T.C. İstanbul Anadolu 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ\t
ESAS NO\t: 2024/353
KARAR NO\t: 2024/305
DAVA\t: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ\t: 17/05/2024
KARAR TARİHİ\t: 23/05/2024
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; Müvekkili-----çantasının faili meçhul kişi veyahut kişilerce çalınmasının akabinde kaybolan yetkilisi olduğu ----- Şirketine ait Muhatabının ----- Şubes ----- nolu BOŞ ve DOLDURULMAMIŞ ÇEKLER İÇİN ÖNCELİKLİ OLARAK ÜÇÜNCÜ KİŞİLERCE HAKSIZ ŞEKİLDE YARARLANILMASININ ENGELLENMESİ ADINA İHTİYATİ TEDBİR KARARI VERİLEREK ÖDEME YASAĞI KONULMASINA, akabinde çeklerin zayi olduğu esas alınarak----- Şirketine ait Muhatabının----- olduğu-----nolu BOŞ ve DOLDURULMAMIŞ ÇEKLERİN İPTALİNE karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücreti ile birlikte talep ve dava etmiştir.
TALEP:Davacı vekili tarafından sunulan talep dilekçesinde özetle; Dava dilekçelerinde sehven bildirmiş oldukları müvekkili şirkete ait muhatabının ---- olan------ nolu çekler hakkındaki taleplerinden vazgeçtiklerini bildirmekle ivedilikle ödemeden men yasağının kaldırılmasına karar verilmesini, müvekkili tarafından boş şekilde kaybedilen/çalınan Müvekkil şirkete ait Muhatabının-----Şubesi olan ------ nolu çekler ise Müvekkilin imzasını içermeksizin boş şekilde kaybolduğundan yatırmış olduğumuz teminat esas alınarak ödemeden men kararının devamına ve çeklerin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Talep, TTK'nın 818/1-s maddesinin atfı ile TTK'nın 757 vd. Maddeleri uyarınca çek iptali, istemidir.Uyuşmazlık temelde, boş çek yaprakları hakkında zayi nedeniyle iptal kararı verilip verilemeyeceği noktasındadır.İradesi dışında çek elinden çıkan kişi tarafından, çeki eline geçiren kişi bilinmiyorsa, çekin iptaline karar verilmesi istenebilir(TTK 759/1). İptal isteminde bulunan kişi, çek elinde iken zıyaa uğradığını inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sağlamak ve senedin bir suretini ibraz etmek veya senedin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür(TTK 759/2). Çekin hamili elinde iken zıyaa uğradığına dair verilen açıklamalar inandırıcı bulunursa, verilecek ilanla, çeki eline geçireni, çeki belirli bir süre içinde getirmeye davet ve aksi takdirde poliçenin iptaline karar vereceğini ihtar eder(TTK 760). Elden çıkan çek, verilen süre içinde mahkemeye sunulmazsa, çekin iptaline karar verilir(TTK 764/1).Talebin boş çek yaprağına ilişkin olduğu ve buna ilişkin çek hesabının talep edene ait olduğu talep edenin kabulündedir. Boş çek yaprağı TTK'nın 780. Maddesi kapsamında çek niteliğinde olmadığı gibi kambiyo senedi vasfında da değildir. Dolayısıyla boş çek yaprağı hakkında iptale ilişkin TTK'nın 757 vd. maddelerinin uygulanma olanağı yoktur. Bu halde çek hesabı sahibinin, boş çek yapraklarının iptaline karar verilmesini talep etmesi mümkün değildir. (-----. Bam. -----. HD. -----)
Somut olayda davacı vekili dava dilekçesinde 6 adet çek hakkında çek iptali davası açtığı, ilgili bankaya gerekli müzekkerelerin yazıldığı, daha sonra davacı vekili tarafından dosyaya sunulan 22/05/2024 tarihli beyan dilekçesi ile zayi nedeniyle iptali istenilen 6 adet çekten iki adet çekin tedavülde olduğu, diğer çeklerin imzasız olduğundan bahisle iş bu çeklere ilişkin taleplerinden vazgeçtiklerini bildirdikleri görülmüştür.Açıklanan tüm bu sebepler muvacehesinde imzasız boş çek yaprağına ilişkin keşideci tarafından ikame edilen davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine ilişkin aşağıdaki hükmün kurulması gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacının dava açmakta hukuki yararının bulunmaması sebebi ile reddine,
2-Mahkememizce dava konusu çekler hakkında verilen ödemeden men kararının hüküm ile birlikte KALDIRILMASINA,
3-İlgili bankaya ödemeden men şerhinin kaldırılması yönünde müzekkere YAZILMASINA,
4-Davacının yaptığı yargılama giderlerinin üzerinde BIRAKILMASINA,
5-Peşin alınan harcın karar harcına mahsubu ile yeniden harç alınmasına yer olmadığına,
6-Davacı tarafından yatırılan teminatın ve gider avansından artan kısmın HMK. 333.maddesi gereğince karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatırana veya ahzu kabza yetkili vekiline iadesine,Dair, Gerekçeli mahkeme kararının taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içinde ------ Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yolu açık olmak üzere davacılar vekilinin yokluğunda verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.