T.C.
İZMİR
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
21. HUKUK DAİRESİ
ESAS NO\t\t: 2023/427
KARAR NO\t\t: 2024/871
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t: İZMİR 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ\t\t: 29/12/2022
NUMARASI\t\t: 2021/453 ESAS - 2022/1216 KARAR
DAVA KONUSU\t: Menfi Tespit
KARAR YAZIM TARİHİ\t: 09.05.2024
İSTEM:
\tDavacı vekili, davacının, davalı şirketin elektrik abonesi olduğunu, fabrikada kurulu bulunan tesisata ait sayacın davalı şirket görevlileri tarafından takılmış olduğunu, fabrikanın bahçesinde bulunan sayacın, etrafının müdahale edilemez şekilde kapatılmış olduğunu, ayrıca davalı yanca ana trafodan süzme saat denilen birebir kontrol etmeye yarar ikinci bir sayacında takılmış olduğunu, fabrikalarda istihdam edilmesi ya da danışmanlık alınması zorunlu olan elektrik mühendisliği hizmetini ifa etmekte olan ... firması tarafından sayaca uzaktan bağlanılarak, değerlerinin kontrol edilmekte olduğunu, danışman ... firması tarafından 16.03.2021 günü davalı şirkete e-mail atarak “Elektrik saatinden son sinyalin 13.03.2021’de 20:54’te geldiğini,\" ayrıca davacı şirket yetkilisi tarafından da, davalı şirketin müdürü aranarak sayacın ekranının okunmadığının bildirilmesi üzerine, davalı şirket görevlilerinin 17.03.2021 günü abonelikte kurulu sayacın ekranının bozuk olduğu söylenerek sayacın değiştirildiğini, davacı yanın sonradan öğrendiğine göre de, davalı şirket tarafından 18.03.2021 günü yeniden fabrikaya gelerek takmış oldukları sayacın tekrardan değiştirilmiş olduğunu, daha sonra da davalı şirket tarafından, elektrik sayaçlarına şok cihazı ile müdahale edildiğinden bahisle 17.12.2020 - 16.03.2021 arası dönem ilişkin 4.307.427,55TL, 17.03.2021 ile 24.03.2021 tarihleri arası döneme ilişkin 344.806,37 TL kaçak elektrik tüketiminden ek tahakkuk yapıldığını, etrafı tamamen kutu ile kapalı, cam ile ekranları muhafazalı ve mühürlü olan sayaca davacı tarafından, şok cihazı ile müdahale edildiği iddiasının hayal ürünü olduğunu, sayaçtan sinyal alınamadığının davacı şirket ve danışman şirketi tarafından davalıya bildirilmiş olduğunu, usulsüz bir elektrik kullanımı olsa dahi en fazla 13.03.2021 ile 17.03.2021 arası döneme ilişkin olabileceğini ileri sürerek; 02.04.2021 tarihli 344.806,37 TL ve 06.04.2021 tarihli 4.307.427,55 TL bedelli faturaların iptaline karar verilmesini istemiştir.
\tBirleşen davada davacı ... AŞ vekili, davalı aboneye ait tesisatta kurulu sayaçta 17.03.2021 ve 24.03.2021 tarihlerinde yapılan kontrolde ''sayaca dışarıdan elektroşok cihazı ile manyetik alana maruz bırakıp doğru çalışmasını engellemek suretiyle'' kaçak elektrik kullandığının tespit edilmesi üzerine; 17.12.2020 ile 17.03.2021 kaçak kullanım tespit tarihi arası 90 gün kaçak kullanım için 2000 Kw kurulu gücün %60'ı 1200 Kw proje gücü üzerinden, tesisatın 24 saat faaliyet gösteren plastik enjeksiyon makinaları ile faaliyette bulunduğu tespit edilmiş olduğundan \"24\" çalışma saati ile çarpılmasıyla, 24 x 1200 x 90 = 2.592.000 kw tüketimin kurul onaylı tarife tablolarındaki ilgili tüketicinin dahil olduğu abone grubuna ilişkin tek terimli, tek zamanlı tarife üzerinden kaçak elektrik enerjisi kullandığı dönemde uygulanmakta olan fonsuz tarife birim fiyatının 2 katı ile çarpılmasıyla 4.307.427,55TL ve 24.03.2021 ile bir önceki kaçak tespit tarihi olan 17.03.2021 arası 7 günlük kaçak kullanım için 2000 KVA kurulu gücün %60'ı 1200 Kw proje gücü üzerinden, tesisatın 24 saat faaliyet gösteren plastik enjeksiyon makineleri ile faaliyette bulunduğu tespit edilmiş olduğundan \"24\" çalışma saati ile çarpılmasıyla, 24 x 1200 x 7 = 201,600 kw tüketimin kurul onaylı tarife tablolarındaki ilgili tüketicinin dahil olduğu abone grubuna ilişkin tek terimli, tek zamanlı tarife üzerinden kaçak elektrik enerjisi kullandığı dönemde uygulanmakta olan fonsuz tarife birim fiyatının 2 katı ile çarpılmasıyla 344.806,37TL tutarında fatura düzenlenmiş olduğunu, davalının mükerrer kaçak elektrik kullanımı olduğundan her iki fatura bakımından tarifenin 2 katı alınarak hesaplama yapılmış olduğunu, davalı tarafından söz konusu faturaların ödenmemiş olduğunu, davalının konkordato talebiyle açmış olduğu İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2020/297 esas sayılı dosyada, davacı şirket tarafından alacak kaydı bildiriminde bulunulmasına, davalı yanca itiraz edilmesi üzerine mahkemece 4.652.233,92TL'lik alacağın \"çekişmeli alacak\" olarak kabul edildiğini, ayrıca davalı yanca söz konusu faturalardan dolayı açmış olduğu menfi tespit davasının derdest olduğunu ileri sürerek; işbu davanın İzmir 1.Asliye Ticaret Mahkemesi 2021/453 esas sayılı dava dosyası ile birleştirilmesine, Z/00124059 nolu 4.307.427,55 TL bedelli fatura ve Z/00123933 nolu 344.806,37 TL bedelli faturadan kaynaklanan toplam 4.652.233,92-TL kaçak elektrik kullanım bedeli alacağın konkordato tasdik kararında belirtilen revize projedeki vade ve faiz oranlarında İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2020/297 esas sayılı dosya kapsamında mahkeme emrine açılacak/açılan hesaptan karşılanmak suretiyle (karşılanamayan veya tahsil edilemeyen kısma ilişkin İcra ve İflas Kanunundan kaynaklanan haklarımız saklı kalma kaydıyla) son ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek reeskont avans faiziyle davalıdan tahsiline, konkordato tasdik kararının kalkması halinde 4.652.233,92TL kaçak elektrik kullanım bedelinin her bir faturanın son ödeme tarihlerinden itibaren reeskont avans faiziyle davalı taraftan tahsiline karar verilmesini istemiştir.
CEVAP:
\tDavalı/birleşen dava davacısı ... AŞ vekili, davacı abonenin kullandığı sayaçta 17.03.2021 ve 24.03.2021 tarihlerinde yapılan kontrolde ''sayaca dışarıdan elektroşok cihazı ile manyetik alana maruz bırakıp doğru çalışmasını engellemek suretiyle'' kaçak elektrik kullandığı tespit edilmesi üzerine 17.03.2021 tarihli ve 24.03.2021 tarihli tutanakların tanzim edilmiş olduğunu, davacı yanca sayaca müdahale edildiğinin \"elektronik/mekanik sayaçlara ait inceleme raporu\" ve fotoğraflarla sabit olduğunu, tahakkuk işleminin mevzuata uygun olduğunu, savunarak davanın reddine karar verilmesini cevaben bildirmiştir.
\tDavalı/birleşen dava davalısı ... Şti. vekili, davalı abone tarafından kaçak elektrik kullanılmamış olduğunu, davacı yanca yapılan hesaplamaların hatalı olduğunu, davalı yanca aboneliğin kurulu bulunduğu iş yerinde 3 vardiya olarak çalışıldığı kabul edilerek hesaplama yapılmış ise de, davalı işyerinde günde iki vardiya çalışıldığını, müvekkil şirketin mükerrer kaçak elektrik kullandığına ilişkin bir hüküm bulunmadığından ceza kat sayısının 2 alınmasının hatalı olduğunu, davacı şirket tarafından sayaca ilişkin yaptırıldığı beyan edilen test sonuçlarının verilmediği gibi faturalarında yönetmelik hükümlerine aykırı olarak 15 gün sonra düzenlemiş olduğunu savunarak, davanın reddine karar verilmesini cevaben bildirmiştir.
MAHKEME:
\t\"... bilirkişi rapor ek raporunda da belirtildiği üzere davacı tarafça sayaca müdahale edildiği ve davacı şirket tarafından yapılan bu eylemin sayacın eksik değer kaydetmesine yönelik olduğundan yönetmelik 42.1.c maddesine göre kaçak elektrik kullanımı niteliğinde olduğu, davalı tarafça davacı şirkete düzenlenmesi gereken toplam kaçak faturası tutarının da, Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği ... gereğince ve İzmir 2 ATM 2021/132 Esas, 2022/429 Karar sayılı dosyasının kesinleşmiş olup davacının mükerrer kaçak elektrik enerjisi tükettiği hususu göz önüne alınarak hesaplandığında 17.03.2021 tarihli K/063962 nolu kaçak elektrik tespit tutanağı için düzenlenen 06/04/2021 tarihli fatura bedelinin 1.946.221,02TL ve 24.03.2021 tarihli K/063972 nolu kaçak elektrik tespit tutanağı için düzenlenen 02/04/2021 tarihli fatura bedelinin de 160.959,26TL olmak üzere toplam ödenmesi gereken bedelin 2.107.180,28 TL olduğu, davacı ... Şirketi'nin dava konusu edilen faturalar dolayısıyla davalı ... AŞ.'ye 2.107.180,28 TL borçlu olduğu,\" gerekçesiyle
\t\"A-ASIL DAVA DOSYASI YÖNÜNDEN;
\t1-Davanın KISMEN KABULÜ İLE,
\tDavacının davalı tarafından düzenlenen 02/04/2021 ve 06/04/2021 tarihli faturalar dolayısıyla davalı tarafa 2.107.180,28 TL borçlu olduğunun, 2.545.043,64 TL borçlu olmadığının TESPİTİNE,
\tFazlaya ilişkin istek ile kaçak elektrik kullanımı olmadığının tespiti talebinin REDDİNE, ...
\tB-MAHKEMEMİZ DOSYASI İLE BİRLEŞEN 1. ATM' NİN 2022/209 ESAS, 2022/304 KARAR SAYILI DAVA DOSYASI YÖNÜNDEN:
\t1-Davanın KISMEN KABULÜNE,
\tDavacının Z/00124059 nolu Z/00123933 nolu 2 adet faturadan kaynaklanan toplam alacağının 2.107.180,28 TL olduğunun TESPİTİ ile alacağın İzmir 2 ATM 2020/297 sayılı dosya kapsamında konkordato tasdik kararında belirtilen revize projedeki vade ve faiz oranlarında davalıdan tahsiline,
\tFazlaya ilişkin isteğin REDDİNE, \" karar verilmiştir.
BİLDİRİLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
\tDavacı birleşen dava davalısı .... Şti. vekili, yukarıda iddia ve cevap kısmında yer verilen beyanlarına ek olarak; mahkeme kararının yeterli gerekçe içermediğini, hükme dayanak alınan ve eksik inceleme ile hatalı değerlendirme sonucu hazırlanan bilirkişi raporuna karşı yapmış oldukları itirazların ve kaçak elektrik uyuşmazlıklarında makine mühendisi, elektrik mühendisi ve mali müşavir bilirkişi heyetinden rapor alınması gerektiği yönündeki taleplerinin mahkemece değerlendirilmediğini, müvekkil şirketin mükerrer kaçak elektrik kullandığına ilişkin bir hüküm bulunmadığından ceza kat sayısının 2 alınmasının ve davalı işyerinde günde iki vardiya çalışılmış olmasına karşın 3 vardiya yapıldığı kabul edilerek hesaplama yapılmasının hatalı olduğunu, abone tarafından kaçak elektrik kullanılmamış olduğunu, yargılamanın her aşamasında talep edilmiş olmasına karşın, davalı şirketin trafoya yerleştirmiş olduğu süzme sayaca ilişkin değerlerin ve OSOS verilerinin talep edilmemiş olduğunu, davanın kabulüne karar verilmesi gerektiğini istinaf başvuru sebep ve gerekçesi olarak ileri sürmüştür.
\tDavalı birleşen dava davacısı ... AŞ vekili, hükme esas alınan bilirkişi raporunda yapılan hesaplamaların yönetmeliğe aykırı olduğunu, her ne kadar kök bilirkişi raporunda kurulu güç olarak 1433 kw belirlenerek kullanım gücü olarak üzerinden 859,8 kw tespit edilmiş ise de, bu tespitin kaçak elektrik kullanımının tespitinden 1 seneye yakın süre sonra yapılmış olup bu süre zarfında fabrikadaki cihaz sayısı, üretim kapasitesi gibi unsurlarında değişme olabileceği dikkate alındığında, kaçak tespiti zamanındaki somut durumu yansıtmayacağı açık olduğunu, davacının kurulu gücü 2000 kw olup sözleşme gücü de 1.200 kw olduğunu, davacıya ait işyeri plastik işleme fabrikası olduğunu, plastik işleme tesislerinde makinelerin durdurulması halinde makine içerisindeki plastik ham maddesinin donması söz konusu olacağından sürekli bir çalışma söz konusu olacağından çalışma süresinin 24 saat alınması gerekirken, 21 saat alınmasının Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği'nin 45/3-c maddesine aykırı olduğunu, davacının 24 saat tüketim yaptığı bunun da tüketim verilerini yansıtan Aril ve MBS kayıtlarıyla belirlendiğinin, davalı dağıtım şirketi görevlileri tarafından tanzim edilen 24.03.2021 tarihli \"Periyodik Kontrol/Tespit Protokolü\" ile tespit edildiğini asıl davanın reddine, birleşen davanın kabulüne karar verilmesi gerektiğini istinaf başvuru sebep ve gerekçesi olarak ileri sürmüştür.
GEREKÇE:
\tDava, kaçak elektrik tahakkuku nedeniyle menfi tespit, birleşen dava sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili istemine ilişkin olup, istinaf başvuru sebep ve gerekçeleri ile kamu düzeni kapsamında Daire önüne gelen uyuşmazlıklar; davacının iş yerinde kaçak elektrik kullanıp kullanmadığı, kurulu güç ile vardiya sayısının ve buna bağlı olarak çalışma saatinin ne kadar olduğu, davalı şirketçe yapılan kaçak ve kaçak ek tahakkukun doğru olup olmadığına ilişkindir.
\tDosya kapsamından, 17.03.2021 ve 24.03.2021 tarihlerinde plastik boru üretim tesisi olarak işletilen davacı iş yerinde, \"sayaca dışarıdan elektroşok cihazı ile manyetik alana maruz bırakıp doğru çalışmasını engellemek\" suretiyle'' kaçak elektrik kullanıldığına ilişkin kaçak elektrik tespit tutanağı tutulduğu, ve tutanağa bunlara ilişkin fotoğrafların eklendiği, 24.03.2021 tarihli \"Periyodik Kontrol/Tespit Protokolü'\"nde \"Yapılan kontrolde; abonenin ... ve ... sistemindeki bilgilere istinaden 24 saat tüketim yaptığı ve yerinde yapılan tespit sonucunda da fabrikanın plastik enjeksiyon makinelerinin kullanılarak üretim yaptığı gözlemlendiğinin\" belirtildiği, davalı tarafça davacı şirket hakkında 17.03.2021 tarihli tutanağa istinaden 4.307.427,55TL, 24.03.2021 tarihli tutanağa istinaden 344.806,37TL kaçak elektrik tüketim tahakkuku yapıldığı, kaçak elektrik tespit tutanaklarında kurulu güç tespiti yapılmadığı, güç tespiti saha raporunun tutanak ekinde olduğunun belirtildiği, kaçak tahakkukunda ise kurulu gücün 2.000kw olarak gösterildiği, kaçak elektrik enerjisi tüketim miktarının hesaplanmasında günlük çalışma saatinin 24 saat olarak kabul edildiği anlaşılmıştır.
\tMahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda ise, dosya arasında mevcut taraflar arasında görülmekte olan İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/132 esas - 2022/429 karar sayılı dosyasında ki mevcut deliller incelenmeden, soyut değerlendirme ile kurulu gücün keşifte belirlenen 1.433 kw olduğu, günlük çalışma saatinin 21 saat olarak kabul edilerek hesaplama yapıldığı, bu itibarla yönetmeliğe uygun olmadığı gibi tarafların talep ve itirazlarını karşılayacak yeterlilikte değildir.
\tHal böyle olunca, mahkemece; öncelikle kaçak tespit tutanaklarında kurulu gücün belirtilmediği, ancak toplam güç olarak proje gücü denilerek projeye atıf yapıldığı da gözetilmek suretiyle bu hususta araştırma yapılarak, dosya arasında mevcut İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/132 esas - 2022/429 karar sayılı dosyası ile varsa ceza dosyasındaki mevcut delillerle birlikte bir bütün olarak değerlendirilip, kurulu güç ile davacı şirkete ait fabrikanın vardiya sayısının ve buna bağlı olarak çalışma saatinin belirlenerek, davalı şirketin yapmış olduğu tahakkuku aşmayacak şekilde, dosyanın önceki bilirkişi dışında seçilecek konusunda uzman üç kişilik bilirkişi heyetine tevdiyle davalı/birleşen dava davacısı elektrik dağıtım şirketinin davacı/ birleşen dava davalısı taraftan isteyebileceği bedelinin tespiti noktasında, Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği çerçevesinde hesaplamayı içerir, nedenlerini açıklayıcı ve özellikle tarafların itirazlarını karşılayacak, denetimine elverişli rapor alınmak suretiyle, hasıl olacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken; eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme ile yetersiz bilirkişi raporu benimsenerek yazılı şekilde hüküm tesisi doğru görülmemiştir.
\t Bu çerçevede, yukarıda belirtilen, kuşku ve duraksamaya yer olmayacak şekilde yargılamanın sonuçlandırılabilmesi için, gereken deliller toplanmaksızın ve değerlendirmeler yapılmaksızın karar verilmiş olduğu belirgin olup, açıklanan eksiklikler ikmal edilerek sonuca ulaşılması için 6100 sayılı HMK’nin 353/1-a-6. maddesi uyarınca davacı ve davalı vekillerinin istinaf başvurularının kabul edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
\tHÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı;
\t1)Davacı ve davalı vekillerinin istinaf başvurularının kabulü ile, İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 29.12.2022 tarih ve 2021/453 Esas - 2022/1216 Karar sayılı kararının HMK'nin 353/1-a.6 maddesi uyarınca KALDIRILMASINA,
\t2)Açıklanan eksikliklerin giderilmesi amacıyla davanın yeniden görülmesi için dosyanın Mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,
\t3)Ödedikleri istinaf karar ve ilam harçlarının istekleri halinde davacıya ve davalıya iadesine
\t4)İstinaf kanun yolu yargılama giderlerinin, yeniden kurulacak hükümde gözetilmesine,
\t5)Artan istinaf gider avansının HMK’nin 333/1. maddesi uyarınca davacıya iadesine,
\tDava dosyası üzerinden yapılan inceleme sonucunda HMK’nin 362/1-g maddesi uyarınca KESİN olmak üzere 09/05/2024 tarihinde oy birliği ile karar verildi.