T.C. Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21.Hukuk Dairesi 2024/155 Esas 2024/588 Karar
T.C.
ANKARA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
21.HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO\t: 2024/155
KARAR NO\t: 2024/588
TÜRK MİLLETİ ADINA
KARAR
İNCELENEN DOSYANIN\t
MAHKEMESİ\t: ANKARA 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ\t\t: 28/11/2023
NUMARASI\t\t: 2023/412 Esas 2023/844 Karar
TALEP EDEN
TALEP EDEN VEKİLİ\t:
TALEP\t: Zayi belgesi verilmesi
TALEP TARİHİ\t: 09/06/2023
KARAR TARİHİ\t: 02/05/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH\t: 02/05/2024
\tTaraflar arasındaki zayi belgesi verilmesine ilişkin davanın yargılaması sonunda ilamda yazılı gerekçelerden dolayı reddine yönelik olarak verilen hükme karşı davacı vekilince süresinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
\tTALEP
\tTalep eden vekili talep dilekçesinde özetle; 07/06/2023 tarihinde davacının mali müşavirlik muhasebe bölümünde davacıya ait muhasebe programının olduğu ana bilgisayarın siber saldırıya uğradığını, bu saldırı sonucunda oluşan veri kaybı nedeni ile davacının Aralık 2022, Ocak 2023 ve Şubat 2023 dönemlerine ilişkin elektronik defterler kapsamındaki yevmiye defteri, defteri kebir, defter raporu ve GİB onaylı defter beratlarının zayi olduğunu, bu durumun 07/06/2023 tarihinde bilgisayarlar açıldığında öğrenildiğini iddia ederek davacının elektronik defterlerinin Aralık 2022, Ocak 2023 ve Şubat 2023 dönemlerinin elektronik verilerinin zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.
\t\t\t İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
\tMahkemece; davanın süresi içerisinde açıldığı, davacı şirketin Windows'un dışında Anti-virüs programı kullanmadığının, bilgisayarları formatlandığından ... ... yazılımının nasıl bilgisayarlara bulaştığı hususunun saptanamadığının, ancak yedeklemenin yapıldığının ancak dava konusu bazı dosyaların yedeklenmesinin yapılamadığının, davacı şirketin bilgisayarının saldırıya uğrayarak ... yazılım şirketi tarafından hacklendiğinin muhtemel olduğunun, yedekleme yapılmasına rağmen bazı dosyaların yüklenemediğinin, davacı şirketin ana bilgisayarında ... Anti-Virüs ve koruma programının tespit edildiğinin, ancak olay tarihinde davacı şirketin bilgisayarlarına ana bilgisayarına antivirüs programlarının kurulmadığının ve güncellenmediğinin bilirkişi raporu ile tespit edildiği, sonuç olarak dosya kapsamında ve davacı şirket merkezinde yapılan veriler ışığında davacı şirketin ana bilgisayarının siber saldırıya uğradığının ve yedekleme dosyalarına rastlanılmadığının bildirilmesi nedenleri ile davacının, basiretli bir tacir gibi hareket ederek özenle korunması gereken ticari defter ve belgelerin korunması için gerekli özeni gösterdiğini ve yukarıda belirtilen Tebliğ'deki yükümlülükleri yerine getirdiğini ispatlayamadığı gerekçeleriyle davanın reddine karar verilmiştir.
\tİSTİNAF SEBEPLERİ
\tTalep eden vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkili şirkete ait mali müşavirlik muhasebe bölümünde şirkete ait muhasabe programının olduğu ana bilgisayar(server) siber saldırı sonucu hacklendiğini, yaşanan veri kaybı nedeniyle Aralık 2022, Ocak 2023 ve Şubat 2023 dönemlerine ilişkin elektronik defterler kapsamındaki, yevmiye defteri, defter i kebir ,defter raporu ve gib onaylı defter beratları zayi olduğunu, bu durum müvekkilce 07/06/2023 tarihinde bilgisayarlar açıldığı sırada öğrenilmiştir. Siber saldırıda bulunan hackerlar müvekkilden bitcoin talep etmiş bilgisayar ekranında belirttikleri adrese gönderilmesini istediklerini tarafımızca işbu durum hakkında Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulduğunu, 6102 sayılı TTK’nın 82/7. maddesine göre tacirin saklama yükümlü olduğu defter ve belgelerinin yangın, su baskını, veya yer sarsıntısı gibi afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içerisinde ziya uğraması halinde, tacirin öğrenmeden itibaren on beş gün içerisinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden hasımsız olarak açacağı dava ile zayi belgesi verilmesini isteyebileceği düzenlendiğini, gelişen koşullar ve elektronik yaşamın günümüzün her anında bulunması ile birlikte elektronik defter tutulması sistemi de 27903 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 6215 sayılı Kanunu’nun 14. Maddesi ile değiştirilen kanun hükmü ile getirildiğini, Elektronik Defter Genel Tebliği’ne göre de gerçek kişi mükelleflerden 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu hükümleri çerçevesinde üretilen nitelikli elektronik sertifika veya 397 sıra numaralı Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği çerçevesinde Mali mühür temin etmiş olanlar ile, tüzel kişi mükelleflerden de 397 sayılı tebliğ gereğince mali mühür temin etmiş olanların elektronik defter tutabilecekleri belirtildiğini, Elektronik defter tutulması, kaydedilmesi, onaylanması, saklanması ve ibrazında kullanılacak yazılımın da sorumluluk onayı almış bir yazılım olması gerektiği Elektronik Defter Genel Tebliği’nin 3. maddesinde belirtildiğini, Elektronik defter tutma hakkına sahip tacirlerin, tuttukları bu elektronik kayıtlarının siber saldırıya uğraması, virüs ya da herhangi bir şekilde zayi olması halinde ise zayi belgesinin alınması, gerek tacirin saklama ve ibraz yükümlülüğünün hukuki ve cezai müeyyelerinden kurtulması gerekse de defterlerin lehe/aleyhe delil olması durumda hak kaybına uğramaması için önem arz ettiğini, müvekkil basiretli bir iş adamı olarak tüm özeni göstermiştir. Müvekkil şirket siber saldırı sonucunda muhasebe programını yapan firma ... ile iletişime geçildiğini, ... tarafından müvekkil şirkete kayıtların otomatik yedeklendiği söylendiğini, müvekkili şirket tarafından yapılan siber saldırı nedeniyle ana bilgisayarlar açılamadığından ve de muhasebe programının otomatik yedekleme özelliği olması sebebiyle ana bilgisayara format atılmak zorunda kalındığını, müvekkil şirket kendi üzerine düşen tüm yükümlükleri titizlikle yerine getirmesine rağmen yapılan siber saldırı nedeniyle verilerin geri getirilmesini sağlayamadığını, müvekkili şirketin meydana gelebilecek siber saldırılardan korunabilmek amacıyla otomotik yedekleme yapan bir muhasebe programı tercih ettiğini, ancak söz konusu programı üreten yazılım firması da verileri geri getiremediğini, hal böyle iken ilk derece mahkemesince müvekkilin basiretli tacir gibi hareket etmemesi sebebiyle ticari defter ve belgeleri koruyamadığının gerekçe gösterilerek davanın reddine karar verilmesinin hatalı olduğunu, siber saldırıların, bir iş veya kişisel bilgisayar ağı içindeki önemli belgelere ve sistemlere zarar vermeyi veya bunların kontrolünü ele geçirmeyi ya da bunlara erişim sağlamayı amaçladığı düşünüldüğünde müvekkil şirkete yapılan siber saldırının müvekkil şirketin kusurundan kaynaklanmadığının açık olduğunu bildirerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.
\tHUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ
\tTalep ; Türk Ticaret Kanununun 82. maddesinin 7. fıkrası gereğince açılan zayi belgesi verilmesi davasıdır.
\t6100 Sayılı HMK'nın 355.maddesi gereğince, istinaf incelemesinin istinafa gelen tarafın sıfatı ile istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususu gözetilerek ilk derece mahkemesinin taraflar arasındaki ihtilafta görevli mahkeme oluşu ve eldeki davada kesin yetki kuralına da aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla işin esasına girilerek yapılan incelemede;
\tMuhammet Karagüzel Vergi Dairesi Müdürlüğü'nün 05/07/2023 tarihli cevabi yazısı, Rüzgarlı Sosyal Güvenlik Merkezi Müdürlüğü 05/07/2023 tarihli cevabi yazısı, Akyurt Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 20/11/2023 tarihli yazısı, tanık beyanları vs deliller dosya arasında mevcuttur.
\tAnkara Vergi Dairesi Başkanlığı 06/10/2023 tarihli cevabi yazı ile, davacı hakkında herhangi bir dava bilgisine rastlanılmadığının, davacının 01/01/2015 tarihi itibariyle e-defter uygulamasına dahil olduğunun, en son 2023/06 dönemine ait e-defter berat dosyalarının GİB sistemine yüklendiğinin, 01/01/2020 tarihinden itibaren uygulamaya geçen e-defter ve berat dosyalarının ikincil kopyalarının GİB saklama sistemine aktarılması uygulamasına 01/01/2020 tarihinde dahil olduğunu ve en son 2023/01-06 dönemlerine ait e-defter ve berat dosyalarının ikincil kopyalarının GİB saklama sistemine yüklendiğinin tespit edildiğinin bildirildiği görülmüştür.
\tAkyurt Sosyal Güvenlik Müdürlüğü 12/10/2023 tarihli cevabi yazı ile, davacı ile ilgili bir soruşturma bulunmadığının bildirildiği anlaşılmıştır.
\t08/03/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle; 07/07/2023 tarihinde davacı şirketin Akyurt’daki merkezindeki muhasebe birimindeki bilgisayar sunucusunun incelenmesinin yapıldığı, ... Anti-Virüs ve koruma programının sistemde olduğunun anlaşıldığı, ancak davacı şirket yetkililerinden olay tarihinde sözkonusu programın yüklü olmadığını ifade ettikleri, davacı şirketin bilgisayar sisteminde muhasebe programı olarak ... şirketinin (www.....net) lisanslı ... Pro(T).Net(SQL) V 9.01 versiyonun 2022-2023 010623-14.1 nosunu kullanıldığı ve bağlı terminal sayısının 5 olduğunun görüldüğü, söz konusu yazılımda davacı şirketin müşteri nosunun 223054 olduğunun anlaşıldığı, bilgisayar programına girişin kullanıcı adı ve statik şifre ile girildiğinin görüldüğü, modül olarak E-Defter, E-Fatura, E-Arşiv, ... Drive ve E-İrsaliye’nin aktif olarak şirkete tanımlandığının görüldüğü, eArşiv modülü’nün 10/04/2023, eFatura modülünün 31/12/2022 ve eİrsaliye modülünün 31/12/2022 abonelik başlangıçının 1 yıllık olarak yapıldığının anlaşıldığı, programa giriş yapıldıktan sonra Genel Muhasebe, E-Beyanname (Paket) vb modüllerden oluşan menü yapısının olduğunun görüldüğü, yevmiye defteri bölününe girildiğinde Ocak-2023, Mart-2023 verisinin bulunduğunun, Şubat-2023 verisinin olmadığının tespit edildiği, 01/01/2023-31/12/2023 tarihine ait dokumanların aynı adlı paketler klasöründe saklandığının görüldüğü, yapılan incelemelerde Ocak Şubat 2023 aylarına ait uzantısı içinde KB ve YB harfleri olan dosyaların eksik olduğunun görüldüğü, Vergi Dairesinden gelen ....gov.tr eposta adresinden ....com eposta adresine 22/06/2023 tarih 07:44 eş zamanlı gelen eposta adresinde; 0680793170 vergi kimlik numaralı mükellefin 2022/12 ve 2023/01,02 dönemlerine ait beratların ekinde gönderildiğinin anlaşıldığını, posta ekinde gönderilen 0680793170. Rar dosyasında raporda belirtilen dosyaların olduğunun görüldüğünü, dosya kapsamında sunulan ekran görüntülerinden ve yapılan incelemelerden dava konusu olayın 31/05/2023 tarihinde saat 16:18’de hack edilme durumunun yaşandığını, ... adıyla şirketin tüm dosyalarının kilitlendiğini ve tekrar yüklenmesi için ....org adresine eposta gönderilmesi gerektiğinin yazıldığı, 2 günlük süre verildiğini ve sürenin uztılması için kontakt kurularak ödeme yapılması durumunda sürenin uzayacağının yazıldığı, ödeme yapıldıktan sonra dosyaların kilidini açmak için bir programın gönderileceğinin yazıldığının ve dosyaları türünün LOKI olarak değiştirildiğinin anlaşıldığı, internetten yapılan araştırmada ... ... yazılımı, hedef bilgisayarlarda bulunan her tür dosyayı (örneğin, resimler, sesler, videolar, metin belgeleri, elektronik tablolar, pdf vb.) şifreleyen ve ardından şifre çözme için ... ödemesi talep eden bir hileli yazılım olduğunun, hedeflenen bilgisayarlarda depolanan dosyaları şifreleyen ve sahiplerinden şifre çözme anahtarı karşılığında bir ... ücreti (Bitcoin veya diğer kripto para birimleri) ödemelerini isteyen ... yazılımı türü bir programı olduğunun anlaşıldığı, ... yazılımı aile grubundaki diğer dosya şifreleyen virüsler gibi ... ... yazılımı virüsü de her şifrelenmiş dosyanın adına kötü bir \".Loki\" uzantısı ekleyerek dosya adlarının değiştirildiğini, ... ... yazılımı bilgisayarlara kötü amaçlı spam kampanyaları, kötü amaçlı reklamcılık, yazılım paketleme, eşler arası ağlar, resmi olmayan indirme kaynakları, sahte yazılım güncelleyicileri vb gibi araçlarla bilgisayarlara bulaştığının anlaşıldığı, olay konusu günlerde davacı şirketin Windows'un dışında Anti-virüs programı kullanmadığının belirtildiği, davacı şirketin bilgisayarları formatlandığından ... ... yazılımının nasıl bilgisayarlara bulaştığı hususunun saptanamadığı, ancak yedeklemenin yapıldığının ancak dava konusu bazı dosyaların yedeklenmesinin yapılamadığının anlaşıldığı, sonuç olarak davacı şirket bilgisayarının saldırıya uğrayarak ... yazılım şirketi tarafından hacklendiğinin muhtemel olduğunu, yedekleme yapılmasına rağmen bazı dosyaların yüklenemediğinin anlaşıldığı bildirilmiştir.
\t08/11/2023 tarihli ek bilirkişi raporunda özetle; davacı şirketin ana bilgisayarında ... Anti-Virüs ve koruma programının tespit edildiği, ancak olay tarihinde davacı şirketin bilgisayarlarına ana bilgisayarına antivirüs programlarının kurulmadığının ve güncellenmediğinin anlaşıldığı, Anti-virüs programı olmayan bilgisayarların kolayca siber saldırıya maruz kalabileceğini, olay tarihinden sonra davacı şirketin ana bilgisayarları formatlandığından siber saldırı yapılan ... ... yazılımının nasıl bilgisayarlara bulaştığı hususunun saptanamadığı, ancak ana bilgisayara sistemine 31/05/2023 tarihinde Loki dosyalarının şirket çalışanları tarafından tespit edilerek ana bilgisayara girilemediğinden siber saldırıya maruz kaldığının anlaşıldığı, davacı şirkete ait muhasebe kayıtlarının ... tarafından otomatik yedeklendiğini ve şirket tarafından da manuel yedeklemesinin yapıldığını ancak söz konusu döneme ait herhangi bir yedeklemenin yapılmadığının anlaşıldığı, davacı şirketin Aralık 2022, Ocak 2023 ve Şubat 2023 dönemlerine ilişkin elektronik defterlerin yevmiye defteri bölümüne girildiğinde Ocak-2023, Mart-2023 verisinin bulunduğu, Şubat-2023 verisinin olmadığının tespit edilmediğini, 01/01/2023-31/12/2023 tarihine ait dokumanların aynı adlı paketler klasöründe saklandığını, yapılan incelemelerde Ocak Şubat 2023 aylarına ait uzantısı içinde KB (Defter-i Kebir) ve YB (Yevmiye Defteri) harfleri olan dosyaların eksik olduğunun tespit edildiği, davacı şirket ana bilgisayarında herhangi bir yedekleme dosyalarına rastlanılamadığı, yapılan incelemelerden dava konusu olayın 31/05/2023 tarihinde saat 16:18’de hack edilme durumunun yaşandığı, ... adıyla şirketin tüm dosyalarının kilitlendiği ve tekrar yüklenmesi için ....org adresine eposta gönderilmesi gerektiğinin yazıldığını, 2 günlük süre verildiğini ve sürenin uzatılması için kontakt kurularak ödeme yapılması durumunda sürenin uzayacağının yazıldığı, ödeme yapıldıktan sonra dosyaların kilidini açmak için bir programın gönderileceğinin yazıldığı ve dosyalarını türünün LOKI olarak değiştirildiği anlaşıldığından 31/05/2023 tarihinde şirketin ana bilgisayarının siber saldırıya maruz kaldığının anlaşıldığı, e-defterleri kurtarmak için server alınan şirketten yardım alındığı ancak söz konusu dosyalar kurtarılamadığı için ana bilgisayara format atılarak yedeklemenin yapıldığının anlaşıldığı, ancak dava konusu dosyaların yedeklemelerde bulunmadığından yüklenemediğinin anlaşıldığı, olay tarihinde ve öncesinde dava konusu dosyaların muhasebe yazılım şirketi ve davacı şirket tarafından yedeklemesinin yapılmadığının anlaşıldığını, dava konusu e-defterlere şirket ana bilgisayarında rastlanılamadığı, ancak Maliye Bakanlığı ana bilgisayarlarında yedekleme yapıldığından oradan davacı şirkete ait Aralık 2022, Ocak 2023 ve Şubat 2023 dönemlerine ait e-defterlerin temin edilebilineceği, bu kapsamda Vergi Dairesinden gelen ....gov.tr eposta adresinden ....com eposta adresine 22/06/2023 tarih 07:44 eş zamanlı gelen eposta adresinde. 0680793170 vergi kimlik numaralı mükellefin 2022/12 ve 2023/01,02 dönemlerine ait beratları ekinde gönderildiği, ancak dava konusu dosyaların gönderilmediğinin anlaşıldığı, sonuç olarak dosya kapsamında ve davacı şirket merkezinde yapılan veriler ışığında davacı şirketin ana bilgisayarının siber saldırıya uğradığı ve yedekleme dosyalarına rastlanılmadığı, ancak sözkonusu bilgilerin Maliye Bakanlığından temin edilebileceği bildirilmiştir.
\tAkyurt Cumhuriyet Başsavcılığı 20/11/2023 tarihli cevabi yazı ile, davacının taraf olduğu bir soruşturma kaydının bulunmadığı bildirilmiştir.
\tTalep eden, mali müşavirlik muhasebe bölümünde davacıya ait muhasebe programının bulunduğu ana bilgisayarın siber saldırıya uğradığını ve bu saldırı sonucunda Aralık 2022, Ocak 2023 ve Şubat 2023 dönemlerine ilişkin Elektronik defterler kapsamındaki yevmiye defteri, defteri kebir, defter raporu ve GİB onaylı defter beratlarının zayi olduğunu iddia etmiştir.
\tHazine ve Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığı'nın 03/10/2023 tarihli yazısında; davacı şirketin e-defter sistemine dahil olduğu, en son 2023/06 dönemine ait e-defter ve berat dosyalarının GİB sistemine yüklendiği, 2023/01-06 dönemlerine ait e-defter ve berat dosyalarının ikincil kopyalarının GİB sistemine yüklendiğinin tespit edildiği bildirilmiştir.
\tYargılama aşamasında alınan bilirkişi raporunun davacının bilgisayar ve muhasebe kayıtları üzerinde inceleme yapılarak hazırlandığı, davacının muhasebe program ve bilgilerinin bulunduğu bilgisayarın siber saldırıya uğradığı, bilgisayarda bulunan muhasebe programına, içerisindeki muhasebesel verilere ve dolayısıyla e-defter ve defter berat bilgilerine ulaşılamadığı, bilgisayarda virüs programının bulunmadığı, dava konusu bazı dosyaların yedeklemesinin yapılmasına rağmen bazı dosyaların yüklenmediği bildirilmiştir.
\tTalep eden vekilinin istinaf itirazları incelendiğinde, 6102 sayılı TTK'nın 82/7. maddesinde; \"Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir.” şeklinde düzenleme yapılmakla tacirlere ticari defter ve kayıtlarını saklama ve ibraz hususunda zorunluluk getirilmiş, 01/07/2022 tarih 7417 sayılı kanunun 55. maddesiyle fıkrada belirtilen on beş gün ibaresi otuz şeklinde değiştirilmiştir.
\tAnılan TTK'nun 82/7. maddesinde zayi belgesi istenebilmesi için tacirin saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgelerin ziyaa uğraması halleri tahdidi olarak sayılmamış ise de, yapılan tadadi sayımdan defterlerin tacirin elinde olmayan sebepler ile ziyaa uğraması gerektiği anlaşılmıştır. Bir başka anlatımla, tacir saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgelerin saklanması ve korunmasına yönelik gerekli özeni göstermekle yükümlü olup, bu özene rağmen defter ve belgelerin ziyaa uğraması halinde zayi belgesi verilmesini talep edebilecektir.
\t19/10/2019 tarihli ve 30923 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 3 Sıra No'lu Elektronik Defter Genel Tebliği (Sıra No:1)'nde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğin 7/1. maddesi \"e-defter tutanlar, Vergi Usul Kanununda belirtilen \"Mücbir Sebep\" halleri nedeniyle e-defter veya beratlarına ait kayıtlarının bozulması, silinmesi, zarar görmesi veya işlem görememesi ve e-defter ve berat dosyalarının muhafaza edildiği e-defter saklama hizmeti veren özel entegratör kuruluşlardan veya Başkanlıktan ikincil örneklerinin temin edilemediği hallerde, söz konusu durumların öğrenilmesinden itibaren tevsik edici bilgi ve belgeleri ile birlikte 15 gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yetkili mahkemesine başvurarak kendisine bir zayi belgesi verilmesini istemelidir. Mahkemeden zayi belgesinin temin edilmesini müteakip, zayi belgesi ile birlikte durumun Başkanlığa yazılı olarak bildirilmesi ve Başkanlık tarafından istenilen bilgi ve belgelerin (talep edilecek bilgi ve belgeler e-defter Uygulama Kılavuzunda açıklanır) ibraz edilmesi halinde, mükelleflerin zayi olan e-defter kayıtlarının yeniden oluşturulması ve bunlara ait yeni oluşturulan e-defter ve berat dosyalarının e-defter uygulaması aracılığı ile Başkanlık sistemine yeniden yüklenmesi için Başkanlık tarafından yazılı izin verilir.\" şeklindedir.
Anılan Tebliğin \"E-Defter Dosyaları, Berat Dosyaları ve Muhasebe Fişlerinin Muhafaza ve İbrazı\" başlıklı 4.4/1-e. maddesinde ise \"e-defter dosyaları ile bunlara ilişkin berat dosyalarının ikincil kopyalarının, gizliliği ve güvenliği sağlanacak şekilde e-defter saklama hizmeti yönünden teknik yeterliliğe sahip ve Başkanlıktan bu hususta izin alan özel entegratörlerin bilgi işlem sistemlerinde ya da Başkanlığın bilgi işlem sistemlerinde 1/1/2020 tarihinden itibaren asgari 10 yıl süre ile muhafaza edilmesi zorunludur. E-defter ve beratların teknik yeterliğe sahip ve Başkanlıktan bu hususta saklama izni verilen özel entegratörlerin bilgi işlem sistemlerinde muhafaza usulü ile muhafaza edilmesi sürecinde e-defter uygulamasına dâhil olan mükellefler ve özel entegratörler tarafından uyulması gereken genel, gizlilik ve güvenliğe ilişkin usul ve esaslar, Başkanlık tarafından hazırlanarak edefter.gov.tr adresinde yayımlanan \"E-Defter Saklama Kılavuzu\"nda açıklanır. E-defter ve berat dosyalarına ait ikincil kopyalarının bu fıkra uyarınca muhafazası için gerekli yükleme işlemlerinde bu Tebliğin (4.3.4) numaralı fıkrasında belirtilen süreler dikkate alınır.\" düzenlemesi yer almaktadır.
\tAnılan düzenlemeler ile dosya içerisinde yer alan deliller birlikte değerlendirildiğinde, talep edenin aşamalarda e-defterlerinin tutulduğu bilgisayarının siber saldırıya uğraması nedeniyle Aralık 2022, Ocak 2023 ve Şubat 2023 yevmiye defterleri, defter raporu ve GİB onaylı defter beratlarının zayi olduğunu ileri sürerek eldeki davayı açmıştır.
\tYargılama aşamasında Hazine ve Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığına yazılan müzekkereye verilen cevaptan, talep edenin işbu davada talebine konu döneme ilişkin berat dosyalarının ikincil kopyalarının saklanmak üzere başkanlık bilgi işlem sistemine talep eden tarafından yüklendiği anlaşılmıştır.
\tAçıklanan bu durum karşısında işbu davada zayi belgesi verilmesi talep edilen dönemlere ait e-defter ve bunlara ilişkin berat dosyalarının ikincil kopyaları Hazine ve Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığı Bilgi İşlem Sisteminde yüklü durumda bulunduğu sabittir.
\tHazine ve Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığı bilgi işlem sistemine yüklü durumda bulunan talep edenin talebine konu e-defter ve beratlarının ikincil kopyalarının yüklenmesi için talep eden tarafından anılan başkanlığa dilekçe ile resmi bir başvuru yapılarak bu başvuruya karşı tüm yasal yollar tüketilmiş durumda değildir.
\tHal böyle olunca, mahkemece yapılması gereken iş, talep edenin resmi olarak Hazine ve Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığına başvurarak zayi olduğunu bildirdiği e-defterlerinin bilgi işlem sisteminde yüklü olan ikincil kopyalarının yüklenmesi için talepte bulunup, Hazine ve Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığınca olumsuz cevap verilmesi halinde verilecek cevaba karşı tüm yasal yolların tüketilmesi beklenerek sonucuna uygun bir karar verilmesinden ibarettir.
\tTüm bu nedenlerle ilk derece mahkemesince uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek ölçüde önemli nitelikteki delillerin toplanmamış ve değerlendirilmemiş olduğu anlaşılmakla talep eden vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, 6100 Sayılı HMK'nın 22/07/2020 tarih ve 7751 Sayılı Yasa'nın 35. maddesi ile değişik 353/1-a.6. maddesi gereğince davanın yeniden görülmesi için dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiş ve takdiren aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
\tHÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
\t1-Talep eden vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE,
\t2-Ankara 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin 28/11/2023 tarih 2023/412 Esas 2023/844 Karar sayılı kararının HMK'nun 353/1-a.6 maddesi gereğince KALDIRILMASINA,
\t3-Talebin yeniden görülmesi için dosyanın karar veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine,
\t4-Talep edenin yatırdığı 427,60 TL istinaf karar harcının talep halinde talep edene iadesine,\t
\tDosya üzerinde yapılan inceleme neticesinde HMK'nun 362/(1).ç maddesi gereğince kesin olmak üzere talep edenin yokluğunda dosya üzerinden oy birliği ile karar verildi. 02/05/2024
Başkan- Üye - \tÜye - Zabıt Katibi-
Bu belge 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu hükümlerine göre UYAP sistemi üzerinden elektronik imza ile imzalanmıştır.