T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
53.HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2024/140
KARAR NO: 2024/505
TÜRK MİLLETİ ADINA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 24/10/2023
NUMARASI: 2022/735 Esas, 2023/846 Karar
DAVANIN KONUSU: Banka Teminat Mektubunun İadesi Ve Depo Edilmesi
KARAR TARİHİ: 07/05/2024
Taraflar arasında görülen davanın yerel mahkemece yapılan yargılaması sonucunda verilen hükme karşı istinaf yoluna başvurulmuş olup, duruşmasız olarak dosya üzerinde yapılan inceleme ve istinaf talepleriyle sınırlı olarak yapılan değerlendirme sonunda;
GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili, davacı şirketin 2010/82 Dosya No’lu Bağcılar İlçesi Elektrik Tesis İşlerinin yapım işini üstlendiğini, söz konu işin yapılması için İstanbul Bağcılar İlçesi Elektrik Tesis İşleri İşine Ait Sözleşme imzaladıklarını, anılan Sözleşme gereği Denizbank Söğütözü Ticari Merkez ve Anadolu Kamu Finansmanı Şubesi’nin 12.04.2011 tarihli, ... nolu 234.917,81-TL bedelli, ... Söğütözü Ticari Merkez ve Anadolu Kamu Finansmanı Şubesi’nin 03.06.2011 tarihli, ... nolu 5.000,00-TL bedelli, ... bank Söğütözü Ticari Merkez ve Anadolu Kamu Finansmanı Şubesi'nin 19.11.2011 tarihli, .. nolu 7.500,00 -TL bedelli üç ayrı teminat mektuplarını teslim ettiklerini, işin 31.12.2013 tarihli geçici kabul ile 27.07.2015 tarihli kesin kabul onaylarının yapılmış olmasına, SGK Başkanlığı İstanbul Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü Bağcılar Sosyal Güvenlik Merkezinden İlişiksiz Belgesi verilip bunun Bedaş Genel Müdürlüğüne sunulmasına rağmen teminat mektuplarının iade edilmediğini, sözleşme uyarınca teminatın iadesi için gerekli şartların davacı tarafça yerine getirilmiş olduğunu belirterek, öncelikle dava konusu teminat mektubunun nakde çevrilmesinin ve ödenmesinin önlenmesi hususunda ihtiyati tedbir kararı verilmesine, toplam 247.417,81-TL bedelli teminat mektuplarının davacı şirkete iadesine, aksi takdirde teminat mektuplarının iptaline karar verilmesini talep etmşitir. Davalı vekili cevabında, davalı şirket tarafından 2010/82 nolu ihale dosyası ile davacıya “Bağcılar İlçesi Elektrik Tesis İşlerinin” yapım işinin ihale edildiğini, söz konusu işe ilişkin olmak üzere İstanbul Bağcılar İlçesi Elektrik Tesis İşleri İşine Ait Sözleşme” imzalandığını, İhale Kanunu ve taraflar arasında akdedilen sözleşme hükümlerine göre davacı tarafından davalı şirkete yapılacak işin belli bir oranındaki bedele karşılık gelen teminat mektuplarının sunulduğunu, davacı şirketin işçilerine eksik ödeme yapmış olduğunu, işçilerin hak ve alacaklarının ödenmesinden davacı şirketin sorumlu olduğunu, sözleşme gereği yüklenicinin ihale makamı olan davalı şirkete borcu bulunduğu sürece teminatları iade etmemesinin sözleşmeye ve hukuka uygun olduğunu, yüklenicinin çalıştırdığı tüm personelin özlük hakları ile ilgili hususların yükleniciye ait olduğunu, ihtiyati tedbir şartları oluşmadığından mahkemece ihtiyati tedbir talebinin de reddedilmesi gerektiğini belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Mahkemece ilk olarak 16/07/2019 tarihli ve 2016/944 Esas - 2019/773 Karar sayılı kararla, davanın reddine karar verilmiştir. Bu karara karşı davacı vekilince istinaf başvurusunda bulunulması üzerine, Dairemizin 11/10/2022 Tarih ve 2022/58 Esas - 2022/158 Karar sayılı kararı ile, Mahkemece, davalı vekilince sunulan dava listesinde yer alıp da belgeleri dosyaya sunulmayan 4 adet davaya ilişkin belgelerin de dosya arasına getirtilerek incelenmesi, o davalardaki işçilerin de davaya konusu iş kapsamında çalışmadıklarının tespit edilmesi halinde, davalının bu 9 adet işçi alacağı davası savunmasının takas def'ine konu olup olamayacağı da değerlendirilerek neticesine göre bir karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle kararın kaldırılmasına karar verilmiştir. Kaldırma kararı sonrasında, Mahkemece hukukçu ve hesap bilirkişilerinden alınan 31/08/2023 tarihli raporda, dosyaya sunulu 9 işçi alacağı davasının davacılarının işin yapıldığı tarihlerde, davalı ve davacı şirket arasındaki uyuşmazlığın kaynağı sözleşme kapsamında çalışmadıkları belirtilmiştir. Mahkemece istinafa konu kararla, davalı .... Genel Müdürlüğü ile davacı ... Tur. Taah. Tic. A.Ş. Arasında imzalanan davaya konu “İstanbul Bağcılar İlçesi Elektrik Tesis İşleri” hakkındaki 13.04.2011 tarihli sözleşme kapsamında yine davaya konu 3 adet teminat mektubunun davalı kuruma verilmiş olduğu, davacı şirketin bu sözleşme kapsamındaki işlerini tamamladığı, tesisin geçici kabulünün 31.12.2013 tarihinde, kesin kabulünün ise 27.07.2015 tarihinde yapıldığı, davacı tarafça SGK'dan alınan 27.01.2016 tarihli yazıda teminatın iadesinde sakınca olmadığının, ancak ileride ödenmemiş prim borcu çıkması halinde talep haklarının saklı olduğunun bildirildiği, ancak davalı tarafça, davacı şirketin sözleşme kapsamında çalıştırdığı işçilere eksik ödeme yaptığı, bu kapsamda davacının işçileri tarafından davalıya karşı açılmış işçilik alacağı davalarının bulunduğu, bu nedenle sözleşmenin 10.4.1. maddesi gereğince teminat mektuplarının iade edilmemesinin yerinde olduğunun savunulduğu ve bunlara ilişkin dava bilgilerinin yer aldığı (9 adet dava) bir listenin dosyaya sunulduğu, istinaf ilamı doğrultusunda davalı tarafından bildirilen 9 adet işçilik alacaklarına ilişkin dava dosyasının dosya arasına alındığı, alınan 31/08/2023 tarihli bilirkişi raporu ile belirtilen 9 adet dava dosyasının tamamında işçilik alacaklarının iş bu uyuşmazlığa konu sözleşme kapsamında istihdam edilmedikleri anlaşıldığından davalı tarafından ileri sürülen takas def'ine konu olamayacağı gerekçesiyle, davanın kabulü ile ... Söğütözü Ticari Merkez ve Anadolu Kamu Finansmanı Şubesi'nin 12.04.2011 tarihli, 4140TM1919 nolu, 234,917,81-TL bedelli, ... Söğütözü Ticari Merkez ve Anadolu Kamu Finansmanı Şubesi'nin 03.06.2011 tarihli, ... nolu, 5.000,00-TL bedelli, ... Söğütözü Ticari Merkez ve Anadolu Kamu Finansmanı Şubesi'nin 19.11.2012 tarihli, ... nolu, 7.500,00-TL bedelli teminat mektuplarının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, karar verilmiştir. Davalı vekili istinafında, teminat mektuplarının iadesi koşullarının oluşmadığını, teminat mektuplarının Sözleşmenin 10.4.1 maddesi hükmüne istinaden gerekli şartların sağlanması sonrasında davacıya iade edileceğinin kararlaştırıldığını, davacı şirketin, ileri sürdüğü iddialarının aksine, sözleşme ve ihale dokümanı hükümlerine riayet etmediğini, işçi alacaklarını ödemediğini, yani müvekkili şirkete borcu bulunduğunu, taraflar arasında akdedilen sözleşme ve eklerine göre, davacı şirketin işçilerinin iş kanunu ve sosyal güvenlik hukuku yönünden doğacak alacak ve tazminatlarının ödenmesinden davacı şirketin sorumlu olduğunu, oysa Mahkemenin değerlendirmesine sunulan davacının işçileri tarafından açılan davalar da nazara alındığında, davacı şirketin işçilerine eksik ödeme yapmış olduğunu, davacı tarafından Sosyal Güvenlik Kurumuna ilişiksiz belgesi düzenlenmesi için yaptığı başvuru üzerine kendisine verilen cevapta “ancak işbu yazımız adı geçenin bu iş dolayısıyla Kurumumuzca aklanması anlamına gelmez.” ibaresine yer verildiğini, ayrıca davacı yanca müvekkili şirket mali işler birimi ile yapılan elektronik ortamdaki görüşmeye dayanılarak talebinin haklı olduğu iddiasının yerinde olmadığını, zira elektronik ortamdaki sınırlı belge ve bilgilerden hareketle varılan şirket içi görüşmelere dayanılmasının mümkün olmadığını, davacı şirket işçileri tarafından müvekkili şirket aleyhine açılmış işçilik alacağı davaları mevcut olup, başka işçilerin de dava ve icra takibi başlatacak olmalarının kuvvetle muhtemel olduğunu, davacının sözleşme hükümlerine riayet etmemesi, işçilerinin alacaklarını ödememiş olması nedeniyle müvekkili şirketin teminat mektubunu iade etmemesinin yasa ve sözleşme hükümlerine uygun olduğunu, müvekkili şirketin sözleşmesel hakkını kötüye kullanmadığının açık olduğunu, hükme esas alınan bilirkişi raporunda ise aksi yönde tespitlerde bulunulmuş olup bu sebeple işbu raporun kabulü ve hükme esas alınmasının mümkün olmadığını, BAM tarafından 9 adet işçi alacağı için takas def’ilerinin değerlendirilmesi gerektiği sebebine dayalı olarak kaldırma kararı verilmesine rağmen yerel mahkemece bu yöndeki taleplerinin reddinin hatalı olduğunu, somut olay itibarıyla şartları bulunan takas def’ilerinin kabulü gerektiğini belirterek, kararın kaldırılarak yeniden yapılacak olan yargılama ile haksız davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Taraflar arasındaki uyuşmazlık, sözleşme tarihinde yürürlükte bulunan 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 355 ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesinden kaynaklanmaktadır. Davacı yüklenici, davalı iş sahibidir. Dava, taraflar arasındaki 13.04.2011 tarihli \"Bağcılar İlçesi Elektrik Tesis İşlerine\" ilişkin eser sözleşmesi kapsamında davacı tarafından davalıya verilen 3 adet teminat mektubunun (toplam 247.417,81 TL bedelli), sözleşmenin ifa edildiği, geçici ve kesin kabullerin yapıldığı, iade şartlarının gerçekleştiği iddiasıyla, davacıya iadesi, aksi halde iptallerine karar verilmesi talebine ilişkindir. Davalı tarafça, davacı şirketin sözleşme kapsamında çalıştırdığı işçilere eksik ödeme yaptığı, bu kapsamda davacının işçileri tarafından davalıya karşı açılmış işçilik alacağı davalarının bulunduğu, bu nedenle sözleşmenin 10.4.1. maddesi gereğince teminat mektuplarının iade edilmemesinin yerinde olduğu belirtilerek davanın reddi istenmiştir. Dosya kapsamı değerlendirildiğinde, davalı .... Genel Müdürlüğü ile davacı ... Elektrik Makine İnşaat Tur. Taah. Tic. A.Ş. Arasında imzalanan davaya konu “İstanbul Bağcılar İlçesi Elektrik Tesis İşleri” hakkındaki 13.04.2011 tarihli sözleşme kapsamında yine davaya konu 3 adet teminat mektubunun davalı kuruma verilmiş olduğu, davacı şirketin bu sözleşme kapsamındaki işlerini tamamladığı, tesisin geçici kabulünün 31.12.2013 tarihinde, kesin kabulünün ise 27.07.2015 tarihinde yapıldığı, davacı tarafça SGK'dan alınan 27.01.2016 tarihli yazıda teminatın iadesinde sakınca olmadığının, ancak ileride ödenmemiş prim borcu çıkması halinde talep haklarının saklı olduğunun bildirildiği, ancak davalı tarafça, davacı şirketin sözleşme kapsamında çalıştırdığı işçilere eksik ödeme yaptığı, bu kapsamda davacının işçileri tarafından davalıya karşı açılmış işçilik alacağı davalarının bulunduğu, bu nedenle sözleşmenin 10.4.1. maddesi gereğince teminat mektuplarının iade edilmemesinin yerinde olduğunun savunulduğu ve bunlara ilişkin dava bilgilerinin yer aldığı (9 adet dava) bir liste ile bunlardan 5 adedine ilişkin gerekçeli karar, bilirkişi raporu vs belgelerin sunulduğu, kaldırma kararımız sonrasında, davalı tarafından bildirilen 9 adet işçilik alacaklarına ilişkin dava dosyasının dosya arasına alındığı, alınan 31/08/2023 tarihli bilirkişi raporunda, dosyaya sunulu 9 işçi alacağı davasının davacılarının işin yapıldığı tarihlerde, davalı ve davacı şirket arasındaki uyuşmazlığın kaynağı sözleşme kapsamında çalışmadıklarının belirtildiği, buna göre davalının bu 9 adet işçi alacağı davası savunmasının takas def'ine konu olup olamayacağı anlaşıldığından, Mahkemece davanın kabulüne dair verilen karar usul ve yasaya uygun bulunmaktadır. Açıklanan nedenlerle, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzeni gözetilerek yapılan istinaf incelemesi sonucunda, dosya kapsamına, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenler ve ileri sürülen istinaf sebeplerine göre, mahkeme kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla, davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-1. bendi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-İSTANBUL 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin 24/10/2023 tarih ve 2022/735 Esas, 2023/846 Karar sayılı kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırı bir durum bulunmamasına göre, davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan REDDİNE, 2-Alınması gereken 16.901,11 TL nisbi istinaf karar harcından davalı tarafça peşin olarak yatırılan 4.225,28 TL harcın mahsubu ile bakiye 12.675,83 TL harcın davalıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA, 3-Davalı tarafça yapılan istinaf yargılama giderlerinin üzerinde BIRAKILMASINA, 4-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından vekâlet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA, Dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, HMK'nın 362/1-a maddesi gereğince KESİN olmak üzere 07/05/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.