tutanakların Kocaeli Kartepe Noterliği ... ve ... Yevmiye numarası ile kayıt altına alındığını, kazanın akabinde maddi hasarlı trafik kazası nedeniyle teminat altına alınan kasko bedelinin müvekkiline ödenmesi adına davalı şirkete müracaat edildiğini, davalı şirketle yapılan ... Nolu 16/08/2019-16/08/2020 vade tarihli Kasko Sigorta Poliçesinin (Genişletilmiş Kasko) üçüncü sayfa 5. Maddesi ‘’hasar tarihi itibariyle rayiç değerine kadar teminat altına almıştır’’ şeklinde olduğunu, bilirkişilerce yapılacak keşif ve inceleme sonucu ... plakalı yarı römorkun belirlenecek değeri kasko bedelini ihtiva etmekte olup hasar/kaza tarihi itibariyle dava konusu aracın sağlam haldeki rayiç bedelinin müvekkiline ödenmesi gerektiğini, her ne kadar davalı şirketin yükün tesiri gerekçesi ile kasko bedelini ödemekten imtina etmiş olsa da somut uyuşmazlıklarında müvekkiline ait dava konusu römorkun seyahat için tüm izinlerin alındığını, taşıma kapasitesinin araçtaki dingil sayısına göre belirlendiğini, dava konusu römorkün yaklaşık olarak 110 ton yük kapasiteli olduğunu, römorkta kaza anında yaklaşık olarak 70-75 ton arasında bir ağırlıkta yük bulunduğunu, taşıma haddinin kesinlikle aşılmadığını, müvekkiline ait mefhum kaza öncesi hiçbir kazaya karışmadığını, römorkte taşıma haddini aşılmadığını, seyahat için gerekli tüm izinlerin alındığını, kasko bedelinin davalı sigorta şirketinden alınarak müvekkiline verilmesi gerektiğini, dava konusu yarı römorkun rayiç değerinin davalı müvekkile ödenmesi noktasında aksi kanaatte ise uzman bilirkişilerce yapılacak incelemeyle birlikte ... plakalı yarı römorktaki kaza tarihinde oluşan hasar nedeniyle yapılan tamirat masrafları ile araçta meydana gelen değer kaybının (fazlaya ilişkin hak ve alacaklarımız saklı kalmak kaydıyla) şimdilik 15.000,00-TL bedelin kaza tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faiziyle birlikte davalı sigorta şirketinden alınarak davacı müvekkil şirkete ödenmesine karar verilmesini; ... Nolu 16/08/2019-16/08/2020 vade tarihli Kasko Sigorta Poliçesi ve Kara Taşıtları Kasko Sigortası Genel Şartları gereğince talep ettiklerini, talep konusunun niteliği itibarıyla bölünebilir durumda olduğunda davacının, talep konusunun sadece bir kısmı hakkında hüküm elde etmek üzere bir dava açabileceği, (HMK m. 109) böyle bir durumda, mahkeme, davacının hakkının aslında daha fazla olduğunu tespit etse bile, taleple bağlılık kuralı gereği davada talep sonucu olarak gösterilen miktarı aşacak şekilde karar veremeyeceğini, somut olayda davacının iddia ettiği zararın varlığının ve miktarının tespiti açısından hukuki korunma sağlanması hususunda mahkemeye başvurmasında hâlihazırda korunmaya değer bir yararı bulunmadığını, bir başka ifadeyle, davacı hakkına kavuşmak için bir mahkeme kararına muhtaç konumda bulunduğundan, eldeki davayı açmasında hukuki yararı bulunmadığını kabul etmenin mümkün olmadığını, tüm bu nedenlerle Anadolu Anonim Türk Sigorta Şirketi ...Nolu 16/08/2019-16/08/2020 Vade Tarihli Kasko Sigorta Poliçesi ile teminat altına alınan ... Plakalı Römork vasıflı aracın kaza tarihindeki rayiç kasko bedelinin (şimdilik fazlaya ilişkin hak ve alacaklarımız saklı kalmak kaydıyla) 15.000,00-TL'nin kaza tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte müvekkiline ödenmesine, poliçe ile teminat altına alınmış bulunan kaza tarihinde dava konusu römorkta oluşan ağır hasar nedeniyle yapılan tamir masrafları ile değer kaybının (şimdilik fazlaya ilişkin hak ve alacaklarımız saklı kalmak kaydıyla) 15.000,00 TL'nin kaza tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte müvekkiline ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacının ... plakalı yarı römrok tipi aracı 16.08.2019 — 16.08.2020 tarihli ... nolu poliçe ile müvekkil şirkete Motorlu Kara Taşıtları Birleşik Kasko Sigorta Poliçesi ile sigortalandığını, poliçenin mevcut olmasının temınatın tamamen ve otomatik ödeneceği anlamına gelmeyeceğini,16.05.2020 tarihinde ... plakalı çekiciye bağlı sigortalı ... plakalı yarı römork, kaza mahalinde seyir halinde iken taşıdığı yükün tesiri ile sürücünün çekici hakimiyetini kaybederek yolun sol yanına devrilmesi ile römorkun taşıdığı yükün 42 metre uzunluğundaki otoyol köprülerinde kullanılan kiriş olduğu ve yükün tesiri ile çekici, römork ve taşınan yükte maddi hasar meydana geldiği kaza tespit tutanağında tespit edilmiş olup, kazanın oluşumunda 65/1-d karayolları yapısı ve kapasitesi ile trafik güvenliği bakımından tehlikeli olabilecek tarzda yükleme yapmanın yasak olması nedeniyle kusur tespit edildiğini, kaza tespit tutanağı incelendiğinde seyir halinde iken yükün tesiri ile yolun dışına çıktığı ve sigortalı aracın zarar gördüğünü, talep edilen hasar talebi ve miktarı teminat dışı olup haksız ve fahiş olduğunu, dava konusu olaya birebir emsal olan Yargıtay 11.HD 2008/2231 Esas, 2009/6251 K nolu 25.05.2009 tarihli ilamında belirtildiği üzere “... Davanın dayanağını teşkil eden kasko sigorta ,poliçesi genel şartlarının sigortanın konusunu belirleyen 1. maddesinin 2. fıkrasına göre 'gerek haraket halinde gerek durma halinde iken sigortalının ve aracın kullananın iradesi dışında araca ani ve harici etkiler neticesinde sabit ve hareketli bir cismin çarpması veya aracın böyle bir cisme çarpması müsademesi, devrilmesi, düşmesi, yuvarlanması gibi kazalar ile 3. kişilerin kötü niyet veya muziplikle yaptığı hareketler' sigorta kuvertürü altına alınmış bulunmaktadır.Bir rizikonun sigorta kuvertürü altında olup olmadığı öncelikle bu madde çerçevesine girip girmediği incelenerek belirlenmeli, şayet bu madde kapsamına girdiği saptanırsa sigortacının bu rizikodan sorumlu olup olmadığı aynı genel şartların *teminat dışında kalan zararlar' ile 'ek sözleşme ile teminat kapsamına dahil edilecek zararlar' maddelerine göre belirlenmelidir. Bu durum karşısında mahkemece yükün araca hasar vermesi halinin, sigortanın konusuna giren zararlardan olmadığı, ek teminat da verilmediği gerekçesi ile davanın bu istem bakımından reddine karar verilmesi gerekirken, davanın bu istem bakımından kabulü doğru görülmemiştir....... ” Dendiğini, Yargıtayın bu kararının yerleşik görüşü haline de geldiğini, davacı tarafın, araç tamir bedeli yanında aracın uğradığı değer kaybı talebinde de bulunulduğunu, tek taraflı kazalarda aracın uğradığı hasar sebebiyle uğradığı değer kaybı Kasko Poliçesi Teminatı kapsamında olmadığı, müvekkilin poliçe ile güvence altına alınan rizikolar sebebiyle teminat altına alınan hallerden sorumlu olduğunu, kasko poliçesinde değer kaybı teminat altına alınmadığından davacının değer kaybı talebinin de reddinin gerektiğini, dava konusu kazaya sebebiyet veren yük ayrıca istiap haddi aşılarak yükleme yapılması nedeniyle bu yönüyle de dava konusu talepler Kasko Poliçesi Genel Şartları A.5.8. maddesi gereğince de teminat dışı olduğunu, kaza tespit tutnağında, kazanın oluşumunda 65/1-d karayolları yapısı ve kapasitesi ile trafik güvenliği bakımından tehlikeli olabilecek tarzda yükleme yapmanın yasak olması nedeniyle kusur tespit edildiğini, trafik kazası tespit tutanağında verilen kusurun gerekçesi istiap haddi aşımı olduğundan davanın reddi gerektiği, davacı tarafın sigortalı araç hurdasını çekme belgeli şekilde müvekkile teslim ettiğini, müvekkilinin sovtaj kazanımı sağlamadığını bu sebeple dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılarak sigortalı aracın hasara uğradığı tarihteki gerçek bedelinin piyasa rayicinin ve savtaj hurda değerinin belirlenerek rayiç değerden sovtaj bedelinin mahsup edilerek ve poliçede yer alan muafiyet tenzili de yapılarak gerçek zararın tespit ettirilmesi gerektiğini, tüm bu nedenlerle haksız ve mesnetsiz açılmış davanın reddine, Sigorta 'Hukuku uzmanı ve makine mühendisi bilirkişileririin bulunduğu heyete bilirkişi incelemesi yaptırılarak gerçek zarar miktarının tespiti ile dava konusu taleplerin poliçe teminatı kapsamında olup olmadığının tespitine, doğması muhtemel sorumluluğumuzun azami olarak poliçe limitleri ile sınırlı olduğunun dikkate alınarak dava açılmasına sebebiyet vermeyen ve temerrüde düşmeyen müvekkil şirket yönünden dava tarihinden önceki bir tarihten itibaren faiz talebi ile haksız ve mesnetsiz davanın reddini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI ÖZETİ:
İlk derece mahkemesince; \"... Davanın KISMEN KABUL VE KISMEN REDDİNE, Toplam 115.522,00 TL hasar onarım bedelinin 15.000,00 TL'si yönünden 10/06/2020 tarihinden itibaren, 100.522,00 TL'si yönünden 21/11/2022 tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte davalı sigorta şirketinden poliçede yer alan limit dahilinde tahsil edilerek davacıya verilmesine, Değer kaybı ve rayiç bedele yönelik tazminat taleplerinin REDDİNE ...\" şeklinde hüküm kurulmuştur.
İlk derece mahkemesince verilen karara karşı davalı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; \"Dava konusu hasar 16.05.2020 tarihinde meydana gelmiş olup, kasko poliçesi kapsamındaki talepler 2 yıllık zamanaşımına tabidir. Davacı tarafından ıslah talebi 21.11.2022 tarihinde yapılmış olup, ıslah ile arttırılan talep alacak zamanaşımına uğradığından yargılama sırasında ıslah dilekçesinin tarafımıza tebliğinden itibaren yasal süresi içerisinde 28.11.2022 tarihli ıslaha karşı beyan dilekçemizde zamanaşımı itirazında bulunmamıza karşın gerekçe sunulmaksızın ve bu konuda karar verilmeksizin usul ve yasaya aykırı şekilde davanın kısmen Kabul kısmen reddine dair karar verilmiş olmakla öncelikle zamanaşımı itirazlarının kabulünü taleplerini; ayrıca; talep edilen hasar talebi ve miktarı teminat dışı olup haksız ve fahiştir kabul etmiyoruz yine Yerel Mahkemenin hükmüne esas aldığı 03.10.2022 tarihli bilirkişi raporunda yapılan mütalaaları kabul etmiyoruz. İşbu mütalaalar kasko poliçesi genel ve özel şartlarına ve emsal Yargıtay kararlarına dayanmamaktadır. Tamamen bilirkişilerin özellikle sigorta bilirkişisinin mütalaaları kendi kendine yapılan herhangi bir dayanağı olmayan yorumlara dayanmaktadır. Bu itibar ile hukuki dayanağı olmayan bilirkişi mütalaalarının kabulü mümkün değildir\" beyanı ile yerel mahkeme kararının kaldırılması ve davanın tümden reddine karar verilmesi talebiyle istinaf yoluna başvurmuştur.
DELİLLER:Kocaeli 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 08/12/2022 tarih, 2021/193 Esas - 2022/590 Karar sayılı kararı ve tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; tazminat istemine ilişkindir.
İlk derece mahkemesince davanın kısmen kabul kısmen reddine karar verilmiş karara karşı davalı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.
İnceleme; 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
Dosyanın incelemesinde; davacıya ait ... plakalı çekiciye bağlı olarak hareket eden ... plakalı 2017 model Öztürk Treyler markalı açık kasa römorkun 16.05.2020 tarihinde beton köprü kirişi taşıma işi esnasında ... İli ... İlçesi ... Mahallesi istikametinden ... Mahallesi istikametine doğru hareket ederken Akmeşe yolunun 15,4. km'de yoldan çıkarak, yolun sol tarafında bulunan ağaçlara çarpması neticesinde tek taraflı kaza meydana geldiği, dava konusu ... plakalı römorkün devrildiği ve kaza sonucu araçta ağır hasar meydana geldiği, kaza sonrası davacı tarafından davalı sigorta şirketine zarar tazmine için başvuruda bulunulduğu, davalı sigorta şirketince davacının talebinin reddedildiği, ret üzerine davacı tarafından eldeki davanın açıldığı ve meydana gelen hasar nedeniyle uğranılan zararın davalı sigorta şirketinden tazmininin talep edildiği, davalı tarafından davanın reddinin talep edildiği, ilk derece mahkemesince açılan davanın kısmen kabulüne karar verildiği, verilen karara karşı davalı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.
Dosya arasına alınan 02/04/2022 tarihli bilirkişi raporunda özetle; dosya içerisinde mevcut bilgi ve belgelerden meydana gelen kazanın taşınan yükün karayolları yapısı ve kapasitesi ile trafik güvenliği bakımından tehlikeli olabilecek tarzda yükleme yapıldığı ve yükün tesisi ile sürücünün direksiyon hakimiyetini kaybetmesi sonucunda meydana geldiği, olayın Kasko Poliçesi Genel Şartlarının A5-) Teminat dışında kalan zararlar bendinin 5.8.maddesibe göre aracın ruhsatında belirtilen taşıma haddinden fazla yük ve yolcu taşıması sırasında meydana gelen ve münhasıran aracın İstiap haddinin aşılmasından kaynaklanan zararlar maddesine göre hasarın teminat harici olabileceği meydana gelen olayın teminat harici olması sebehi ile herhangi bir pertotal hasar ve değer kaybı talebi olamayacağı yönünde görüş bildirildiği görülmüştür.
Dosya arasına alınan 03/10/2022 tarihli bilirkişi raporunda özetle; dava konusu olayın 2918 sayılı Kara Yolları Trafik Kanunu kapsamında trafik kazası olduğu,
06 AZ 1584 plakalı Yarı römork aracın şöförü olan ...'ın Karayolları trafik kanunun 52. maddesini ihlal ettiği gerekçesi ile asli ve tam olarak %100 kusurlu olduğu, Jandarma Trafik Ekiplerince aracın fazla yüklendiğine dair kusur verilmediği, zira buna ait bir ölçüm sonuç belgesi de olmadığı, doğru tarzda ve yöntemde yükleme yapılmadığı kusuru verildiği, ... plakalı yarı römork aracın davaya konu trafik kazası anında istihap haddinin aşılmadığı, aracın mevcut yükünün ilgili limit tolerans değerleri içerisinde olduğu, kazaya neden olan etken durumun aracın fazla yüklü olması değil araç şoförünün trafikteki dikkat ve özen yükümlülüklerine dikkat etmemesi nedeni ile yaşandığı, aracın mevcut yükünün kazaya neden olabilecek mahiyette çok fazla ve araç aerodinamiğini bozacak mahiyette doğrudan kaza ile illiyet bağının bulunmadığı, ilgili kanun ve yönetmelik maddelerince belirtilen limit ölçüler dahilinde olduğu, kazaya neden olabilecek mahiyette AYA sı olan 98.000 kg'ın %20 sinden fazla yükü ile emniyetsiz olmadığı, ... plakalı yarı römork aracın bahse konu hasarının tamir edilebilecek mahiyette olması, piyasa rayiç değerini aşan veya yakın olan boyutta hasar olmaması nedeni ile ağır hasarlı, pert olarak kabul edilemeyeceği, kısmı hasarlı tamiratının tam zayii piyasa rayiç değerine göre daha ekonomik olacağı, hasar onarım tutarına yönelik yapılan piyasa araştırmasında davaya konu trafik kazasının yaşanmış olduğu 16.05.2020 tarihinde taraflarca belirtilen hasar onarım tutarı olan 115.522,00 TL'nin kadri maruf kabul edilebilir olduğu, davacıya ait ... plakalı araç değer kaybı: 15.500,00 TL, davaya konu ... plakalı aracın değer kaybı ve piyasa rayiç bedeli, yargıtay yerleşik içtihatlarına göre nispi metodlar kullanılarak hesaplandığı, bu hesaplamada ticari ağır vasıta araç alım satım piyasasında 2017 model Öztürk Treyler marka MHLB8 DORSE paket D29 Alçak Tabanlı Doliy Dorse aracın alış satış fiyatları, sanal ortam üzerinden yapılan araç alış satış işlemleri, aracın yaşı, hasarlı ve değişen parçaları, tamir edilmiş şase aksamına ait parçalar, Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından faliyetleri yürütülen Türkiye Sigorta Birliği Kasko Bedeli listesi dikkate alınarak hesaplandığı, davaya konu trafik kazasında taşınılan yükün ve aracın Özel İzinle Trafiğe Çıkar kategorisinde olduğu ve ilgili kurumlardan Özel İzin Belgesi Alındığı, Trafik ekiplerince kontrol edildiği, kazaya neden olan etken durumun aracın fazla yüklü olması değil, araç şoförünün trafikteki dikkat ve özen yükümlülüklerine dikkat etmemesi nedeni ile ani ve harici etkiler neticesinde sabit cisme çarpması ile sonuçlandığından Kasko Sigortası Genel Şartları uyarınca hasarın teminat kapsamı içersinde olduğu, davalı Anadolu Anonim Türk Sigorta Şirketi'nin kasko sigorta poliçesinde yer alan teminat kapsamı uyarınca hasardan sorumlu olduğu yönünde görüş bildirildiği görülmüştür.
Dosya arasında bulunan davacı vekilince sunulan 21/11/2022 tarihli ıslah dilekçesinin incelemesinde; davacı tarafından dava dilekçesinde fazlaya ilişkin talepler saklı tutularak 15.000,00 TL olarak talep edilen alacak, 116.022,00 TL arttırılmış olup toplamda 131.022,00 TL'nin işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan tahsilinin talep edildiği görülmüştür.
6102 sayılı TTK'nın 1409-(1) maddesi uyarınca, sigortacı geçerli bir sigorta ilişkisi kurulduktan sonra oluşan rizikolardan sorumlu olduğu gibi aynı maddenin 2. fıkrası hükmüne göre, kural olarak rizikonun teminat dışında kaldığına ilişkin iddianın sigortacı tarafından kanıtlanması gerekmektedir. Olayın, sigortalının ihbar ettiği şekilde değil de sigortacının iddia ettiği şekilde gerçekleşmesi halinde ise, bu oluş şeklinin Kasko Sigortası Genel Şartları'nın A.5. maddesinde sayılan teminat dışında kalan hallerden olması gerekmektedir. Kasko Sigortası Genel Şartları'nın teminat dışında kalan zararları düzenleyen A.5. maddesinin 10. bendi incelendiğinde zararın sigorta poliçesinde teminat altına alınan haller dışında meydana geldiğini ispat yükümünün davalı şirket üzerinde olduğu görülmektedir. İlkeler yukarıda anlatılan şekilde olmakla birlikte sigortalı, Kasko Poliçesi Genel Şartları'nın A.5. maddesi ve TTK.'nun 1446-(2) maddesi uyarınca rizikonun gerçekleştiğine dair doğru ihbar mükellefiyetini kasten yerine getirmez veya iyi niyet kurallarına açıkça aykırı şekilde sigorta teminatı dışında kalan bir hususu sanki bu oluşan riziko teminat içinde imiş gibi ihbar ederse ispat yer değiştirip oluşan rizikonun teminat içinde kaldığını ispat yükü sigortalıya geçer (Yargıtay 13. H.D. 04/04/2019 tarih, 2016/9594 E. 2019/4109 K.).
Kasko genel şartlarının A.5. maddesinde poliçe düzenleyen sigorta şirketlerinin sorumluluklarını ortadan kaldıran teminat dışı haller sayılmıştır. Buna göre 5.8. maddede: \"Aracın ruhsatında belirtilen taşıma haddinden fazla yük ve yolcu taşıması sırasında meydana gelen ve münhasıran aracın istiap haddinin aşılmasından kaynaklanan zararlar.\" düzenlemesiyle istihap haddinin aşılması sigorta şirketini tazminat ödemesi yapmaktan kurtaracaktır.
Eldeki davada; davacıya ait ... plakalı çekici ile bağlı bulunan ... plakalı 2017 model Öztürk Treyler markalı açık kasa römorkün, 16/05/2020 tarihinde ... ili, ... ilçesi ... yolunda tek taraflı olarak ve aracın yoldan çıkarak park halinde bekleyen araçlara çarpması suretiyle gerçekleşen trafik kazasında ayrı ayrı hasar aldıkları, davacı şirket ile davalı sigorta şirketi arasında düzenlenen ve dava ve savunmada zikredilen poliçe kapsamında davalı sigorta şirketinden zararların ayrı ayrı istenildiği, çekici yönünden davalı sigorta şirketi tarafından davacının zararlarının karşılandığı ancak römork yönünden istihap haddinin aşıldığından bahisle davacının zararının karşılanmadığı, bu kapsamda davacının kasko bedelinin tahsili ile hasar ve değer kaybı yönünden eldeki davayı ikame ettiği, mahkemece dosya arasına alınan 03/10/2022 tarihli bilirkişi raporunda; davadaki alacak talebine konu römorkun istihap haddinin 84.250 kg olduğu, kaza anında taşınan yükün ağırlığının da istihap haddine denk olduğu, bu durumun eksper raporunda da tespit edildiği, bu kapsamda davalı sigorta şirketinin kasko genel şartlarını A.5.8. maddesine göre sigorta ödemesinden imtina etmekte haklı olmadığı, sigortalıya TTK'nın 1409. maddesine göre ödeme yapması gerektiği yönünde görüş bildirildiği, ilk derece mahkemesince de; netice olarak istihap haddinin aşılmış olması durumunda çekici yönünden de sigorta ödemesinin yapılmaması gerekirken davalı sigorta şirketi tarafından ilgili ödeme yapılmış olup, istihap haddinin aşılmadığı taşınan yükün miktarı ile römorkun kapasitesine göre kesin olarak ortaya çıktığından römork yönünden de gerekli zararın sigortalıya ödenmesi gerekir kanaatiyle Römorkun onarılmış olması raporda da belirtildiği gibi pert olmadığı sonucunu doğurduğundan teminat altına alınan onarım bedeli olarak hesaplanan 115.522,00 TL'nin davalı sigorta şirketinden ıslah dilekçesi kapsamında değişen tarihlerden itibaren uygulanacak temerrüt durumuna göre avans faiz işletilerek tahsil edilip davacıya verilmesine şeklinde karar verilmişse de verilen kararın esas itibarıyla isabetli olduğu, ancak davacının dava dilekçesindeki talebi ile bu talebini ıslah etmesi sonrası davalı sigorta şirketinin ıslah dilekçesine getirdiği zaman aşımı def'inin mahkemece göz önünde bulundurulmadan sonuca gidilmesi doğru olmamıştır.
Eldeki davada; poliçe düzenleme tarihi ve riziko tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1420/1. maddesinde \"sigorta sözleşmesinden doğan bütün istemler, alacağın muaccel olduğu tarihten başlayarak iki yıl geçmekle zamanaşımına uğrar\" düzenlemesine yer verilmiş olup; aynı yöndeki düzenleme, Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartları'nın C.10. maddesinde de yapılmıştır. Davacının talebi mal sigortalarının bir türü olan kasko sigorta poliçesine dayanmakta olup anılan mevzuat hükümleri gereği 2 yıllık zamanaşımı süresine tabidir.
Diğer yandan, TTK'nın 1420-(1) maddesi ve Kasko Sigortası Genel Şartları'nın C.10. maddesinde alacağın muaccel olmasından sonra zamanaşımının işlemeye başlayacağı düzenlemesinin yapıldığı; Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartları'nın B.3.3.4.1-son cümlesi gereği de, hasar ihbarından sonraki 45. günün sonunda davacı alacağının muaccel olacağı yer almaktadır.
Eldeki uyuşmazlıkta ise davalı sigorta şirketi hasar ihbarı üzerine tazminat talebini reddettiğinden zamanaşımı süresinin davalı sigorta şirketinin hasar tazminatı talebini reddettiği 21/07/2020 tarihinde başladığı kabul edilmeli ve 2 yıllık zamanaşımı süresi bu tarihe göre belirlenmelidir.
Eldeki davada, davacının 21/11/2022 tarihli ıslah dilekçesinde fazlaya ilişkin talepler saklı tutularak 15.000,00-TL olarak talep edilen alacağın, 116.022,00-TL arttırılarak toplamda 131.022,00-TL'nin işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan tahsilinin talep edildiği, davalı tarafından 28/11/2022 tarihli itiraz dilekçesinde ıslahla arttırılan kısma karşı zamanaşımı def'inin ileri sürüldüğü görülmektedir.
Eldeki davada; davacının dava ve ıslah dilekçelerinde davanın HMK'nın 109. maddesinde düzenlenen kısmi dava şeklinde açıldığı, bu doğrultuda eldeki davanın kısmi dava olduğunun kabulü gerektiği, bu nedenle zamanaşımının davanın ilk açılış tarihinde sadece dava edilen kısım için kesileceği diğer kısım için zamanaşımı süresinin işlemeye devam edeceği anlaşılmakla TTK'nın 1420. maddesinde düzenlenen 2 yıllık zamanaşımı süresinin hasar ret tarihi olan 21/07/2020 tarihinden itibaren 2 yıl sonra 21/07/2022 tarihinde dolacağı, ıslahın ise 2 yıllık süre dolduktan sonra 21/11/2022 tarihinde yapıldığı bu nedenle ıslahla arttırılan kısım yönünden zamanaşımı süresinin dolduğu anlaşıldığından davalının zamanaşımına yönelik istinaf isteminin kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına davanın15.000,00 TL yönünden kısmen kabulüne fazlaya ilişkin istem yönünden zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmesi gerekmiştir.
Bu nedenlerle; davalı vekilinin istinaf başvurusunun yukarıda açıklanan nedenlerle kısmen kabulüne, yerel mahkemenin kararının kaldırılmasına dosyada toplanacak başkaca delil bulunmadığı anlaşıldığından ve yeniden yargılama yapılmasını gerektirir bir hususta bulunmadığından; dairemizce davanın esası hakkında HMK'nın 353/1-b.2 maddesi gereğince hüküm kurulmasına karar verilmiştir.
H Ü K Ü M: Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere;
1-Davalının ilk derece mahkemesi kararına ilişkin istinaf başvurusunun yukarıda açıklanan nedenlerle KISMEN KABULÜNE, Kocaeli 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 08/12/2022 tarih, 2021/193 Esas ve 2022/590 Karar sayılı kararının HMK'nın 353/1-b.2 maddesi gereğince, KALDIRILMASINA,
YENİDEN YARGILAMA YAPILMASI GEREKMEDİĞİNDEN AŞAĞIDAKİ ŞEKİLDE HÜKÜM KURULMASINA,
a)Davanın KISMEN KABULÜ ile;
\t-15.000,00 TL hasar onarım bedelinin 10/06/2020 tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte davalı sigorta şirketinden poliçede yer alan limit dahilinde tahsil edilerek davacıya verilmesine,
\t-Islah ile artırılan kısmın zamanaşımı nedeniyle REDDİNE,
\t-Değer kaybı ve rayiç bedele yönelik tazminat taleplerinin REDDİNE,
b)Alınması gerekli 1.024,65-TL karar ve ilam harcının, peşin ve ıslah harcı olarak yatırılan 2.237,54-TL harçtan mahsubu ile fazla yatırılan 1.212,89-TL'nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilk derece mahkemesince davacıya iadesine,
c)Davacının yaptığı toplam 2.827,20-TL yargılama gideri ve 2.237,54-TL peşin harç olmak üzere toplam 5064,74-TL yargılama giderinden kabul ve ret oranına göre hesaplanan (%11.45 Kabul) 579,83-TL'lik kısmının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, kalan kısmının davacı üzerinde bırakılmasına,
d)Davalının tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
e)Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. uyarınca hesaplanan 15.000,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
f)Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. uyarınca hesaplanan 17.900,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
g)Kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,
h)6325 sayılı HUAK'ın 18/A-11 maddesi uyarınca, suçüstü ödeneğinden karşılanan 1.320,00-TL arabuluculuk giderinin kabul ve ret oranına göre hesaplanan (%11,45 Kabul) 151,14-TL'lik kısmının davalıdan, kalan kısmının davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,
2-İstinaf incelemesi yönünden harç ve yargılama masrafları;
a)Davalının yatırmış olduğu istinaf karar harcının talebi halinde ilk derece mahkemesince kendisine iadesine,
b)Davalı tarafından yapılan İstinaf Kanun Yoluna Başvurma harcı 492,00-TL ve istinaf kanun yolu masrafı 170,20-TL olmak üzere toplam 662,20-TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
c)İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
d)Davalı tarafça yatırılan istinaf avansından kullanılmayan kısmının ilk derece mahkemesince davalı tarafa iadesine,
e)Kararın 6100 sayılı HMK'nın 359/4 maddesi uyarınca ilk derece mahkemesince taraflara TEBLİĞİNE,
İlişkin; dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda 6100 sayılı HMK’nın 362. maddesi gereğince; miktar itibari ile KESİN olmak üzere oy birliği ile karar verildi.06/05/2024
\t\t\t\t
...
Başkan ...
¸e-imzalıdır
...
Üye ...
¸e-imzalıdır
...
Üye ...
¸e-imzalıdır
...
Katip ...
¸e-imzalıdır
* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.*