T.C.
İZMİR
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
24. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO\t: 2024/1002
KARAR NO\t: 2024/867
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t: İZMİR 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
NUMARASI\t: 2023/825 Esas Sayılı Ara Karar
TARİH\t : 08.03.2024
DAVANIN KONUSU\t : TBK'nın 19. Maddesine Dayalı Tasarrufun İptali
İSTİNAF KARAR TARİHİ : 17.05.2024
KARAR YAZIM TARİHİ\t : 17.05.2024
İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 08.003.2024 tarihli, 2023/825 Esas sayılı ara kararının Dairemizce incelenmesi ihtiyati tedbire itiraz eden davalılar vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, heyetçe incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, müvekkilinin davalı ... ile evli olduğunu, taraflar arasında boşanma ve katılma alacağı davaları bulunduğunu, davalı ... 'nin müvekkilinden mal kaçırmak için dürüstlük kurallarına ve hukuka aykırı hareket ederek, gerçek maksadını gizleyerek sahibi olduğu şirket hisselerini şirket işlerinden anlamayan ve bu işlerle ilgisi de şirketi temsile de yetkisi bulunmayan yaşlı annesine devrettiğini, davalılar arasında gerçekleştirilen işlemin muvazaalı olduğunu, müvekkilinin katılma alacağına ulaşmasını önlemek ve mal kaçırma maksadıyla gerçekleştirildiğine de şüphe bulunmadığını, davalı ... 'in başkaca şirketlerdeki hisselerini de benzer şekilde davalı annesi ... 'in üzerine geçirdiğini, dava konusu şirket hisselerinin yahut şirket mallarının üçüncü bir kişiye devrinin de muhtemel olduğunu, ... Şirketi'nin muvazaalı devir işlemi sonrasında halihazırda tamamı davalı ... 'e ait olan hisselerinden %50'sine tekabül eden 250 payının devir, temlik veya tasarrufi başka bir işleme konu edilmesinin önlenebilmesi için teminatsız ihtiyati tedbir konulmasını ... Şirketinin TAKBİS, GİB, POLNET, SGK, banka aktif/ pasif sorgularının yapılarak aktif tüm malvarlıklarının üçüncü kişilere devrinin önlenebilmesi için teminatsız ihtiyati tedbir konulmasını talep ve dava etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ ARA KARARININ ÖZETİ:
Mahkemece 17.10.2023 tarihli ara karar ile \"1-İhtiyati tedbir talebinin kısmen kabulü ile; dava değeri olan 25.000-TL'nin %50'si oranında belirlenen teminat tutarı olan 12.500,00-TL tutarındaki nakit veya muteber bir banka teminat mektubu mahkememiz veznesine depo edildiğinde davalı ... adına kayıtlı olup diğer davalı ... 'den devredilen 250 payın 3.kişilere devir ve temlikinin önlenmesi yönünde ihtiyati tedbir uygulanmasına, sair tedbir taleplerinin reddine,\" karar verilmiştir.
İTİRAZ:
Davalılar vekili itiraz dilekçesinde özetle, taşınmazın aynına ilişkin olmayan davada ihtiyati tedbir kararı verilmesinin mümkün olmadığını ileri sürerek tedbirin kaldırılmasını talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİNİN İTİRAZ ÜZERİNE VERDİĞİ KARARININ ÖZETİ:
Mahkemece 08.03.2024 tarihli ara karar ile davacının muhtemel mal rejimi tasfiyesi sonucunda elde etmesi muhtemel katılma alacağının güvence altına alınması için ihtiyati tedbirde hukuki yararın bulunduğu gerekçesiyle ihtiyati tedbir kararına davalı vekilince yapılan itirazın reddine karar verilmiştir.
Karara karşı, davalılar vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.
İSTİNAF NEDENLERİ:
Davalılar vekili istinaf dilekçesinde özetle, davanın görevsiz mahkemede açıldığını, taşınmazın aynına ilişkin olmayan davada ihtiyati tedbir kararı verilmesinin mümkün olmadığını ileri sürerek ihtiyati tedbirin kaldırılmasını talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :
İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında; HMK'nın 355. maddesindeki düzenleme uyarınca, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine ilişkin aykırılık bulunup bulunmadığı yönü gözetilerek inceleme yapılmıştır.
Talep, TBK'nın 19. maddesine dayalı tasarrufun iptali istemli davada ihtiyati tedbirin kaldırılmasına ilişkin olup, ilk derece mahkemesince yukarıda yazılı gerekçeyle itirazın reddine karar verilmiştir.
İhtiyati tedbir 6100 Sayılı HMK'nın 389 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir. Davanın açılması ile hüküm arasında geçen zaman içinde müddeabihin çeşitli şekillerde istenmeyen değişikliklere maruz kalması veya maruz bırakılması mümkündür. Bu değişiklikler sonucu davanın sonunda elde edilebilecek hükmün icrası, mümkün olmayabilir veya çok güçleşebilir. İşte ortaya çıkan bu tehlikeyi bertaraf etmek amacıyla ihtiyati tedbir müessesesi kabul edilmiştir.
HMK'nın 389. maddesinde ihtiyati tedbirin şartları düzenlenmiş olup, söz konusu maddenin; meydana gelebilecek bir değişme nedeni ile hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağı yada tamamen imkansız hale geleceği veya gecikmesinde sakınca bulunması yahut ciddi bir zararın ortaya çıkacağı endişesi bulunan haller, genel bir ihtiyati tedbir sebebi ve şartı olarak kabul edilmiştir.
İhtiyati tedbirde asıl olan ihtiyati tedbire esas olan bir hakkın bulunması ve bir ihtiyati tedbir sebebinin ortaya çıkmasıdır. Bunlar ihtiyati tedbirin temel şartlarını oluştururlar. Madde de bu iki hususa yer verilmiş ihtiyati tedbire ilişkin hak ve özellikle ihtiyati tedbir sebebi genel olarak belirtilmiştir. Tedbir talebinin kabulü veya reddi bir kısım genel ilkeler konularak hakime bırakılmış, ancak ihtiyati tedbirin uyuşmazlık konusu hakkında verileceği düzenlenmiştir.
TBK 19.maddesine dayalı tasarrufun iptali davasında, davacının muvazaalı işlemle kendisinin zararlandırıldığını ileri sürdüğü, davacının iddiasını kanıtlaması halinde iddianın alacağın tahsiline yönelik bulunduğu da gözetilerek İİK 283/1,2 maddesi kıyasen uygulanarak iptal ve tescile gerek olmaksızın davacının haciz ve satış isteyebilmesi yönünden hüküm kurulması gerekmektedir.
2004 s. İİK 281/2. maddesinde \"Hakim, iptale tabi tasarrufların konusu olan mallar hakkında alacaklının talebi üzerine ihtiyati haciz kararı verebilir. Teminatın lüzum ve miktarı mahkemece takdir ve tayin olunur.\" şeklinde düzenleme bulunmaktadır.
Somut olay yukarıda açıklanan kanun hükümleri doğrultusunda değerlendirildiğinde, eldeki davada, davacının amacının davalılar arasında yapılan temlik işleminin muvazaalı olduğu ileri sürülerek, katılma alacağı davasından doğacak muhtemel alacağın tahsilini sağlamaya yönelik olduğu anlaşılmaktadır.
Tasarrufun iptaline ilişkin davalarda geçici hukuki koruma yolu olarak şartları varsa sadece ihtiyati haciz talep edilebileceği, bu tür davalarda ihtiyati tedbir talep edilmesinin mümkün olmadığı bilinmektedir.
Buna göre, alacak davası niteliği taşıyan eldeki davada mülkiyeti uyuşmazlık konusu olmayan şeyler için ihtiyati tedbir verilemeyeceği, 6100 sayılı HMK'nin 389 ve devamı maddeleri uyarınca ihtiyati tedbir koşullarının bulunmadığı nazara alınarak \"ihtiyati tedbir kararına itirazın kabulü\" ile \"ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasına \" karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmiş olması isabetsizdir.
Açıklanan ve benimsenen tüm bu nedenlerle davalılar vekilinin istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-b.2 maddesi gereğince kabulü ile, ilk derece mahkemesinin ihtiyati tedbire itirazın reddi ara kararının kaldırılmasına ve ihtiyati tedbirin kaldırılması yönünde yeniden karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davalılar vekilinin istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b.2 maddesi gereğince KABULÜ ile; İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 08.03.2024 tarih ve 2023/825 Esas sayılı ara kararının KALDIRILMASINA,
2-Davalılar vekilinin ihtiyati tedbire İTİRAZININ KABULÜ ile, İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 08.03.2024 tarih ve 2023/825 Esas sayılı ara kararı ile konulan ihtiyati tedbirin KALDIRILMASINA,
3-Davalılar tarafından yatırılan istinaf karar harcının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatırana İADESİNE,
4-Davalılar tarafından yatırılan gider avansından arta kalan tutarın HMK 333. maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
5-İstinaf İncelemesi duruşmalı yapılmadığından davalılar lehine vekalet ücreti taktirine yer olmadığına,
6-İş bu kesin kararın hukuki bilgilendirme hakkı kapsamında taraflara ilk derece mahkemesince tebliğine,
Dair, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 362/1-f maddesi uyarınca kesin olarak dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda oy birliğiyle karar verildi. 17.05.2024