T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
DOSYA NO: 2024/553 Esas
KARAR NO: 2024/902
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 07/01/2024 T.li ek karar
NUMARASI: 2023/1243D.iş Esas, 2023/1253 D.iş Karar
TALEP KONUSU: İhtiyati Haciz
KARAR TARİHİ: 16/05/2024
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP: İhtiyati haciz talep eden vekili dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket ... Faktoring A.Ş. ile dava dışı ... İç Ve Dış Ticaret Limited Şirketi arasında 31.07.2023 tarihinde faktoring sözleşmesi tanzim edildiğini, Taraflar arasında imzalanan faktoring sözleşmesine istinaden ''... BANKASI A.Ş. ... ŞUBESİ Şubesine ait ... seri numaralı 45.000,00 TL bedelli 21.10.2023 keşide tarihli çekin müvekkili şirket tarafından fatura ile tevsik edilerek temlik alındığını, Faktoring İşlemlerinde Uygulanacak Usul Ve Esaslar Hakkında Yönetmelik'te düzenlenen 8. Madde gereğince faktoring işlemleri şu şekilde yapılmaktadır.Müvekkil şirketin faktoring sözleşmesindeki müşteri ... Tasarım İç Ve Dış Ticaret Limited Şirketi ile kendisinden önceki ciranta olan ... ile arasındaki fatura ve alacak bildirim formu gereğince söz konusu alacağı ve kambiyo senedini temlik alarak yetkili hamil sıfatını kazandığını belirterek talep konusu çek yönünden ihtiyati haciz kararı verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARI: İlk derece mahkemesince 03.11.2023 tarihli ara kararda; \"1-İhtiyati haciz talebinin kabulü ile, 45.000,00 TL için alacağın yetecek miktarda borçlunun kendisinde veya üçüncü şahısta olan taşınır, taşınmaz malları ve alacakları ile diğer haklarının borca yetecek miktarda İHTİYATEN HACZİNE, 2-İİK'nın 259/1. fıkrası uyarınca takdiren alacak miktarının %15'i olan 6.750,00 TL tutarında HMK'nın 87/1. fıkrasına göre nakdi teminat veya süresiz banka teminat mektubunun ihtiyati haciz isteyen taraftan alınmasına, teminat mahkeme veznesine yatırıldığında ya da teminat mektubu ibraz edildiğinde kararın infazı için iş bu kararın mühürlü olarak ibraz edilmek kaydı ile İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyasına gönderilmesine,\" şeklinde karar verilmiştir. 07.11.2023 Tarihli tashih ara kararında; \"Karar kısmına \" 2-İİK'nın 259/1. fıkrası uyarınca takdiren alacak miktarının %15'i olan 6.750,00 TL tutarında HMK'nın 87/1. fıkrasına göre nakdi teminat veya süresiz banka teminat mektubunun ihtiyati haciz isteyen taraftan alınmasına, teminat mahkeme veznesine yatırıldığında ya da teminat mektubu ibraz edildiğinde kararın infazı için iş bu kararın mühürlü olarak ibraz edilmek kaydı ile İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyasına gönderilmesine \" olarak tashihine\" karar verilmiştir. 17.01.2024 Tarihli ara kararında; \"....İhtiyati hacze itiraz eden ... Mahkememizin yetkisine itiraz etmiştir. 2004 Sayılı İİK’nın 258. maddesinde ihtiyati hacze 50. maddeye göre yetkili mahkeme tarafından karar verileceği belirtilmiş, aynı Kanunun 50. maddesinde ise ihtiyati hacizde yetkili mahkemenin belirlenmesi hususunda HMK’nın yetkiye ilişkin hükümlerine atıfta bulunulmuştur. Bu durumda, çekten kaynaklanan borcun alacaklısı borçlunun yerleşim yerinde, birden fazla borçlu bulunması halinde borçlulardan birinin yerleşim yeri, çekin keşide yeri veya ödeme yerinde ihtiyati haciz talebinde bulunabilir. Ancak, muhatap bankaya ibraz edilen ve karşılıksız kalan çeke dayalı borç, bu şekilde aranması tüketildikten sonra götürülecek borç niteliği kazanır ve HMK’nın 10. maddesi gereğince ifa yeri olarak 6098 sayılı TBK’nın 89. maddesinde belirtilen alacaklının yerleşim yeri mahkemesi de ihtiyati haciz talebinde yetkili mahkeme haline gelir.Yargıtay 11. Hukuk Dairesi’nin; 20/09/2016 tarihli, 2016/8892 E.-2016/7362 K. sayılı, 14/11/2016 tarihli, 2016/12481 E.-2016/8797 K. sayılı, 05/12/2016 tarihli, 2016/12815 E.-2016/9299 K. sayılı, 13/09/2017 tarihli, 2017/2488 E.-2017/4324 K., İstanbul BAM 43. HD 2021/11 E-141 K sayılı ilamlarında belirtildiği üzere; muhatap bankaya ibraz edilen ve karşılıksız kalan çeke dayalı borç, bu şekilde aranması tüketildikten sonra götürülecek borç niteliği kazanacağından 6098 Sayılı TBK’nın 89. maddesinde belirtilen alacaklının yerleşim yeri mahkemesi de ihtiyati haciz talebinde yetkili mahkeme haline gelecektir. Bu itibarla, Mahkememizce, ihtiyati hacze konu çekin ibraz edildiği ve karşılıksız işlemi gördüğü, ayrıca alacaklının kendi yerleşim yeri Mahkemesinden talepte bulunduğu anlaşıldığından itiraz eden vekilinin yetkiye ilişkin itirazlarının yerinde olmadığı ve İİK'nın 265.maddesinde gösterilen sebeplerden herhangi birini teşkil etmeyen ihtiyati hacze itirazın reddine karar vermek gerekmiştir. İtiraz eden vekilinin bir diğer itirazı da ihtiyati haciz kararına dayanak teşkil eden çekin daha lehtarına ulaşmadan zayi olduğu, kanuna uygun bir ciro zinciri bulunmadığı, taşıma sırasında çalındığı tutanaklarla sabit olan ve hakkında ödeme yasağı kararı verilen çeke dayalı olduğu ve imzasının kendisine ait olmadığı yani bu çek sebebiyle borçlu olmadığına dairdir. Bilindiği üzere borçlu çek nedeniyle borçlu olmadığına dair iddiasını menfi tespit davası açarak genel mahkemelerde yapılacak yargılama ile ispat edebilir. Mahkememizin ihtiyati haciz kararı verirken böyle bir yargılama yapma yetkisi bulunmamakta olup söz konusu itiraz İİK 265. Maddesinde sayılan ihtiyati hacze itiraz sebeplerinden biri değildir. Bu nedenle yasal unsurları taşıyan çek ile ilgili verilen ihtiyati haciz kararının ileri sürülen sebeplerle kaldırılabilmesi mümkün değildir\" gerekçesi ile neticeten; \"-İhtiyati haciz kararına yapılan itirazın REDDİNE, \" şeklinde karar verilmiştir.
İSTİNAF İSTEMİ: Karşı taraflardan ... vekili istinaf isteminde özetle; Mahkemenin sadece yetki ve sebep yönünden yapılan itirazlar değerlendirdiğini, sair itirazları değerlendirmediğini, İhtiyati hacze dayanak teşkil eden çek hakkında ödemeden men kararı alındığını, çekin ... tarafından, çek lehtarı diğer taraf ... şirketine 31.07.2023 tarihinde ... Taşımacılık A.Ş. Şirketi ile gönderildiğini, çekin taşıma esnasında çalındığını, lehtar ... şirketi tarafından ödemeden men yasağı alındığını, kanuna uygun bir ciro zinciri bulunmadığını, Mahkemenin yetkisiz olduğunu, Kambiyo senetlerinden doğan alacaklar, aranacak alacaklar niteliğinde olduğundan, bu alacaklar için TBK.nın 89/1. maddesi uygulanmayacağını, Yargıtay 11. HD. 2016/12481 E. 2016/8797 K. ;''İbraz, bono ve poliçe de borçlunun ödeme yapacağı kimseyi öğrenmesini sağlayıcı bir fonksiyona sahip isede, çekte ibrazın böyle bir fonsiyonu yoktur. Bu sayede ibraz üzerine poliçe ve bono borcu götürülecek borç haline dönüşürken, çekte muhataba bankaya ibraz ile borçlunun ödeme yapacağı kimseyi tespit ettiği ve aramanın tüketildiğini kabul etme ve bunun sonucu olarakta çek borcunun götürülerek borca dönüştüğünü kabul etme olanağı yoktur. Ayrıca kambiyo senetlerinde ve bu beyanda çekte hak doğrudan doğruya çeke ait kayıtları ihtiva eden varakada tecessüm ettiği için çekteki borcu tek başına para borcu sayma olanağıda yoktur. Bu yönüylede TBK m.89/... göre çekteki borcun götürülecek borç olduğunu kabul etme olanağı bulunmamaktadır.'' şeklinde olduğunu, Somut olayda, çekin keşide edildiği yerin Eskişehir olduğunu, Borçlulardan ... Şirketinin ikametgahı Eskişehir, ... Şirketi'nin Arnavutköy/İstanbul, ... Tasarım Şirketi'nin Kadıköy/İstanbul ve müvekkili ...'nın Bakırköy/İstanbul olduğunu, İstanbul ili Arnavutköy ilçesinin Gaziosmanpaşa Adliyesi Mahkemelerinin, Kadıköy ilçesi İstanbul Anadolu Adliyesi Mahkemelerinin, Bakırköy ilçesi Bakırköy Adliyesi Mahkemelerinin yargı çevresi içinde kaldığını, Gaziosmanpaşa Adliyesinde Asliye Ticaret Mahkemesi bulunmadığından Bakırköy Asliye Ticaret Mahkemeleri yetkili olduğunu, İstanbul mahkemelerinin yetkili olmadığını, Teminat Tutarının yetersiz olduğunu, Müvekkilinin kaybolan çekler ve bu çeklere ilişkin ticari ilişkiyle hiçbir ilgisi bulunmadığını, tarafları aynı olan başka bir çeke istinaden de müvekkili aleyhine İstanbul ...İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı dosyasıyla icra takibi başlatıldığını, Müvekkilinin söz konusu takibe dayanak çekteki imzaya da itiraz ettiğini, İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı 2023/226178 Soruşturma Numaralı dosyasıyla savcılığa suç duyurusunda bulunduğunu, ihtiyati haciz kararının kaldırılmasını, aksi halde teminat tutarının alacak miktarının %115'inden aşağı olmayacak şekilde güncellenmesini talep ettiklerini, ihtiyati haczin tamamlayıcı merasimi usulüne uygun olarak gerçekleştirilmediğini, ihtiyati hacze itirazın reddi sonucunda vekalet ücretine hükmedilmesi hatalı olduğunu belirterek ihtiyati haciz kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
GEREKÇE Dairemiz önüne gelen somut uyuşmazlık; ihtiyati tedbire itirazın reddi ara kararının kaldırılması istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesinin çekin ibraz edilmesi ile götürülecek borç haline geldiğine ilişkin gerekçesi yerinde değil ise de; çekteki lehtar-ciranta ... Şti'nin adresi olan Arnavutköy ilçesinin HSK'nun 07.07.2021 Tarihli 01.09.2021'den itibaren uygulanan yargı çevresi kararı gereği İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesi'nin yargı çevresinde olduğu dikkate alındığında yetki itirazının reddi yerinde olduğu gibi, ileri sürülen diğer itiraz sebepleri İİK 265.maddesinde yer alan tahdidi sebeplerden olmayıp yargılamayı gerektirdiğinden neticeten itirazının reddi ve karşı taraf lehine vekalet ücretine hükmedilmesi yerindedir. Açıklanan nedenle itiraz eden ... vekilinin istinaf isteminin esastan reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-İtiraz eden ... vekilinin istinaf talebinin HMK'nun 353/1-b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, 2-Harç peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına, 3-İtiraz eden ... tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, 4-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına, 5-Artan gider avanslarının, karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilk derece mahkemesince taraflara iadesine, Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda, oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.16/05/2024