T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
44. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R I
DOSYA NO: 2021/866 Esas
KARAR NO: 2024/705
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 07/04/2021
NUMARASI: 2017/70 E. - 2021/312 K.
DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 18/04/2024
Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;
G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü :
DAVA DİLEKÇESİ: Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ... San. ve Tic. Ltd. Şti. firmasının İstanbul Bağcılar'da bulunan fabrikasında 06/05/2016 tarihinde silahlı bir yağma olayı yaşandığını ve takibe konu çekin de bulunduğu çok sayıda çeklerin fabrika kasasısından çalındığını, çalındığını, olaya ilişkin Bakırköy C. Başsavcılığı 2016 / 46202 sayılı, dosyasında soruşturmanın devam ettiğini, çekin arkasındaki lehtar ciranta imzasının müvekkili şirket yetkili temsilcisi ...'nın eli ürünü olmadığını, diğer davacı ... (... Tekstil) ise keşideci olup müvekkili şirketin müşterisi olduğunu, her iki davacının da davalılar ile herhangi bir ticari alışverişte bulunmadıklarını belirterek İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı icra takibine konu edilen ... Bankası A.Ş. Bursa Cumhuriyet Caddesi Şubesinden keşideli 12.000,00-TL bedelli, keşide yeri Bursa olan, 31/12/2016 keşide tarihli, keşidecisi ... (... Tekstil)olan, ... seri numaralı çek nedeniyle davalılara borçlu olmadıklarının tespitini ve % 20 kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP DİLEKÇESİ: Davalı temlik eden...BANKA A.Ş. vekili, cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin usulüne uygun bir şekilde alacağa karşılık çeki temlik aldığını ve iyi niyetli olduklarını, ayrıca ciro silsilesinde herhangi bir kopukluk olmadığını beyanla davanın reddini talep etmiştir. Davalı ... İNŞ. SAN.TİC. LTD. ŞTİ vekili, cevap dilekçesinde özetle; çekteki ciro ve kaşenin kendilerine ait olmadığını, gerekirse müvekkili yönünden de imza incelemesi yapılabileceğini, kendileri aleyhine de başlatılan takip nedeniyle mağdur olduklarını belirterek davanın reddini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI:İlk Derece Mahkemesince; \" Kambiyo senetlerinin, borçlanma yeteneği olmayan kimselerin imzasını veya sahte imzaları veyahut da hayali kişilerin imzalarını ya da namlarına imzalanmış bulunan kimseleri herhangi bir şekilde bağlayan imzaları içermesi halinde, bu geçersizlik diğer imzaların geçerliliğine halel getirmez. (TTK md. 677) Bir başka söyleyişle diğer imza sahipleri, kambiyo senedinin geçerli olmadığı yolunda bir itirazı ileri sürmek suretiyle, sorumluluktan ve borcu ödemekten kurtulamaz. Örneğin kambiyo senedini düzenleyen işlem ehliyetinden yoksun ise, bu durum onun için bir geçersizlik ve dolayısıyla mutlak def’i halini oluşturur ve ancak o kişi tarafından senet hamiline karşı ileri sürülebilir. Buna mukabil, cirantaların, düzenleyenin ehliyetsiz olduğu yolundaki def’iden istifade etmesi, yani bu senedin geçersizliğinin kendileri için de etkili olduğunu ileri sürmeleri mümkün değildir. Bu nedenle, kambiyo senedine atılı her imza, kendisinden önce atılmış olan imzadan bağımsızdır. Önceki imza da, kendisinden sonra atılan imzadan etkilenmez. (Prof. Dr. Hasan Pulaşlı, Kıymetli Evrak Hukukunun Esasları, Adalet Yayınevi, 8. Baskı, Ankara 2020, s. 119-120) Somut olayda, davacılardan ... keşideci olup imzasını inkâr etmediği gibi işbu davasının temelini lehtar ciranta olan diğer davacının imzasının sahte olduğuna ilişkin savunma argümanlarına dayandırmaktadır. Buna göre, senet lehtarının ciro imzasının sahte olması halinde, diğer imza sahiplerinin ve özellikle senedin asıl borçlusu olan keşidecinin senetten kaynaklanan sorumluluğunun ortadan kalkmayacağı, geçerli imza sahiplerinin, başkasının imzasının geçersiz olduğunu ileri sürerek kambiyo sorumluluğundan kurtulamayacağı,\" gerekçeleriyle davanın kısmen kabulü ile; İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı icra takibine konu edilen ...Bankası A.Ş. Bursa Cumhuriyet Caddesi Şubesinden keşideli 12.000,00-TL bedelli, keşide yeri Bursa olan, 31/12/2016 keşide tarihli, keşidecisi ... (... Tekstil)olan, ... seri numaralı çek nedeniyle davacılardan ... San. Ve Tic. Ltd. Şti.'nin davalılara İİK'nın 72. maddesi uyarınca borçlu olmadığının tespitine, Davalılardan ... Tic. Ltd. Şti. kötü niyetli görüldüğünden %20 kötü niyet tazminatı 2.654,89-TL'nin davalıdan alınarak davacı ... ödenmesine, diğer davalıların kötü niyeti anlaşılamadığından kötü niyet isteminin reddine, Davacılardan ... keşideci olup imzası sabit olmakla imzaların istiklali ilkesi gereğince kambiyo senedinden doğan sorumluluğu devam ettiğinden bu davacı yönünden davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle reddine, karar verilmiştir.
İSTİNAF: Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; Müvekkili ...San. ve Tic. Ltd. Şti., alanında üretim ve Türkiye çapında bu ürünlerin satışını ve dağıtımının yanı sıra yurtdışına ihracat yapan, sektöründe çok bilinen, eski, köklü ve güvenilir bir firma olduğunu, bu şirketin İstanbul Bağcılar'da bulunan fabrikasında 06.05.2016 tarihinde silahlı bir yağma olayı yaşandığını, içerisinde fazla sayıda çek bulunan fabrika kasası çalındığını, dava konusu ... Bankası A.Ş. Bursa Cumhuriyet Caddesi Şubesine ait, 12.000,00.TL Bedelli, 31.12.2016 keşideli, IBAN TR... hesap nolu, ... çek seri nolu keşidecisi ... Tekstil olan çek, müvekkili ... San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin imzası olmadan imzalanmamış halde çalındığını, keşideci ... - ... Tekstil, müvekkilin müşterisi olduğunu, ancak diğer borçlular ile hiçbir hukuki işlemi alışverişi olmadığını, dosya kapsamında alınan 21/01/2021 tarihli ATK raporu ile dava konusu çekin arka yüzünde \"... San. ve Tic. Ltd. Şti.\" kaşe izi üzerine atılı 1. Ciro imzası ile ... ve ...' nın imzaları arasında irtibat tespit edilemediğinin sabit olduğunu, mahkemece sahte imza olgusunun mutlak def'i olması ve herkese karşı ileri sürülmesi sebebiyle davacı ... San. ve Tic. Ltd. Şti.' nin borçlu olmadığına, davalıların iyiniyetli iktisap savunmalarının dinlenemeyeceğine, ayrıca davalı ... ve Tic. Ltd. Şti. yönünden kötüniyet tazminatına hükmedildiğini, devamında ... yönünden keşideci olması ve imzaların bağımsızlığı prensibi gerekçe gösterilerek hukuka aykırı olarak husumet yokluğu yönünden davanın reddine karar verildiğini, ... yönünden davanın reddi kararının yerinde olmadığını, çek keşideci tarafından düzenlendikten sonra ilk imzanın yani ilk cironun lehtar tarafından yapılması gerektiğini, aksi halde lehtardan sonraki cirantalar yetkili hamil sayılmayacağını, söz konusu olayda da dava konusu çekin çalıntı olması, senetteki imzanın lehtara ait olmayıp imzası taklit edilmek suretiyle atıldığı, imzanın sahteliğinin sabit olması sebebiyle lehtardan sonraki cirantalar yetkili hamil olamazlar ve senetteki hakkı elde edemeyeceklerini, emre muharrer senedin yasal ( meşru ) hamili olmak için senedi elinde bulunduran kimsenin hakkı, son ciro beyaz ciro olsa dahi senetteki ciroların müteselsil ve birbirine bağlı olmaları zorunlu olduğunu, ciro dizisinin herhangi bir kesintiye uğramamış olması gerektiğini, tüm bu nedenlerle İstanbul ...İcra Müdürlüğü ...E. sayılı dosyasında İcranın Geri Bırakılması kararı verilmesini, istinaf isteminin kabulü ile mahkemece verilen kararın kaldırılmasını, ... San. ve Tic. Ltd. Şti. yönünden kabul edilen davanın ... - Karataş Tekstil yönünden de kabulünü, ... yönünden yukarıda bilgileri yazılı çek ile alakalı davalılara borcunun olmadığının tespiti kararı verilmesini, çekin ve takibin iptali kararı verilmesini, davalıların müştereken ve müteselsilen takip konusu alacağın % 20 sinden az olmamak üzere kötüniyet tazminatına mahkum edilmesini talep etmiştir. İnceleme, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. Davanın konusu, İstanbul .... İcra Müdürlüğünün ... E,sayılı icra takibine konu çek nedeni ile davalılara borçlu olmadığının menfi tespit davasıdır. İstanbul .... İcra Müdürlüğünün ... E,sayılı dosyasında alacaklı ... bank Aş tarafından borçlular aleyhine çeke istinaden kambiyo senedine dayalı icra takibi başlatılmıştır.Takibe konu çekte keşidecinin ... lehtarın ...San. Tic. Ltd. Şti. ... San. Tic. Ltd. Şti. ... Ürünleri Ltd. Şti. ve ... banka Aş.'nin ciranta olduğu, çekin yasal süresi içinde bankaya ibraz edildiği, tedbir kararına istinaden işlem yapılamadığının belirtildiği görülmüştür. Mahkemece bilirkişi incelemesi yapıldığı, ATK ya ait raporda çek arka yüzünde .... Tic. Ltd. Şti. kaşe izi üzerinde atılı 1.ciro imzası ile ... ve ... mevcut mukayese imzaları arasında ilgi ve irtibat tespit edilemediği belirtilmiştir. Mahkemece bilirkişi incelemesi neticesinde davanın kısmen kabulüne, ... San. ve Tic. Ltd. Şti.nin davalılara borçlu olmadığının tespitine davalılardan ... Tic. Ltd. Şti.nin kötü niyetli olması sebebiyle %20 kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, davacılardan ...'ın imzası sabit olmakla davanın aktif husumet yokluğundan reddine, davalılardan .... San. Tic. Ltd. Şti. aleyhine ve lehine mahkeme ve vekalet ücreti hükmedilmesine yer olmadığına karar verilmiştir. İşbu karara karşı davacılar tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 792 maddesinde ” çek herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunur ise ister hamile yazılı ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790. Maddeye göre ispat etse, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyette iktisap etmiş olduğu veya iktisapda ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür” düzenlemesi yer almaktadır. Somut olayda takip konusu çekteki lehtar imzasının lehtara ait olmadığının bilirkişi raporu ile tespit edildiği anlaşılmaktadır. Çekin 3. Cirantası davalı .... San. Tic. Ltd. Şti vekilinin de imza inkarında bulunduğu anlaşılmışsa da, mahkemece bu hususta inceleme yapılmadan sonuca gidildiği anlaşılmıştır. Mahkemece ... Müh. Şirketi adına atılan imzanın şirket yetkilisine ait olup olmadığının incelenerek, çekteki ciro silsilesine göre, çeki lehtardan sonra ciro ile devralan ... Ltd. Şti ile, çeki üçüncü ciranta ... Yapı Şirketinden sonra devralan ... Ürünleri Ltd. Şti'nin, 6102 sayılı TTK 792 mad.göre çeki iktisabında kötü niyetli veya ağır kusurlu olup olmadığının değerlendirilmesi gerekirken eksik inceleme ile karar verildiği anlaşıldığından, davacılar vekilinin , istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince kabulüne, mahkeme kararının kaldırılmasına, dosyanın esastan incelenmesi için ait olduğu mahkemeye iadesine, sair istinaf sebepleri incelenmeksizin karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1- Davacılar vekilinin istinaf isteminin KABULÜ ile;2- İstanbul 14. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 07/04/2021 tarih, 2017/70 E. 2021/312 K. Sayılı Kararının 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-a-6. maddesi gereğince KALDIRILMASINA,3- Sair istinaf sebepleri incelenmeksizin dosyanın, yukarıda gösterilen biçimde inceleme ve değerlendirme yapılmak üzere mahkemesine GÖNDERİLMESİNE, 4- İstinaf yasa yoluna başvuran davacılar tarafından peşin olarak yatırılan istinaf karar ve ilam harcının talebi halinde kendisine iadesine,5- Dosya üzerinde inceleme yapılması sebebiyle vekalet ücreti tayinine yer olmadığına,6- İstinaf yasa yoluna başvuran tarafından istinaf aşamasında yapılan giderlerin ilk derece mahkemesince verilecek nihai kararda dikkate alınmasına,6100 Sayılı HMK'nın 353/1-a-6. ve 362/1-g. maddeleri gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda ve KESİN olmak üzere, oy birliğiyle karar verildi. 18/04/2024