T.C. ADANA BAM 9. HUKUK DAİRESİ
T.C.
ADANA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
9. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO\t: 2021/639
KARAR NO\t: 2024/714
KARAR TARİHİ\t: 03/05/2024
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
BAŞKAN\t\t: ... (...)
ÜYE\t\t: ... (...)
ÜYE\t\t: ... (...)
KATİP\t\t: ... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t: .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ\t\t: 17/12/2020
NUMARASI\t\t: ... ESAS ... KARAR
DAVACI\t: ...
VEKİLLERİ\t: Av. ... ...
DAVALI\t: ... ...
VEKİLLERİ\t: Av. ...\t
\t Av. ...\t
DAVANIN KONUSU\t: Tazminat (Rücuen Tazminat)
İSTİNAF KARARININ
KARAR TARİHİ : 03/05/2024
YAZIM TARİHİ : 03/05/2024
.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 17/12/2020 tarih, ... Esas, ... Karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, istinaf talebinin süresi içinde yapıldığı, başvuru şartlarının yerine getirilmiş olduğu ve istinafa başvuru koşullarının mevcut olduğu dosya üzerinde yapılan ön inceleme sonucu anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonucunda;
İDDİANIN ÖZETİ :
Davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkili ... . Genel Müdürlüğü ile davalı arasında imzalanan sözleşme gereği sayaç okuma, açma-kapama, kaçak su tespiti, su sayaçları sökme-takma hizmetlerinin alınması ile ilgili olarak imzalanan sözleşme gereği, davalı şirketin, müvekkil davacı idare adına ve kendi çalışanları ile su kapama-açma, sayaç değiştirme ve kaçak su tespiti hizmet kiralama hizmetlerinin yürütüldüğünü, söz konusu hizmet sözleşmesi gereğince ve davalı şirkete bağlı olarak çalışan işçilerden biri olan ...'in 31/12/2014 tarihinden itibaren iş akdinin sona erdirildiğini ve bunun üzerine .... İş Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasından işe iade davası açtığı, yapılan yargılama neticesinde 02/06/2015 tarih ve ... sayılı kararı ile davanın kabulüne karar verildiği, kararın Yargıtay onamasından geçerek kesinleştiği, vekalet ücreti ve yargılama giderleri yönünden ... vekili tarafından .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile icra takibine konulmuş olduğunu, .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile de ücret alacağı yönünden icra takibi başlatıldığını, müvekkili kurum tarafından ilgili icra dosyalarına ödeme yapıldığını, müvekkili ... Genel Müdürlüğü ile davalı şirketler arasında imzalanan sözleşme gereğince, davalı şirketin elemanı olarak çalışan işçilere karşı SSK primleri ve tazminatlar gibi tüm sorumlulukların şirkete ait olduğunu, .... Genel Müdürlüğü'nün bu konularda hiçbir sorumluluğunun bulunmadığını, bu nedenle müvekkili kurumun işçiye .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra dosyalarına ödenen bedeller için rücu etme hakkına sahip olduğunu, açıklanan nedenlerle ... için 17/09/2015 tarihinde ödenen 1.952,44.TL'nin ve 05/04/2016 tarihinde ödenen 19.999,58.TL olmak üzere toplam 21.952,02.TL'nin ödeme tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faizi, yargılama giderleri, vekalet ücreti ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ :
.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 17/12/2020 tarih, ... Esas, ... Karar sayılı kararı ile, Davanın kısmen kabulü ile, 1.952,44.TL'nin 17/09/2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, karar verildiği anlaşılmıştır.
DAVACI VEKİLİ TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :
Davacı vekili istinaf talebi ile; yerel mahkeme tarafından verilen kısmen red kararının usul ve yasalara aykırılık teşkil ettiğini, görevsiz mahkeme olan .... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile açılmış olup, görevsiz mahkemede dosya kapsamında iki tane bilirkişi raporu alındığını, alınan bilirkişi raporunda \"Dava konusu olan işe başlatma konusunda davalı firma ... A.Ş. işyerinde dava dışı çalışan işçinin işe iadesine karar verdiği, dolayısıyla işe iade konusunda yüklenici şirketin sorumluluğundan bahsedilme imkanı bulunmadığı, bu nedenle işe başvurunun tek muhatabı yüklenici Yüklenici işçiyi işe başlatmamıştır.’’ kanaati oluştuğunu, 27.02.2017 tarihli bilirkişi raporunun son kısmında; ‘’ Davacı ... Genel Müdürlüğü ile davalı ... arasında imzalanan ihale sözleşmesi ve eki teknik şartname de görüldüğü üzere işçi çalışmasından kaynaklı her türlü yükümlülük yüklenici firmaya bırakılmış olup, bu konuda davacı kurum olan ... Genel Müdürlüğü sorumlu olmayacaktır.’’ kanaati oluşturduğunu, alınan bilirkişi raporu dosya kapsamında yeterli incelemeyi içermekte olup, davalının söz konusu işçi alacaklarından sorumlu olduğunu tespit ettiğini, alınan bu rapor yeterli incelemeyi ve açıklamayı içermiş olsa da davalı tarafın itirazları sonucu dosya yeniden farklı bir bilirkişiye tevdii edildiğini, 11.10.2017 tarihli bilirkişi raporunda; \"İşçinin işe davet edilmesine rağmen işe başlamaması sebebiyle davalı işverence işe başlatmama tazminatı ve boşta geçen süre ücreti ödeme yükümlüğünün doğmadığı görüş ve kanaatine varılmıştır. Davalı şirketin yapılan ödemeden herhangi bir sorumluluğunun olmayacağı anlaşılmıştır.\" denildiğini, hazırlanan bu raporun tamamen hatalı değerlendirmeler içerdiğini, ... Genel Müdürlüğü ve davalı şirket arasında imzalanan sözleşme ve onun eki niteliğindeki şartnameler uyarınca dava dışı işçi ...’e yapılan işçilik alacağı ödemelerinin tamamından davalı şirket sorumlu olduğunu, müvekkil kurum tarafından ödenen tüm bedelin işçilik alacaklarından tam nispetinde sorumlu olan davalı şirketten tahsil edilmesinin yasa gereği olduğunu, bu nedenle .... Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 17.12.2020 tarih, ... Esas ... Karar sayılı usul ve yasalara aykırı kısmen red kararının istinaf incelemesi sonucu kaldırılarak, davanın talepleri doğrultusunda tam kabulüne, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER :
.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas, ... Karar sayılı dosyası.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE :
Dava, taraflar arasında düzenlenen hizmet alımı sözleşmesi kapsamında asıl işveren tarafından dava dışı işçiye ödenen bedelin alt işverenden rücuen tahsili talebine ilişkindir.
Davacı tarafından, davalı şirket ile hizmet alım sözleşmesi yapıldığı, davalı şirket çalışanlarından olan ... tarafından .... İş Mahkemesi'nde dava açıldığını, mahkemelerce verilen kararların .... İcra Müdürlüğü'nün ... ve .... İcra Müdürlüğü'nün ... sayılı dosyaları ile takibe konulduğu, icra dosyasına 17/09/2015 tarihinde 1.952,44.TL, 05/04/2016 tarihinde ise 19.999,58.TL ödeme yapıldığı belirtilerek, bu bedellerin davalıdan rucüen tahsiline karar verilmesi talep edilmiş, davalı ise, davanın reddini savunmuş, mahkemece yazılı gerekçe ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararına karşı davacı vekili tarafından İstinaf kanun yoluna başvurulmuştur.
HMK’nın 355. maddesi uyarınca istinaf nedenleriyle ve resen kamu düzeniyle sınırlı olarak istinaf incelemesi yapılmıştır.
Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş aktinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.
İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.(Yargıtay 15.HD'nin 2021/933-2926 EK sayılı ilamı bu mahiyettedir)
Davalı alt işverenin asıl işveren olan davacıya karşı işçilik alacaklarından kendi dönemi ile sınırlı olarak sorumlu olup, davalının işçiyi çalıştırmadığı dönemlerden dolayı sorumluluk altına sokulması doğru değildir.(Yargıtay 13. HD'sinin 2016/1699-2018/3248- Yargıtay 23. HD'sinin 2014/700-2015/709 EK sayılı karaları benzer mahiyettedir)
Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.
İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar.
Yıllık izinler kullanılmadığı taktirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir. Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerinde bu fesih ile ücrete dönüştüğü gözönüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır.
İhbar tazminatından son işveren sorumludur. Bunların dışında hafta tatil ücreti, ücret alacağı, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır.
İşveren tarafından bu ödemelerin feri mahiyetinde yapılan ödemeler de ayrı esasla yüklenicilerden tahsil edilebilecektir.
Tüm dosya kapsamından, dava dışı işçi ... tarafından, .... İş Mahkemesi'ne ait ... esas sayılı dosyada, davacı ve davalı aleyhine açılan işe iade davası sonucunda davanın kabulüne karar verildiği, kararın Yargıtay tarafından onanarak kesinleştiği, dava dışı işçi tarafından .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile davacı ... hakkında boşta geçen süre ve tazminat alacağına ilişkin .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile yargılama gideri ve vekalet ücreti yönünde icra takibi başlatıldığı, davacı tarafından .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyasına 05.04.2016 tarihinde 19.999,58.TL .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasına 17.09.2015 tarihinde 1.952,44.TL ödeme yapıldığı, taraflar arasındaki Hizmet Alım Sözleşmesi'nin 22. Maddesinde, çalışacak personele ilişkin sorumluluğun, mevzuatın bu konuyu düzenleyen emredici hükümleri ile Genel Şartnamenin 6. bölümünde düzenlenen esaslara uygun olarak yüklenici şirket tarafından yerine getirileceğinin belirtildiği, bu nedenle davacı işverenin, işçiyi çalıştıran davalı yükleniciden, işçinin çalıştığı dönemle sınırlı olmak üzere, ödediği bedelin tamamını talep etme hakkı bulunduğu, bu durumda mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiş olmasının yerinde olmadığı, her ne kadar davacı tarafından .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasına 19.999,58.TL ödeme yapılmış ise de bu miktarın 774,75.TL'sinin fazla ödeme nedeniyle icra müdürlüğü tarafından davacıya iade edildiği, icra dosyasındaki evraklardan anlaşılmakta olup bu durumda davacının .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyası nedeniyle ödediği, dolayısıyla rücune talep edebileceği miktarın 19.224,83.TL .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile 1.952,44TL olduğu, davacı vekilinin istinaf sebeplerinin yerinde olduğu anlaşılmıştır.
Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin istinaf talebinin kabulüne, ilk derece mahkemesince verilen kararın kaldırılmasına, yeniden hüküm kurulmasına, davanın kısmen kabulüne, karar vermek gerekmiş, buna dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere \t\t\t\t\t :
1-Davacı vekilinin . Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 17/12/2020 tarih, ... Esas, ... Karar sayılı kararına ilişkin istinaf başvurusunun KABULÜNE,
2-6100 sayılı HMK.nun 353/1-b/2. maddesi uyarınca .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 17/12/2020 tarih, ... Esas, ... Karar sayılı KARARININ KALDIRILMASINA,
3-HMK'nın 353/1-b-2 maddesi gereğince YENİDEN ESAS HAKKINDA HÜKÜM KURULMASINA,
4-DAVANIN KISMEN KABULÜ ile, 19.224,83.TL'nin 05.04.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile 1.952,44.TL'nin 17/09/2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Fazlaya ilişkin talebin REDDİNE,
6-Alınması gereken 1.446,61.TL karar harcından, peşin alınan 369,54.TL harcın mahsubu ile bakiye 1.077,07.TL harcın davalıdan alınarak HAZİNEYE İRAD KAYDINA,
7-Davacı tarafından yatırılan 369,54.TL harcın davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
8-Davacı tarafından yapılan 29,20.TL başvurma harcı 650,00.TL bilirkişi ücreti, 311,30.TL posta gideri olmak üzere toplam 990,50.TL yargılama giderinin davanın red ve kabul oranına göre 950,88.TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
9-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirmiş olduğundan, kararın verildiği tarihte yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 17.900,00.TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
10-Davalı kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden, kararın verildiği tarihte yürürlükte olan AAÜT'ne göre hesaplanan 774,75.TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine,
İstinaf incelemesi yönünden;
1-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince davacıdan peşin alınan 59,30.TL istinaf karar harcının kararın kesinleşmesi ile talep halinde davacıya İADESİNE,
2-6100 sayılı HMK.nun 326/1 maddesi gereğince davacı tarafından yapılan 162,10.TL istinaf kanun yoluna başvurma harcının davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE
3-6100 sayılı HMK'nın 330. maddesi gereğince inceleme duruşmasız yapıldığından vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
4-6100 sayılı HMK.333 maddesi uyarınca peşin alınan ve harcanmayan gider avansının karar kesinleştiğinde İlk Derece Mahkemesince taraflara İADESİNE,
5-6100 sayılı 359/4 maddesi gereğince kararın kesin olması nedeniyle İlk Derece Mahkemesince taraf vekillerine TEBLİĞİNE,
Dair, 6100 Sayılı HMK'nun 353/1-b maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliğiyle; 6100 Sayılı HMK'nun 362/1-a maddesi gereğince karar tarihindeki dava değerinin 378.290,00.TL'nin altında olması nedeniyle kesin olmak üzere 03/05/2024 tarihinde karar verildi.\t
\t\t\t\t
...
Başkan
...
¸e-imzalıdır\t
...
Üye
...
¸e-imzalıdır\t
...
Üye
...
¸e-imzalıdır\t
...
Katip
...
¸e-imzalıdır\t