T.C.
İZMİR
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
17. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO\t: 2024/619
KARAR NO\t\t: 2024/1121
KARAR TARİHİ\t: 23/05/2024
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t: MUĞLA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ\t\t: 23/12/2023 ARA KARAR 13/03/2024 EK KARAR
NUMARASI\t\t: 2023/1202
DAVANIN KONUSU\t: Tazminat (Sigorta Ödemesine Dayanan Rücuen)
BAM KARAR TARİHİ\t: 23/05/2024
KARAR YAZIM TARİHİ\t: 23/05/2024
İhtiyati hacze itiraz eden ... vekili tarafından yukarıda belirtilen karara karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca yapılan ön inceleme sonucu eksiklik bulunmadığı anlaşılmakla; inceleme aşamasına geçildi. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten sonra dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: İhtiyati Haciz İsteyen vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkil sigorta şirketine N-318174449-0-0 poliçe no ile “Yat Sigorta Poliçesi” ile sigortalı ... Ltd.’ne ait “...” isimli tekne 02/12/2022 tarihinde , 2 nolu davalıya ait çekek yerinde tekne kara park sözleşmesi dahilinde park etmiş iken , diğer davalı olan 1 nolu davalının “...” isimli teknesinin kara park yerinde iken teknenin sancak tarafına doğru devrilmesi neticesinde maddi zarara uğradığını, sigortalımız ... Ltd ile , 2 nolu davalı ... Marina A.Ş. arasında tanzim edilmiş karapark sözleşmesi kapsamında ... isimli tekne için çekek yeri anlaşması yapılmış ve söz konusu tekne Marina işletmesi firmaya teslim edilerek karaparka alındığını, ancak karaparka alınığı günün akşamı 1 nolu davalıya ait ”...” isimli tekne gemi kızağı düzeneği üzerine oturtulmuş ve payandalarla destek atıldığını, ancak yapılan düzenek ve destek yetersiz kalmış, sonucunda da tekne sancak tarafından yan yatarak sigortalımız tekne üzerine devrilmiş ve zarar meydana geldiğini, 2 nolu davalı her ne kadar zarardan 1 nolu davalıyı işlemleri kendisi yaptığı için sorumlu tutarak kendi sorumluluğundan kaçmak istese de , park yeri sözleşmesi kapsamında işin ehli ve teknelerin güvende kalması için sorumluluğu bulunduğunu, zira teknenin pozisyonunu , yeri kalış süresi ... tarafından belirlendiğini, ayrıca teknelerde gerçekleştiriliecek bakım ve tamir işleri ancak ...’den önceden alınacak yazılı izin ile yapılabileceğini, nihayetinde tekne sahipleri teknelerini keyfe keder istedikleri yere koyamamakta , teknede haricen kendi insiyatifi ile bakım veya düzenek hazırlasa bile bu durum Marina işleticisi olan davalının onayı/kabulü olmadan yapılamadığını, Basiretli tacir sıfatı olan 2 nolu davalı işin yapımında eksiklik , noksanlık veya hata görüyor ise bu duruma engel olmalı , müdahale etmeli , iş sahibi uyarıları dikkate almıyor ise de bunu yazılı olarak bildirerek sorumluluktan kaçabilmek için şerhini düşmesi gerektiğini, ancak somut olayımızda ... üzerine düşen hiçbir yükümlüğü yerine getirmemiş ve zararın meydana gelmesinde kendisine düşen görevi yapmayarak söz konusu hadisenin yaşanmasında rolü olduğunu, diğer 1 numaralı davalı “...” isimli tekne sahibi ... ise gemi kızağı düzeneği üzerine oturtulmuş teknesinin devrilmesine engel olmamış / yapılan işlemlerin eksikliği sebebi ile teknesi devrilmiş ve sigortalımız tekneye zarar verdiğini, yapılan haksız eylemi nedeni ile de 1 numaralı davalının da sorumluluğu bulunmadığını, hasar poliçe teminat kapsamına giren rizikolardan olduğu için, sigorta şirketi tarafından sigorta ettirene hasar bedeli olarak 1.248.579,30 TL ödendiğini, ödenen bedelden zarardan kusurlu ve sorumlu durumda bulunanlara rücu etme zorunluluğu doğduğunu, yukarıda izah ettiği nedenler ile davalıların hasardan müşterek ve müteselsilen sorumluğu bulunduğunu, Müvekkil şirket tarafından sigortalısına yapılan ödeme neticesinde, Türk Ticaret Kanunu’nun halefiyete ilişkin hükümleri uygulama alanı bulduğunu, Halefiyet ilkesi gereğince, sigorta rizikosu, üçüncü kişilerin kusuru ile vuku bulmuş olursa, kendi sigorta ettirenine sigorta tazminatını ifa eden sigortacı, bu ifası oranında sigorta ettirenin yerine geçer ve onun kusurlu üçüncü kişilere başvurma hakkına halef olduğunu, bu nedenle sigortalısının haklarına halef olan müvekkil yapmış olduğu ödemeyi zarara sebep olanlardan kusuru oranında talep etme hakkına sahip olduğunu, bununla birlikte ibranamede belirtildiği üzere tazminatı alan her türlü dava talep ve hakkını ... Sigorta A.Ş.’ye temlik ve devir ettiğini, bu durumda müvekkil şirketin, salt alacağın temliki hükümlerine göre alacağını kovuşturma hakkı dahi bulunduğunu, bu nedenlerle, 1.248.579,30 TL asıl alacağın davalılardan müşterek ve müteselsilen , ödeme tarihi olan 21/02/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile tahsiline karar verilmesini; yargılama giderleri ve vekalet ücretinin ise davalılara tahmiline vekil eden adına dava ve talep etmiştir.
Davacı vekilleri 21/12/2023 tarihli dilekçeleri ile; Mahkememizin yukarıda esas numarası belirtili dosyasında müvekkil sigorta şirketine N-318174449-0-0 poliçe no ile “Yat Sigorta Poliçesi” ile sigortalı ... Ltd.’ne ait “...” isimli teknenin uğradığı zarar sonucu ödenen tazminatın rücuen tazmini talep edildiğini, yargılama sonunda ilamın infazını mümkün kılmak için İİK 257 gereği üçüncü kişilere devrini önler nitelikte kesin hükme kadar devam etmek üzere; davalıya ait ... isimli tekne ile davalılara ait menkul, gayrimenkul ve üçüncü kişilerdeki hak ve alacaklarına TEMİNATSIZ OLARAK İHTİYATİ HACİZ KONULMASINI talep etmek gerektiğini, İİK m. 258/1 gereği alacağın yaklaşık ispat kuralları gereği ispata ilişkin delil olarak; davamıza konu olay ile ilgili olarak Didim Sulh Hukuk Mahkemesinin 2022/96 D.iş sayılı dosyasında tespit yapıldığı, Aydın Asliye Ticaret Mahkemesinin 2023/775 E. Sayılı dosyasında ise talebe istinaden ihtiyati haciz kararı verildiği haricen öğrenilmiş olup iş bu talebimize emsal olarak sunduklarını, bu nedenle İİK m.257, 258/1 ve ilgili yasal mevzuat hükümleri çerçevesinde davalıya ait ... isimli tekne ile davalılara ait menkul, gayrimenkul ve üçüncü kişilerdeki hak ve alacaklarına TEMİNATSIZ OLARAK İHTİYATİ HACİZ KONULMASINA karar verilmesini talep etmiştir.
MAHKEMECE: \"...,1-Davalı ... Şirketi yönünden;
Tüm dosya kapsamından, Davalı ...Anonim Şirketi'nin hasarın meydana gelmesinde kusurlu olup olmadığı, var ise kusur oranının ne olduğunun ancak mahkememizce yapılacak yargılama sonucunda belli olacağı bu nedenle ihtiyati haciz yönünden 2004 sayılı İİK'nın 257. Vd. Maddeleri yönünden yaklaşık ispat şartının gerçekleşmediği anlaşıldığından davalı ... Şirketi yönünden; davalıya ait menkul, gayrimenkul ve üçüncü kişilerdeki hak ve alacaklarına teminatsız olarak ihtiyati haciz konulmasına karar verilmesi talebinin reddine karar verilmiştir.
2-Davalı ... yönünden;
a)- 2004 sayılı İİK'nın 257. Vd. Maddeleri gereğince davalı ... yönünden yaklaşık ispat şartının gerçekleşse de talep edilen alacak alacak miktarı dikkate alındığında gemi üzerinde konulacak haczin alacak miktarını fazlasıyla karşılayacağı dikkate alınarak davalı ... yönünden; davalıya ait menkul, gayrimenkul ve üçüncü kişilerdeki hak ve alacaklarına teminatsız olarak ihtiyati haciz konulmasına karar verilmesi talebinin reddine karar verilmiştir.
b)-Talep, 6102 sayılı TTK'nın 1352/1.(a), 1353/4 ve 5 maddeleri uyarınca, deniz alacağının teminat altına alınması amacıyla, gemi üzerine ihtiyati haciz konulması istemine ilişkindir.
6102 sayılı TTK'nın 3. Yetkili mahkeme\" başlıklı, \"a) İhtiyati haciz kararı bakımından\",\" bb) Dava açıldıktan sonra\" başlıklı 1357 maddesinde;
(1) Bir deniz alacağı hakkında, yurt içinde mahkemede dava açıldıktan sonra, ihtiyati haciz kararı, sadece davayı gören mahkemeden istenebilir.\" hükmü yer almaktadır.
Tüm dosya kapsamından, davacı tarafından davalılar aleyhine 01/12/2023 tarihinde Yat Sigorta Poliçe Ödemesine Dayanan Rücuen Tazminat Mahkememizde dava açıldığı anlaşıldığından Mahkememizin görevli ve yetkili yetkili olduğu anlaşılmıştır.
6102 sayılı TTK'nın \"C) Gemiler hakkında\" başlıklı, \"I - İhtiyati haciz\", \"1. Deniz alacakları\",alt başlıklı 1352. maddesinde;
(1) “Deniz alacağı”; aşağıda sayılan hususların birinden veya birkaçından doğan istem anlamına gelir:
a) Geminin işletilmesinin sebep olduğu zıya veya hasar.
b) Geminin işletilmesi ile doğrudan doğruya ilgili olarak karada veya suda meydana gelen can kaybı veya diğer bedensel zararlar.
c) Kurtarma faaliyeti veya her türlü kurtarma sözleşmesi, çevre zararı tehdidi oluşturan bir gemi veya gemideki eşya ile ilgili kurtarma faaliyeti için ödenecek özel tazminat.
d) Çevreye, kıyı şeridine veya bunlara ilişkin menfaatlere gemi ile verilen zarar ya da zarar verme tehdidi; bu zararı önlemek, sınırlandırmak veya ortadan kaldırmak için alınan önlemler; bu zarar karşılığı ödenecek tazminat; çevrenin eski duruma getirilmesi için fiilen alınan veya alınacak olan makul önlemlerin giderleri; bu zarar ile bağlantılı olarak üçüncü kişilerin uğradığı veya uğrayabileceği kayıplar ve bu bentte belirtilenlere benzer nitelikteki zararlar, giderler veya kayıplar.
e) Geminin içinde bulunan veya bulunmuş olan şeyler de dâhil olmak üzere, batmış, enkaz hâline gelmiş, karaya oturmuş veya terkedilmiş olan bir geminin yüzdürülmesi, kaldırılması, çıkartılması, yok edilmesi veya zararsız hâle getirilmesi için yapılan giderler ve harcamalar ile terk edilmiş bir geminin korunması ve gemi adamlarının iaşesi ile ilgili giderler ve harcamalar.
f) Bir çarter parti düzenlenmiş olup olmadığına bakılmaksızın, geminin kullanılması veya kiralanması amacıyla yapılmış her türlü sözleşme.
g) Bir çarter parti düzenlenmiş olup olmadığına bakılmaksızın, gemide eşya veya yolcu taşınması amacıyla yapılmış her türlü sözleşme.
h) Gemide taşınan, bagaj dâhil, eşyaya gelen veya bu eşyaya ilişkin zıya veya hasar.
i) Müşterek avarya.
j) Römorkaj.
k) Kılavuzluk.
l) Geminin işletilmesi, yönetimi, korunması veya bakımı için sağlanan eşya, malzeme, kumanya, yakıt, konteynerler dâhil teçhizat ve bu amaçlarla verilen hizmetler.
m) Geminin yapımı, yeniden yapımı, onarımı, donatılması ya da geminin niteliğinde değişiklik yapılması.
n) Liman, kanal, dok, iskele ve rıhtım, diğer su yolları ile karantina için ödenecek resimlerle diğer paralar.
o) Ülkelerine getirilme giderlerini ve onlar adına ödenmesi gereken sosyal sigorta katılma paylarını da içererek, gemi adamlarına, gemide çalışmaları dolayısıyla ödenecek ücretlerle, onlara ödenmesi gereken diğer tutarlara ilişkin istemler.
p) Gemi için alınmış krediler dâhil olmak üzere, geminin veya malikinin adına yapılmış harcamalar.
r) Geminin maliki tarafından veya onun hesabına ödenecek, karşılıklı sigorta aidatları da dâhil sigorta primleri.
s) Geminin maliki tarafından veya onun hesabına gemiye ilişkin olarak ödenecek her türlü komisyon, brokaj veya acente ücretleri.
t) Geminin mülkiyeti veya zilyetliğine ilişkin her türlü uyuşmazlık.
u) Geminin ortak malikleri arasında çıkan, geminin işletilmesine ya da gemiden sağlanan hasılata ilişkin her türlü uyuşmazlık.
v) Gemi rehni, gemi ipoteği veya gemi üzerinde aynı nitelikteki ayni bir yükümlülük.
y) Geminin satışına ilişkin bir sözleşmeden kaynaklanan her türlü uyuşmazlık.\",
6102 Sayılı TTK'nın \"2. İhtiyati haciz isteyebilme hakkı\" başlıklı 1353. Maddesinde;
(1) Deniz alacaklarının teminat altına alınması için, geminin sadece ihtiyati haczine karar verilebilir. Bu alacaklar için gemi üzerine ihtiyati tedbir konulması veya başka bir surette geminin seferden menedilmesi istenemez.
(2) Akdî veya kanuni bir rehin ile teminat altına alınmış deniz alacakları hakkında da birinci fıkra hükmü uygulanır.
(3) Deniz alacaklarından başka alacaklar için gemi hakkında ihtiyati haciz kararı verilemez.
(4) Alacağın, 1352 nci maddede sayılan bir deniz alacağı olması, ihtiyati haciz sebebidir.
(5) Vadesi gelmemiş deniz alacaklarında, İcra ve İflas Kanununun 257 nci maddesinin ikinci fıkrasında öngörülen şartlar gerçekleştiği takdirde geminin ihtiyati haczi istenebilir\" hükmü yer almaktadır.
Talep eden taraf, ihtiyati hacze dayanak olarak, Müvekkil Şirket Sigortalısına ait Sigorta Poliçesi , Ekspertiz Raporu , Karapark Sözleşmesi , ... Olay Tespit ve Rapor Tutanağı ve fotoğrafları , İbraname ve Temlikname , \tÖdeme dekontu , Emsal karar örneklerine dayanmıştır.
Yukarıda açıklandığı üzere, 6102 sayılı TTK'nın 1352/1. (a) maddesi gereğince \"a) Geminin işletilmesinin sebep olduğu zıya veya hasar\"ın deniz alacağı hükmünde olduğu, alacağın yaklaşık ispat olarak muaccel olduğunun anlaşıldığı, uyuşmazlığın miktarının da belli olduğu, dolayısıyla 6102 sayılı TTK'nın 1362. maddesi gereğince; Alacaklının, alacağının 1352 nci maddede sayılan deniz alacaklarından olduğu ve parasal değeri hakkında mahkemeye kanaat getirecek delil gösterdiği anlaşıldığından Türk bayraklı, bağlama limanı İstanbul olan, 21,04 metre uzunluğunda, 5,85 metre genişliğinde \"...\" isimli yat için ihtiyati haciz talep edilebileceği anlaşıldığından talebin teminat karşılığı kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur,\" gerekçesi ile, \"2004 sayılı İİK'nın 257. Vd. Maddeleri gereğince davalı ... ŞİRKETİ yönünden ihtiyati haciz talebinin REDDİNE, 2004 sayılı İİK'nın 257. Vd. Maddeleri gereğince davalı ... yönünden davalıya ait menkul, gayrimenkul ve üçüncü kişilerdeki hak ve alacaklarına teminatsız olarak ihtiyati haciz konulmasına karar verilmesi TALEBİNİN REDDİNE, 6102 Sayılı TTK'nın 1352/1-a ve 1353/4, 5 maddeleri gereğince ihtiyati haciz talebinin Davalı ... yönünden KABULÜNE, Türk bayraklı, bağlama limanı İstanbul olan, 21,04 metre uzunluğunda, 5,85 metre genişliğinde \"...\" isimli gemiye 1.248.579,30-TL bedel üzerinden İHTİYATİ HACİZ KONULMASINA, 6102 Sayılı TTK'nın 1363/1 maddesi gereğince; Deniz alacağını teminat altına almak üzere ihtiyati haciz kararı verilmesini isteyen alacaklının, T.C. Merkez Bankası verilerine göre 25/12/2023 tarih ve 17:15 saati itibariyle; 1 özel çekme hakkı(SDR) 39.2092-TL'den 10.000x39.2092-TL=392.092,00-TL nakit meblağın ihtiyati haciz isteyen tarafından nakit meblağın Mahkememize veznesine veya bu meblağı kapsayan kesin ve süresiz banka teminat mektubunun Mahkememize sunulması halinde ihtiyati haciz kararının ihtiyati haciz isteyene VERİLMESİNE, 6102 Sayılı TTK'nın 1364/1 maddesi gereğince, Alacaklı, ihtiyati haciz kararının verildiği tarihten itibaren ÜÇ İŞ GÜNÜ İÇİNDE kararı veren mahkemenin yargı çevresindeki veya geminin bulunduğu yerdeki icra dairesinden kararın infazını istemek zorunda olduğuna, aksi hâlde, ihtiyati haciz kararı kendiliğinden kalkacağının İHTARINA,\"şeklinde karar verilmiştir,
13.03.2024 tarihli ek kararı yönünden;
Dava, \"6102 Sayılı TTK'nın 1352/1-(a), 1353/4, 5 Maddesi Gereğince Açılan ve Deniz Alacağına Dayanan İhtiyati Haczin Kaldırılması\" talebine ilişkindir.
6102 Sayılı TTK'nın 1352 vd. Maddeleri delaletiyle, 2004 sayılı İİK'nın 265/1 maddesi gereğince;
\" 17/7/2003-4949/63 md.) Borçlu kendisi dinlenmeden verilen ihtiyatî haczin dayandığı sebeplere, mahkemenin yetkisine ve teminata karşı; huzuriyle yapılan hacizlerde haczin tatbiki, aksi hâlde haciz tutanağının kendisine tebliği tarihinden itibaren yedi gün içinde mahkemeye müracaatla itiraz edebilir.\" hükmü yer almaktadır.
2004 sayılı İİK'nun 257. maddesinde ihtiyati haciz talep edilebilmesinin koşulları sayılmıştır. 2004 sayılı İİK'nun 257. maddesine göre, ihtiyati haciz istenebilmesi için alacağın vadesinin gelmesi ve rehinle temin edilmemiş olması yeterli olup, tam ispat gerekmeyip yaklaşık ispat yeterli olduğu gibi, borçlunun gerçek kişi veya tüzel kişi olması şeklinde bir ayrım da söz konusu değildir.
1)-Yetki yönünden;
6100 sayılı HMK'nın 17. Maddesi kapsamında tacir olan itiraz eden davalı ... ile diğer davalı davalı ... ŞİRKETİ arasında düzenlenen 12/02/2022 tarihli, 12/02/2022 başlangıç, 12/02/2023 bitiş tarihli \"Karapark Sözleşmesi\"nin 17. Maddesinde ihtilaf halinde Bodrum Mahkemeleri ve İcra Daireleri'nin yetkili olduğuna dair yetki sözleşmesi yapıldığı, 08 Temmuz 2021 tarih ve 31535 Sayılı Resmi Gazetede Yayınlanan Hakimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulu'nun 07.07.2021 tarih ve 608 Sayılı Kararı ile kurulmasına karar verilen ve yargı çevresi tüm Muğla ilinin mülki sınırları olarak belirlenen Muğla Asliye Ticaret Mahkemesi ile ilgili kararın 01.09.2021 tarihinden itibaren uygulanmasına karar verildiği, Bodrum Mahkemelerinin Mahkememiz yetki alanında olduğu ve Mahkememizin yetkili olduğu anlaşılmıştır.
Yine 6100 sayılı HMK'nın 7. maddesi gereğince;
\"Davalı birden fazla ise dava, bunlardan birinin yerleşim yeri mahkemesinde açılabilir. Ancak, dava sebebine göre kanunda, davalıların tamamı hakkında ortak yetkiyi taşıyan bir mahkeme belirtilmişse, davaya o yer mahkemesinde bakılır.
(2) Birden fazla davalının bulunduğu hâllerde, davanın, davalılardan birini sırf kendi yerleşim yeri mahkemesinden başka bir mahkemeye getirmek amacıyla açıldığı, deliller veya belirtilerle anlaşılırsa, mahkeme, ilgili davalının itirazı üzerine, onun hakkındaki davayı ayırarak yetkisizlik kararı verir.\" hükmü yer almamaktadır.
Davalı ... A.Ş. Vekili Av. ...'nın yetki itirazında bulunmadığı ve Mahkememizin yetkili hale geldiği, Davalı ...'ın sırf kendi yerleşim yeri mahkemesinden başka bir mahkemeye getirmek amacıyla açıldığı da ispatlanamadığı, mahkememizin yetkili olduğu anlaşıldığından bu konudaki itirazın reddine karar verilmiştir.
2)-İhtiyati haciz kararı yönünden;
Somut olayda, 6102 sayılı TTK'nın 1352/1-a ve 1353/4, 5 maddesi gereğince \"a) Geminin işletilmesinin sebep olduğu zıya veya hasar.\" ile ilgili her türlü uyuşmazlığın deniz alacağı hükmünde olduğu, alacağın yaklaşık ispat olarak muaccel olduğunun anlaşıldığı, uyuşmazlığın miktarının da belli olduğu, dolayısıyla 6102 sayılı TTK'nın 1362. maddesi gereğince; Alacaklının, alacağının 1352 nci maddede sayılan deniz alacaklarından olduğu ve parasal değeri hakkında mahkemeye kanaat getirecek delil gösterdiği anlaşıldığından Türk bayraklı, bağlama limanı İstanbul olan, 21,04 metre uzunluğunda, 5,85 metre genişliğinde \"...\" isimli gemi için ihtiyati haciz talep edilebileceği, meydana gelen zarar yönünden tam ispat şartı aranmayıp yaklaşık ispat şartının gerçekleştiği, zararın meydana geldiği 02/12/2022, rücu alacağı yönünden ödeme tarihi olan 21/02/2023 tarihinde alacağın muaccel olduğu, alacak miktarının ve kusur oranının belli olmadığı iddialarının yargılamayı gerektirip ihtiyati haciz duruşmasında incelenemeyeceği anlaşıldığından bu yöndeki itirazın yerinde olmadığı anlaşılmıştır.
Mahkememizce, 6102 Sayılı TTK'nın 1363/1 maddesi gereğince; Deniz alacağını teminat altına almak üzere ihtiyati haciz kararı verilmesini isteyen alacaklının, T.C. Merkez Bankası verilerine göre 25/12/2023 tarih ve 17:15 saati itibariyle; 1 özel çekme hakkı(SDR) 39.2092-TL'den 10.000x39.2092-TL=392.092,00-TL nakit meblağın ihtiyati haciz isteyen tarafından Mahkememize veznesine veya bu meblağı kapsayan kesin ve süresiz banka teminat mektubunun Mahkememiz veznesine veya bu meblağı kapsayan kesin ve süresiz banka teminat mektubunun Mahkememize sunulduğu takdirde ihtiyati haciz kararının ihtiyati haciz isteyene verilmesine karar verilmiş, nakdi teminat 28/12/2023 tarih ve MSR2023 ser, 18593 özel ve sıra nolu tahsilat makbuzu ile talep eden vekilince mahkememiz veznesine yatırılmıştır. Tüm dosya kapsamı dikkate alındığında, Mahkememizce takdir edilen teminat miktarının 6102 Sayılı TTK'nın 1363/1 maddesi gereğince yeterli olduğu ve artırılmasını gerektirecek delillerin mevcut olmadığı ve itiraz eden yönünden yaklaşık ispat şartının yerine getirilmediği anlaşıldığından itiraz eden/karşı taraf vekilinin itirazlarının reddine karar verilmiştir,\" gerekçesi ile \"2004 sayılı İcra ve İflas Kanunun 265/3 maddesi gereğince İhtiyati Hacze İtiraz eden davalı ... vekilinin Mahkememizin 25/12/2023 tarih ve 2023/1202 Esas sayılı İhtiyati haciz kararına karşı yapılan itirazının reddine,\"şeklinde karar verilmiştir,
Mahkeme kararına karşı davalı ... vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.
İSTİNAF BAŞVURU SEBEPLERİ:
İhtiyati hacze itiraz eden ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; İhtiyati Haciz Kararının yetkili mahkemece verilmediğini, tekne ile ilgili ihtiyati haciz kararı vermeye İstanbul (Çağlayan) Asliye Ticaret Mahkemeleri veya Aydın Ticaret Mahkemelerinin yetkili olduğunu, Muğla Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından müvekkili ile diğer davalı arasındaki Karapark Sözleşmesinde yer alan Bodrum Mahkemelerinin yetkili olduğuna dair yetki sözleşmesine atıfla, Muğla Asliye Ticaret Mahkemelerinin yetkili olduğuna karar verilerek ihtiyati hacze yetki yönünden itirazlarının reddedildiğini, oysa işbu davanın davacısı sigorta şirketi olup, davacı ya da davacının sigortalısı ile müvekkili arasında imzalanmış herhangi bir sözleşme ve/veya bir yetki sözleşmesinin de mevcut olmadığını, bu nedenle yetki yönünden gemiler ile ilgili olarak ihtiyati hacizde yetki kurallarına göre yetkili mahkemenin belirlenmesinin gerektiğini, ayrıca TTK m. 1354/1(a) uyarınca; gemilerin ihtiyati haczinde yetkili bir diğer mahkemenin de tekne sicile kayıtlı olduğu için sicil yeri mahkemesinin yetkili olduğunu, mevcut olayda davanın yetkili mahkemede açılmadığını, zira hem davacı hem de davalı müvekkilinin İstanbul'da mukim olduğunu, ... Teknesinin malikinin müvekkili olmadığından TTK m. 1369 uyarınca tekne üzerinde ihtiyati haciz kararının uygulanmasının mümkün olmadığını, bilindiği üzere; deniz alacağı nedeniyle gemi aleyhinde ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için gemi malikinin değişmemesi yani ihtiyati haczin uygulandığı sırada borçtan sorumlu ve gemi maliki olmasının gerektiğini, ihtiyati haciz talebine konu alacağın varlığı ve miktarı ile kusurun tespiti yargılamayı gerektirdiğinden, ihtiyati haciz talebinde yaklaşık ispat koşulunun gerçekleşmediğini, müvekkiline ait teknenin daha önce 2020 yılında ...'da karaya alındığını, marinanın uhdesinde bulunan tripod ayaklarının teknenin yüksekliğine uygun olmaması sebebi ile teknenin o yıl için ahşap payandalar üzerine yerleştirilmesi nedeniyle teknenin karinasının zarar gördüğünü, ihtiyati haciz kararının verilmesi için İİK m. 257'de aranan şartların oluşmadığını, ihtiyati haciz talep eden tarafın ihtiyati haciz talep etmekte hukuki menfaatinin de bulunmadığını beyanla ve açıkladıkları diğer nedenlerle Muğla Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 13.03.2024 tarihli ihtiyati haciz kararına itirazımızın reddine ilişkin usule ve yasaya aykırı ek kararının ve müvekkili aleyhinde verilmiş olan 25.12.2023 tarihli ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar verilmesini istinaf başvuru sebebi olarak ileri sürmüştür.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Talep, rücuen tazminat davası sırasında ihtiyati hacze itirazın reddine ilişkin ilk derece mahkemesince verilen ara kararın kaldırılarak, ihtiyati hacze itirazın kabulü ile ilk derece mahkemesince verilen ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar verilmesi istemine ilişkindir.
İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında; 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususlarıyla sınırlı olarak inceleme yapılmıştır.
İhtiyati haciz İİK'nın 257-268. maddelerinde düzenlenmiştir. 2004 sayılı İİK'nın 257/1.maddesinde; \"Rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklarıyla diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir\" düzenlemesi muaccel bir başka deyişle vadesi gelmiş alacaklar yönünden ihtiyati haciz koşulları düzenlemiş olup, muaccel olmayan/vadesi gelmemiş alacak yönünden ise ihtiyati haciz koşulları aynı yasanın 257/2.maddesinde ise;\" Vadesi gelmemiş borçtan dolayı yalnız aşağıdaki hallerde ihtiyati haciz istenebilir:
1-Borçlunun muayyen yerleşim yeri yoksa;
2-Borçlu taahhütlerinden kurtulmak maksatıyla mallarını gizlemeye, kaçırmaya veya kendisi kaçmaya hazırlanır yahut kaçar ya da bu maksatla alacaklının haklarını ihlal eden hileli işlemlerde bulunursa;(1)
Bu suretle ihtiyati haciz konulursa borç yalnız borçlu hakkında muacceliyet kesbeder.\" şeklinde düzenlemesi bulunmaktadır.
İİK.'nın 258.maddesinde ise; \"İhtiyati hacze 50 nci maddeye göre yetkili mahkeme tarafından karar verilir. Alacaklı alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek deliller göstermeye mecburdur.
Mahkeme iki tarafı dinleyip dinlememekte serbesttir. (Ek fıkra: 17/07/2003 - 4949 S.K./60. Md.; Değişik fıkra: 02/03/2005-5311 S.K./16.mad) İhtiyatî haciz talebinin reddi halinde alacaklı istinaf yoluna başvurabilir. Bölge adliye mahkemesi bu başvuruyu öncelikle inceler ve verdiği karar kesindir.\"
İhtiyati haciz kararına itirazı düzenleyen İİK.'nın 265.maddesinde de ise; \"(Değişik fıkra: 17/07/2003 - 4949 S.K./63. md.) Borçlu kendisi dinlenmeden verilen ihtiyati haczin dayandığı sebeplere, mahkemenin yetkisine ve teminata karşı; huzuriyle yapılan hacizlerde haczin tatbiki, aksi halde haciz tutanağının kendisine tebliği tarihinden itibaren yedi gün içinde mahkemeye müracaatla itiraz edebilir. (Ek fıkra: 17/07/2003 - 4949 S.K./63. md.) Menfaati ihlal edilen üçüncü kişiler de ihtiyati haczi öğrendiği tarihten itibaren yedi gün içinde ihtiyati haczin dayandığı sebeplere veya teminata itiraz edebilir.
Mahkeme, gösterilen sebeplere hasren tetkikat yaparak itirazı kabul veya reddeder.
İtiraz eden, dilekçesine istinat ettiği bütün belgeleri bağlamaya mecburdur. Mahkeme, itiraz üzerine iki tarafı davet edip gelenleri dinledikten sonra, itirazı varit görürse kararını değiştirebilir veya kaldırabilir. Şu kadar ki, iki taraf da gelmezse evrak üzerinde inceleme yapılarak karar verilir. (Ek fıkra: 17/07/2003 - 4949 S.K./63. md.; Değişik fıkra: 02/03/2005-5311 S.K./17.mad) İtiraz üzerine verilen karara karşı istinaf yoluna başvurulabilir. Bölge adliye mahkemesi bu başvuruyu öncelikle inceler ve verdiği karar kesindir. İstinaf yoluna başvuru, ihtiyatî haciz kararının icrasını durdurmaz.\" hükümleri mevcuttur.
6102 sayılı TTK'nın 'Deniz Ticareti' başlıklı beşinci kitabında da gemilere ilişkin ihtiyati haciz düzenlenmiştir Anılan Kanun'un 1362. maddesi gereğince alacaklının, alacağının 1352. maddeden sayılan deniz alacaklarından olduğu ve parasal değeri hakkında mahkemeye kanaat getirecek delilleri sunması gerekmektedir. Buna göre, HMK'nın 389. ve İİK'nın 257.maddesinde olduğu gibi talep konusunda yaklaşık ispat gerekli ve yeterlidir. '(Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 2014/11222 Esas ve 2014/13495 Karar sayılı İlamı)
TTK nın 1352. maddesinde;
(1) “Deniz alacağı”; aşağıda sayılan hususların birinden veya birkaçından doğan istem anlamına gelir:
a) Geminin işletilmesinin sebep olduğu zıya veya hasar.
b) Geminin işletilmesi ile doğrudan doğruya ilgili olarak karada veya suda meydana gelen can kaybı veya diğer bedensel zararlar.
c) Kurtarma faaliyeti veya her türlü kurtarma sözleşmesi, çevre zararı tehdidi oluşturan bir gemi veya gemideki eşya ile ilgili kurtarma faaliyeti için ödenecek özel tazminat.
d) Çevreye, kıyı şeridine veya bunlara ilişkin menfaatlere gemi ile verilen zarar ya da zarar verme tehdidi; bu zararı önlemek, sınırlandırmak veya ortadan kaldırmak için alınan önlemler; bu zarar karşılığı ödenecek tazminat; çevrenin eski duruma getirilmesi için fiilen alınan veya alınacak olan makul önlemlerin giderleri; bu zarar ile bağlantılı olarak üçüncü kişilerin uğradığı veya uğrayabileceği kayıplar ve bu bentte belirtilenlere benzer nitelikteki zararlar, giderler veya kayıplar.
e) Geminin içinde bulunan veya bulunmuş olan şeyler de dâhil olmak üzere, batmış, enkaz hâline gelmiş, karaya oturmuş veya terkedilmiş olan bir geminin yüzdürülmesi, kaldırılması, çıkartılması, yok edilmesi veya zararsız hâle getirilmesi için yapılan giderler ve harcamalar ile terk edilmiş bir geminin korunması ve gemi adamlarının iaşesi ile ilgili giderler ve harcamalar.
f) Bir çarter parti düzenlenmiş olup olmadığına bakılmaksızın, geminin kullanılması veya kiralanması amacıyla yapılmış her türlü sözleşme.
g) Bir çarter parti düzenlenmiş olup olmadığına bakılmaksızın, gemide eşya veya yolcu taşınması amacıyla yapılmış her türlü sözleşme.
h) Gemide taşınan, bagaj dâhil, eşyaya gelen veya bu eşyaya ilişkin zıya veya hasar.
i) Müşterek avarya.
j) Römorkaj.
k) Kılavuzluk.
l) Geminin işletilmesi, yönetimi, korunması veya bakımı için sağlanan eşya, malzeme, kumanya, yakıt, konteynerler dâhil teçhizat ve bu amaçlarla verilen hizmetler.
m) Geminin yapımı, yeniden yapımı, onarımı, donatılması ya da geminin niteliğinde değişiklik yapılması.
n) Liman, kanal, dok, iskele ve rıhtım, diğer su yolları ile karantina için ödenecek resimlerle diğer paralar.
o) Ülkelerine getirilme giderlerini ve onlar adına ödenmesi gereken sosyal sigorta katılma paylarını da içererek, gemi adamlarına, gemide çalışmaları dolayısıyla ödenecek ücretlerle, onlara ödenmesi gereken diğer tutarlara ilişkin istemler.
p) Gemi için alınmış krediler dâhil olmak üzere, geminin veya malikinin adına yapılmış harcamalar.
r) Geminin maliki tarafından veya onun hesabına ödenecek, karşılıklı sigorta aidatları da dâhil sigorta primleri.
s) Geminin maliki tarafından veya onun hesabına gemiye ilişkin olarak ödenecek her türlü komisyon, brokaj veya acente ücretleri.
t) Geminin mülkiyeti veya zilyetliğine ilişkin her türlü uyuşmazlık.
u) Geminin ortak malikleri arasında çıkan, geminin işletilmesine ya da gemiden sağlanan hasılata ilişkin her türlü uyuşmazlık.
v) Gemi rehni, gemi ipoteği veya gemi üzerinde aynı nitelikteki ayni bir yükümlülük.
y) Geminin satışına ilişkin bir sözleşmeden kaynaklanan her türlü uyuşmazlık.\" şeklinde
TTK nın 1353. Maddesinde ise;
(1) Deniz alacaklarının teminat altına alınması için, geminin sadece ihtiyati haczine karar verilebilir. Bu alacaklar için gemi üzerine ihtiyati tedbir konulması veya başka bir surette geminin seferden menedilmesi istenemez.
(2) Akdî veya kanuni bir rehin ile teminat altına alınmış deniz alacakları hakkında da birinci fıkra hükmü uygulanır.
(3) Deniz alacaklarından başka alacaklar için gemi hakkında ihtiyati haciz kararı verilemez.
(4) Alacağın, 1352 nci maddede sayılan bir deniz alacağı olması, ihtiyati haciz sebebidir.
(5) Vadesi gelmemiş deniz alacaklarında, İcra ve İflas Kanununun 257 nci maddesinin ikinci fıkrasında öngörülen şartlar gerçekleştiği takdirde geminin ihtiyati haczi istenebilir\" şeklinde düzenleme bulunmaktadır.
Dosya kapsamındaki yazı, belge ve bilgilere, yasaya uygun gerektirici nedenlere, ilk derece mahkemesi ara kararının gerekçesinde dayanılan delillerle, delillerin tartışılması sonucu maddi olay ve hukuki değerlendirmede usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına; incelemenin istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılıp, kamu düzenine herhangi bir aykırılığın da bulunmamasına; geminin işletilmesinin sebep olduğu maddi zıya veya hasardan doğan ve haksız fiile dayanan alacaklar ile ilgili her türlü uyuşmazlığın deniz alacağı hükmünde olmasına, ihtiyati haciz için yaklaşık ispat koşulunun gerçekleşmiş olmasına, göre davalı vekilinin istinaf itirazları yerinde görülmediğinden 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b-. maddesi uyarınca istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilerek, aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Muğla Asliye Ticaret Mahkemesinin 23/12/2023 tarih, 2023/1202 Ara Kararı ile 13/03/2024 Tarihli Ek Karar sayılı kararına karşı İhtiyati hacze itiraz eden ... vekilinin istinaf başvuru sebeplerinin HMK'nın 353/1-b-1. maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,
2-Harç peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,
3-İhtiyati hacze itiraz eden ... vekili tarafından yapılan istinaf masrafının üzerinde bırakılmasına,
4-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
5-İstinaf yargılamasında duruşma açılmadığından karşı taraf yararına vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
6-Kararın taraflara tebliği, kesinleştirme, harç ikmali ve gider avansı iadesi işlemlerinin yerel mahkemece yerine getirilmesine,
Dair, dosya üzerinde HMK'nın 353/1-b-1. maddesi uyarınca yapılan inceleme sonucunda; HMK'nın 362/1-f maddesi gereğince oy birliği ile kesin olmak üzere karar verildi. 23/05/2024