T.C. ADANA BAM 9. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2021/1400 - 2024/697
T.C.
ADANA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
9. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO\t: 2021/1400
KARAR NO\t: 2024/697
KARAR TARİHİ\t: 02/05/2024
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN\t\t: ...
ÜYE\t\t: ...
ÜYE\t\t: ...
KATİP\t\t: ...
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t: ADANA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ\t\t: 26/03/2021
NUMARASI\t\t: ... Esas, ... Karar
DAVACILAR\t: 1 -... ... -TCK NO:
\t: 2 -... ... - TCK NO:
VEKİLİ\t: Av...
DAVALILAR\t: 1 -... ... SİGORTALARI HAV UZ İŞLETMESİ A.Ş.
VEKİLLERİ\t: Av...\t
\t Av...
\t: 2 -... SİGORTA ANONİM ŞİRKETİ - \t
VEKİLLERİ\t: Av...
\t Av...
DAVANIN KONUSU\t: Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
İSTİNAF KARARININ
KARAR TARİHİ : 02/05/2024
YAZIM TARİHİ : 02/05/2024
Adana 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas ve ... karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, dosya üzerinde yapılan istinaf incelemesi sonucunda;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ\t :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacıların hissedarı olduğu taşınmaz üzerinde limon ağacı ekili olduğunu, davacıların tapu kaydındaki hisseleri oranında ... nolu poliçe ile davacı ... ... adına bitkisel ürün sigorta poliçesi düzenlendiğini, yine ... nolu poliçe ile davacı ... ... adına poliçe düzenlendiğini, ve diğer hissedar ... ... adına ... nolu bitkisel ürün sigortası ile ... Sigorta Adana ... Şubesi tarafından sigortalandığını, 20/04/2018 tarihinde davacıların ağaçları hortum ve fırtına nedeniyle hasara uğradığını, davacıların ve diğer hissedar ... ...'ın ... Sigorta ... Şubesi'ne hasar ile ilgili ihbarda bulunduklarını, davalı ... Sigorta'nın ... ve ... nolu sigorta poliçelerini ...'e hasar bildiriminde bulunduklarını, diğer ... ve ... nolu sigorta poliçelerini ...'e hasar bildiriminde bulunmayı unuttuğunu, davacının hasar incelemesi yapılmayan ... ve ... nolu poliçeleri ... Sigorta'ya sorduğunda ise ... Sigorta'nın hatanın derhal telafi edileceği bildirildiğini ve tekrar ...'e hasar bildirimi yaptığını, ... ve ... nolu poliçelerden dolayı hasar miktarını %66 olarak belirlediğini, diğer ... ve ... nolu poliçelerden hasarın 0 olarak gösterildiğini, davacıların davalılarda görüşmelerinde hatalarının telafi edileceğini ve hasarların 30/11/2018 günü ödeneceğini belirtmelerine rağmen ödeme yapılmadığını, bu nedenle 185.625,00.TL'nin davalılardan tahsiline karar verilmesi talep edilmiştir.
Davalı ... Sigorta vekili cevap dilekçesinde özetle; davalı şirketin dava dilekçesinde davalı taraf olarak gösterilmiş ise de davalı şirketin bu davada taraf ehliyeti bulunmadığını, dava konusu tazminata konu edilen poliçelerin ... Devlet Destekli Bitkisel Ürün Sigortası poliçeleri olduğunu, yasal mevzuat gereği sigorta şirketleri tarafından düzenlenen devlet destekli ... sigortaları poliçelerinden doğan tazminat ödeme sorumluluk ve yükümlülüğü tüzel kişiliği haiz ... sigortaları havuzuna ait olduğunu, bu nedenle açılan davanın husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davalı kurumun poliçeden doğan yasal yükümlülüğünü süresi içerisinde yerine getirdiğini, bu nedenle herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığını, meydana gelen hasar nedeniyle poliçedeki ... kuruma ... numaralı poliçeden kaynaklı 25/12/2018 tarihinde 117.709,00.TL ödeme yapıldığını, ... numaralı poliçe nedeniyle yine daini mürtehin kuruma 25/12/2018 tarihinde 71.442,00.TL ödeme yapıldığını, bu nedenle açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ'NİN KARAR ÖZETİ :
İlk Derece Mahkemesi kararında özetle; davacı ... ...'ın taşınmazından bulunan 715 ağaç için ... nolu poliçesi, 692 ağaç için ... nolu poliçesi diğer davacı ... ...'ın aynı alanda 420 ağaç için ... nolu poliçesi ve dava dışı hissedar sigortalı ... ...'a 420 ağaç için ... nolu poliçesi ile Bitkisel Ürün Sigorta Poliçesi düzenlendiği, poliçelerde ... Bankası ... Şubesi'nin ... olarak gösterildiği, davacının poliçe kapsamında talepte bulunabilmesi için dain-i mürtehinin açık muvaffakatının gerektiği, bankanın cevabi yazısında muvaffakatlarının olduğunun bildirildiği, bu nedenle ... yönünden esas incelemesine geçildiği, davalı ... Sigorta A.Ş.'nin ise poliçenin düzenlenmesinde aracılık eden acente statüsünde olduğu, poliçe kapsamında asıl sorumluluğun ... Anonim Şirketi'nde olduğu gerekçesi ile davalı ... Sigorta A.Ş. yönünden davanın pasif husumet yokluğundan reddine, ... ... Sigortaları Havuz İşletmesi A.Ş. yönünden esasa yönelik değerlendirmede; 20/04/2018 tarihinde meydana gelen fırtınada oluşan hasar nedeniyle davalı ... ... nolu poliçe ve ... nolu poliçe için hasar oranı %66 belirlenerek 25/12/2018 tarihinde 117.709,00.TL ve 71.442,00.TL ödemeler yaptığı, aynı arazi üzerinde tek bir bahçede, aynı gün oluşan hasarlar için ... ve ... poliçelerin sahibinin aynı kişi olmasına rağmen ihbarın iki poliçe için süresinde olmadığı iddiasıyla ödeme yapmamanın hayatın olağan akışına aykırı olduğundan rizikoların süresinde ihbar edildiği gerekçesi ile hasar gören ağaçlar üzerinden %66 hasar oranı ile belirlenen ... ve ... nolu poliçeler için 86.873,00.TL ve 51.030,00.TL olmak üzere toplam 137.903,00.TL üzerinden davanın kabulüne, diğer poliçeler için yapılan ödemelerin dava tarihinden sonra olduğu için reddedilen miktar yönünden davalı ... lehine vekalet ücretine hükmedilmemesine karar verildiği anlaşılmıştır.
DAVALI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :
Davalı ... Sigortaları ... İşleteni sıfatı ile ... Sigortaları ... İşletmesi A.Ş. vekili istinaf dilekçesinde özetle; bilirkişi raporunun denetime elverişsiz ve poliçe hükümlerine aykırı olduğunu, delillerinin dikkate alınmadığını, ... numaralı poliçenin sigortalının 692 ağaç beyanı ile tanzim edildiğini, yapılan hasar ihbarı sonrasında da bu ağaç sayısı üzerinden işlem yapıldığını ve alanda meydana gelen %66 hasar doğrultusunda sigortalıya ait poliçedeki daini mürtehin kuruma 25/12/2018 tarihinde 117.709,00.TL ödeme yapıldığını, ... numaralı poliçenin sigortalının 420 ağaç beyanı ile tanzim edildiğini, yapılan hasar ihbarı sorasında da bu ağaç sayısı üzerinden işlem yapıldığını, alanda meydana gelen %66 hasar doğrultusunda sigortalıya ait poliçedeki daini mürtehin kuruma 25/12/2018 tarihinde 71.442,00.TL ödeme yapıldığını, geç ihbar yapılan alanlar ile ilgili eksperlerin ağaç sayımı yaptığını, parselde toplam 1150 adet ağaç olduğunu belirlediklerini, sigortalının poliçe tanzimi aşamasında ağaç sayılarını fazla beyan ettiklerini, tazminatların bu yüksek ağaç sayısı üzerinden sigortalıya ödendiğini, kabul manasına gelmemek üzere sigortalı tarafından ihbarların süresi içinde yapıldığı düşünülse dahi sigortalı tarafından fazla beyan edilen ve aslında alanda olmayan ağaçlar için ödeme yapılması durumunda mükerrer bir ödemenin oluşacağını, sigortalının sebepsiz zenginleşmesine neden olacağını, mevzuat gereği hasar ihbarlarının da sigortalı tarafından geç yapıldığını, ayrıca alanda olmayan ağaçlar için ödeme yapılmasının da hukuka aykırı olduğunu, davanın kısmen kabulüne karar verilmesine karşın müvekkili kurum lehine vekalet ücretine hükmedilmediğini, dosyanın farklı bilirkişi tarafından yeniden incelenmesin taleplerinin değerlendirilmediğini, müvekkili kurumun poliçe, genel şartlar ve tarife talimatları hükümleri doğrultusunda hiç bir tazminatı ödeme yükümlülüğünün bulunmadığını, davanın reddinin gerektiğini belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t :
Taraf vekillerinin beyan ve dilekçeleri ve tüm dosya kapsamı
HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE :
Dava, tazminat davasıdır.
Davacılar vekili, müvekkillerine ait bahçedeki ağaçların davalı tarafından devlet destekli bitkisel ürün sigorta poliçesi ile sigortalandığını ve ağaçların fırtına ve hortum nedeniyle zarar gördüğünü, yapılan başvuruya rağmen davalı sigorta tarafından zararın karşılanmadığını belirterek oluşan zararın davalı sigorta ve acenteden tahsiline karar verilmesini talep etmiş, davalılar davanın reddine karar verilmesini talep etmiş, neticede mahkemece yazılı gerekçeyle davanın kısmen kabul, kısmen reddine karar verilmiş olup, iş bu karara karşı davalı ... vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.
İstinaf incelemesi, HMK'nin 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.
Uyaptan temin edilen nüfus kayıt örneğine göre ilk derece mahkemesince verilen kararın istinaf edilmesinden sonra davacı ... ...'ın 07/05/2023 tarihinde vefat ettiği, geriye mirasçıları olarak kızlarının kaldığı anlaşılmıştır.
Yargılama süresince tarafların, taraf ve dava ehliyetine sahip bulunmaları usul hukukunun temel ilkelerindendir ve dava şartıdır. (6100 sayılı HMK m.114,1/d )
Dava devam ederken taraflardan birinin ölmesi halinde, ölen kişinin taraf ehliyeti son bulur. (4721 sayılı TMK m.28/1) Bu nedenle, davaya ölen tarafa karşı veya onun tarafından devam edilmesine imkan yoktur. Ölen tarafın mirasçılarına karşı veya onun mirasçıları tarafından davaya devam edilip edilmeyeceğinin tespiti için, bir ayrım yapmak gerekir. (KURU, Baki, Prof. Dr. ; ARSLAN, Ramazan, Prof., Dr.; YILMAZ, Ejder, Prof., Dr.; Medeni Usul Hukuku Ders Kitabı, 6100 sayılı HMK'ya Göre Yeniden Yazılmış, 22. Baskı, Ankara 2011, s. 221)
Yalnız öleni ilgilendiren, yani mirasçılarına geçmeyen haklara ilişkin davalar, tarafın ölümü ile konusuz kalır; bu davalara ölen tarafın mirasçılarına karşı (veya mirasçıları tarafından) devam edilmesine imkan yoktur.
Yalnız ölen tarafı ilgilendirmeyen, yani mirasçıları da ilgilendiren, mirasçıların mal varlığı haklarını etkileyen davalar, tarafın ölümü ile konusuz kalmaz. Bu davalara, ölen tarafın mirasçılarına karşı (veya mirasçıları tarafından) devam edilir. Bunlar malvarlığı haklarına ilişkin davalardır. Bu halde, ölen tarafın mirasçıları, davayı mecburi dava arkadaşı olarak hep birlikte takip ederler.
Taraflardan birinin ölümü halinde, mirasçılar mirası kabul veya reddetmemişse, bu hususta kanunla belirlenen süreler geçinceye kadar dava ertelenir. Bununla beraber hakim, gecikmesinde sakınca bulunan hallerde, talep üzerine davayı takip için kayyım atanmasına karar verebilir. (6100 sayılı HMK m. 55)
Somut olayda; davacının karardan sonra 07/05/2023 tarihinde öldüğü ve mirasçısı olarak kızlarının kaldığı anlaşılmakla mahkemece; yukarıda açıklanan maddi ve hukuki olgular çerçevesinde, öncelikle yargılama sırasında vefat eden davacının mirasçılık belgesi getirtilerek, mirasçılarına usulüne uygun tebligat yapılıp, mirası reddetmeyen mirasçılarının mecburi dava arkadaşı olarak yöntemince davaya katılımı sağlanmak, taraf teşkili sağlandıktan sonra, hasıl olacak sonuca göre esas hakkında bir karar verilmesi gerekmektedir.
Yukarıda açıklanan nedenlerle, davalının sair istinaf sebepleri incelenmeksizin, ilk derece mahkemesi kararının resen kaldırılarak, yukarıda belirtilen eksiklerin giderilerek, yeniden karar verilmek üzere dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiş, buna dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere :
1)-Davalı vekili tarafından Adana 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas ve ... karar sayılı kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun KABULÜNE,
2)-Adana 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas ve ... karar sayılı kararının HMK.'nin 353/1-a-6 maddesi gereğince KALDIRILMASINA,
3)-Dava dosyanın yeniden yargılama yapılmak üzere Adana 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'ne GÖNDERİLMESİNE,
4)-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince peşin olarak alınan 3.170,00.TL istinaf karar harcının kararın kesinleşmesi ile talep halinde davalıya İADESİNE,
5)-Davalı tarafından istinaf için yapılan yargılama giderlerinin esas hüküm ile birlikte İlk Derece Mahkemesi'nce karara BAĞLANMASINA,
6)-6100 Sayılı HMK'nin 333. maddesi gereğince peşin alınan ve harcanmayan gider avansının İlk Derece Mahkemesi'ne İADESİNE,
7)-İnceleme dosya üzerinden yapıldığından lehe vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
8)-6100 sayılı HMK'nin 7035 sayılı yasanın 30. maddesiyle değişik 359/4 maddesi gereğince kararın kesin olması nedeniyle İlk Derece Mahkemesi'nce taraf vekillerine TEBLİĞİNE,
Dair, 6100 sayılı HMK'nin 353/1-a/6 maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliğiyle kesin olmak üzere 02/05/2024 tarihinde karar verildi.
\t\t\t\t
Başkan
¸e-imzalıdır\t
Üye
¸e-imzalıdır\t
Üye
¸e-imzalıdır\t
Katip
¸e-imzalıdır\t