T.C. ADANA BAM 9. HUKUK DAİRESİ
T.C.
ADANA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
9. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO\t: 2024/134
KARAR NO\t: 2024/700
KARAR TARİHİ\t: 02/05/2024
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN\t\t: ... (...)
ÜYE\t\t: ... (...)
ÜYE\t\t: ... (...)
KATİP\t\t: ... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t: .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ\t\t: 06/04/2018
NUMARASI\t\t: ... ...
DAVACI \t: ... - ... Vekili Av. ...:
VEKİLİ\t: Av. ...
DAVALI \t:
VEKİLİ\t: Av. ... -
DAVA\t: Genel Kurul Kararının İptali
Birleşen ....Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas ve ... Karar Sayılı Dosyası
DAVACI \t: ... -
VEKİLİ\t: Av. ... -
DAVALI \t:
VEKİLİ\t: Av. ... -
DAVA\t: Koop.Genel Kurul Kararının İptali
Birleşen Mahkememizin ... Esas (eski ...) ve ... Karar Sayılı Dava Dosyası
DAVACI \t: ...
VEKİLİ\t: Av. ... -
DAVALI \t:
VEKİLİ\t: Av. ... -
DAVA\t: İhraç Kararının İptali
İSTİNAF KARARININ
KARAR TARİHİ : 02/05/2024
YAZIM TARİHİ : 02/05/2024
.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 06/04/2024, ... Esas, ... karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, istinaf talebinin süresi içinde yapıldığı, başvuru şartlarının yerine getirilmiş olduğu ve istinafa başvuru koşullarının mevcut olduğu dosya üzerinde yapılan ön inceleme sonucu anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonucunda;
DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ \t\t\t\t\t\t\t\t :
Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; davalı kooperatifin 21/06/2004 ve 11/09/2004 tarihinde yapılan genel kurulunda alınan kararların iptali ve üyelik ihraç davasının birleştirilerek .Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasından derdest iken, davalı kooperatif yönetiminin davacıyı ortaklar listesine dahil etmeden ve genel kurula çağırmadan yokluğunda iki ayrı genel kurul daha yaptıklarını, bu genel kurul kararlarının iptali için de Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasından dava açıldığını, davalar derdest iken ve ana sözleşme gereği davacının ortaklığı devam ederken ortaklar listesine yazılmadan ve genel kurula davet edilmeden yokluğunda genel kurul yapılmasının yasalara aykırı olduğunu, davacının 18/12/2006 tarihli olağanüstü genel kurul toplantısına davet edilmesi ve genel kurul gündem maddesi dışına çıkılarak tüm toplantının davacı hakkında ve mağdur edecek, üyelik hakkını düşürmeye yönelik kararlar alınmasının iyi niyet kurullarıyla bağdaşmadığını, Gündemin 5. maddesi içerisinde yer alan f bendinde davacının ortaklıktan çıkarılma hususunun karara bağlandığını, ancak davacının üyelikten ihraç kararının iptali davasının halen ....Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... sayılı dosyasından birleştirilerek devam ettiğini, gündemin 5. maddesinin görüşülme sırasında kooperatif yöneticileri ve yandaşları kooperatife aidat ödemeden fiktif işlemlerle aidatları ödenmiş gibi gösterildiğini, diğer ortaklarında aidat ödemedikleri bahane edilerek üyelikten çıkarılmaya çalışıldığını, gündem maddesi dışına da çıkılarak yasalara aykırı 18/12/2006 tarihli genel kurulunda alınan kararların iptaline karar verilesini talep ve dava etmiştir.
....Asliye Ticaret Mahkemesi'nin Birleşen ... Esas ve ... Karar Sayılı dosyasında davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı kooperatifin 17/03/2007 tarihinde yapılan olağan üstü genel kurulunda 5. gündem maddesinde \"A blok İnşaat yapılması ortak giriş çıkışları yapılması aidatların gecikme zamları ve kura çekim ve ortakların dairelerinin belirlenmesi işin görüşülmesi şeklinde yazıldığını bu gündem maddesinin görüşülmesi sırasında muhalefeti bulunduğunu buna ilişkin divan başkanlığına dilekçe verdiğini, gündemin bu maddesinin kooperatifler kanununa ve ana sözleşme hükümlerine aykırı olduğunu, bu nedenle bu maddenin iptali geretiğini iddia ederek dava açmıştır.
Birleşen ... Esas ve ... Karar Sayılı Dava dosyasında davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin kooperatif ortağı olmasına rağmen haklarında ceza davası açılan kooperatif yöneticilerinin müvekilini 19/02/2005 ve 24/06/2006 tarihli genel kurul ortaklar listesine almadığını, müvekkili tarafından aidatların tevdi mahalline yatırılmış olmasına rağmen ödeme olarak gösterilmediğini, davalının 02/04/2007 tarih ve ... sayılı yönetim kurulu kararı ile aidat ödenmediğinden bahisle müvekkilinin üyelikten ihracına karar verdiğini, daha önce verilen ihraç kararının iptali istemi ile açılan ... sayılı dava devam ederken ikinci kez ihraç kararı verilmesinin kötü niyetli olduğunu, üyelik aidat borcunun bulunmadığını, aidat belirlenmesine ilişkin genel kurul kararlarının iptali istemi ile dava açtıklarını iddia ederek müvekkilinin üyelikten ihracına ilişkin davalı kooperatif yönetim kurulunun 140 sayılı kararının iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ \t :
Yerel mahkemece verilen karar ile; tarafların davayı takip etmemesi nedeni ile dava dosyasının 27/12/2017 tarihinde işlemden kaldırıldığını, HMK'nun 150/5 maddesinde belirtilen süre içinde yenilenmediğinden asıl dava ve Birleşen ....Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas ve ... karar sayılı dava dosyası ile yine birleşen ... esas ve ... karar sayılı dava dosyasının açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.
DAVACI VE DAVALI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ \t\t\t \t :
Davacı vekilinin istinaf dilekçesinde özetle; tarafların karşılıklı olarak yargılama gideri ve vekalet ücreti talebi olmamasına rağmen Mahkeme'nin ... Esas sayılı ana dava dosyası üzerinden ve birleşen ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas ... Karar dava dosyası ve Birleşen Mahkeme'nin ... Esas ... Karar sayılı dava dosyası üzerinden vekalet ücretine takdir edilmesinin hukuka aykırı olduğunu, taraflar arasında birden fazla dava olması sebebiyle sulh protokolünün işbu dava dosyasına sunulmasının eksik kaldığını, istinaf dilekçesi ekinde sunmuş oldukları sulh sözleşmesi uyarınca vekalet ücretine ilişkin verilen kararların kaldırılmasına ve işbu durumun yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, yeniden yargılama yapılmamasına karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE \t\t\t\t\t\t\t\t\t :
Dava; Kooperatif Genel Kurul Kararının İptali istemine ilişkindir.
Davacı yan esas davada; kooperatif tarafından 18/12/2006 tarihli genel kurulunda alınan kararların iptaline, birleşen ... Esas ve ... Karar Sayılı dosyasında, 17/03/2007 tarihinde yapılan olağan üstü genel kurulunda 5.gündem maddesinde alınan kararın iptaline, birleşen ... Esas ve ... Karar Sayılı dava dosyasında da; 19/02/2005 ve 24/06/2006 tarihli genel kurul kararlarının iptaline karar verilmesinin talep edildiği anlaşılmıştır.
Mahkemece yapılan yargılama sırasında tarafların davayı takip etmemesi nedeni ile dava dosyası 27/12/2017 tarihinde işlemden kaldırılmış, HMK'nun 150/5 maddesinde belirtilen süre içinde yenilenmediğinden asıl dava ve Birleşen .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas ve ... Karar sayılı dava dosyası ile yine birleşen .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas ve ... Karar sayılı dava dosyasının açılmamış sayılmasına karar verildiği, davacı ... vekili tarafından, açılan tüm davalarda taraflar arasında sulh sağlandığı ve karşılıklı yargılama gideri ve vekalet ücreti talep etmedikleri hususlarında anlaşmış olduklarını, davacının; davalı ... Konut Koop.'e karşı genel kurul kararlarının iptaline ilişkin açmış olduğu tüm davaları takipsiz bırakacağını ve tarafların karşılıklı olarak birbirinden yargılama gideri ve vekalet ücreti taleplerinin olmadığı hususlarında anlaşmış olduklarına ilişkin 31.07.2017 tarihli sulh anlaşması uyarınca tarafların yargılama gideri ve vekalet ücreti talebi olmamasına rağmen hükmedilen vekalet ücreti kararının haksız ve hukuka aykırı olması sebebiyle kaldırılmasına dair işbu karar istinaf edilmiştir.
İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.
Sulh; 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 313. vd. maddelerinde düzenlenmiş olup, 313. Maddesinde; \"Sulh, görülmekte olan bir davada, tarafların aralarındaki uyuşmazlığı kısmen veya tamamen sona erdirmek amacıyla, mahkeme huzurunda yapmış oldukları bir sözleşmedir. Sulh, ancak tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edebilecekleri uyuşmazlıkları konu alan davalarda yapılabilir. Dava konusunun dışında kalan hususlar da sulhun kapsamına dâhil edilebilir. Sulh, şarta bağlı olarak da yapılabilir.\", 314. Maddesinde; \"Sulh, hüküm kesinleşinceye kadar her zaman yapılabilir.\", 315. Maddesinde ise; \"Sulh, ilgili bulunduğu davayı sona erdirir ve kesin hüküm gibi hukuki sonuç doğurur. Mahkeme, taraflar sulhe göre karar verilmesini isterlerse, sulh sözleşmesine göre; sulhe göre karar verilmesini istemezlerse, karar verilmesine yer olmadığına karar verir. İrade bozukluğu ya da aşırı yararlanma hâllerinde sulhun iptali istenebilir.\" düzenlemesine yer verilmiştir.
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu 313.maddesinde mahkeme içi sulh düzenlenmiş ve görülmekte olan bir davada tarafların aralarındaki uyuşmazlığı kısmen veya tamamen sona erdirmek amacı ile mahkeme huzurunda yapmış oldukları sözleşme olarak tanımlanmış, şarta bağlı olarak yapılabileceği vurgulanmıştır. Mahkeme dışı sulh ise, borçlar hukukunun konusu olduğundan düzenleme dışı bırakılmıştır. Madde gerekçesinde, taraflardan birinin, mahkeme dışı sulh sözleşmesi yapıldığı ve bu sözleşmeye uygun mahkemece bir karar verilmesi gerektiği yolundaki iddia ve talebinin diğer tarafın kabulüne bağlı olduğu belirtilmiştir.
6100 sayılı Kanun'un 154/3-ç madesinde, beyanda bulunana okunmak ve imzası alınmak kaydıyla sulh müzakereleri sonucunun tutanağa yazılmasının zorunlu olduğu belirtilmiştir. Kanunun öngördüğü bu şekil sulh için geçerlilik şartıdır.
Taraflar mahkeme dışında yaptıkları sulh sözleşmesini mahkemeye vererek buna göre davada sulh olduklarını bildirirlerse mahkemece sulh sözleşmesinin mahkemeye verildiğini tutanağa yazıp, sözleşme okunduktan sonra tutanağın taraflara veya vekillerine imza ettirilmesi gerekir. Bu şekilde mahkeme dışı sulh mahkeme içi sulhe dönüşür(Benzer mahiyetteki Yargıtay 3. Hukuk Dairesi'nin 04.11.2015 tarih ve 2014/21029 Esas 2015/17241 Karar sayılı ilamı, Yargıtay 22. Hukuk Dairesi'nin 19.12.2017 tarih ve 2016/5629 Esas 2017/30143 Karar sayılı ilamı).
Mahkeme dışı düzenlenen sulh sözleşmesinin sonuç doğurabilmesi ve davanın sulh ile sonuçlanabilmesi için tarafların sulh sözleşmesini mahkeme huzurunda kabul etmesi, bu hususun mahkeme tarafından tutanağa geçirilmesi ve tutanağın taraflarca imzalanması gerekli olup, davacı vekili tarafından sulh sözleşmesinin istinaf aşamasında istinaf dilekçesi ile birlikte dosyaya girmiş olmakla bu haliyle bu aşamada sulh sözleşmesinin uygulanması talep edilmemiş, aksine HMK 150/5 maddesi uyarınca takipsiz bırakılan dosya kapsamında verilen dava ve birleşen davaların açılmamış sayılmasına dair kararın vekalet ücreti ve yargılama gideri konusunda kaldırılarak yeniden hüküm verilmesi talep edilmiş olduğu, HMK'nın 315. maddesi uyarınca tarafların sulh olması halinde mahkeme, taraflara sulhe göre karar verilmesini isterlerse, sulh sözleşmesine göre; sulhe göre karar verilmesini istemezlerse, karar verilmesine yer olmadığına karar verebileceğinin açık olduğu, davacı yanın aksine sulh sözlşemesini mahkemeye sunmadığı gibi bu hususa dair herhangi bir beyanını da mahkemeye sunmadığı, sadece dava ve birleşen davaları takipsiz bıraktığı anlaşılmakla mahkemece verilen kararın yerinde olduğu, dava ve birleşen davalar davacısı vekilinin istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşılmakla davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere \t\t\t\t\t\t\t\t :
1-6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince davacı vekilinin ilk derece mahkemesi'nin kararına ilişkin istinaf başvurusunun ESASTAN REDDİNE,
2- 492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 427,60.TL maktu istinaf karar harcından peşin alınan 269,85.TL'nin mahsubu ile bakiye 157,75.TL istinaf karar harcının davacıdan alınarak HAZİNEYE İRAD KAYDINA,
3-6100 sayılı HMK'nin 326/1 maddesi gereğince istinaf başvurusu nedeniyle davacı tarafından yapılan harcamaların kendi üzerine BIRAKILMASINA,
4)-6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının kararın kesinleşmesi halinde ilgilisine İADESİNE,
5)-6100 sayılı HMK'nın 359/4 maddesince karar tebliğ işlemlerinin Dairemizce YAPILMASINA,
Dair, dairemizce dosya üzerinden yapılan istinaf incelemesi sonucunda oy birliğiyle, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 353/1-b-1 bendi gereğince aynı kanunun 361/1 maddesi gereğince Dairemiz kararının tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde Yargıtay nezdinde temyiz kanun yolu açık olmak üzere 02/05/2024 tarihinde karar verildi.
\t\t\t\t
...
Başkan
...
e-imzalıdır.
...
Üye
...
e-imzalıdır.
...
Üye
...
e-imzalıdır.
...
Katip
...
e-imzalıdır.