T.C. ... 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ\tEsas-Karar No: 2023/248 Esas - 2023/785
\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\tT. C.
A N K A R A
12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
YARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN MAHKEMEMİZCE VERİLEN KARAR
ESAS NO\t: 2023/248
KARAR NO\t: 2023/785
DAVA\t: Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ\t: 07/04/2023
KARAR TARİHİ\t: 14/12/2023
GEREKÇELİ KARARIN YAZIM TARİHİ \t: 19/12/2023
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin, TTK hükümlerine göre kurulmuş bir tüzel kişi olduğunu, müvekkili şirketin, tesisleri için davalı şirketten elektrik enerjisi satın aldığını, davalı şirketin, müvekkili şirketin aldığı elektrik enerjisine istinaden elektrik faturaları düzenlediğini, davalı tarafça düzenlenen faturalarda, sayaç okuma ve faturalama hizmetlerine karşılık olarak perakende satış hizmet bedeli, tüketilen enerji miktarı üzerinden nispi ücret olarak tahsil edildiğini, 2011 Ocak – 2015 Aralık arası dönem için uygulanmak üzere 28.12.2010 gün ve 2999 sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu Kararı ile, 01.01.2011 tarihinden itibaren dağıtım şirketleri tarafından uygulanmasına karar verilen tarifelerin belirlendiği, 29.12.2010 gün ve 3002 sayılı Kurul Kararı ile de, 01.01.2011 tarihinden itibaren uygulanmasına karar verilen 21 dağıtım şirketi için tarife uygulamalarına ilişkin usul ve esaslar belirlendiğini, ... 13. Dairesinin 31.03.2015 tarih 2011/690E. 2015/1261K. sayılı kararıyla \"perakende satış hizmeti fiyatının abone başına sabit bir ücret olarak uygulanması gerektiğinden aksi yönde hüküm getiren, dava konusu Yönetmeliğin iptali istenilen 11. maddesinde ve dava konusu kararların bu Yönetmelik maddesi hükmünün yansıtıldığı kısımlarında hukuka uyarlık bulunmamaktadır.\" gerekçesi ile Elektrik Piyasası Tarifeler Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğinin 11. maddesinin ve dava konusu kararların bu Yönetmelik maddesine göre tesis edilen kısımlarının serbest tüketiciler yönünden iptaline karar verildiğini ve 13.05.2019 tarihinde kesinleştiğini, kesinleşen karar uyarınca müvekkili şirketten tüketim miktarına göre alınan; sayaç okuma, faturalama hizmetlerine karşılık olarak alınan bir bedel olan perakende satış hizmet bedelinin tüketim miktarına göre alınmasının hukuki dayanağının ortadan kalktığını, müvekkili şirketin de serbest tüketici olduğu 6446 sayılı Kanun ve dava konusu dönemde yürürlükte olan Serbest Tüketici Yönetmeliği çerçevesinde serbest tüketici olduğunun açık olduğunu ve kesinleşen iptal kararı kapsamında olduğunu, müvekkili şirketin tüm abonelikleri kapsamında sabit PSH faturalama bedelinin hesaplamayı gerektirecek olması sebebiyle 2015 Ocak döneminden itibaren 2015 Aralık dönemi sonuna kadar davalı ile devam eden sözleşme süresi boyunca fazladan alınan PSH bedelinin tam ve kesin olarak belirlenebilmesi akabinde HMK m.107 gereği belirsiz olan alacak tutarının bilirkişi incelemesi ile belirli hale gelmesinden sonra artırılmak üzere fazlaya ilişkin hakları saklı tutarak şimdilik davalıdan 10.000-TL’nin, ödeme tarihlerinden itibaren 6183 sayılı Kanunun 51. maddesine göre işleyecek gecikme zammı ve gecikme zammının KDV'si ile birlikte yargılama masrafları ve vekâlet ücretinin davalıdan tahsiline karar verilmesi dava ve talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, davacı şirket tarafından aynı uyuşmazlık konusu ve taleple açılan derdest durumda bir davanın mevcut olduğunu, bu nedenle, davanın derdestlik itirazında bulunduklarını, davanın belirsiz alacak davası olarak açılamayacağından davanın hukuki yarar yokluğundan reddi gerektiğini, dava konusu edilen bedellerin dayanağı olan ... kararları yürürlükte olduğunu, dolayısıyla huzurdaki davanın öncelikle idari yargıda açılması gerektiğini, dava dilekçesinden davacı şirketin dava konusu ettiği abonelikler kesin şekilde anlaşılmadığını, davacı somutlaştırma yükümünü yerine getirmediğini, davacı şirket dava konusu ettiği dönemin tamamı bakımından serbest tüketici konumunda olduğunu somut şekilde ispatlayamadığını, davanın zamanaşımı nedeni ile de reddi gerektiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.
Enerjisa Başkent Perakende Satış A.Ş.'ye ve ... 13. Asliye Ticaret Mahkemesine müzekkere yazıldığı görüldü.
Bilirkişiler Nilüfer Önder, Gülbahar Yalçın ve Sultan Erdoğan'dan oluşan heyetten 28/08/2023 tarihli bilirkişi raporu aldırılmıştır.
Davacı vekilinin 02/10/2023 tarihli talep arttırım dilekçesi gönderdiği, dilekçenin davalıya usulüne uygun tebliğ edildiği görüldü.
Dava, elektrik abonelik sözleşmesinden kaynaklı fazladan tahsil edilen PSH bedelinin istirdatı istemine ilişkindir.
Müzekkere cevapları, abonelik sözleşmesi, ödeme ve fatura belgeleri, tarafların ticari kayıtları ve getirtilmesi gerekli tüm deliller dosyaya celp edilmiştir.
... 13.Dairesi'nin 06.04.2011 tarih, 2008/2695 E.- 2011/1365 K. sayılı kararıyla, 5496 sayılı Elektrik Piyasası Kanununda Değişiklik Yapılmasına dair kanun ile 4628 sayılı Elektrik Piyasası Kanuna eklenen geçici 9.madde uyarınca ... tarafından verilen 875 sayılı Kurul kararının ekinde yer alan 20 dağıtım şirketi için Gelir Gereksinimi Hesaplanması ve Tarife Metodolojisinin Perakende Satış Tarifesinin geçiş döneminde uygulanmasına ilişkin II.Bölümünün B bendi olan; \"Sayaç okuma ve faturalandırma hizmetlerine ilişkin maliyetlerin abone grubuna ve tüketilen enerji miktarına göre değişiklik gösterecek maliyetler olmadığı ve bu nedenle abone başına sabit bir ücret uygulanması gerektiğinin ortada olduğu, kaldı ki buna ilişkin maliyetlerin metodolojinin 1. Bölümünde abone başına sabit bir ücret olarak belirlendiğinin açık şekilde ifade edildiği\" belirtilmek suretiyle iptal edilmiştir.
... İdari Dava Daireleri Kurulu ise ... 13. Dairesinin 06.04.2011 tarih, 2008/2695 E. ve 2011/1365 K. sayılı kararının temyiz edilmesi üzerine 24.05.2012 tarih, 2011/1901 E. - 2012/798 K. sayılı kararı ile \"davacı şirketin ürettiği elektriği serbest tüketicilere sattığı ve perakende satış hizmet tarifesinin Kwh üzerinden alınmasına ilişkin kuralın \"Serbest tüketiciler\" yönünden hukuka aykırı olduğu iddiasında bulunduğunun anlaşıldığı, bu durumda davacının dava konusu işlemlerin iptali isteminin \"serbest tüketiciler\"e yönelik olduğu dikkate alındığından, Daire kararının da \"serbest tüketiciler\"le sınırlı olarak uygulanacağı belirtilerek onanmıştır. Bu karar ile ... tarafından Elektrik Dağıtım Şirketlerinin PSH (Perakende Satış Hizmeti) karşılığı tahsil ettikleri Perakende Satış Hizmet Bedeli (PSHB)’nin abone başına belli bir maktu bedel olarak değil, serbest tüketici müşteri tarafından tüketilen kWh üzerinden birim bedel olarak tahakkuk ve tahsil edilmesi için yasal dayanak da ortadan kalkmış bulunmaktadır.
Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu tarafından ... 13. Dairesinin 06.04.2011 tarihli, 2008/2695 (E), 2011/1368 (K) sayılı kararına istinaden; 28.12.2011 tarihli 3607 Sayılı Kurul Kararı ile \"Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun 28.12.2011 tarihli toplantısında; 29.12.2010 tarihli ve 3002 sayılı Kurul Kararı ile 01.01.2011 tarihinden itibaren uygulanmasına karar verilen 21 Dağıtım Şirketi İçin Tarife Uygulamalarına İlişkin Usul ve Esasların 14 üncü maddesinin “Perakende satış hizmeti fiyatları, abone grupları ve/veya gerilim seviyeleri bazında ayrı ayrı olmak üzere sabit ve/veya değişken bir bedel olarak belirlenir. Sayaç okumaya ilişkin perakende satış hizmeti fiyatı okuma başına uygulanır.” şeklinde değiştirilmesine karar verilerek PSH bedelinin abone gruplarına göre sabit veya/ değişken uygulanabileceği, sayaç okumanın da ayrıştırılarak sabit bedel olarak uygulanacağı belirlenmiştir.
Yargıtay 1. Hukuk Dairesi'nin 20.10.2014 tarih ve 2014/7083 E- 2014/14256 K. sayılı kararı, Yargıtay 3. Hukuk Dairesi'nin 03.11.2014 tarih ve 2014/7090 E- 2014/13588 K. sayılı kararı ile \"...'ye sınırsız bir tarife ve fiyat belirleme yetkisinin verilmediği, elektrik dağıtım şirketlerinin ... kurul kararları ve tebliğleri çerçevesinde elektrik kullanan abonelerin faturalarına yansıtarak aldıkları iletim, dağıtım, kayıp/kaçak,sayaç okuma ve perakende satış bedellerinin aktif tüketim bedeli dışında ek bir mali yük ve külfet getirdiği, Anayasanın 73. maddesine göre, vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülüklerin kanunla koyulup kanunla değiştirileceği veya kaldırılacağı, ayrıca Elektrik Piyasası Kanunun düşük maliyetli enerji temini ve şeffaf bir elektrik piyasası oluşturulması ilkelerine uygun düşmediği\" gerekçeleriyle bu bedellerin iadesine karar verilmiştir. Ayrıca yine bu konuda Yargıtay 3. Hukuk Dairesi'nin 28.11.2013 tarih, 2013/15529 E. ve 2013/16855 K. sayılı kararında \"... 13.Dairesinin 06.04.2011 tarih ve 2008/2695 E. 2011/1368K. no.lu kararının \"sadece serbest tüketiciler için geçerli olacağından bahisle, serbest tüketici olduğu takdirde iptal kararı ile işlem önceki hukuki duruma geri dönüleceğinden, buna göre değerlendirme yapılarak fazladan ödenen kısmın hesaplanması gerektiğine\" karar verilmiştir.
Uyuşmazlık teknik incelemeyi gerektirdiğinden dosya üzerinden bilirkişi incelemesine ihtiyaç duyulmuştur. Mahkememizce aldırılan rapora göre; Davacıya ait abonelikle ilgili olarak dava dosyası kapsamında bulunan fatura suretleri ile tahsil edilen ve fazla ödenen PSH Bedelinin ... ve Yargıtay kararları doğrultusunda davacıya iadesi gerektiğinin değerlendirildiği, davacı abonenin kendisinden haksız ve fazla tahsil edilen bedellerle ile ilgili olarak; dava kapsamında talep ettiği miktarın fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 10.000,00-TL olduğu,
Davalı tarafından sabit olarak alınması gereken sayaç okuma bedelleri düşüldükten sonra davacıdan fazladan tahsil edilen PSH bedelinin 508.079,59 TL ve KDV si 91.454,33 TL olmak üzere toplam 599.533,92 TL olduğu, davacı şirketin mevzuata uygun şekilde faturalara itiraz etmediği gibi itirazi kayıtla da ödeme yaptığına dair dosya kapsamında bir tespit bulunmadığı,
Katma Değer Vergisi (KDV) Kanunu'nun 1/1 madde hükmünde KDV ye tabi faaliyetlerin, 24ncü maddesinde matraha dahil unsurların açıklandığı, KDV Genel Uygulama Tebliği'nin (I/C-1.1.2) bölümünde ise fazla ve yersiz ödenen KDV 'nin iadesine ilişkin açıklamalar bulunduğu, elektrik tüketim bildirimlerinde yer alan PSH bedelinin 3065 sayılı Kanunun 24ncü maddesine göre KDV matrahına dahil olduğu, bu bedelin mahkeme tarafından aboneye iade edilmesine karar verilmesi halinde, bu bedel üzerinden alınan KDV tutarının da yersiz ödenen KDV haline dönüşeceği,
27.09.2012 tarihli ve 28424 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 4019 sayılı ... Kurul Kararı \"Dağıtım ve Perakende Satış Faaliyetlerinin Hukuki Ayrıştırılmasına İlişkin Usul ve Esaslar\" ın Madde-1 hükmünde belirtildiği üzere ... tarafından yayınlanan \"Dağıtım Lisansı Sahibi Tüzel Kişiler Tarafından Dağıtım Ve Perakende Satış Faaliyetlerinin 01/01/2013 Tarihinden İtibaren Ayrı Tüzel Kişilikler Altında Yürütülmesine İlişkin Usul Ve Esaslar\" çerçevesinde; madde-3/ç ve madde-3/ğ hükümlerinde belirtildiği şekilde 6102 sayılı TTK'nın 173 ve 159. maddelerinde belirtilen ve bölünme sözleşmesinin onaylanmasına ilişkin karar ile kısmi olarak bölünmüşlerdir. TTK 'nun 176/1.maddesinde ise \"bölünme sözleşmesi veya bölünme planıyla kendisine borç tahsis edilen şirket, bu suretle birinci derecede sorumlu bulunan şirket, alacaklarının alacaklarını ifa etmezse, bölünmeye katılan diğer şirketler, ikinci derecede sorumlu şirketler, müteselsilen sorumlu olurlar.\" denildiğini, bu hüküm gereğince davalı şirket ...ile dava dışı ...' ın dava konusu bedellerin davacıya geri ödenmesinden müteselsilen sorumlu olacaklarını rapor etmişlerdir.
Deliller değerlendirilmiştir.
Davalı vekili her ne kadar ... 13. ATM'nin 2021/273 esas sayılı dava dosyasının bekletici mesele yapılması gerektiğini ileri sürse de dava taraflarının, abonelik sözleşme numaralarının ve istem konusu dönemlerin birbirinden farklı olması nedeniyle bu savunma yerinde görülmemiş ve davaya devam olunmuştur.
Davacı tarafça elektrik abonesi olan davacı şirketten 2015 Ocak- 2015 Aralık dönemleri arasında fazla tahsil edilen Perakende Satış Hizmet Bedelinin davalıdan tahsili, davalı tarafça davanın reddine karar verilmesi talep edilmiş olup; hukuka aykırı bulunan idari işlemler hakkında idari yargı yerlerince verilen iptal kararları; iptal edilen karara istinat eden, onunla doğrudan doğruya alakalı tasarruflara da etkilidir. Bu suretle iptal hükmü; iptal edilen karara dayanan, onunla bağlı bir mahiyet arzeden sonuç işlemleri de ortadan kaldırmak suretiyle geçmişe yürümektedir. İptal kararlarının bu özelliği, dava konusu idari tasarruftan önceki hukuki durumun sağlanması gereğinden kaynaklanmaktadır.
Yukarıda belirtilen açıklamalar ışığında ve bilirkişi raporuna göre; davacının 2015 yılında serbest tüketici limitinin üstünde bir tüketim yaptığı ve serbest tüketici sıfatını kazanmış olduğundan, bu dönemlerde davalı tarafından kWh bedeli üzerinden kendisine tahakkuk edilen ve ödenen PSH bedelinin sabit sayaç okuma bedeli düşüldükten sonra davacıya iadesinin gerektiği, ...'nın, ... tarafından iptal edilen düzenleyici işlemi esas alarak 2015 Ocak- 2015 Aralık dönemleri arasındaki geçiş döneminde tanzim ettiği faturalar ile elektrik abonesi olan davacı şirketten, tüketilen enerji miktarı (kwh) üzerinden toplam KDV dahil 599.533,92-TL PSH bedeli tahsil ettiği, ...'nın düzenleyici işleminin ... tarafından iptali sonrası geçmişe etkili olarak ortadan kalkan düzenleyici işlem nedeniyle davalı şirket tarafından sözleşme gereği fazladan tahsil edilen PSH bedellerinin davacı şirkete iade edilmesi gerektiği, alacağın temelinin sözleşmeden kaynaklanması nedeniyle tahsilat tarihinden itibaren dava tarihine kadar 10 yıllık zaman aşımı süresi geçmediğinden davalının zamanaşımı savunmasının yerinde olmadığı, davalının dava tarihinden önce temerrüde düşürülmediği ve taraflar tacir olduğundan kabul olunan tutara dava tarihinden itibaren avans faizi işletilmesi gerektiği gözetilerek ve davacının talep miktarı dikkate alınarak davanın kabulüne dair aşağıdaki hükmün kurulmasına karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Açılan davanın KABULÜ İLE; 599.533,92-TL'nin dava tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
2-Alınması gereken 40.954,16-TL harçtan peşin alınan 179,90-TL ve 10.067,77-TL tamamlama harcının mahsubu ile bakiye 30.706,49-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
3-Davacı kendilerini vekille temsil ettirdiklerinden AÜT gereğince 89.934,75-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama gideri olarak 179,90-TL başvuru harcı, 179,90-TL peşin harç, 25,60-TL vekalet harcı, 10.067,77-TL tamamlama harcı, posta masrafları toplamı 88,00-TL, bilirkişi ücreti 7.500,00-TL olmak üzere toplam 18.041,17-TL'nin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
5-6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereği Adalet Bakanlığı tarafından karşılanan ve yargılama giderinden sayılan Arabuluculuk Ücret Tarifesinde belirtilen iki saatlik ücret tutarı karşılığı ticari arabulucu ücreti olan 3.120,00-TL'nin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
6-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri olmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
7-HMK'nın 333. maddesi gereğince yatırılan gider avansından kalanın karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı verilen karar tebliğden itibaren iki haftalık süre içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf kanun yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı. 14/12/2023