T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
14. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2021/767
KARAR NO: 2024/747
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 20/01/2021
NUMARASI: 2018/66 E. - 2021/42 K.
DAVANIN KONUSU: Alacak (Yetkili Satıcılık, Cari Hesap Sözleşmesi Kaynaklı)
Taraflar arasındaki alacak davasının ilk derece mahkemesince yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerle davanın kabulüne dair verilen karara karşı, davalılar vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine Dairemize gönderilmiş olan dava dosyası incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; davacı ile davalılardan ... Tic San Tic Ltd Şti arasında yetkili satıcılık sözleşmesinin akdedildiğini, davalı şirket ile davacı arasında işbu sözleşmeye kurulan cari hesap sözleşmesinin mevcut olduğunu, davalı şirketin cari hesap sözleşmesine göre davacıya borcu olup, diğer davalıların da bu borca ipotek limitleri oranında kefil olduklarını, maliki bulundukları taşınmazlar üzerinde davalılardan ... 1.dereceden 60.000TL, ikinci dereceden 100.000TL olmak üzere toplam 160.000TL, ... 1.derecede 175.000TL, ... 1.derecede 150.000TL limit ipoteği tesis edildiğini ve aynı zamanda bu tutarları müşterek borçlu ve müteselsil kefil sıfatıyla ödemeyi taahhüt ettiklerini, borçluların davacıya olan borçlarını ödememeleri nedeniyle hesabın kat edilerek davalılara keşide edildiğini, asıl borçlu davalı şirketten borcun tahsili amacıyla İstanbul ....İcra Müdürlüğünün ... esas ve İstanbul ....İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyaları ile icra takibi yapıldığını ama borcun tahsilinin mümkün olmadığını, icra takip dosyaları ile tahsilde tekerrür etmemek kaydıyla borcun ipotek borçlularından tahsili amacıyla bu davayı açtıklarını, davalılara ihtarname gönderildiğini, bugüne kadar hiçbir ödeme yapmadıklarını, davalı şirketin 09/03/2016 tarihi itibariyle 346.981,40TL alacaklı olduğunu, bu alacağın ihtarname tebliğ tarihi olan 14/03/2016 tarihinden itibaren başlayan ticari temerrüt faiziyle birlikte davalı ... 1.derecede 60.000TL, 2.derecede 100.000TL toplamda 160.000TL, ... 175.000TL, ... 150.000TL ipotek limiti ile sınırlı olmak kaydıyla davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili, savunmasında özetle; davalı şirket ile davacı arasında satıcılık sözleşmesinin bulunduğunu, ancak davalı şirket ile davacı arasında TTK m.89 ve takip eden maddeleri doğrultusunda yazılı biçimde cari hesap sözleşmesi bulunmadığını ve imzalanmadığını, alacaklıyla aralarında satıcılık sözleşmesi bulunduğunu, davacı tarafça ilk olarak İstanbul ...İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı icra takibi ile 22/02/2016 vade ve 350.000TL bedelli malen kaydı içeren bononun davalılar aleyhine takibe konu edildiğini, söz konusu bononun metninde ifade edildiği gibi malen kaydıyla verilirken kayıtsız şartsız bir borç için verilmiş olmayıp satıcılık sözleşmesinin teminatı olarak alacaklıya teslim edildiğini, bu nedenle taraflarınca İstanbul 16.İcra Hukuk Mahkemesinin 2016/163 esas sayılı dosyasında dava açıldığını, ancak davanın 28/06/2016 tarihinde reddedildiğini, yine bahsi geçen dava devam ederken bu kez davacı tarafından 18/04/2016 tarihinde İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası ile ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile takibe geçildiğini, bahsi geçen takibe karşı icra emrinin iptali talebiyle dava açıldığını, İstanbul 15.İcra Hukuk Mahkemesinin 2016/749 esas sayılı dosyasından verilen karar ile şikayetin kabulü ile icra emrinin iptaline karar verildiğini, bu kez aynı icra müdürlüğünün 2016/2165 esas sayılı dosyasında 15/06/2017 tarihli ödeme emrinin gönderildiğini, ödeme emrine süresi içinde itiraz edilerek takibin durduğunu, satıcılık sözleşmesinin tarafı davalı şirketin ticari defter kayıtlarına göre davacı tarafından talep edilen ana para borcu ile uyum sağlamadığından ihtarname ile itiraz edildiğini, davacının davasının usul ve yasaya aykırı olduğunu savunarak, davanın reddini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; \"...davacı ile davalı ... Tic Ltd Şti arasında 03/06/2011 tarihinde ... Yetkili Satıcılık Sözleşmesinin imzalandığı, ... Yetkili Satıcılık Sözleşmesinin incelenmesinde, sözleşmenin konusunun yetkili satıcı tarafından ... markasının ününe yakışır bir şekilde, ... tarafından dağıtımı yapılan ürünlerin tüketiciye sunumu olduğu, Sözleşmenin 5.Maddesi \"Cari Hesap Sözleşmesi\" başlıklı kısmında ise, işbu yetkili satıcılık sözleşmesi ile yetkili satıcı ile ... arasında TTK 87 ve devamı maddelerine uygun cari hesap sözleşmesinin kurulduğu, sözleşmenin 3.ve 4.sayfasında Madde 5 Cari Hesap Sözleşmesinin \"e\" bendinde alacağı mallar için teminat verilmesinin hüküm altına alındığı, taraflar arasındaki uyuşmazlığın taraflar arasında akdedilen yetkili satıcılık sözleşmesi uyarınca davacının davalı ... Ltd Şti'den olan alacağının davalı şirketten ve ipotek borçluları davalılardan tahsili noktasında toplandığı tespit edilmiştir. İpotek, kişisel bir alacağın teminat altına alınması amacını güden ve bir taşınmaz değerinden alacaklının alacağını elde etmesini sağlayan sınırlı bir ayni haktır. İpotek tesis için rehnedilecek taşınmaz maliki ile alacaklı arasında bir anlaşmanın olması, Türk Medeni Kanunun 856.maddesi uyarınca da bunun tapu siciline tescil edilmesi gerekir. Medeni Kanunun 881.maddesine göre, halen mevcut olan veya henüz doğmamış olmakla beraber doğması kesin veya olası bulunan herhangi bir alacak, ipotekle güvence altına alınabilir. Taraflar arasındaki sözleşmenin 3.ve 4.sayfasında Madde 5 Cari Hesap Sözleşmesinin \"e\" bendinde alacağı mallar için teminat verilmesinin hüküm altına alındığı ve davalılar vekilinin davaya cevap dilekçesinde ipoteğin, ... Ltd Şti'nin alacağı malların teminatı için verildiğinin kabul edildiği, Merkezi İstanbulda bulunan davacının davalı şirketten satın aldığı ve bundan böyle satın alacağı emtia ve taraflar arasındaki yetkili satıcılık sözleşmesinden kaynaklanan reklam, dekorasyon ve cezai şart nedeniyle davacının merkez ve şubelerinden borçlandığı ve bundan böyle borçlanacağı meblağlar olarak, davalı ...'e 13/10/2003 tarihli ... yevmiye numaralı resmi senet ile birinci dereceden 60.000TL ve 24/06/2008 tarih ve ... yevmiye numaralı resmi senet ile ikinci dereceden 100.000TL olmak üzere toplam 160.000,00TL, davalı ...'e 19/11/2009 tarih ve ... yevmiye numaralı resmi senet ile birinci dereceden 175.000TL, davalı ... 10/10/2013 tarih ... yevmiye numaralı resmi senet ile birinci dereceden 150.000TL ipotek tesis edildiği, bu bağlamda ipotek maliklerinin davalı şirketin doğmuş yada doğacak borçlarından ipotek limitleri ile sorumlu oldukları, mahkememizce yaptırılan bilirkişi incelemesi sonucu tanzim olunan ve mahkememizce de kabul gören bilirkişi raporlarına göre; davacının davalı şirketten icra takip tarihi ve dava tarihi itibariyle 346.981,40TL alacaklı olduğu, taraflar arasında imzalanan yetkili satıcılık sözleşmesi ve cari hesap sözleşmesi hükümlerine göre, ipotek borçluları olan davalıların ise ipotek tesis tutarları kadar yani ... 1.dereceden 60.000TL ve 2.Dereceden 100.000TL olmak üzere toplam 160.000TL, ... 175.000,00TL, ... 150.000,00TL ile borçtan sorumlu oldukları, kanaatine varılmakla, davacının davasının kabulü ile, 346.981,40TL'nin temerrüt tarihi olan 16/03/2016 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan tahsilde mükerrer olmamak şartıyla ve ipotek malikleri davalılar ... , ... ve ... kendi ipotek limitleri ile sınırlı olmak ve kendi temerrütleri nedeniyle 16/03/2016 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsili ile davacıya verilmesine karar vermek gerekmiş.... \" gerekçesiyle davanın kabulü ile 346.981,40 TL'nin temerrüt tarihi olan 16/03/2016 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan tahsilde mükerrer olmamak şartıyla ve ipotek malikleri davalılar ... ... ve ... kendi ipotek limitleri ile sınırlı olmak ve kendi temerrütleri nedeniyle 16/03/2016 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsili ile davacıya verilmesine (asıl borçlu ... Tic. Ltd. Şti borcun tamamından ipotek borçlusu ... 1. Derecede 60.000,00 TL 2. Derecede 100.000,00 TL olmak üzere toplam 160.000,00 TL ve kendi temerrütü nedeniyle 16/03/2016 tarihinde itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte, ipotek maliki ... 1. derecede 175.000,00 TL ve kendi temerrütü nedeniyle 16/03/2016 tarihinde itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte, ipotek maliki ... 1. derecede 150.000,00 TL ve kendi temerrütü nedeniyle 16/03/2016 tarihinde itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte, sorumludur), karar verilmiştir. Bu karara karşı, davalılar vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ Davalılar vekili, istinaf başvuru dilekçesinde özetle; Davanın bir alacak davası veya tespit davası olduğunu, yetki kuralları gereğince yetkisiz mahkemede davanın görüldüğünü, yetkili mahkemenin Samsun Mahkemeleri olduğunu, davacının ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla alacağını tahsil olanağı bulunduğundan güncel bir yararının bulunmadığını, davanın dava şartı yokluğundan reddi gerektiğini, müvekkili şirket ile davalı arasında satıcılık sözleşmesinin bulunduğunu, ancak yazılı bir cari hesap sözleşmesinin bulunmadığını, mahkemenin cari hesap sözleşmesi kabulünün yerinde olmadığını, davacı tarafça bonoya dayanan icra takibi başlatıldığını, ayrıca ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla takip başlatıldığını, alacağın tahsili için açılan bu davanın itirazın iptali davası olarak görülüp karara bağlanamayacağını, davalılardan ipotek borçlusu olan şahısların müşterek borçlu müteselsil kefil olarak akit tablolarında gösterilen sıfata istinaden davacının ipotek limitlerindeki sınırı aşmak suretiyle amaçladığı kefil sorumluluğunun TBK'nın 20 vd maddelerindeki genel işlem kurallarına aykırı ve yazılmamış sayılması gereken emredici kurallar olduğunu, ayrıca kefalet sözleşmesinde el yazılı sorumluluğun bulunmadığını, faizden sorumlu tutulmalarının kanuna aykırı olduğunu iddia ederek, kararın kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE Dava, yetkili satıcılık sözleşmesi kapsamında cari hesap alacağının tahsili istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda davanın kabulüne karar verilmiş; bu karara karşı, davalılar vekili yasal süresi içinde istinaf başvurusunda bulunulmuştur.İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülmüş olan istinaf nedenleriyle ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.Taraflar arasında, davacı ve davalı şirket arasındaki yetkili satıcılık sözleşmesinin varlığı, davalı gerçek kişilerin ipotek tesis edilen taşınmazların maliki olduğu konusunda herhangi bir uyuşmazlık mevcut değildir. Uyuşmazlık, davanın yetkili mahkemede açılıp açılmadığı, davalıların sorumlu olup olmadıkları, dava şartlarının mevcut olup olmadığı ile kararın usul ve yasaya uygun bulunup bulunmadığına ilişkindir.Dosya kapsamından, davacı şirket ile davalılardan .... Ltd Şirketi arasında 03.06.2011 tarihinde yetkili satıcılık sözleşmesinin kurulduğu, sözleşmede davalı şirketin yetkili satıcı olarak yer aldığı, sözleşmenin 18.maddesinde, İstanbul Mahkemelerinin ve İcra Dairelerinin tek yetkili yer olarak belirlendiği, sözleşmesinin konusunun 1.maddede, yetkili satıcı tarafından ... markasının ününe yakışır bir şekilde belirtilen sistem dahilinde listede belirtilen ... tarafından dağıtımı yapılan ürünlerin tüketiciye sunumu olarak belirtildiği, cari hesap sözleşmesinin 5.maddede düzenlendiği, davalı şirket tarafından davacı şirket adına 24.06.2008 tarihinde resmi senet ile birinci derecede ... taşınmaz hissesi üzerine ipotek tesis edildiği, ipotek senedinde 10 nolu meskenin tamamının ... adına kayıtlı iken davacı şirketin ticaretiyle iştigal eden davalı şirketin satın aldığı ve bundan böyle satın alacağı emtia ve taraflar arasındaki sözleşmeden kaynaklanan reklam-dekorasyon ve cezai şart nedeniyle davacı şirkete borçlandığı ve bundan böyle borçlanacağı meblağın 100.000,00 TL'lik kısmına müşterek borçlu müteselsil kefil olduğu, davacı şirketin ticari defterlerinin tek taraflı delil kabul edildiği hususlarına yer verildiği, 13.10.2003 tarihli ipotek belgesinde ise Samsun merkezde bulunan ... parsel numaralı taşınmazdaki 10 nolu mesken için davalılardan ... tarafından ipotek tesis edildiği, ipotek bedelinin birinci derecede ve 60.000.000,00 TL olduğu, 10.10.2013 tarihli ipotek belgesi ile davalılardan borçlu ... tarafından Samsun ili Atakum ilçesindeki mevcut parseldeki bağımsız mesken yönünden 150.000,00 TL bedelli ipotek tesis edildiği, ipotek sözleşmelerinin tamamının davalılardan şirket yararına gerçekleştirilmiş olduğu, davacı şirket tarafından davalılara Bakırköy ... Noterliğinde düzenlenen 09.03.2016 tarihli ihtarnamenin keşide edildiği, ihtarnamede satıcılık sözleşmesinin davalı şirket ile mevcut olduğu, sözleşmede ifade edilen cari hesap mukavelesi gereğince müvekkili şirkete borçlu olduğu belirtilerek, borcuna karşılık davalı gerçek kişilerin maliki oldukları gayrimenkulle ilgili olarak tesis edilen ipotekler ve ipotek bedelleri ile borcun üstlenildiği ayrı ayrı belirtilmek suretiyle, ana para olarak 346.981,40 TL'nin %5 vade farkı ile ödenmesi, ipotekli taşınmazların satılarak paraya çevrileceğine dair hususlara yer verildiği, davalılar tarafından Samsun ... Noterliğinde düzenlenen 17.03.2016 tarihli cevabı ihtarname ile taraflar arasında TTK 89 vd maddeleri uyarınca yazılı cari hesap sözleşmesinin bulunmadığı, firma lehine gerçek kişiler tarafından teminat ipoteği verildiğinin doğru olduğu, ancak şirket lehine verilen teminat ipoteklerinin dışında bu şahıslar arasında kefalet sözleşmesinin imzalanmadığı, müşterek borçlu ve müteselsil kefil sıfatının kabul edilemeyeceği, ana borcun şirketin kayıtlarıyla uyumlu olmadığı hususlarının belirtildiği, davacı şirket tarafından davalılarla ilgili olarak İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında, ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla takip başlatıldığı, takip tarihinin 18.04.2016 olduğu, takip talebinde 346.981,40 TL asıl alacak ve ferileri toplamı olan 351.108,21 TL'nin tahsilinin talep edildiği, davalılar tarafından davacının başlatmış olduğu İstanbul .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile ilgili olarak İstanbul 15. İcra Hukuk Mahkemesinin 2016/749 Esas, 2017/367 Karar sayılı dosyasında, 29.04.2016 tarihli dilekçe ile şikayette bulundukları, mahkemenin 23.05.2017 tarihli kararı ile tüzel kişi alacaklının ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile ilamlı icra takibi yapmasının usulsüz olduğu, alacaklı tarafından sözü edilen maddelere dayanılarak ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla ilamlı icra takibi yapılmasının usulsüz olduğu belirtilerek şikayetin kabulü ile icra emrinin iptaline karar verildiği, davacı şirket tarafından bu defa 12.07.2017 tarihinde aynı alacakla ilgili olarak ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile icra takibi başlattığı, icra takip dosyasına davalı borçlular tarafından 24.07.2017 tarihinde itiraz edildiği, itiraz dilekçesinde, şirket hakkında başlatılan icra takibinin İİK 150/1 maddesine aykırı olduğu gerekçesiyle icra emrinin iptaline karar verildiği, takibin ilamlı takip olarak başlatıldığı hususlarının belirtildiği, davacı vekili tarafından icra takip dosyasına 25.12.2017 tarihli dilekçenin ibraz edilerek, tüm borçlulardan icra dosyasındaki alacak hakları baki kalmak kaydıyla feragat-vazgeçmek anlamına gelmemek üzere takibe konu alacak için dava açmak ya da yeniden icra takibi yapma hakkı baki kalmak kaydıyla feragat ettiklerini belirttiği ve 23.01.2018 tarihinde aynı alacaklı ilgili olarak iş bu davanın açılmış olduğu, asıl borçlu şirket hakkında İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... Esas ve İstanbul .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyalarında icra takiplerinin başlatılmış olduğu, takip konusunun kambiyo senetlerine ilişkin bulunduğu, ancak borcun tahsilinin mümkün olmadığı belirtilerek alacak talebinde bulunulduğu anlaşılmıştır. Mahkemece, taraf delileri celp ve ibraz edildikten sonra talimat yolu ile bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. 13.01.2020 tarihli talimat bilirkişi raporunda; davacı şirket ile davalı ... Ticaret Ltd.şti. arasında 03.06.2011 tarihinde ... Yetkili Satıcılık Sözleşmesi imzalandığı. sözleşmenin 3.ve 4.sayfasında madde 5-Cari Hesap Sözleşmesi, (e) bendinde alacağı mallar için teminat verilmesinin hüküm altına alındığının görüldüğü, davalılar vekilinin davaya yanıt dilekçesinde ipoteğin, ... Ltd.şti.nin alacağa malların teminatı için verildiğini kabul ettiği, davacı ... AŞ ile ... 03.06.2011 tarihinde ... Yetkili Satıcılık Sözleşmesi imzalandığı, sözleşmenin 3.ve 4.sayfasında madde 5-Cari Hesap Sözleşmesi incelendiğinde; yetkili satıcının, borçlarını vadesinde ödememesi halinde (ödemeye ilişkin verdiği kıymetli evraklardan herhangi birisinin karşılıksız çıkması veya protesto görmesi durumunda) ... tarafından cari hesabın kesileceği ve çıkan bakiyenin cari hesabın kesildiği tarihten itibaren aylık %5 vade farkı hesaplanarak cari hesaba ilave edileceği, ancak vade farkının cari hesaba ilave edilmemiş olmasının ...'nin bu hakkından vazgeçtiği anlamına gelmeyeceği, ...'in söz konusu vade farkını işbu sözleşmeye dayalı olarak her zaman isteyebileceği, faiz hesaplarının günlük hesaba göre adat usulü kullanılmak suretiyle hesap edileceği, gecikme faiz oranı ... tarafından yetkili satıcının mutabakatı aranmaksızın ve bildirimsiz olarak değiştirilebileceği, ayrıca yetkili satıcı tarafından ... verilen her türlü senetlerden (kambiyo senetleri ve yazılı ödeme taahhütleri) birinin gününde ödenmediği halinde diğer senetlerin de muaccel hale gelmiş olacağı, yetkili satıcının ... tarafından cari hesabın katine bağlı olarak kendisi aleyhine teminatsız olarak ihtiyati haciz kararı alabileceğini peşinen kabul ettiği, yetkili satıcının iş bu sözleşmenin yürürlüğe girebilmesi için gerekli görülen teminatların ... tarafından talep edilen miktar, cins ve şekilde vermek zorunda olduğu, zira teminat verme zorunluluğunun sözleşmenin vazgeçilemeyecek kurucu unsurlarından olduğu, ... sözleşmenin devamı süresince gerekli gördüğü takdirde ilave teminatlar da isteyebileceği, yetkili satıcının vereceği teminata ait yapacağı tüm masrafları ödemekle yükümlü olduğu, bu tür harcamaları için ... hiçbir şekilde talepte bulunamadığı, teminatların süresinde ya da hiç verilmez veya istenilen şekilde verilmez ise ...; sözleşmeyi hiç bir ihtar ve ihbara gerek kalmaksızın tek taraflı olarak feshedebileceği gibi, sözleşmeyi feshetmemekle birlikte istenilen teminatlar verilene kadar yetkili satıcıya kredi açıp açmamakta ve sipariş kabul edip etmemekte serbest olacağı gibi hükümlerinin bulunduğunun görüldüğü, taraflar arasında 2015 ve 2016 inceleme dönemlerinde ticari bir ilişkinin var olduğu, davacı yana ait 2015-2016 dönemlerine ait resmi defter kayıtlarından oluşan muavin dökümü incelendiğinde; 04.03.2016 tarihi itibariyle davacının, davalıdan 346.981,40 TL alacaklı olduğu; ayrıca, davacının icra takip ve dava tarihi itibariyle; asıl borçlu şirket davalı ...Ltd. Şti.'nden 346.981,40 TL alacaklı olduğu; ipotek borçlularından İpotek tesis tutarları kadar yani; ... 160.000,00.-TL; ... 175.000,00.-TL; ... 150.000,00.-TL; alacaklı olduğunun görüldüğü, davacının takip talebinden önce asıl borçlu şirket davalı ...Ltd. Şti.'nden takip öncesi işlemiş faiz olarak 2.994,50 TL talep edebileceği; söz konusu takip öncesi faizden ipotek maliklerinin sorumlu olmadıkları; davacının takip talebinden sonra asıl borçlu şirket davalı ...Ltd. Şti.'nden takip sonrası faiz olarak 61.615,34.-TL talep edebileceği; söz konusu takip sonrası faizden ipotek maliklerinin sorumlu olmadıkları; davacı şirketin, ....Ltd. Şti.'nden asıl alacak miktarının 346.981,40.-TL olması; yani ipotek borçlularının tesis ettikleri ipotek tutarlarından yüksek olması nedeniyle; ipotek borçlularının, verdikleri ipotek tutarlarına faiz hesaplanmadığı belirtilmiştir. 13.01.2020 tarihli talimat bilirkişi raporunda; davalı tarafın 2015-2016 yıllarına ait resmi defterlerinin ellerinde olmadığını bildirdikleri ve defter ile belgeler üzerinde inceleme yapılamadığı, davacı şirketin ticari defter ve belgeleri üzerinde yapılan inceleme neticesinde davalı şirketten takip tarihi itibariyle 346.981,40 TL alacaklı olduğu, ayrıca davacı şirketin, ipotek borçlularından, alacağının; ... tarafından; 13.,10.2013 tarih ... yevmiye numaralı resmi senetteki ipotek miktarının borçlandığı ve bundan böyle borçlanacağı meblağın 60.000.000,00 TL kısmına müşterek borçlu ve müteselsil kefil olarak” ipotek tesis ettiği, 24.06.2008 tarihli ... yevmiye numaralı resmi senetteki ipotek miktarının “borçlandığı ve bundan böyle borçlanacağı meblağın 100.000,00 TL'lik kısmına müşterek borçlu ve müteselsil kefil olarak ikinci derecede ipotek tesis edildiği, ... tarafından; 19.11.2009 tarih ... yevmiye numaralı senetteki ipotek miktarının “borçlandığı ve bundan böyle borçlanacağı meblağın 175.000,00 TL'lik kısmına müşterek borçlu ve müteselsil kefil olarak, fekki .... tarafından bildirilinceye kadar 1.derecede, faizsiz ve serbest dereceden istifade etmek üzere ipotek tesis ettiği, ... tarafından 10.10.2013 tarih ... yevmiye numaralı resmi senetteki ipotek miktarının “borçlandığı ve bundan böyle borçlanacağı meblağın 150.000 TL'lik kısmına müşterek borçlu ve müteselsil kefil olarak, fekki ... tarafından bildirilinceye kadar 1.derecede, faizsiz ve serbest dereceden istifade etmek üzere ipotek tesis ettiğinin görüldüğünü, davacı şirketin davalı şirketten asıl alacak miktarının 346.981,40 TL olması yani ipotek borçlularının tesis ettikleri ipotek tutarlarından yüksek olması nedeniyle ipotek borçlularının verdikleri ipotek tutarlarına faiz hesaplanmadığı, dava dosyasında davacı yandan davaya konu T.C. İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı icra takip dosyası ile; davacı şirket tarafından borçlular 1- .... Ltd. Şti, 2- ... 3-... 4- ... aleyhine 15.04.2016 tarihinde başlatılan 6 örnek icra emirli icra takibinde 346.981,40.-TL asıl alacak + 3.542,10.TL Faiz (Reeskont avans 11.03.2016-15.04.2016)-584,71.TL protesto masrafı = 351.108,21.-TL olduğunun görüldüğü, ayrıca davacının icra takip ve dava tarihi itibariyle; asıl borçlu şirket davalı ....Ltd. Şti.'nden 346.981,40 TL alacaklı olduğu; ipotek borçlularından İpotek tesis tutarları kadar yani; ... 160.000,00 TL; ... 175.000,00.-TL; ... 150.000,00.-TL; alacaklı olduğunun görüldüğü, davacının takip talebinden önce asıl borçlu şirket davalı ...Ltd. Şti.'nden takip öncesi işlemiş faiz olarak 2.994,50 TL talep edebileceği; söz konusu takip öncesi faizden ipotek maliklerinin sorumlu olmadıkları, davacının takip talebinden sonra asıl borçlu şirket davalı ...Ltd. Şti.'nden takip sonrası faiz olarak 61.615,34 TL talep edebileceği; söz konusu takip sonrası faizden ipotek maliklerinin sorumlu olmadıkları; davacı şirketin, ...Ltd. Şti.'nden asıl alacak miktarının 346.981,40.-TL olması; yani ipotek borçlularının tesis ettikleri ipotek tutarlarından yüksek olması nedeniyle; ipotek borçlularının verdikleri ipotek tutarlarına faiz hesaplanmadığı, ilgili mevzuat gereği; davacı ...A.ş.'nin 2015 - 2016 yılları inceleme döneminde e-defter tuttuğu, 01/2015 - 12/2015 ile 01/2016 - 12/2016 dönemlerine ait tutulan yevmiye defteri ve Defter-i Kebirin E-Defter Beratların incelendiği, oluşturma tarihlerinin yasal süresi içinde yapıldığı, taraflar arasında 2015 ve 2016 inceleme dönemlerinde ticari bir ilişkinin var olduğu, davacı yana ait 2015-2016 dönemlerine ait resmi defter kayıtlarından oluşan muavin dökümü incelendiğinde; 04.03.2016 tarihi itibariyle davacının, davalıdan 346.981,40 TL alacaklı olduğu belirtilmiştir. Davacı vekili, davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir. Davalılar vekili tarafından bilirkişi raporuna karşı beyan dilekçesinde; raporda, dosyadaki belgeleri ve iddiaların dizin halinde yazıldığını, bilirkişinin görev tanımının ara kararda belirtildiğini, bu konuda raporda incelemenin tespit edilmediğini, eksik ve denetime elverişsiz olduğunu, ipoteklerin teminat ipoteği olup miktar ile sınırlı olduğunu belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Mahkemece, yukarıda yer verilen gerekçelere istinaden bilirkişi raporuna göre davanın kabulüne karar verilmiştir. Kararda, tahsilde mükerrer olmamak şartı belirtilmiştir. Davalılar cevap dilekçelerinde; yetkili mahkemenin davalıların ikametgahı mahkemesi olduğunu, davalıların ikametgahlarının Samsun ilinde bulunduğu belirtilerek Samsun Mahkemelerinin yetkili olması nedeniyle yetkisizlik kararı verilmesini talep etmişlerdir. Taraflar arasında düzenlenen sözleşmenin 18.maddesinde, İstanbul Merkez Mahkemelerinin ve icra dairelerinin yetkili olduğu belirlenmiştir. Ayrıca gerçek kişiler adına düzenlenen ipotek belgesi ve resmi senette de yetkili mahkemenin düzenlenmiş olduğu anlaşılmaktadır. Her ne kadar HMK'nın 17.maddesinde, yetki sözleşmesinin tacirler veya kamu tüzel kişileri arasındaki uyuşmazlıklar hakkında düzenleneceği belirtilmiş ise de ipotek veren davalı gerçek kişiler davalı borçlu şirketle ile birlikte aynı borçtan müştereken müteselsilen sorumlu olduklarından, HMK 7.maddesi gereğince aynı yer mahkemesinin yetkili olarak kabulü ile işin esası hakkında karar verilmiş olmasında bir isabetsizlik görülmemiştir. Taraf şirketler arasında imzalanan yetkili satıcılık sözleşmesini varlığı ve madde içerikleri konusunda herhangi bir uyuşmazlık mevcut değildir. Talimat bilirkişi raporlarında da belirtilmiş olduğu üzere usul ve yasaya uygun olarak düzenlenen davacı şirketin ticari ve defter ve kayıtlarına göre sözleşmenin 5.maddesi kapsamında düzenlenen cari hesap sözleşmesi anlamında davacı alacaklının alacağının olduğu tespit edilmiştir. Davalıların tarafların arasında cari hesap sözleşmesinin bulunmadığına yönelik iddiaları, sözleşmenin açık hükmü karşısında yerinde görülmemiştir. Diğer taraftan kefillerin sorumlulukları yalnızca ipotek senedindeki bedelle sınırlı olarak kabul edilmiştir. Bu sebeple de davalı ipotek borçlularının teminat ipoteği olduğuna yönelik ve tüm borçtan sorumlu olamayacaklarına yönelik savunmaları yerinde görülmemiştir. Mahkeme hükmünde açıkça asıl borçlu ile ipotek borçlusu davalıların sorumlulukları ve sorumluluk miktarları belirtilmiştir. İpotek TMK 881. madde ve devamında düzenlenmiştir. TBK 881 maddede, halen mevcut olan veya henüz doğmamış olmakla beraber doğması kesin veya olası bulunan herhangi bir alacağın ipotekle güvence altına alınabileceği, ipoteğe konu olacak taşınmazın, borçlunun mülkiyetinde bulunmasının gerekmeyeceği belirtilmiştir. TBK'nın 887 maddesinde ise ödeme istemi başlığı ile ipotekle taşınmazın malikinin borçtan şahsen sorumlu olmaması halinde alacaklının ödeme isteminin ona karşı etkili olmasının bu istemin hem borçluya hem de kendisine karşı yapılmış olmasına bağlı olduğuna yer verilmiştir. Somut olayda, davalı gerçek kişilerden ... davalı şirketin ortaklarından olmakla birlikte gerçek kişi taşınmaz malikleri sözleşme gereğince borçtan şahsen sorumlu değildirler. Bu sebeple davacı alacaklı tarafça hem sözleşmenin tarafı borçlu şirkete ve hem de ipotekli taşınmaz maliklerine karşı iş bu davanın açılmasında ve verilen kararda bir isabetlik görülmemiştir. Açıklanan bu gerekçelerle, HMK'nın 353/1.b.1 maddesi uyarınca dosya üzerinden yapılan istinaf incelemesi sonucunda, davalılar vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine dair aşağıdaki hüküm verilmiştir.
HÜKÜM: Açıklanan bu gerekçelerle;1-HMK'nın 353/1.b.1 maddesi uyarınca, davalılar vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine,2-Davalılar tarafından yatırılan istinaf başvuru ve peşin karar harçlarının Hazineye gelir kaydına; bakiye 17.766,72 TL nispi istinaf karar harcının davalılardan tahsiline,3-Davalılar tarafından yapılan kanun yolu giderlerinin davalılar üzerinde bırakılmasına,4-Gerekçeli kararın ilk derece mahkemesince taraf vekillerine tebliğine,5-Dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine dair;HMK'nın 353.1.b.1 maddesi uyarınca dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, 09.05.2024 tarihinde, oybirliğiyle ve kesin olarak karar verildi.