T.C.
ANTALYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
YEDİNCİ HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İncelenen Kararın
Mahkemesi: Antalya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi
Tarihi: 16/09/2021
Davanın Türü: Asıl Dava İtirazın İptali (Antalya 7. İcra ... Esas - Cezai Şart, Konaklama Gideri, Ayıp Giderim Bedeli) - Karşı Dava Bakiye İş Bedeli Alacağı
İlk derece mahkemesince verilen karar istinaf edilmekle dairemiz üyesi tarafından hazırlanan rapor okunduktan ve dosya kapsamı incelendikten sonra yapılan müzakere sonucu gereği düşünüldü;
I. DAVA
Davacı vekili açtığı dava ile, taraflar arasında davacıya ait oteldeki iki adet asansörün bakımı ve yeşil etiket alınması konusunda 29/06/019 tarihli sözleşmenin yapıldığını, işin 03/07/2019 tarihinde bitirilmesi gerekirken 31/07/2019 tarihinde bitirilip teslim edildiğini, bu nedenle gecikilen süre için 28.000 TL cezai şart faturasının kesildiğini, işin tamamlanması için davalının çalışanlarının konaklama bedelinin davacı tarafından karşılandığını, bu nedenle 8.675 TL'lik fatura düzenlendiğini, fatura bedelinin davalı tarafından ödenmediğini, asansörün hizmet arızası vermesi sebebiyle dava dışı 3.kişinin servis hizmeti aldığını, 2.360 TL'lik fatura düzenlendiğini, davalının düzenlenen fatura bedelini ödemediğini, Antalya 7. İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasında takibe itiraz ettiğini ve takibin durduğunu ileri sürerek itirazın iptali ile takibin devamına ve davacı lehine tazminata karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
II. CEVAP ve KARŞI DAVA
Davalı vekili cevabında, işin zamanında bitirildiğini, davacı tarafın tutanağı imzalamaktan kaçındığını, elektrik sistemindeki arızadan dolayı davacı şirketin teslimi geciktirdiğini, 23/07/2019 tarihli teslim tutanağı düzenlendiğini, asansörlerin çalışır vaziyette ve eksiksiz teslim edildiğini, cezai şartı kabul etmediklerini, yapılan iş karşılığı davalı şirket tarafından 28.000 TL'lik ödeme yapıldığını, bakiye 9.760 TL alacağın kaldığını, davalı tarafın işçilerinin konaklama bedelini ödemeye hazır olduğunu, ancak davacının düzenlediği faturanın fahiş olduğunu, 3 kişilik ekibin konaklama süresinin 15 gün olduğunu, konaklama bedelinin de karşı dava bedelinden mahsup edildiğini, taraf arasında bakım sözleşmesi bulunmadığını, arızanın davalının ediminden kaynaklanmadığını, bu nedenle 2.360 TL bedelli faturayı da kabul etmediklerini ileri sürerek davanın reddiyle kötü niyet tazminatına karar verilmesini istemiştir.
Karşı Dava Dilekçesi İle; yapılan iş sebebiyle bakiye 9.760 TL alacağın kaldığını, sözleşme konusu olmayan 2 adet asansörün bakımı ve onarımı için davalı karşı davacı tamirat ve buton değişimi işleri yaptığını ve 7.198 TL'lik fatura düzenlediğini, cevabi ihtarnameyle toplam 16.958 TL'lik alacağın davalı şirketten talep edildiğini, taraflar arasındaki mutabakat mektubunda 16.806,32 TL'lik alacağın ikrar edildiğini, 16.958 TL'lik alacaktan 1.062 TL konaklama gideri düşürüldüğünde 15.896 TL'nin temerrüt tarihinden itibaren reeskont faiziyle birlikte karşı davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı şirket vekili karşı davaya cevap dilekçesinde; mutabakat mektubu ile alacağın ikrar edildiği iddiasının gerçeği yansıtmadığını, mutabakat mektubuna konu ticari defter bölümünde alacak gözükse de icra takibine konu ettikleri alacağa itiraz edilmesinden dolayı ticari defterin şüpheli alacak bölümünde bulunduğunu, davalı şirketin borcunun bulunmadığını, aksine alacağının bulunduğunu, belediyeden yeşil etiketin hangi tarihte hangi firma tarafından davalı şirket asansörlerine yapıştırıldığının sorulması gerektiğini ileri sürerek karşı davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk derece mahkemesi, asıl dava eser sözleşmesinden (asansör tadilat) kaynaklanan iş sahibinin yükleniciye açtığı işin geç teslimi ve eksik ifa nedeniyle tazminat ve cezai şart istemine ilişkin olduğu, Cezai şart istemine ilişkin değerlendirme: taraflar arasındaki sözleşmenin 11. maddesinde işe başlama süresinin, 13. maddesinde cezai şartın düzenlendiği, dosya kapsamında 23.07.2019 tarihli tutanak düzenlediği, dosya kapsamında tutanaktan anlaşıldığı üzere iş tesliminin 23.07.2019 tarihinde yapıldığı, bu süre zarfı içerisinde iş sahibinin herhangi bir tutanakla iş süre uzatımı yapılmadığı, böyle bir tutanağın dosya kapsamında bulunmadığı, işin tesliminde 19 günlük bir gecikme olduğu, 19 gün * 1.000 TL = 19.000 TL cezai şartın davacı tarafından sözleşme gereği talep edilebileceği, işçilerin konaklama ve yemek giderlerine ilişkin değerlendirme: Yine taraflar arasında akdedilen sözleşmenin 4. maddesine göre; taşeron işçilerinin yemek ve konaklama giderinin ücret karşılığı iş sahibi tarafından karşılanacağının düzenlendiği, davalının yemek ve konaklama ücretinden sorumlu olduğu, bu kapsamda 3 personel * 20 TL * 24 gün = 1.440 TL + KDV = 1.550,20 TL toplam konaklama ve yemek bedelini davacının davalıdan talep edebileceği, karşı davada bu miktar mahsup edildiğinden asıl davada hükme alınmadığı, Yansıma zarara ilişkin değerlendirme: Davacı taraf işin gereği gibi yerine getirilmemesinden dolayı 2.360,00 TL tutarlı bakım ücreti talep etmiş ise de taraflar arasında bakım sözleşmesi bulunmaması ve söz konusu arızanın davalının ediminden kaynaklandığının ispat edilemediği, bu talebin reddi gerektiği; Karşı dava yönünden değerlendirme: Birleşen dava eser sözleşmesinden (asansör tadilat) kaynaklanan yüklenicinin iş sahibine açtığı alacak davası olduğu, taraflar arasındaki uyuşmazlık yüklenici karşı davacının iş sahibi karşı davalıdan talep edebileceği alacak miktarına ilişkin olduğu, tarafların ticari defterlerinin incelendiği, her iki tarafın ticari defterlerinde karşı davacının karşı davalıya düzenlediği iki adet toplam 44.958 TL bedelli faturaların ve iş sahibi karşı davalının bu faturalara karşı 28.151,68 TL'lik ödemesinin kayıtlı olduğu, birbirini doğrulayan kesin delil niteliğindeki defterlere göre yüklenicinin iş sahibinden dava tarihi itibariyle 16.806,32 TL alacağı kaldığının sabit olduğu, davalı karşı davacı karşı davayı işçilerin yemek ve konaklama giderini mahsup ederek açtığı, karşı davacının talep edebileceği alacak mitarı 16.806,32 TL (kalan alacak miktarı) - 1.555,20 TL (işçi yemek ve konaklama ücreti) = 15.256,12 TL olarak bulunduğu, bu miktar üzerinden karşı davanın kısmen kabulüne kısmen reddine karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle asıl davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine, buna göre davalı karşı davacının Antalya 7. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasındaki itirazının kısmen iptali ile takibin 19.000 TL asıl alacak üzerinden devamına, hükmolunan alacağın %20'si tutarındaki 3.800 TL icra inkar tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, karşı davanın kısmen kabulü, kısmen reddi ile, 15.256,12 TL alacağın dava tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte, davacı karşı davalıdan tahsili ile, davalı karşı davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar vermiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde asıl davaya karşı davacı ve davalı vekilince, karşı davaya davalı şirket vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
B. İstinaf Nedenleri
Asıl davada davacı vekili, yeşil etiketin 31/07/2019 tarihinde yapıştırıldığı, bu nedenle gecikme süresinin 28 gün olup, cezai şart miktarının 28.000 TL olduğu, konaklama giderine ilişkin davacının sunduğu faturaların esas alınması gerektiği, asansörün hizmet arızası sebebiyle üçüncü kişiden hizmet alındığı, bu nedenle 30/09/2019 tarihli 2.360 TL'lik yansıtma faturasının düzenlendiği, bu bedelin de hüküm altına alınması gerektiği; karşı dava yönünden şirketin alacağını yükleniciden tahsil edemediği, bu nedenle borçlu olmayıp karşı davacı yükleniciden alacaklı olduğunu ileri sürerek asıl davada ve karşı davada verilen kararı istinaf etmiştir.
Davalı vekili asıl davaya yönelik istinafında, işin teslim tarihi konusundaki itirazlarının tam olarak değerlendirilip incelenmediği, ayrıca belirlenen cezai şartta indirime gidilmediği, hüküm altına alınan cezai şart alacağına yasal faiz uygulanabileceği, faiz oranının değiştirilerek işlemiş faizin temerrütten itibaren hesaplanması gerektiği, icra inkar tazminatı koşullarının oluşmadığı gibi nedenlerle kararı istinaf etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava, İcra İflas Kanununun 67. maddesine göre açılmış itirazın iptali davasıdır. Dava bir yıllık hak düşüm süresi içerisinde açılmıştır. Taraflar arasındaki uyuşmazlık, TBK 470 vd. maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesinden kaynaklanmakta olup, davacı iş sahibi, davalı ise yüklenicidir. Asıl davada cezai şart bedeli, ayıplı iş giderim bedeli ve işçi konaklama bedeli takip ve dava konusu yapılmış, karşı davada ise ödenmeyen bakiye iş bedeli ile fazla iş bedeli dava konusu yapılmıştır.
2. Ön İnceleme ve İncelemenin Kapsamı
İlk derece mahkemesi kararının; kesinlik, süre, istinaf başvuru şartları ve diğer usul konuları yönünden HMK 352. maddesine göre ön incelemesi yapılmış ve eksiklik bulunmadığı anlaşılan dosyanın incelenmesine geçilmiştir. İstinaf incelemesi de, HMK 355. maddesi göz önünde bulundurularak, kamu düzeninden olan hususlar re'sen gözetilmek suretiyle istinaf sebepleriyle sınırlı olarak yapılmıştır.
3. Değerlendirme
3.1.Davacı iş sahibi ile davalı yüklenici arasında 29/06/2019 tarihli asansör bakım ve onarımı ile yeşil etiket alımına ilişkin sözleşmede şartnamenin ek-1.maddesi olarak belirlenen işlerin yapılması konusunda 32.000 TL + KDV bedel karşılığı yazılı anlaşma yapıldığı, işin yapılarak 31/07/2019 tarihinde teslim edildiğinin dava dilekçesinde davacı tarafça kabul edildiği, dosya kapsamında sunulan delillere göre 23/07/2019 tarihli teslim tutanağı düzenlendiği anlaşılmaktadır.
3.2.Davacı taraf Antalya 7. İcra Müdürlüğünün ... esas (Yeni Antalya Genel İcra ...) sayılı takip dosyasında 3 adet faturaya dayalı olarak toplam 39.035 TL'lik alacağın tahsili için ilamsız takip başlattığı, takibin 28.000 TL'lik kısmının ceza-i şart alacağı, 8.675 TL'lik kısmının konaklama faturası ve 2.360 TL'lik kısmının arıza servis hizmet faturasına dayalı olarak talep edildiği anlaşılmaktadır.
3.3. Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, mahkemenin istinaf incelemesine konu kararda, dosyadaki mevcut delillere göre yaptığı değerlendirmeye, takdire ve ortaya koyduğu gerekçeye göre vardığı sonuçta istinaf sebepleri yönünden usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı, davacı vekilinin istinaf nedenlerinin yerinde olmadığı anlaşılmakla, asıl dava yönünden taraf vekillerinin aşağıdaki bendin dışında kalan istinaf başvurularının reddine, karşı davada istinaf edenin sıfatına göre davalı şirket vekilinin istinaf başvurusunun reddine,
3.4. Sözleşmeye göre tarafın cezai şart isteyebilmesi için teslim sırasında buna ilişkin hakkını saklı tuttuğuna dair ihtirazi kayıt ileri sürmesi ya da sözleşmede açıkça ihtirazi kayıt ileri sürülmesine gerek bulunmadığının belirtilmesi halinde cezai şart talep edilebilecektir. Somut uyuşmazlıkta, mahkemece ceza-i şart alacağının 19 günlük gecikme nedeniyle 19.000 TL olduğu, konaklama gideri alacağının 1.550,20 TL olup karşı davada mahsup edilerek dava açıldığı, bu nedenle bu alacağın hükme alınmadığı, arıza hizmet faturasına konu alacağın ise ispat edilemediği gerekçesi ile 19.000 TL alacak yönünden itirazın iptali ile takibin devamına karar verilerek davacı lehine tazminata hükmedildiği; karşı dava yönünden ise tarafların ticari defter kayıtlarına göre karşı davacı yüklenicinin 16.806,32 TL alacağı bulunduğu belirlenerek bu alacaktan asıl davada talep konusu olan konaklama bedeli (1.550,20 TL) mahsup edilerek 15.256,12 TL'nin davalı iş sahibi şirketten tahsiline karar vermiş ise de verilen karar usul ve yasaya uygun düşmemektedir.
3.5.Asıl davada, takip ve dava konusu yapılan ceza-i şart alacağı konusunda taraflar arasında yapılan sözleşmede ihtirazı kayıt konulmasına gerek olmadığına dair bir şart bulunmamaktadır. Davacı taraf işin 31.07.2019 tarihinde teslim edildiğini kabul ettiğine göre işi teslim alırken ceza-i şart talep hakkını saklı tuttuğunu iddia ve ispat edememektedir. 23.07.2019 tarihli geçici kabul niteliğinde olduğu anlaşılan tutanakta da ceza-i şarta ilişkin ihtirazı kayıt bulunmamaktadır. Aksine davacı taraf davalıya iş tesliminden sonra 04.10.2019 tarihli noter ihtarnamesi ile cezai şart istemektedir. Bu durumda ceza-i şart talep hakkı sona ermiş olup resen nazara alınması gereken bu durum nedeniyle davacının ceza-i şarta ilişkin talebinin reddi yerine kısmen kabulü usul ve yasaya uygun düşmemektedir.
3.6. Yine, davacı tarafın konaklama bedeli olarak faturaya dayalı takip konusu yaptığı alacak yönünden ise, belirlenen konaklama bedelinin 1.550,20 TL olduğu bilirkişi raporundan anlaşılmaktadır. Davacı tarafça takibe ve davaya konu edilen bu alacağın hüküm altına alınması gerekirken davalı tarafın karşı dava dilekçesinde bu yöndeki iş sahibi alacağının mahsup edilerek dava açıldığı gerekçesiyle reddine karar verilmesi usul ve yasaya uygun düşmemektedir.
3.7. Takip ve dava konusu yapılan alacak eser sözleşmesinden kaynaklanmaktadır. Alacak likit olmayıp, alacağın varlığı ve miktarının belirlenmesi yapılacak yargılama sonucu ortaya çıkacağından icra inkar tazminatı koşulları oluşmadığı halde davacı yararına icra inkar tazminatına karar verilmesi de usul ve yasaya uygun düşmemektedir.
3.8. Davalı karşı dava dilekçesinde sözleşme gereği ödenmeyen bakiye alacağının 9.760 TL olduğu, ayrıca sözleşme dışı yapılan iş sebebiyle 7.198 TL'lik fatura alacağının bulunduğu, bu bedelden konaklama bedeli olan 1.062 TL'nin düşülmesiyle 15.896 TL'nin davalı iş sahibinden tahsilini istemiştir.
Yukarıda açıklanan nedenlerle, karşı davada davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353/1-b/1 maddesi uyarınca reddine, asıl davaya yönelik olarak davacı ve davalı vekilinin istinaf başvurularının HMK'nun 353/1-b/2 maddesi uyarınca ayrı ayrı kabulüne karar verilerek asıl davada verilen kararın kaldırılarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
V. KARAR
A)İlk derece mahkemesi kararının asıl dava yönünden tümüyle ORTADAN KALDIRILMASINA,
B)Karşı dava yönünden istinaf isteminin esastan reddine,
C)Asıl dava yönünden;
1)Davanın KISMEN KABULÜ ile, davacının Antalya 7. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasında yaptığı itirazın kısmen iptali ile, takibin 1.550,20 TL asıl alacak üzerinden devamına, takip konusu alacağı 3095 Sayılı Yasanın 2/2 maddesi uyarınca ticari temerrüt faizi uygulanmasına, fazlaya ilişkin istemin reddine,
2)Davacı tarafın icra inkar tazminatı talebinin reddine,
3)Alınması gerekli 427,60 TL karar ve ilam harcının, peşin olarak alınan 582,24 TL harçtan mahsubuyla, bakiye 154,64 TL'nin talebi halinde ilk derece mahkemesince davacıya iadesine,
4)Davacının başvuru harcı ile birlikte peşin ödediği 482,00 TL harcın davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
5)Davacı tarafından harç dışında yapılan 1.248,60 TL yargılama giderinin 1550/45522 oranında davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, kalan kısmının davacının kendi üzerinde bırakılmasına,
6)Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13/2. maddesi uyarınca hesaplanan 1.550,20 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
7)Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13/3 maddesi uyarınca hesaplanan 1.550,20 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine,
D)Karşı dava yönünden;
1)Davanın KISMEN KABULÜ ile, 15.256,12 TL alacağın dava tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte, karşı davalıdan tahsili ile, karşı davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,
2)Alınması gerekli 1.042,14 TL karar ve ilam harcından, peşin ve tamamlama harcı olarak alınan toplam 271,46 TL harcın mahsubuyla, bakiye 770,68 TL harcın karşı davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına, harç tahsil ile işlemlerin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine,
3)Karşı davacının başvuru harcı ile birlikte peşin ödediği 325,86 TL harcın karşı davalıdan tahsili ile karşı davacıya ödenmesine,
4)Davacı tarafından harç dışında yapılan yargılama gideri bulunmadığından, bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
5)Karşı davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13/2 maddesi uyarınca hesaplanan 15.256,12 TL vekalet ücretinin karşı davalıdan tahsili ile karşı davacıya ödenmesine,
6)Karşı davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13/2. maddesi uyarınca hesaplanan 639,88 TL vekalet ücretinin karşı davacıdan tahsili ile karşı davalıya ödenmesine,
E)1-Taraflarca yatırılan gider avanslarının kullanılmayan kısımlarının HMK'nun 333. maddesi uyarınca ilk derece mahkemesince yatıran taraflara iadesine,
2-Peşin yatırılan istinaf karar harçlarının talep halinde ilk derece mahkemesince istinaf eden taraflara iadesine,
3-Dosya üzerinde yapılan inceleme neticesinde 02/05/2024 tarihinde HMK'nun 362. maddesi uyarınca kesin olarak oybirliği ile karar verildi.\t
...