T.C. ADANA BAM 3. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2022/1760 - 2024/1263
T.C.
ADANA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
3. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO\t: 2022/1760
KARAR NO\t: 2024/1263
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
BAŞKAN\t: ...
ÜYE\t: ...
ÜYE\t: ...
KATİP\t: ...
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t: MERSİN 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ\t: 02/10/2020
NUMARASI\t: ... Esas, ... Karar
DAVACILAR\t: 1- ... ... -
\t: 2-... ... ... -
\t: 3-... ..., \t
\t: 4-... ..., \t
VEKİLİ\t: Av...
DAVALILAR\t: 1- ... GENEL SİGORTA A.Ş.
VEKİLİ\t: AV...
\t: 2-... ... BETON İNŞ. TUR. MAD. NAK. PET. AKY. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ
\t: 3-... ...
VEKİLLERİ\t: AV...
BİRLEŞEN ... ESAS SAYILI DOSYA
DAVACI\t: ... ...
\t
VEKİLİ\t: Av...
DAVALILAR\t:1-... SİGORTA AŞ -
VEKİLİ\t: AV...
\t: 2-... ... BETON İNŞ. TUR. MAD. NAK. PET. AKY. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ
\t: 3-... ...
VEKİLLERİ\t: AV...
\t: 4- ... GENEL SİGORTA A.Ş.
İHBAR OLUNAN\t: ... SİGORTA AŞ
VEKİLİ\t: AV...
BİRLEŞEN ... ESAS SAYILI DOSYASI
DAVACILAR \t: 1- ... ... -
\t: 2- ... ... -
\t: 3-... ... ...
\t : 4- ... ... -
VEKİLLERİ\t: Av...
DAVALI \t: ... SİGORTA AŞ -
VEKİLİ\t: Av...
DAVA\t: Tazminat
KARAR TARİHİ\t: 16/05/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH\t:16/05/2024
Mersin 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 02/10/2020 tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı kararı aleyhine, istinaf başvurusunda bulunulmuş ve mahkemece dosya Dairemize gönderilmiş olmakla; HMK'nın 352. maddesi uyarınca dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ.
Tarafların iddia ve savunmalarının özeti:
DAVA: Asıl dosya olan ... Esas sayılı dosyada davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; trafik kazasında eşi ve babalarını yitiren müvekkillerinin 6100 sayılı Kanunun 107. maddesi uyarınca toplanacak delillere göre destekten yoksun kalma tazminat tutarları belirli hale geldiğinde harç tamamlanmak üzere ve fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile müvekkillerinden ... için şimdilik 10.000,00 TL, ... ... için 5.000,00 TL, ... için 5.000,00 TL, ... için 5.000,00 TL olmak üzere toplam 25.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının davalı sigorta şirketinden sorumluluk sınırı, kusur ve sigorta poliçesi kapsamındaki limit aşılmamak üzere dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsiline, müvekkilleri ... için 250.000,00 TL, ... için 100.000,00 TL, ... için 100.000,00 TL, ... ... için 100.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalılar ... ve ... ... Beton Ltd. Şti'den alınarak davacılara verilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Birleşen ... Esas sayılı dosyada davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ...'nin trafik kazasında oğlu ... ...'i ve eşi ... ...'i yitirip kendisinin de ağır bir şekilde yaralandığını, müvekkilinin fazlaya ilişkin tüm dava ve talep hakları saklı kalmak üzere destekten yoksun kalma tazminatı, tedavi giderleri, yoksun kalma kar ve tedavi giderleri nedeniyle şimdilik 10.000,00 TL'nin davalılardan sürücü ve işleten yönünden kaza tarihinden itibaren davalı sigorta şirketleri yönünden kusur durumları ve poliçe kapsamları aşılmamak üzere dava tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte ortaklaşa ve zincirleme tahsiline karar verilmesini, 150.000,00 TL manevi tazminatın davalılardan sürücü ... ... ile işleten ... ... Beton İnş. Tur. Mad. Nak. Pet. Aky. San ve Tic. Ltd. Şti'den kaza tarihinden itibaren işletilecek avans faizi, yargılama giderleri ve avukatlık ücreti ile birlikte ortaklaşa ve zincirleme tahsiline, işleten ve sürücünün taşınır ve taşınmaz malları ile 3. kişilerdeki hak ve alacakları üzerine ihtiyati haciz zımnında ihtiyati tedbir konulmasına karar verilmesini talep etmiştir
Birleşen ... Esas sayılı dosyada davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; trafik kazasında eşi ve babalarını yitiren müvekkillerinin 6100 sayılı Kanunun 107. maddesi uyarınca toplanacak delillere göre destekten yoksun kalma tazminat tutarları belirli hale geldiğinde harç tamamlanmak üzere ve fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik müvekkillerinden ... için 10.000,00 TL, ... ... için 5.000,00 TL, ... için 5.000,00 TL, ... için 5.000,00 TL olmak üzere toplam 25.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının davalı sigorta şirketinden sorumluluk sınırı, kusur ve sigorta poliçesi kapsamındaki limit aşılmamak üzere dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP: Asıl dosya olan ... Esas sayılı dosyada davalılardan ... ... ve ... ... Beton İnş. Pet. Aky.. vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın 19/05/2015 tarihinde meydana gelen trafik kazası sebebiyle destekleri ... ...'in hayatını kaybettiğini, kaza sebebiyle maddi ve manevi zarara uğradıklarını söz konusu zararlarının tazminine karar verilmesini talep etmiş ise de davacıların anılan taleplerinin reddine karar verilmesi gerektiğini, müvekkili ... ...'nın diğer davalı ... ... Beton...Ltd.Şti' de yaklaşık 1,5 yıldır şoför olarak görev yaptığını, kaza günü ... ...' nın beton yükleyerek ... şirketinin asfalt çalışması yaptığı yere beton dökmek amacıyla işyerinden çıktığını, beton dökmesi gereken alana geldiğinde firnas şirketi tarafından iş makinelerinin geçişi amacıyla doldurulan orta refüjden geçmek maksadıyla aracı iki şeritli yolun en sağ tarafında yer alan emniyet şeridine sevk ettiğini, emniyet şeridi yolun her iki şeridinden de bağımsız bir şekilde tasarlanmış ve emniyet şeridinde acil durumlar hariç seyretmek mümkün olmadığı için davalının uygun dönüş anını kollaması için aracın emniyet şeridinde bekletmesinde kusurlu herhangi bir durumun söz konusu olmadığını belirterek davacının maddi ve manevi tazminat taleplerinin reddine karar verilmesini savunmuştur.
Birleşen ... Esas sayılı dosyasında davalılardan ... ... ve ... ... Beton İnş. Pet. Aky.. vekili vermiş olduğu cevap dilekçesinde özetle; müvekkili ... ...'nın diğer davalı ... ... Beton...Ltd.Şti' de yaklaşık 1,5 yıldır şoför olarak görev yaptığını, kaza günü ... ...'nın beton yükleyerek ... şirketinin asfalt çalışması yaptığı yere beton dökmek amacıyla işyerinden çıktığını, beton dökmesi gereken alana geldiğinde firnas şirketi tarafından iş makinelerinin geçişi amacıyla doldurulan orta refüjden geçmek maksadıyla aracı iki şeritli yolun en sağ tarafında yer alan emniyet şeridine sevk ettiğini, emniyet şeridi yolun her iki şeridinden de bağımsız bir şekilde tasarlanmış ve emniyet şeridinde acil durumlar hariç seyretmek mümkün olmadığı için müvekkilinin uygun dönüş anını kollaması için aracın emniyet şeridinde bekletmesinde kusurlu herhangi bir durumun söz konusu olmadığını belirterek davacının maddi ve manevi tazminat taleplerinin reddine karar verilmesini savunmuştur.
Birleşen mahkememizin ... Esas Sayılı Dosyasında cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin poliçelerden kaynaklanan sorumluluğunun azami teminat limiti dahilinde gerçek zarar ve sigortalı araç sürücüsünün kusur oranı ile sınırlı olduğunu, trafik tutanağında, hazırlık soruşturmasında ve aşamalardaki sigortalı araç sürücüsüne atfedilen ve davacı şirket aleyhindeki raporlarda iddia olunan kusur oranını kesinlikle kabul etmediklerini belirterek davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ: Mahkemece \"Her ne kadar mahkememizin ana ... esas, birleşen ... Esas ve birleşen ... Esas sayılı dosyaları ile maddi tazminat davası açılmış ise de davacılar maddi tazminat davalarından feragat ettiklerinden ve feragat kesin hüküm sonucunu doğurduğundan maddi tazminat davalarının feragat nedeni ile reddine karar vermek gerekmiştir.
Devam eden manevi tazminat talepleri açısından Aksaray Ağır ceza Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası, Emniyet Müdürlüğüne ve SGK'ya yazılan yazı cevapları ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; olay günü saat Ankara yolunda ... ...'nın sevk ve idaresindeki vasıta ile U dönüşü yapmak istediği ve bu esnada aynı istikamette arkasında seyir halinde olan sürücü ... ... sevk ve idaresindeki vasıtanın kamyonun sol arka yan kısmına çarptığı, olayda ... ...'nın %75 oranında, ... ...'in ise %25 oranında kusurlu olduğu, ... ...'nın taksirle ölüme sebep olma suçundan yargılanarak ceza aldığı, ... ...'in ve ... ...'in ölümü nedeniyle ... ...'in eşi ve çocuklarının ve annesinin, ... ...'in eşinin ve yaralanan ... ...'in manevi zarar gördükleri kanaatine varılmakla, tanık beyanları, kazaya karışanların kusur durumu, ceza dosyası, olayın gerçekleştiği tarih, dosyamız kapsamı, kaza sonucu manevi zarar görenlerin ve davalı tarafların ekonomik ve sosyal durumu, kazanın davacılarda yarattığı etki birlikte değerlendirilmek suretiyle;\" gerekçeleriyle asıl ... Esas sayılı ve birleşen ... esas sayılı ve birleşen ... Esas sayılı dosyaları ile açılmış olan maddi tazminat davalarının feragat nedeniyle reddine, birleşen ... esas sayılı dosyasında davalı ... ... ve ... ... Beton Ltd. Şti. hakkında açılan manevi tazminat davasının kısmen kabul kısmen reddi ile; davacı ... ... için 40.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihi olan 19/05/2015 tarihinden itibaren değişen oranlarda işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan ... ... ve ... ... Beton Ltd. Şti.'den müteselsilen alınarak davacı ... ...'e verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, ... Esas sayılı ana dosyasında davalı ... ... ve ... ... Beton Ltd. Şti. hakkında açılan manevi tazminat davasının kısmen kabul kısmen reddi ile; davacı ... ... için 20.000,00 TL, davacı ... ... için 20.000,00 TL, davacı ... ... için 20.000,00 TL , davacı ... ... ... için 20.000,00 TL için manevi tazminatın olay tarihi olan 19/05/2015 tarihinden itibaren değişen oranlarda işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan ... ... ve ... ... Beton Ltd. Şti.'den müteselsilen alınarak ayrı ayrı bu davacılara verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF NEDENLERİ: Karara karşı davacılar vekili verdiği istinaf dilekçesinde özetle; müvekkilleri için takdir edilen manevi tazminat miktarının günün ekonomik koşulları, paranın alım gücü ile müvekkillerinin çektiği acı ve ızdırap gözönüne alındığında az miktarda takdir edildiğini, bu itibarla manevi tazminat taleplerinin kısmen reddine karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
Karara karşı davalılardan ... ... ve ... ... Beton İnş. Tur. Mad. Nak. Pet. Aky. San ve Tic Ltd. Şti vekili verdiği istinaf dilekçesinde özetle; ilk derece mahkemesi tarafından tespit edilen kusur oranı ve hükme esas alınan maluliyet raporu hatalı olduğunu, hüküm tesis etmeye elverişli olmadığını, hükmedilen manevi tazminat miktarının çok fahiş olduğunu, kazanın oluş şekli, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, karar tarihi (2020 yılı) kusur durumu vb tüm hususlar birlikte değerlendirildiğinde manevi tazminatların çok fahiş olduğunun açıkça ortada olduğunu belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 49, 50, 54/1-3, 55, 56. maddeleri kapsamında, trafik kazasına dayalı açılan, destekten yoksun kalınmasından ve çalışma gücünün azalmasından veya yitirmesinden doğan (malüliyet) maddi ve manevi tazminat davasıdır.
İlk derece mahkemesinde yapılan yargılamada tarafların bildirdikleri deliller toplanmış, sosyal ve ekonomik durum araştırması, Aksaray Ağır ceza Mahkemesinin ... Esas ve ... Esas sayılı dosyası, ATK raporları, trafikten araca ilişkin bilgi ve belgeler ile hastane evrakları, hasar dosyaları celp edilmiş, talimat mahkemesi aracılığıyla İTÜ Öğretim Üyelerinden oluşan heyetten kusur raporu alınmış, giderek davanın asıl ... Esas sayılı ve birleşen ... esas sayılı ve birleşen ... Esas sayılı dosyaları ile açılmış olan maddi tazminat davalarının feragat nedeniyle reddine, birleşen ... esas sayılı dosyasında davalı ... ... ve ... ... Beton Ltd. Şti. hakkında açılan manevi tazminat davasının kısmen kabul kısmen reddi ile; davacı ... ... için 40.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihi olan 19/05/2015 tarihinden itibaren değişen oranlarda işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan ... ... ve ... ... Beton Ltd. Şti.'den müteselsilen alınarak davacı ... ...'e verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, ... Esas sayılı ana dosyasında davalı ... ... ve ... ... Beton Ltd. Şti. hakkında açılan manevi tazminat davasının kısmen kabul kısmen reddi ile; davacı ... ... için 20.000,00 TL, davacı ... ... için 20.000,00 TL, davacı ... ... için 20.000,00 TL, davacı ... ... ... için 20.000,00 TL için manevi tazminatın olay tarihi olan 19/05/2015 tarihinden itibaren değişen oranlarda işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan ... ... ve ... ... Beton Ltd. Şti.'den müteselsilen alınarak ayrı ayrı bu davacılara verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiş olup, hükmü davacılar vekili ve davalılardan ... ... ve ... ... Beton Ltd. Şti vekili istinaf etmiştir.
İnceleme 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 355. maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve re'sen kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
Davalılardan ... ... ve ... ... Beton Ltd. Şti vekilinin hükme esas alınan maluliyet raporuna ilişkin istinaf itirazları değerlendirildiğinde;
Yargıtay’ın yerleşik uygulamasına göre maluliyet oranları Adli tıp Kurumu İhtisas Dairesi ya da Üniversitelerin Adli Tıp Anabilimdalı başkanlığından oluşturulacak bilirkişi heyetinden kaza tarihi itibari ile yürürlükte olan mevzuat yönetmelik hükümlerine uygun olacak şekilde belirlenmesi gerekmektedir.
Buna göre;
a)11/10/2008 tarihinden önceki kazalar için Sosyal Sigortalar Sağlık İşlemleri Tüzüğü çerçevesinde düzenlenmiş sağlık kurulu raporu,
b)11/10/2008-01/09/2013 tarihleri arasında gerçekleşen kazalar için Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği çerçevesinde düzenlenmiş sağlık kurulu raporu,
c) 01/09/2013 sonrası ile 01/06/2015 tarihleri arasında gerçekleşen kazalar için Maluliyet Tespit işlemleri Yönetmeliği çerçevesinde düzenlenmiş sağlık kurulu raporu, (ATK tarafından bu yönetmelik hükümlerine göre rapor düzenlenmesi olasılığının bulunmadığının bildirilmesi durumunda ise bu yine bu dönemde yürürlükte bulunan Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği hükümlerine göre rapor alınması ),
d) 01/06/2015 ile 20/02/2019 tarihleri arasındaki kazalar için 30/3/2013 tarihli ve 28603 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik çerçevesinde düzenlenmiş sağlık kurulu raporu,
e) 20/02/2019 tarihinden sonra meydana gelecek kazalar içinse Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun şekilde heyet rapor alınması gerekmektedir.
Açıklamalar ışığında eldeki dosyaya baktığımızda, kaza tarihi olan 19/05/2015 tarihinde yürürlükte bulunan Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği hükümleri çerçevesinde düzenlenmiş rapora göre hüküm kurulması gerekmektedir. Davacılardan ...'nin 19/05/2015 tarihinde meydana gelen trafik kazasında yaralanması neticesinde görmüş olduğu tedavilere ilişkin bilgi ve belgeler celp edilmiş, davacının maluliyetinin bulunup bulunmadığı hakkında ATK'dan rapor alınmıştır. ATK 2. İhtisas Kurulunun 22/03/2019 tarihli, 5470 sayılı raporu ile adı geçen davacının tıbbi belgeleri incelenmek suretiyle geçerli olan yönetmelik kapsamında geçici ve sürekli maluliyeti usulüne uygun olarak belirlenmiş olup, mezkur raporun hükme esas alınmasında usul ve esas bakımından hukuka aykırılık bulunmamaktadır. Bir kısım davalılar vekilinin bu yöne ilişkin istinaf itirazlarına itibar edilmemiştir.
Davalılardan ... ... ve ... ... Beton Ltd. Şti vekilinin hükme esas alınan kusur raporuna ilişkin istinaf itirazları değerlendirildiğinde;
İlk derece mahkemesinde yapılan yargılamada tarafların bildirdikleri delillerle ceza dosyaları celp edilmiş olup, talimat mahkemesi aracılığıyla kusura ilişkin olarak rapor alınmıştır. İTÜ Öğretim Üyelerinden oluşan bilirkişi kurulunun hazırladığı ve hükme esas alınan 20/04/2017 tarihli bilirkişi kurulu raporunda ... plakalı taşıt sürücüsü davalı ...'in %75, ... plakalı araç sürücüsü müteveffa ...'in (davacılardan ...'nin oğlu, diğer davacılar ...'nin eşi ve küçüklerin babası) %25 oranında kusurlu olduğu mütalaa edilmiştir. Söz konusu raporda bir kısım davalıların istinaf itirazında dile getirdiği Aksaray Ağır Ceza Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası da irdelenmek suretiyle kusur oranları tayin edilmiştir. Mahkemece mezkur rapor hükme esas alınmıştır. Aksaray Ağır Ceza Mahkemesinde ... Esas sayılı dosya ile açılan kamu davasında işbu dosyanın davalısı ... hakkında taksirle birden fazla kişinin ölümüne ve yaralanmasına sebep olma suçundan açılan kamu davası sonucunda adı geçen sanık Ankara Adli Tıp Grup Başkanlığı Trafik İhtisas Dairesi Başkanlığının 02/07/2015 tarihli, 4147 sayılı raporuyla asli kusurlu olarak belirlenmekle; netice ceza olarak 4 yıl 2 ay hapis cezasıyla cezalandırılmasına karar verilmiş, sanığın temyiz başvurusu Yargıtay 12. Ceza Dairesinin 27/10/2021 tarihli, 2019/13025 Esas - 2021/7376 Karar sayılı ilamı ile reddedilerek (alt sınırdan uzaklaşılması gerekirse de aleyhe temyiz bulunmadığından bozma yapılmayarak) hüküm kesinleşmiştir. İlk derece mahkemesince hükme esas alınan rapor ceza yargılamasında kesinleşen olgularla uyumlu olup, 20/04/2017 tarihli raporun hükme esas alınmasında usul ve esas bakımından hukuka aykırılık bulunmamaktadır. Bir kısım davalılar vekilinin bu yöne ilişkin istinaf itirazlarının da reddi gerekir.
Davalılardan ... ... ve ... ... Beton Ltd. Şti vekili ile davacılar vekilinin manevi tazminat miktarına ilişkin istinaf itirazları değerlendirildiğinde;
Bilindiği üzere, 6098 sayılı TBK 49. maddesi gereğince kusurlu ve hukuka aykırı bir fille başkasına zarar veren bu zararı gidermekle yükümlüdür.
Aynı Kanunun 56. maddesi ise \"Hâkim, bir kimsenin bedensel bütünlüğünün zedelenmesi durumunda, olayın özelliklerini göz önünde tutarak, zarar görene uygun bir miktar paranın manevi tazminat olarak ödenmesine karar verebilir.
Ağır bedensel zarar veya ölüm hâlinde, zarar görenin veya ölenin yakınlarına da manevi tazminat olarak uygun bir miktar paranın ödenmesine karar verilebilir.\" hükmünü amirdir.
Aynı Kanunun 51.maddesinde de “Hâkim, tazminatın kapsamını ve ödenme biçimini, durumun gereğini ve özellikle kusurun ağırlığını göz önüne alarak belirler.” hükmüne yer verilmiştir.
Buna göre, hakimin özel halleri göz önünde tutarak manevi zarar adı ile hak sahibine verilmesine karar vereceği bir para tutarı adalete uygun olmalıdır. Hükmedilecek bu para, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer bir fonksiyonu olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi, mamelek hukukuna ilişkin zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. O halde, bu tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır. 22.06.1966 günlü ve 7/7 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı'nın gerekçesinde takdir olunacak manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar da açıkça gösterilmiştir. Bunlar her olaya göre değişebileceğinden hakim bu konuda takdir hakkını kullanırken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir. Manevi tazminatın miktarı bir taraf için zenginleşme aracı, diğer taraf için de yıkım olmamalıdır. Manevi tazminatın miktarının belirlemesinde her olaya göre değişen özel hal ve şartlar gözetilmelidir.
Hakimin bu takdir hakkını kullanırken, ülkenin ekonomik koşulları, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, paranın satın alma gücü, tarafların kusur durumu, olayın ağırlığı, olay tarihi gibi özellikleri göz önünde tutması ve buna göre manevi tazminat takdir etmesi gerektiği açıkça ortadadır. (HGK 23/06/2004, 13/291-370)
Asıl dosyada davacılar eş ve babalarını kaybetmeleri sebebiyle ... için 250.000,00 TL, ... için 100.000,00 TL, ... için 100.000,00 TL, ... ... için 100.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalılar ... ve ... ... Beton Ltd. Şti'den alınarak davacılara verilmesine karar verilmesini, asıl dosya ile birleşen ... Esas sayılı dosyada davacı ...'nin trafik kazasında oğlu ... ...'i ve eşi ... ...'i yitirip kendisinin de ağır bir şekilde yaralanması sebebiyle 150.000,00 TL manevi tazminatın davalılardan sürücü ... ... ile işleten ... ... Beton İnş. Tur. Mad. Nak. Pet. Aky. San ve Tic. Ltd. Şti' den kaza tarihinden itibaren işletilecek avans faizinin tahsili talep edilmiş, mahkemece asıl dosyada eş ve çocuklara 20'şer bin TL, birleşen dosyada davacı ...'ye 40.000,00 TL manevi tazminat takdir edilmiş, fazlaya ilişkin istemlerin reddine karar verilmiştir. Davacılardan ... 19/05/2015 tarihinde meydana gelen kazada kendi eşini (...) ve oğlunu (...) kaybetmiş, aynı zamanda kendisi de mahkemece hükme esas alınan ATK 2. İhtisas Kurulunun 22/03/2019 tarihli, 5470 sayılı raporuna göre %74 oranında malul kalıp 6 ay geçici iş göremezliğe uğramıştır. Asıl dosyada davacılardan ... eşini kaybetmiş, diğer davacılar ise babalarını kaybetmişlerdir. Müteveffa ... hükme esas alınan kusur raporuna göre %25 oranında kusurludur.
Buna göre olay tarihi, olayların gelişim şekli, davacıların murisi/desteği ... ve ...'ın 19/05/2015 tarihinde meydana gelen trafik kazası sonucunda ölmeleri, olay tarihinde davalılardan ... ... Beton Ltd Şti'ne ait olan ... plakalı beton mikserinin sürücüsü ... ...'nın Aksaray Ağır 1. Ceza Mahkemesinin ... Esas - ... Karar sayılı dosyası kapsamında asli kusurlu olması, söz konusu dosyada mahkumiyet hükmü alması, hükmün denetimden geçmek suretiyle kesinleşmesi, ayrıca bu dosyadan da İTÜ Öğretim Üyelerinden alınan 20/04/2017 tarihli rapora göre %75 oranında kusurlu olması, tarafların sosyal ekonomik durumları, davacı ...'nin herhangi bir kusurunun bulunmaması, ağır şekilde yaralanarak yüksek oranda maluliyete uğraması, asıl dosya davacılarından ...'nin genç yaşında üç çocuğuyla beraber dul kalması, çocukların kaza tarihi itibariyle çok küçük yaşta olmaları, babalarını kaybetmeleri, paranın satın alma gücü ve TMK'nın 4. maddesindeki hakkaniyet ilkesi dikkate alındığında mahkemesince takdir edilen manevi tazminat miktarları son derece yetersizdir. Buna göre davacılar vekilinin istinaf başvurusunun kabulü, bir kısım davalılar vekilinin istinaf itirazlarının ise reddi gerekmiştir.
Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere, davalılardan ... ... ve ... ... Beton İnş. Tur. Mad. Nak. Pet. Aky. San ve Tic Ltd. Şti vekili istinaf başvurusunun 6100 sayılı Kanunun 353/1-b-1.maddesi uyarınca esastan reddine, davacılar vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı Kanunun 353/1-b.2 maddesi uyarınca kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, dosyada bir eksiklik bulunmamakla esas hakkında yeniden usulü müktesep haklar korunarak hüküm kurulmasına, giderek ... Esas sayılı asıl dosya ile birleşen ... esas sayılı ve birleşen ... Esas sayılı dosyaları bakımından açılmış olan maddi tazminat davalarının feragat nedeniyle reddine, ... Esas sayılı asıl dosyada davalı ... ... ve ... ... Beton Ltd. Şti. Hakkında açılan manevi tazminat davasının kısmen kabul kısmen reddi ile; davacı eş ... ... için 150.000,00 TL, davacı çocuk ... ... için 100.000,00 TL, davacı çocuk ... ... için 100.000,00 TL, davacı çocuk ... ... ... için 100.000,00 TL için manevi tazminatın olay tarihi olan 19/05/2015 tarihinden itibaren değişen oranlarda işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan ... ... ve ... ... Beton Ltd. Şti.'den müteselsilen alınarak ayrı ayrı bu davacılara verilmesine, asıl dosya birleşen ... esas sayılı dosyasında davalı ... ... ve ... ... Beton Ltd. Şti. hakkında açılan manevi tazminat davasının kabulüne, davacı ... ... için 150.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihi olan 19/05/2015 tarihinden itibaren değişen oranlarda işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan ... ... ve ... ... Beton Ltd. Şti.'den müteselsilen alınarak davacı ... ...'e verilmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davalılardan ... ... ve ... ... Beton İnş. Tur. Mad. Nak. Pet. Aky. San ve Tic Ltd. Şti vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1. maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,
2-Davacılar vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ ile; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-b/2. maddesi hükmü uyarınca Mersin 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 02/10/2020 tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA, dosyada bir eksiklik bulunmamakla esas hakkında yeniden usulü müktesep haklar korunarak hüküm kurulmasına, giderek;
3-... Esas sayılı asıl dosya ile birleşen ... esas sayılı ve birleşen ... Esas sayılı dosyaları bakımından açılmış olan maddi tazminat davalarının feragat nedeniyle reddine,
A)... Esas sayılı dosya için; karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan AAÜT'nin 13. Maddesine göre hesaplanan ve takdir edilen 3.400,00 TL maktu vekalet ücretinin davacılardan müştereken alınarak davalılar ... ... ile ... ... Beton Ltd. Şti'ne verilmesine,
B)Davalılar ... Sigorta ve ... Sigorta vekalet ücreti talep edilmediğinden bu hususta karar verilmesine yer olmadığında,
C)Maddi tazminat talebi feragat sebebiyle red edildiğinden, ana ve birleşen dosyalardaki (Her bir dosya için 54,40 TL maktu harç olmak üzere 54,40 X 3) 163,20 TL harcın davacılardan müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye irad kaydına,
4-... Esas sayılı asıl dosyada davalı ... ... ve ... ... Beton Ltd. Şti. Hakkında açılan manevi tazminat davasının kısmen kabul kısmen reddi ile; davacı eş ... ... için 150.000,00 TL, davacı çocuk ... ... için 100.000,00 TL, davacı çocuk ... ... için 100.000,00 TL, davacı çocuk ... ... ... için 100.000,00 TL için manevi tazminatın olay tarihi olan 19/05/2015 tarihinden itibaren değişen oranlarda işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan ... ... ve ... ... Beton Ltd. Şti.'den müteselsilen alınarak ayrı ayrı bu davacılara verilmesine, davacı ... bakımından fazlaya ilişkin istemin reddine,
A)Karar tarihi itibariyle kabul edilen manevi tazminat miktarı üzeriden alınması gereken 30.739,50 TL harçtan peşin alınan 546,48 TL peşin harç ile 27,70 TL başvuru harcının mahsubu ile 30.163,32 TL harcın davalılar ... ... ve ... ... Beton Ltd. Şti.'den müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye irat kaydına,
B- Davacılar tarafından dava açılışı sırasında yatırılan 27,70 TL başvurma harcı ile 546,48 TL peşin harç olmak üzere toplam 574,18 TL harcın yargılama giderlerine katılmaksızın davalılardan ... ... ve ... ... Beton Ltd. Şti.'den müştereken ve müteselsilen Tahsili ile davacılara verilmesine,
C-Davacılar kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesap edilen 69.000,00 TL vekalet ücretinin davalılardan ... ... ve ... ... Beton Ltd. Şti.'den müteselsilen alınarak alınarak eşit olarak davacılara verilmesine,
D- Davalılardan ... ... ve ... ... Beton Ltd. Şti. Kendini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesap edilen 17.900,00 TL ret vekalet ücretinin davacılardan ...'den alınarak adı geçen davalılara eşit olarak verilmesine,
5-Asıl dosya birleşen ... esas sayılı dosyasında davalı ... ... ve ... ... Beton Ltd. Şti. hakkında açılan manevi tazminat davasının kabulü ile;
-Davacı ... ... için 150.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihi olan 19/05/2015 tarihinden itibaren değişen oranlarda işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan ... ... ve ... ... Beton Ltd. Şti.'den müteselsilen alınarak davacı ... ...'e verilmesine,
A)Karar tarihi itibariyle kabul edilen manevi tazminat miktarı üzeriden alınması gereken 10.246,50 TL harçtan peşin alınan 1.967,33 TL peşin harç ile 27,70 TL başvurma harcının mahsubu ile 8.251,47 TL harcın davalılar ... ... ve ... ... Beton Ltd. Şti'den müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye irat kaydına,
B- Davacı tarafından dava açılışı sırasında yatırılan 27,70 TL başvurma harcı ile 1.967,33 TL peşin harç olmak üzere toplam 1.995,03 TL harcın yargılama giderlerine katılmaksızın davalılar ... ... ve ... ... Beton Ltd. Şti'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara verilmesine,
C-Davacı tarafça yapılan bilirkişi, posta ve tebligat giderlerinden oluşan toplamda 4.105,80 TL yargılama giderinin davalılar ... ... ve ... ... Beton Ltd. Şti'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine,
D-Davalıların avansından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerlerinde bırakılmasına,
E-Davacılar tarafından yatırılan gider avansından harcanmayan kısmın karar kesinleştiğinde davacılara iadesine,
F-Davalılar ... ... ve ... ... Beton Ltd. Şti tarafından yatırılan gider avansından harcanmayan kısmın karar kesinleştiğinde davalılara iadesine,
G-)İlk derece mahkemesince 02/10/2020 günlü karar ile davalılardan tahsiline karar verilen harcın davalılardan tahsil edilmemiş olması ve fakat harç tahsil müzekkeresi çıkartılmış olması halinde söz konusu harç tahsil müzekkeresinin tahsil edilmeksizin iadesinin ilk derece mahkemesince istenilmesine, dairemiz kararına göre yeniden harç tahsil müzekkeresi yazılmasına, Harç tahsil edilmiş ise tahsil edilen miktarın Dairemizce tahsiline karar verilen bakiye harçtan mahsubu ile bakiyesinin tahsilinin istenmesine,
İstinaf giderleri açısından;
6-Harçlar Kanunu gereğince davalılardan ... ... ve ... ... Beton Ltd. Şti'den alınması gereken 8.197,20 TL istinaf karar harcının, peşin yatırılan 683,10 TL istinaf karar ve ilam harcından mahsubuyla, bakiye 7.514,10 TL harcın davalılar ... ... ve ... ... Beton Ltd. Şti'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile Hazineye gelir kaydına,
7-Davacı tarafça yatırılan istinaf karar harcının karar kesinleştiğinde ve talep halinde iadesine,
8-İstinaf aşamasında duruşma yapılmadığı için istinaf incelemesi için vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
9-Davacı tarafından yapılan 77,75 TL istinafa dosya gönderme ücretinin davalılar ... ... ve ... ... Beton Ltd. Şti'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine,
10-Kesin olan işbu kararın taraflara tebliği, avans iade, harç iade ve harç tahsil işlemlerinin HMK'nın 359/3. maddesi gereğince İlk Derece Mahkemesince yerine getirilmesine,
Dair, davacılar ihtiyari dava arkadaşı olmakla; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 362. maddesi gereğince; miktar veya değeri üç yüz yetmiş sekiz bin iki yüz doksan (378.290,00) Türk Lirasını geçmeyen davalara ilişkin kararlar hakkında temyiz yoluna başvurulamayacağından miktar itibari ile KESİN olmak üzere dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda oy birliği ile karar verildi.16/05/2024
\t\t\t
Başkan Üye Üye Katip
\t\t\t\t
İş bu karar 5070 Sayılı Yasa hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.