T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
DOSYA NO: 2022/1736 Esas
KARAR NO: 2024/915 Karar
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 3.FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
TARİHİ: 23/06/2022
NUMARASI: 2021/135 Esas, 2022/85 Karar
DAVANIN KONUSU: Tazminat (Fikir Ve Sanat Eserleri Sahipliğinden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ: 16/05/2024
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Müvekkilinin eser sahibi olduğu 11 adet müzik eserinin, davalılardan ... A.Ş.' nin sahibi olduğu \"...\" logolu televizyon kanalında diğer davalı ... Hizmetleri A.Ş.'nin yapımcısı olduğu \"...\" ve \"...\" isimli televizyon programlarında 37 adet kullanıldığının tespit edilmesini ve bu kullanımların izin alınmaksızın yapılması nedeni ile fazlaya ilişkin her türlü talep ve dava hakları saklı kalmak kaydı ile 5846 sayılı FSEK'in 68.maddesi kapsamında şimdilik 5.000 TL maddi ve 5.000 TL manevi tazminatın haksız fiilin vuku bulduğu tarihten itibaren yürütülecek faizi ile birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davacı vekili 21.05.2019 tarihli rapora istinaden ıslah dilekçesi sunmuş ve toplam 165.000TL nin davalılardan alınarak davacıya verilmesine, haksız fiil tarihinden itibaren avans faizi uygulanmasına karar verilmesini talep etmiş, ıslah harcı yatırmıştır.
CEVAP: Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle: Söz konusu programların, müzik yarışma programları olduğunu ve bu tarz yarışma programlarında bir takım müzik eserlerinin kullanıldığını, bu eserlere ait telif ücretlerinin ilgili meslek birliklerine ödendiğini, davacı tarafından istenen telif bedellerinin yüksek olduğunu, manevi tazminat talebinin de yerinde olmadığını, davanın zamanaşımından ve esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARI: \"DAVANIN KISMEN KABULÜNE, 1-FSEK 68.maddesi uyarınca belirlenen 9.500 TL rayiç bedelin takdiren 3 katı olan 28.500 TL (9.500 x 3 = 28.500 TL ) maddi tazminatın dava tarihi olan 28/06/2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalı ... REKLAM HİZMETLERİ A.Ş.'den alınarak davacıya verilmesine, 2-FSEK 68.maddesi uyarınca belirlenen 93.125,00 TL rayiç bedelin takdiren 3 katı olan 279.375,00 TL (93.125,00 x 3 = 279.375,00 TL ) maddi tazminattan taleple bağlı kalınarak 165.000 TL'nin dava tarihi olan 28/06/2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalılardan alınarak davacıya verilmesine, 3- Manevi tazminat talebinin reddine,\" Şeklinde karar vermiştir.
İSTİNAF İSTEMİ: Davalılar vekili istinaf isteminde özetle; HMK 26. Maddeye aykırı olarak talepten fazla karar verildiğini, mahkemenin 28.500 + 165.000 = 193.500 TL toplam bedele hükmettiğini, ancak davacının davasını 165.000TL'ye yükselttiğini, 28.500 TL fazla bedele hükmedildiğini, Davacının dava ve ıslah dilekçesinde davalıları ayırt etmeden hüküm kurulmasını talep ettiğinden ayrı ayrı tazminata hükmedilmesinin hatalı ve taleple bağlılığa aykırı olduğunu, FSEK 10. Maddesine aykırı değerlendirme yapıldığını, Dava konusu \"...\" adlı şarkının bestesi davacıya, sözleriyse ...'a ait olduğunu, söz yazarı ve besteci ile birlikte eser sahipliği olduğunu, tek başına tazminat talep edemeyeceğini, aktif dava ehliyeti olmadığından davanın usulden reddi gerektiğini, 11. Hukuk Dairesi,E. 2017/238,K. 2018/7933,T. 13.12.2018 kararının bu yönde olduğunu, Kullanım Yıllarına İlişkin Emsallerin çelişkili olduğunu, Hükme esas alınan 24.03.2020 T.li Bilirkişi Raporuna karşı 29 Haziran 2020 ve 28 Şubat 2022 tarihli dilekçelerin değerlendirilmediğini, Sektör bilirkişilerinin tarafsız davranmadıklarını, emsallerin yüksek belirlendiğini, fazi hesabının da hatalı olduğunu, bir önceki Bilirkişi Raporunda, piyasadaki emsallerin \"şarkı başına 500-750 TL\" olduğunu belirtilmişken, diğer raporda 4.000 TL rayiç belirleyebildiklerini, emsallerin yıllar itibarı ile tutarsız olduğunu, Hiçbir somut veri, fatura, emsal vb olmadığını, 2013 ve 2014 için ayrı belirlerken, 2015-2016 ve 2017-2018 için iki yıllık sürelerde aynı bedeli belirlediklerini, artış oranları % 20 olup o yılki enflasyonunun 3 katı olduğunu, Rayiç bedellerin 4-5 katı olarak fahiş belirlendiğini, ... isimli eser için davacılar tarafından, dosyaya fatura sunulduğunu, Buna göre benzer bir yarışma programı olan, ... yarışmasında toplam bedel 1.150 TL' olduğunu, 2018'de gerçek manada faturalandırılmış bedel olan 1.150 TL, Sayın Bilirkişilerin 2018 yılı için belirledikleri 4.000 TL bedelin 4 katı olduğunu, Emsal Mahkeme Kararlarına Göre de bedelin fahiş olduğunu, aynı yarışmada seslendirilen şu ana kadar belirlenen özellikle 2015-2018 yılları için neticelenen tüm mahkeme kararları 500 - 1.000 TL arasında olduğunu, Raporda yayınların kim tarafından icra edildiğini ve tarihlerini yazmadıklarını, ilk raporla çelişkili sayıda eser olduğunu, kararın da denetime elverişli olduğundan bahsedilemeyeceğini belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
İNCELEME Müzik prodüktörü yapımcı ... 21/05/2019 havale tarihli bilirkişi raporunda özetle; Delil olarak sunulan CD'de 37 video kaydının bulunduğu, kayıtlarda “...” ve “...” programlarında davalının dosyaya sunduğu eserlerin tamamının kullanıldığı ve dava konusu programların yayınlandığı tarihlerde listede belirtilen eserlerin dijital mecralar ve tv/radyo listelerinde her birinin ticari olarak “hit” kabul edildiği en popüler dönemlerinde olduğunun tespit edildiği, 11 eser için eser başına 15.000 TL'den toplamda 165.000TL(yüzaltmışbeşbin) rayiç bedel hesaplandığı bildirilmiştir. 2.raporda bilirkişiler sektör uzmanı Öğretim görevlisi ..., FSEK uzmanı ..., mali müşavir ... 24/03/2020 tarihli bilirkişi kurulu raporunda neticeten; telif bedellerinin raporda detaylıca belirtildiği dava dışı \"...\" logolu televizyon kanalında yayınlaran kullanımlara dair mali hak ihlalleri yönünden davalılardan ...'nın sorumlu tutulması gerektiği, bu kullanım için hesaplanan bedelin 9.500 TL olduğu, FSEK 68. maddesi gereği bu bedelin 3 katının (28.500 TL) davalıdan istenebileceği, ... logolu televizyon kanalında yayınlanan kullanımlara dair mali hak ihlalleri yönünden her iki davalının da müteselsilen sorumlu olduğu, bu döneme ait kullanım bedelinin ise 93.125 TL olarak hesaplandığı, FSEK 68. maddesi gereği bu bedelin 3 katının (279.375 TL) davalılardan istenebileceği, mahkemenin vereceği faiz kararı doğrultusunda söz konusu bedellerin faizli olarak tahsili kabul edildiği takdirde; Hak ihlalinin, yani kullanımların gerçekleştiği tarihlerden itibaren dava tarihine kadar ayrı ayrı faiz hesaplandığı ve \"...\" logolu teleyizyon kanalında yayınlanan kullanımlara dair davalı ...'nın sorumlu olduğu bedelin: 9.500 + 3.714,87 (faiz) = 13.214,87 TL olduğu, \"TV 8\" logolu televizyon kanalında yayınlanan kullanımlara dair her iki davalının da birlikte sorumlu olduğu bedelin: 93.125 + 14.876,17(faiz) = 108.001,17 TL olduğu, faiz eklenmiş toplam maddi bedellerin, FSEK çerçevesinde 3 katına hükmedilmesinin de yine mahkemenin takdirinde olduğu, manevi hak ihlaline neden olan bir bulguya rastlanmadığı, davacının FSEK 15. ve 16.maddelerinde belirtilen haklarının da ihlal edilmediği yönünde görüş bildirilmiş, ek raporda görüşlerini tekrarlamışlardır.
GEREKÇE Davacı, eser sahibi olduğu 11 adet müzik eserinin ... isimli yarışmada izin alınmaksızın ve hukuka aykırı şekilde kullanıldığını ileri sürerek manevi tazminat ve FSEK 68.maddesi gereğince maddi tazminat talep etmiştir. İlk derece mahkemesince davanın maddi tazminat istemi yönünden kabulüne, manevi tazminat isteminin ise reddine karar verilmiştir. Bu karara karşı davalılar vekili, yasal süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurmuştur. İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi gereğince, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır. Somut uyuşmazlıkta; mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda CD incelemesi yapılmış ve 9 adet eserin 2013-2018 yılları arasında yayınlanan programda 31 kez kullanıldığı tespit edilmiştir. İlk bilirkişi raporunda eser başı 15.000TL belirlenerek 11 eser için 165.000TL tazminat talep edilebileceğine dair görüş belirtilmiş, davacı vekili bu tutar üstünden davasını ıslah etmiştir. Mahkemece alınan 2.bilirkişi raporunda ise; CD' de yer alan eserlerin yayınlandığı kanal, tarih bilgileri, kullanım sayısına yer verilerek denetime elverişli rapor tanzim edilmiş olmakla 2.raporun hükme esas alınması yerindedir. Davacının eser sahibi olduğu ve mali haklarının ihlal edildiği sabittir. 2.Bilirkişi heyetince dava konusu eserlerin popülaritesi, yayınlanan dönemler dikkate alınarak rayiç bedel hesaplandığı, başkaca dosyalarda başka eserler dava konusu olmakla her dosyada eserin niteliği, tanınmışlığı, talep seviyesine göre rayiç belirleneceğinden rayiç bedellere ilişkin istinaf isteminin yerinde olmadığı dikkate alındığında davalılar vekilinin bu yönlerdeki istinaf isteminin reddi gerekmiştir. Davalılar vekili, davacının \"...\" isimli eser yönünden birlikte hak sahibi olduğunu, davanın usulden reddi gerektiğini belirterek kararın bu yönden kaldırılmasını talep etmiş ise de; davacının ilgili müzik eserinde besteci olarak yer aldığı, tek başına besteci olmakla da mali sak sahibi olduğu dikkate alındığında bilirkişi raporunda bu yöndeki değerlendirme ve davalının bu yöndeki istinafı yerinde görülmemiştir. Ancak, davacı davasını 165.000TL üzerinden ıslah etmiş ise de mahkemece toplamda 165.000TL + 28500TL ki toplam; 193.500TL'ye hükmedilmesi HMK 26 maddesi gereğince taleple bağlılık ilkesine aykırılık oluşturduğundan davalılar vekilinin bu yöndeki istinaf istemi yerinde görülmüştür. Davacı avans faiz talebinde bulunduğundan davalı vekilinin faiz türüne yönelik istinaf isteminin ise reddi gerekmiştir. Hükme esas alınan bilirkişi raporuna göre; FSEK 68.maddesine göre ...'de yayınlanan eserler yönünden davacının, davalı ... HİZMETLERİ AŞ'den 9500TLx3= 28.500TL maddi tazminat talep edebileceği, ...'de yayınlanan eserler yönünden davalı ... HİZMETLERİ AŞ ve ... YAYINCILIK AŞ'den FSEK 68.maddesi gereğince 93.125,00 x 3 = 279.375,00 TL maddi tazminat talep edebileceği, davacının davasını 165.000TL üzerinden ıslah ettiği dikkate alınarak neticeten; 165.000TL'nin dava tarihi olan 28/06/2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalılardan alınarak davacıya verilmesine karar vermek gerekmiştir. Açıklanan nedenle davalılar vekilinin istinaf isteminin kısmen kabulüne, HMK 353.1.b.2 maddesi gereğince ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılmasına, Dairemizce yeniden hüküm kurulmasına karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi ayrıntılı kararda açıklandığı üzere; 1-Davalılar vekilinin istinaf başvurusunun KISMEN KABULÜNE, 2- 6100 sayılı HMK.'nın 353/1-b-2, 355. maddesi gereğince İstanbul 3.Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi 2021/135 Esas, 2022/85 Karar sayılı, 23/06/2022 Tarihli kararının KALDIRILMASINA, 3- DAVANIN KISMEN KABULÜNE, A. 165.000TL'nin dava tarihi olan 28/06/2018'den itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacıya verilmesine, B. Manevi tazminat talebinin reddine, 4-İlk derecedeki harç ve yargılama giderleri yönünden; - Alınması gereken 11.271,15 TL ilam harcından 170,78Tl peşin harç ile 3000TL ıslah harcının mahsubu ile bakiye 8.100,37 TL harcın davalılardan tahsili ile Hazine'ye gelir kaydına, -Davacının yaptığı 35,90 TL başvuru harcı, 170,78 TL peşin harç, 3.000,00 TL ıslah harcı, 265,00 TL tebligat ve müzekkere masrafı, 1.000 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 4.471,68 TL yargılama giderinden, davanın kabul ve ret oranına göre 4.339,76TL'sinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine, - Karar tarihindeki AAÜT gereğince hesaplanan 26.400 TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine, - Davacının reddedilen manevi tazminat istemi yönünden AAÜT gereğince 5.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine, -Davalı ... HİZMETLERİ ANONİM ŞİRKETİ tarafından yapılan 3.000 TL bilirkişi ücreti, 90,50 TL tebligat ve müzekkere masrafı olmak üzere toplam 3.090,50 TL yargılama giderinden, davanın kabul ve ret oranına göre 91,15 TL'sinin davacıdan alınarak davalı ... REKLAM HİZMETLERİ ANONİM ŞİRKETİ'ne verilmesine, 5-İstinaf aşamasında yapılan yargılama giderleri ve harca ilişkin; -İstinaf talebi kısmen kabul edildiğinden davalılarca yatırılan istinaf harcının karar kesinleştiğinde ve istek halinde davalılara iadesine, -İstinaf yargılaması için davalılar tarafından yapılan 220,70-TL istinaf yoluna başvurma harcı, 93-TL tebligat, müzekkere ve posta gideri olmak üzere toplam 313,70-TL'nin davacıdan alınıp davalılara verilmesine, -İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından avukatlık ücreti tayinine yer olmadığına, 6-Artan gider avanslarının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilk derece mahkemesince taraflara iadesine, Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu 16/05/2024 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.