T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
43. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2021/282
KARAR NO: 2024/446
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL ANADOLU 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 14/10/2020
NUMARASI: 2018/684 Esas - 2020/593 Karar
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 26/03/2024
Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün davacı ve davalı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin 04/12/2017 tarihli ... numaralı 40.500,00-EURO bedelli fatura ve 06/04/2018 tarihli ... numaralı 17.820,00-EURO bedelli fatura ile davalı tarafa ... sattığını ve faturalarını davalıya teslim ettiğini, davalı şirketin, satın aldığı malları davacı müvekkil şirketin devir dilekçesi vermesi üzerine Halkalı Gümrük Müdürlüğünden bizzat çekerek teslim aldığını, ancak mal bedellerini davacı şirkete ödemediğini, sattığı malların bedelinin davalı tarafından ödenmemesi üzerine davalı şirket aleyhine İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını ve ödeme emrinin borçlu şirkete tebliğ edildiğini, ancak davalı şirketin ödeme emrine itiraz ettiğini ve icra takibinin durmasına sebebiyet verdiğini, haliyle davalının ödeme edimini yerine getirmeyerek davacı şirketin zarar görmesine sebep olduğunu ve mal bedelini ödemeyerek usul ve yasaya aykırı davrandığını belirterek açmış oldukları davanın kabulü ile davalının haksız itirazının iptali ile takibin devamına, davalı aleyhine %20'den aşağı olmamak kaydıyla icra inkar tazminatına hükmolunmasına karar verilmesini dava ve talep etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı şirket tarafından açılan iş bu davanın haksız ve kötü niyetli olduğunu, İstanbul Anadolu .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas numaralı takibe konu faturalara ilişkin davalı müvekkilinin herhangi bir borcunun bulunmadığını, sipariş edilen malların bedellerinin müvekkili firma tarafından ödendiğini, buna ilişkin banka dekontlarının mevcut olduğunu, akabinde davacı şirketin ... firmasının sahibi ... ile olan distribütörlük anlaşmasının sonlandığını, yeni distribütör davacı ... ile davalı firma arasında bu hususta mutabakat zaptı imzalandığını, davalı şirketin sipariş edilen dava konusu mallar karşılığında ... firmasına bedeli ödediğini, malların tesliminin davacı firma tarafından gerçekleştirildiğini, davanın konusunu teşkil eden takip konusu edilen faturalara ilişkin davalı firmanın herhangi bir borcunun bulunmadığını ve davacının kötü niyetli davranarak mükerrer ödeme talep ettiğini, malların tesliminde de kasıtlı olarak oldukça uzun gecikme ve aksaklıklar yaşatarak müvekkili şirketi müşterilerine karşı cezai şart ve tazminatlar ödemek durumunda bıraktığını ve müşteri kaybına yol açtığını belirterek davacının haksız davasının reddi ile kötü niyetli olarak takip başlatması ve dava konusu mal bedellerini tekrar talep ettiği hususunun da göz önüne alınarak takip konusu alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI: İstinaf incelemesine konu kararı veren ilk derece Mahkemesince eldeki dava hakkında yapılan yargılama sonunda, \"...davalı ile davacı şirket arasında ticari ilişkinin mevcut bulunduğu, davalı şirketin dava dışı ... Ltd. Şti. firmasının sahibi ... ile olan distribütörlük anlaşmasının sonlanması neticesi yeni distribütör davacı ... ile davalı firma arasında imzalanan mutabakat uyarınca davacı şirketin sipariş edilen dava konusu malları teslim ettiği, ancak davalının bu malları teslim almasına rağmen bedelini eski dava dışı ... firmasına ödediğinden bahisle mükerrer ödeme yapmasının mümkün olamayacağını belirterek ödemeyi gerçekleştirmeyeceğini ifade etmiş ise de; toplanan deliller kapsamında davalı yanın ödeme iddiasını ispat edemediği, ödeme iddiasına ilişkin olarak incelenmesine karar verilen ticari defter ve kayıtlarında da iş bu eldeki davanın açıldığı 13.07.2018 tarihi itibariyle ödemeye ilişkin bilginin davalı şirketin kayıtlarında mevcut bulunmadığı, tüm borcunu ifa ettiğini iddia eden davalı üzerinde ispat yükünün olduğu, ancak davalının bu hususu da ispat edemediği, nihayetinde davacının davalıdan, takip tarihi itibariyle, 58.320,00 Euro alacağının bulunduğu yönünde kanaate varılmış, davalı yanın dava tarihinden sonra yapmış olduğu 50.400,00 Euro'luk ödemenin takip dosyasının infazında nazara alınması gerektiği de göz önüne alınarak, davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir. Bu doğrultuda; İstanbul Anadolu .... İcra Müdürlüğünün ... E sayılı dosyasına davalı yanca yapılan itirazın iptaline, takibin devamına, kabul edilen alacak likit ve itiraz haksız bulunduğundan 58.320,00 EURO alacağın 18/05/2018 takip tarihine göre belirlenecek Türk Lirası üzerinden ve takdiren %20'si oranında hesaplanacak icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, davanın kabulüne\" karar verilmiştir. Bu karara karşı davacı ve davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; İstanbul Anadolu 5.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2018/634 E. 2020/593 K. Sayılı 14/10/2020 tarihli kararı esas açısından usul ve yasaya uygun bir karar olduğunu, kararın sadece tarafına hükmedilen vekalet ücreti konusunda hatası söz konusu olduğunu, davalı yan icra takibine itiraz ettiğini ve davaya sebebiyet verdiğini, davada harç ve giderler yapılmasına neden olduğunu, bu sebeple davalı aleyhine davaya sebebiyet vermesi ve dava açıldıktan sonra dava konusu bedelin bir kısmını ödemesi ve bakiyesinin ödenmemesi sebebiyle dava değeri üzerinden Avukatlık vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken bunun yapılmaması usul ve yasaya aykırı olduğunu, istinaf başvurusunun kabulüne, İstanbul Anadolu 5.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2018/634 E. 2020/593 K. Sayılı 14/10/2020 tarihli kararının istinaf incelemesi neticesinde kaldırılmasını ve mahkeme kararının bozulmasına karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir. Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkil şirketin davacı şirkete herhangi bir borcu bulunmadığını, müvekkil şirket davacı şirketin de imzaladığı mutabakat zaptı ile birlikte 29.11.2017 tarihinde borcunu dava dışı ... firmasına naklettiğini, mahkemece dava konusu uyuşmazlığı, aşağıdaki gibi doğru tespit etmiş olmasına rağmen uyuşmazlığın çözümüne yönelik hiçbir hukuki değerlendirmede bulunmadığını, taraflar arasında imzalanan virman sözleşmesi ve yine dosyada mübrez e-postalar taraflar arasındaki ödeme mutabakatını ispat ettiğini, anılan mutabakat zaptı borcun nakli niteliğinde olduğunu, nitekim bilirkişi tarafından da söz konusu belgenin virman olduğu tespit edildiğini, dosya kapsamında alınan bilirkişi raporunun hükme esas alınması kabul edilemediğini, söz konusu raporda her ne kadar taraflara ait ticari defter ve kayıtlar ile dosyada mübrez mutabakat zaptı ve diğer belgelere yönelik doğru tespitler yapılmışsa da nedense sonuç bölümünde alakasız bir şekilde hukuki değerlendirmelerde bulunularak davacı lehine sonuca varıldığını, mahkemeye sunulan bilgiler ışığında söz konusu bilirkişi raporunun bu haliyle hükme esas alınmasının kabul edilemeyeceği anlaşılacağını, mahkemenin vermiş olduğu karar, davası kabul edilen davacı şirketi dahi şaşırttığını, akıl tutulması mahiyetindeki mahkeme kararının tümüne itiraz etmekle beraber hakim heyetinin değişmiş olması nedeniyle dosyanın okunup tüm detaylarıyla ele alınmadığını, gerekçeli kararın kendi içerisinde çelişkiler barındırdığını, kararın eksik incelemeye dayalı olduğunu ve verilen kararın tümden bozulması gerektiğini, tüm dava ve şikayet haklarının saklı tutulmak kaydıyla mahkeme tarafından istinaf başvurusu nedeniyle tehiri icra kararı verilmesini, İstanbul Anadolu 5.Asliye Ticaret Mahkemesi 2018/684 E. 2020/593 K. Sayılı ilamının bozularak kaldırılmasını ve davanın reddine ve kötü niyet tazminatına hükmedilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasını talep ve istinaf etmiştir.
GEREKÇE: Dava, ticari satım sözleşmesinden kaynaklanan fatura alacağının tahsili istemiyle başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali davasıdır.İlk derece mahkemesince dosyaya toplanan deliller ve bilirkişi raporu esas alınarak davanın kabulüne karar verilmiş, karara karşı davacı ve davalı vekili tarafından yukarda yazılı sebepler ile istinaf başvurusunda bulunulmuştur. İstinafa gelen uyuşmazlık temelde, 29/11/2017 tarihli\" .... Tic. Ld.Şti ve ... Ltd.Şti Cari Hesaplar Virman\" başlıklı belgenin hukuki niteliği, bu belge ile davalının borcunun ödenmiş sayılıp sayılmadığı, davacı yararına hükmedilen vekalet ücretinin eksik takdir edilip edilmediği noktalarındadır.Davacı takip alacaklısı tarafından, davalı hakkında İstanbul Anadolu .... İcra Dairesinin ... takip dosyası ile 2 adet faturaya dayanılarak ve takip talebine fatura örnekleri de eklenerek toplam 58.320 Euro alacağın tahsili istemiyle takip başlatıldığı, davalın borca itirazı üzerine takibin durduğu ve süreside itirazın iptaline ilişkin iş bu davanın açıldığı görülmektedir.Davalı tarafça dava dışı ... Tic.ltd. Şti'nden 1440 adet fren balatası siparişi verilerek bedeli olan 58.320 Euronun bu firmaya ödendiği, takip konusu faturaya dayanan emtianın ise davacı şirket tarafından davalıya teslim edilip faturalandırıldığı uyuşmazlık konusu değildir. Uyuşmazlığın kaynağı 29/11/2017 tarihli \"Cari Hesaplar Virman\" belgesi ile borcun ödenmiş sayılıp sayılmadığı noktasındadır. Davacı davalı ve dava dışı ...şirketi arasında takip konusu faturaya dayanak mal alış verişi konusunda 3 lü bir ilişkinin kurulduğu anlaşılmaktadır. Davalı taraf sipariş konusu malların Türkiye distribütörünün önceden dava dışı ... iken daha sonra davacının distribütör olması nedeniyle emtianın davacıdan temin edilebilecek olması nedeniyle bu ilişkinin kurulduğunu belirtmektedir. Yine dava tarihinden sonra 13/07/2018 tarihinde 50.400 Euro alacak kısmının davacıya ödendiği hususu da uyuşmazlık konusu değildir. Davacı, davalı ve dava dışı ... Ltd.Şti.' nin imzalarını taşıyan 9/11/2017 tarihli \".... Tic. Ld.Şti ve ... Ltd.Şti Cari Hesaplar Virman\" adlı belge incelendiğinde “... vergi numaralı ....Ltd.Şti. Firmasının, ...vergi kimlik numaralı ....Ltd.Şti. firmasındaki 58.320,00.Euro’luk alacak bakiyesinin ....vergi kimlik numaralı ....Tic.Ltd.Şti.nin cari hesabına virman yapılmasını rica ederiz.” şeklinde kayıt bulunduğu görülmektedir. Bahsi geçen belgenin içeriği ve kullanılan ifadeler ile TBK 195-200 maddelerinde düzenlenen borcun üstlenilmesi mahiyetinde değildir. Taraflar arasındaki bu sözleşme TBK 555 vd. Maddelerinde düzenlenen havale niteliğindedir. TBK 555 maddesi \"Havale, havale edenin, kendi hesabına, para, kıymetli evrak ya da diğer bir mislî eşyayı havale alıcısına vermek üzere havale ödeyicisini; bunları kendi adına kabul etmek üzere havale alıcısını yetkili kıldığı bir hukuki işlemdir.\" şeklinde tanımlanmış, 556 maddesinde ise \"Havale, havale edenin havale alıcısına olan borcunun ifası amacıyla yapılıyorsa, bu borç ancak havale ödeyicisinin borcu ifa etmesiyle sona erer.\" düzenlemesini getirmiştir. Bu durumda davalının borcu ancak havale borçlusu olan dava dışı ...Ltd.Şti.'nin borcu ifa etmesiyle sana erecektir. Dava dışı şirketin havale konusu borcu ödediğine dair bir iddia ve delil dosyaya sunulmadığından davalı vekilinin bu yönlere ilişkin tüm istinaf sebeplerinin reddine karar vermek gerekmiştir. Davacının istinaf istemi yönünden yapılan değerlendirmede: Vekalet ücretinin dava tarihindeki kur üzerinden belirlenen dava değeri esas alınarak, karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT ye göre takdiri gerekir. Somut uyuşmazlıkta 58.320 Euro itirazın iptali isteminin dava tarihindeki kur üzerinden değeri 308.840 TL olarak belirlenmiş ve davacı tarafça da bu miktar üzerinden belirlenen peşin karar ve ilam harcı yatırılmıştır. 308.840,00 TL dava değeri üzerinden ilk derece mahkemesinin karar tarihi 14/10/2020'de yürürlükte bulunan AAÜT ye göre; 31.068,80 TL vekalet ücreti takdiri gerekirken 10.391,40 TL vekalet ücreti takdir edilmesi isabetli olmamıştır. Dairemiz kararında ise; dairemizce yeniden esas hakkında karar verildiğinden karar tarihimizde yürürlükte bulunan tarife üzerinden vekalet ücreti takdir edilmiştir. Yine davalıdan alınması gereken harç miktarı hatalı olarak hesaplanmıştır. Harç konusu kamu düzeninden olup kazanılmış hak oluşturmayıp aleyhe kaldırma yasağı kapsamında kalmadığından dava tarihindeki değer olan 308.840,00 TL üzerinden harç alınmasına karar verilmiştir. HMK'nın 355. Maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık ve istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda; davalının istinaf istemleri yerinde görülmediğinden reddine, davacı yararına takdir edilen vekalet ücreti isabetli görülmediğinden davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, yeniden yargılama yapılmasına gerek bulunmadığından Dairemizce esas hakkında yeniden karar verilmek suretiyle davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle:1-Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,2- Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ İLE; istinaf incelemesine konu İlk Derece Mahkemesi kararının HMK'nın 353(1)b-2 maddesi uyarınca KALDIRILMASINA,1-Davanın KABULÜ ile davalının İstanbul Anadolu .... İcra Müdürlüğü'nün ... E sayılı dosyasına yaptığı itirazın iptaline, takibin devamı ile davacı tarafından dava tarihinden sonra 13/08/2018 tarihli 50.400 Euro ödemenin infaz aşamasında icra müdürlüğünce dikkate alınmasına, 2-Kabul edilen alacak likit ve itiraz haksız görülüğünden 58.320 Euro alacağın 18/05/2018 takip tarihine hesaplanan 305.666,78 TL karşılığı üzerinden %20 oranında belirlenen 61.133,35 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 3- Alınması gerekli 21.096,86 karar ve ilam harcından peşin yatırılan 3.745,89 TL Mahsubu ile bakiye 17.350,97 TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına, 4-Davacı tarafından yapılan 35,90 TL başvuru harcı, 185,70 TL tebligat ve müzekkere gideri, 1.800,00-TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 2.021,60 TL yargılama giderinin davalı taraftan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine, 5-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden dairemiz karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T.'deki esaslara göre belirlenen 48.326,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 6-Taraflarca dosyaya yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde Hukuk Muhakemeleri Kanununun 333.maddesi uyarınca ilgili tarafa iadesine, 10-İstinaf Yargılamasına İlişkin Olarak;a-Davacı vekilince yatırılan istinaf karar harcının istemi halinde kendisine iadesine,b-Davalı tarafından başvuru sırasında yatırılan 9.326,40 TL harcın alınması gerekli 21.096,86 TL harçtan mahsubu ile eksik 11.770,46 TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına, c-Davacı tarafça istinaf aşamasında yapılan istinaf başvuru harcı 148,60 TL, posta ve tebligat gideri 70,50 TL olmak üzere toplam 219,10 TL yargılama masrafının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, d-Davalı tarafından istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,4-Kararın, HMK'nın 359/4 maddesi uyarınca Dairemiz Yazı İşleri Müdürlüğünce taraflara resen tebliğine,Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2(iki) hafta içerisinde Yargıtay'a temyiz yasa yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi. 26/03/2024