T.C.
SAKARYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
7. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO\t\t: 2023/364
KARAR NO\t\t: 2024/751
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN\t\t: ...\t(...)
ÜYE\t\t: ... (...)
ÜYE\t\t: ...\t(...)
KATİP\t\t: ... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t\t: SAKARYA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ\t\t: 15/11/2022
NUMARASI\t\t: 2022/576 Esas - 2022/1483 Karar
DAVACI\t\t: ... (T.C. NO: ...) - ...
VEKİLİ\t\t: Av. ... - ...
DAVALI\t\t: ... (T.C. NO: ...) - ...
VEKİLİ\t\t: Av. ... - ...
DAVA TÜRÜ\t\t: İtirazın İptali (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ \t: 22/04/2022
KARAR TARİHİ\t: 03/05/2024
KR. YAZIM TARİHİ\t: 20/05/2024
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; davalı ...'in, fındık tüccarlığı yapan ...'ten aldığı borca karşılık yapılan 28/11/2016 tarihli sözleşmeye göre 28/11/2016 düzenleme tarihli 115.000,00-TL bedelli bononun düzenlenmiş olduğunu, davacı ... davalının iş bu borcuna kefil olduğunu, davalı ...'in işbu sözleşmeye ve bonoya dayalı borcunu ödememiş olduğunu, bu sebeple davacı ve davalı aleyhine Sakarya 4. İcra Müdürlüğü'nün 2017/8636 Esas sayılı dosyasıyla takibin başlatılmış, davalının o dönemde haczedilebilir malvarlığı olmadığından davacıya ait taşınmazın satışının istenmiş olduğunu, takibin devam ederken alacaklı ...'ün alacağını ... adlı kişiye temlik etmiş olduğunun, davacının alacaklı ... ile dosya borcunun 100.000,00-TL'ye kapatılması hususunda anlaşmış olduklarını, 02/12/2020 tarihinde kendisine 100.000,00-TL'nin ödendiğini, davalının babasını vefat ettiğinde kendisine babasının taşınmazlarının miras kaldığını, davacının, davalıdan işbu borcuna karşılık ödeme istediğinin, davalının herhangi bir ödeme yapmamış olduğunu, buna karşın taraflarınca davalı aleyhine Kocaali İcra Müdürlüğü'nün 2022/86 Esas sayılı dosyasıyla takip başlatıldığını, davalının davacıya herhangi bir ödeme yapmadığı iddiasıyla takibe haksız ve kötü niyetli bir şekilde itiraz etmiş olduğunun, taraflarınca bu hususla ilgili dava şartı arabuluculuk yoluna başvurulmuş ancak burada da anlaşma sağlanamadığının, tüm bu nedenlerle; davacının mağduriyetine sebebiyet verilmemesi için davalının taşınır ve taşınmaz mallarına ihtiyaten haciz konulmasını, hukuki dayanaktan yoksun ve kötü niyetli borçlunun itirazının iptalini, Kocaali İcra Müdürlüğü'nün 2022/86 Esas sayılı takibin devamını, kötü niyetli borçlu davalının asıl alacağın %20'sinden az olmamak şartıyla icra - inkar tazminatı ödemeye mahkum edilmesine, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekilinin sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddini ve Kocaeli İcra Müdürlüğü'nün 2022/86 Esas sayılı icra takibinin iptaline karar verilmesini, kötü niyeti aşikar olan davacının %20’den aşağı olmamak üzere tazminat ödemeye mahkum edilmesine, karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI ÖZETİ:
İlk derece mahkemesince yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; \" ... 1-Davanın KABULÜ ile davalı borçlunun Kocaali İcra Müdürlüğü'nün 2022/86 takip sayılı dosyasına yaptığı itirazın kısmen iptali ile; takibin 100.000,00-TL asıl alacak üzerinden devamına, alacağı takipten sonra yasal faiz işletilmesine,
2-Davalı itirazında haksız çıktığından 100.000,00-TL'nin %20 si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine ... \" karar verilmiştir.
Bu karara karşı davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :
Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; mahkemece bahsi geçen temlik sözleşmesi tarafları arasındaki işlemin muvazaalı olup olmadığı, sırf davalıyı zarara uğratmak ve haksız kazanç elde etmek için bu yola başvurulup başvurulmadığı konusunu incelemeden ve bu hususta dayanmış olduğumuz tanık dinletme talepleri değerlendirmeden hatalı hüküm kurduğunu, yerel mahkeme mezkur iki belgenin aslını dosya arasına almadan, belgelerin geçerliliğini incelemeksizin ve ...'yü tanık olarak dinlemeden uyuşmazlığı çözme yoluna giderek hatalı ve eksik hüküm kurduğunu, davacının bahsettiği söz konusu temlik sözleşmesi hem dava konusu Kocaali İcra Dairesi'nin 2022/86 sayılı takip dosyasına dayanak belge olarak sunulmadığını, mahkemece söz konusu sözleşme örneği dosya içerisine alınarak davacının temlik alacaklısı mı yoksa sözleşme devralan mı olduğu, tespit edilmeli ve belirlenen hukuki statü çerçevesinde aktif husumetinin bulunup bulunmadığı irdelenmesi gerekirken hatalı ve hukuki dayanaktan yoksun değerlendirme yaparak hüküm kurulduğunu beyan ile; yerel mahkeme kararının kaldırılmasına, karar verilmesini talep ederek, istinaf başvurusunda bulunmuştur.
Davacı tarafça, istinaf dilekçesine karşı cevap dilekçesi verilmemiştir.
DELİLLER: Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 15/11/2022 Tarih - 2022/576 Esas - 2022/1483 Karar sayılı kararı ve tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
DAVA; bonodan kaynaklanan alacak için yapılan icra takibine itirazın iptali ve icra inkar tazminatı istemine ilişkindir.
İstinaf incelemesi HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzeni yönünden yapılmıştır.
Dosyanın incelemesinde; davacının, bonodan kaynaklanan alacağının tahsili için Kocaali İcra Dairesi'nin 2022/86 E. sayılı ilamsız icra takibi başlattığı, davalının ödeme emrine süresinde itiraz etmesi üzerine eldeki davayı açtığı, davalının davanın reddini istediği, ilk derece mahkemesince davanın kabulüne karar verildiği, karara karşı davalı vekilinin istinaf kanun yoluna başvurduğu anlaşılmıştır.
Davacı vekilinin, davalı ...'in ...'ten aldığı borca karşılık yapılan 28/11/2016 tarihli sözleşmeye göre 28/11/2016 düzenleme tarihli 115.000,00-TL bedelli bononun düzenlendiğini, davacı ...'in borca kefil olduğunu, alacaklı ...'ün bonodan kaynaklanan alacağının tahsili için davacı ve davalı aleyhine Sakarya 4. İcra Müdürlüğü'nün 2017/8636 Esas icra takibini başlattığı, takip devam ederken alacaklı ...'ün alacağını ...'ye temlik ettiğini, davacının alacaklı ... ile dosya borcunun 100.000,00-TL'ye kapatılması hususunda anlaşıp 02/12/2020 tarihinde 100.000,00-TL'nin ödendiğini, davalının kendisine ödeme yapmaması nedeniyle davalı aleyhine Kocaali İcra Müdürlüğü'nün 2022/86 Esas sayılı dosyasıyla takip başlatıldığını belirterek itirazın iptali ile asıl alacağın %20'sinden az olmamak şartıyla icra - inkar tazminatı talep ettiği, davalı vekilinin cevap dilekçesinde davacının icra takip dosyasına ödeme yapmadığını, alacaklı olmadığını belirterek davanın reddini istediği, ilk derece mahkemesince davanın kabulüne karar verildiği, karara karşı davalı vekilinin istinaf kanun yoluna başvurduğu anlaşılmıştır.
Uyuşmazlık, davacının davalıdan alacaklı olup olmadığıdır.
Davacı alacağını, davalının düzenleyen olduğu bonoda \"kefil\" olduğu ve temlik alacaklısına ödeme yaptığı iddiası ile rücu hakkına dayandırmaktadır.
Uyuşmazlığa konu bono incelendiğinde, düzenleyenin ..., düzenleme yeri ve tarihinin Adapazarı 28/11/2016, lehtarın ..., vade tarihinin 01/10/2017, bedelinin 115.000,00 TL olduğu, davacının bononun ön yüzüne imza attığı görülmektedir.
Aval, 6102 sayılı TTK’nın 700. maddesine göre poliçede yazılı bulunan borcun kısmen veya tamamen teminat altına alınmasını sağlayan bir nevi kefalettir. Bu kefaleti veren şahsa, aval veren denir (Bozer A./Göle C.: Kıymetli Evrak Hukuku, Ankara 2017, s. 161).
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 700. maddesinin 2. fıkrasına göre aval, üçüncü bir kişi veya poliçede imzası bulunan başka bir kişi tarafından da verilebilir. Bu şekilde poliçe borçlularından biri lehine aval verilmek suretiyle poliçenin ödenmesi güvence altına alınacağından o poliçenin tedavülü kolaylaştırılmış olur (Bozer/Göle, s. 161)
Türk Ticaret Kanunu’nun avalin şekline ilişkin 701. Maddesi; “(1) Aval şerhi, poliçe veya alonj üzerine yazılır. (2) Aval “aval içindir” veya bununla eş anlamlı başka bir ibareyle ifade edilir ve aval veren kişi tarafından imzalanır. (3) Muhatabın veya düzenleyenin imzaları hariç olmak üzere, poliçenin yüzüne atılan her imza aval şerhi sayılır. (4) Kimin için verildiği belirtilmemişse aval, düzenleyici için verilmiş sayılır” şeklindedir.
Bu düzenlemeye göre poliçenin ön yüzünde avale ilişkin herhangi bir ibarenin bulunmaması ancak imzanın bulunması hâlinde, muhatabın veya düzenleyenin imzaları dışında poliçenin ön yüzüne atılan her imza aval şerhi sayılır. Poliçenin ön yüzüne atılan aval şerhinin kimin için verildiği belirtilmez ise aval düzenleyici için verilmiş sayılır.
Bu hükümlere göre, davacının bonoda aval veren olduğunun kabulü gerekir.
6102 Sayılı TTK'nın 778/2-3.maddesinin yollaması ile 702. maddesinde aval veren kişinin kimin için taahhüt altına girmişse aynen onun gibi sorumlu olduğu, aval veren kişinin poliçe bedelini ödediği takdirde poliçeden dolayı lehine taahhüt altına girmiş olduğu kişiye ve ona poliçe gereğince sorumlu olan kişilere karşı poliçeden doğan haklarını iktisap edeceği düzenlenmiştir. Bu hüküm uyarımca bonodan kaynaklanan borcu ödediğini ispat eden aval verenin, lehine aval verdiği kişiye karşı bonodan kaynaklanan hakları iktisap ederek rücu hakkının doğacağı açıktır.
Bu durumda davacının, aval veren sıfatı ile lehine aval verdiği davalının bonodan kaynaklanan borcunu ödediğini ispat etmesi gerekmektedir. Davacı, dava konusu bonoya dayalı olarak başlatılan Sakarya 4. İcra Müdürlüğü'nün 2017/8636 Esas icra takibindeki alacağın alacaklı ...'ten ...'nün temlik aldığını ve alacaklı ... ile dosya borcunun 100.000,00-TL'ye kapatılması hususunda anlaşıp 02/12/2020 tarihinde 100.000,00-TL'nin ödendiğini ileri sürerek dava dışı temlik alacaklısı ... tarafından düzenlenmiş 20/12/2020 tarihli belge aslını sunmuştur. Sakarya 4. İcra Müdürlüğü'nün 2017/8636 Esas icra dosyasından dairemize verilen 03/05/2024 tarihli cevaba göre; icra takibi 16/12/2022 tarihinde haricen tahsil şerhi ile kapatıldığı anlaşıldığından davacının alacaklıya ödeme yaptığını ispat ettiği görülmekle davalının istinaf istemlerinin reddi gerekmiştir.
Ancak, davacı tarafından dava açılmadan önce arabuluculuğa müracaat edilmiş ve arabuluculuk son tutanağı tanzim edilmiştir. 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/13, 18/14 ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği 26/2. maddeleri, 6100 sayılı HMK'nın 297-(1)-ç), 326. maddeleri uyarınca, arabuluculuk faaliyeti sonunda tarafların anlaşamamaları halinde iki saatlik ücret tutarı tarifenin birinci kısmına göre ileride haksız çıkan taraftan tahsil olunmak üzere Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenir. Bakanlık bütçesinden ödenen arabuluculuk ücreti yargılama giderlerinden sayılır. Bu nedenle, arabuluculuk ücretinin devlet tarafından ödenen kısmı belirlenerek davanın niteliğine göre haksız olan taraftan tahsili ile hazineye irat kaydına dair bir karar verilmesi gerekirken bu yönde karar verilmemesi doğru olmadığından kararın kamu düzeni gereğince kaldırılmasına ve yeni hüküm verilmesine karar vermek gerekmiştir.
Bu nedenlerle; davalı vekilinin istinaf başvurusunun açıklanan nedenlerle esastan reddine, yerel mahkemenin kararının kamu düzeni gereğince kaldırılmasına, dosyada toplanacak başkaca delil bulunmadığı anlaşıldığından ve yeniden yargılama yapılmasını gerektirir bir husus da bulunmadığından; dairemizce davanın esası hakkında HMK'nın 353-(1)-b)-2) madde gereğince hüküm kurulmasına karar verilmiştir.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
Davalının İSTİNAF BAŞVURUSUNUN ESASTAN REDDİNE;
1-)Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 15/11/2022 Tarih - 2022/576 Esas - 2022/1483 Karar sayılı kararının HMK'nın 353-(1)-b)-2) maddesi gereğince kamu düzeni gereğince KALDIRILMASINA,
YENİDEN YARGILAMA YAPILMASI GEREKMEDİĞİNDEN AŞAĞIDAKİ ŞEKİLDE HÜKÜM KURULMASINA,
a-Davanın KABULÜ ile; davalı borçlunun Kocaali İcra Dairesi'nin 2022/86 takip sayılı dosyasına yaptığı itirazın kısmen iptali ile takibin 100.000,00-TL asıl alacak üzerinden devamına, alacağa takipten sonra yasal faiz işletilmesine,
b-Davalı itirazında haksız çıktığından 100.000,00-TL'nin %20'si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
c-Harçlar kanunu gereğince dava değeri üzerinden alınması gereken toplam 6.831,00-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 1.153,26-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 5.677,74-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
ç-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T (madde-13 Üçüncü Kısım) göre hesaplanan 16.000,00-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
d-Davacı tarafından yapılan 80,70-TL Başvuru Harcı, 1.153,26-TL Peşin/nispi Harcı, 282,50-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 1.516,46-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
e-Dava şartı zorunlu arabuluculuk sürecine yönelik, 1.560,00-TL arabuluculuk ücretinin 6183 sayılı Kanuna göre ve davalı aleyhine açılan davanın kabul edilmesi nedeniyle davalıdan tahsili için hazineye müzekkere yazılmasına,
f-Artan gider avansının kararın kesinleşmesinde ve talep halinde yatıran tarafa iadesine,
2-)İstinaf incelemesi yönünden harç ve yargılama masrafları;
a-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi uyarınca alınması gereken 6.831,00 TL İstinaf Karar Harcından, istinafa gelirken peşin alınan 1.707,75 TL'nin mahsubu ile bakiye 5.123,25 TL istinaf karar harcının davalıdan alınarak hazineye irat kaydına, harç tahsili ve harç tahsil müzekkeresi yazılması işlemlerinin HMK'nın 302-(5) maddesi uyarınca ilk derece mahkemesi tarafından yerine getirilmesine,
b-İstinaf Kanun Yoluna Başvurma Harcının hazineye gelir kaydına,
c-İstinaf kanun yoluna başvuru için yaptığı masrafların, istinaf eden davalı taraf üzerinde bırakılmasına,
ç-İstinaf eden davalı tarafından yatırılan, istinaf avansından kullanılmayan kısmın HMK'nın 333. maddesi uyarınca; ilk derece mahkemesince istinaf eden davalıya iadesine,
d-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
e-Gerekçeli kararın tebliği işlemlerinin ilk derece mahkemesi tarafından yerine getirilmesine,
f-Dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine,
İlişkin; Dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, HMK'nın 362. maddesi uyarınca KESİN olmak üzere oy birliği ile karar verildi.03/05/2024
\t\t\t\t
...
Başkan ...
¸e-imzalıdır.
...
Üye ...
¸e-imzalıdır.
...
Üye ...
¸e-imzalıdır.
...
Katip ...
¸e-imzalıdır.
* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.*