T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
13. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2021/2411 Esas
KARAR NO: 2024/690 Karar
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL ANADOLU 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
NUMARASI: 2016/89 Esas - 2021/456 Karar
TARİH: 15/06/2021
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ: 25/04/2024
İlk derece Mahkemesinde yapılan inceleme sonucunda verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dava dosyası incelendi:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMASININ ÖZETİ: Davacı vekili dava dilekçesi ile, Taraflar arasında 25.07.2007 tarihli 1 adet ... marka 2007 yeni ekskavatör alım satımı konusunda sözleşmenin yapıldığını, dava konusu 25.07.2007 tarihli sözleşmenin '‘Takas\" başlıklı 3,2.maddesinde; \"Satıcı, alıcıya ait 1 adet ... marka 1989 model Paletli Ekskavatörü 40.000,00 TL ile takasa alacaktır. İşbu takasa istinaden ödeme satıcı tarafından alıcının anlaşma yaptığı Leasing Firmasına peşinat olarak yatırılacaktır.\" denildiğini, davalı tarafından vaad edilen ödemenin hiçbir zaman gerçekleşmediğini, davacı yana ait makinenin, takasa alınmak üzere davalı yan tarafından o tarihle bulunduğu ... bulunan mermer ocağından yine davalı yan tarafından temin edilen bir tır vasıtasıyla alınarak davalı yan yetkili servisi olan ... Tic. Ltd. Şti 'ye 28.07.2007 tarihinde teslim edildiğini, davalı yanın belirtilen yetkili servisine testim edilen davacı yana ait ... marka 1989 model paletli ekskavatörün davalı yan tarafından daha sonra bir makine ile takas edildiğini, davalı şirketin sözleşmede belirtildiği üzere davacı yana ait makineyi 40.000,00 TL bedelle alıp başka bir makine ile takas ederek davacı yandan 40.000,00 TL aldığını, davacı yana ait söz konusu makine 40.000,00 TL bedelle davalı yana teslim edilmiş olmasına ve davalı yan taralından söz konusu bedelin davacı yana iade edileceği sözlü olarak bildirilmiş olmasına rağmen iade edilmediğini, alacağın tahsili amacıyla Beykoz İcra Dairesi’nin ... Esas sayılı takip dosyası ile borçlu aleyhine icra takibi başlatıldığını, borçlunun haksız ve kötü niyetli itirazı ile takibin durdurulduğunu beyan etmiş, bu nedenlerle davalarının kabulüne, borçlunun itirazının iptaline, takibin devamına, davalının; alacağın % 40' ından az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesi ile, “Sözleşmede imzası bulunan ...’in davalı yanı temsil ve ilzama yetkisinin bulunmadığını, şirketin o tarihteki imza yetkililerinin ... olduğunu, davalı yandan talep edilen 40.000,00 TL’nin davalı yana hiç bir zaman ödenmediğini, tarafların tacir olduğunu, davacı yan tarafından, davaya konu paranın davalı yana ödendiğinin iddia edildiğini, daha sonra ise davacı yan tarafından 40.000,00 TL bedelli makinanın teslim edildiğinin iddia edildiğini, davacının davalıya makina teslim ettiği iddiasının da gerçeği yansıtmadığını beyan etmiş, bu nedenler ile davanın reddine, davacının alacağın % 20’ sinden az olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacı yan üzerinde bırakılmasına\" karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ: İlk Derece Mahkemesi 15/06/2021 tarih 2016/89 Esas 2021/456 Karar sayılı kararında;\"...Dosyada mevcut tüm deliller hep birlikte değerlendirilerek, hükme esas alınan 28/10/2019 ve 19/04/2021 tarihli bilirkişi raporları dayanak yapılarak; Takibe ve davaya konu edilen alacağın dayanağı 25.07.2007 tarihli sözleşmenin davacı şirket ile davalı şirket adına ... tarafından imzalandığı, Davalı tarafın incelenen 2007-2008-2009 ve 2010 yıllarına ait ticari defterlerinin usul ve yasaya uygun tutulduğu, davalı lehine delil vasfına haiz olduğu, davalı tarafın incelenen itcari defter kayıtlarına göre taraflar arasında ticari ilişki mevcut olmadığı, davaya konu ödeme veya araç teslimine ilişkin davalı taraf ticari defterlerinde bir kaydın olmadığı, davacı tarafın cari hesabının dahi olmadığı, Davacı tarafın talimatla 2007-2008-2009 ve 2010 yıllarına ait ticari defterlerin incelenmesinin talep edildiği, davacı şirket tarafından incelenmesi talep edilen ticari defterlerin saklama sürelerinin geçmesi nedeniyle muhafaza edilmediğinden bilirkişiye sunulmadığı, Davacı tarafından sözleşmeye istinaden 3.2 maddesinde belirtilen ... 1989 model paletli ekskavatörün davalı tarafa teslim edildiğinin ispat edilemediği, yine aynı sözleşmenin 3.4. Maddesinde yazılı 40.000 TL'nin davacı tarafından davalı tarafa ödendiğinin ispat edilemediği, davalı tarafın incelenen ticari defterlerinde ticari ilişki bulunmadığı, 25.07.2007 tarihli sözleşmede imzası bulunan ... davalı şirket imza yetkilisi olmadığı, ayrıca sözleşmenin kurulmasına da sonradan davalı şirket tarafından icazet verilmediği, bu nedenle 25.07.2007 tarihli sözleşmenin tarafı olmadığı anlaşılmakla; davanın reddine dair karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. ...\"gerekçesi ile, Davanın REDDİNE, karar verilmiş ve karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: Davacı vekili istinaf dilekçesi ile, yerel mahkeme kararının hukuka aykırı olduğunu,Davalı şirket tarafından dava konusu sözleşmede imzası bulunan ...' in imzaladığı sözleşmelere ilişkin icazet verildiğini, Yerel mahkeme tarafından gerekçeli kararında \"...25.07.2007 tarihli sözleşmede imzası bulunan ...' in davalı şirket imza yetkilisi olmadığı, ayrıca sözleşmenin kurulmasına da sonradan davalı şirket tarafından icazet verilmediği, bu nedenle 25.07.2007 tarihli sözleşmenin tarafı olmadığı anlaşılmakla...\" şeklinde belirtildiğini, bu hususun kabulünün mümkün olmayıp verilen işbu karar hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğunu, ..., aynı zamanda, davalı şirketin satış ve pazarlama direktörü olduğunu, Dosyada mübrez dilekçeler de belirtildiği üzere dava konusu sözleşme dışında da müvekkili şirket tarafından bir adet forklift almak üzere davalı şirkete başvurulduğunda yine bizzat ... tarafından imzalanmış olan 21.07.2007 tarihli forklift satışına ilişkin teklif mektubu sunulduğunu ve müvekkili şirket yetkilisi tarafından da genel özellikleri belirtilen forklift satın alındığını, söz konusu forkliftin satın alındığına ve ... A.Ş. Adına tescil ettirildiğine dair ruhsat sureti işbu dilekçe ekinde de yer aldığını, Dolayısıyla ... isimli şahısa, TBK 46. maddesi uyarınca davalı şirket tarafından verilen icazet/yetki verildiğini, Borçlar Kanunu'nun 46. maddesi ve yerleşik içtihatlar uyarınca; yetkisiz temsilcinin yapmış olduğu işlemlerin şirket tarafından benimsenmesi halinde yetkisiz temsilcinin işlemlerinin şirketi bağlamayacağınının ileri sürülmesi Türk Medeni Kanunu'nun 2. maddesi'nde düzenlenen hakkaniyet ilkesi hükmüne aykırılık teşkil ettiğini,Yargıtay 19. Hukuk Dairesi' nin 01.12.2004 tarihli 2004/4920 E. 2004/11928 K. Sayılı kararı \" ...taraflar arasında 8.2.2001 gününde abonelik sözleşmesi akdedilmiş ve bir yıla yakın bir süre bu sözleşmeden doğan edimler her iki taraça itirazsız olarak yerine getirilmiştir. Bu halde artık davalının sözleşmeyi imzalayan kişinin yetkili temsilci olmadığı ve sözleşme hükümleriyle bağlı tutulamayacaklarını ileri sürmesi hakkın kötüye kullanılması niteliğinde olup M.K. 2. Maddesine aykırıdır.\" şeklinde olduğunu, İşbu durumun açıklığa kavuşturulması için hiçbir araştırma yapılmamış olup gerekçeli kararda sadece soyut bir şekilde davalı şirket tarafından verilmiş böyle bir icazet olmadığını, Mezkur sözleşme uyarıncA ... 1989 model paletli ekskavatör davalı tarafa teslim edildiğini, Yerel mahkemece gerekçeli kararında\" davacı tarafından sözleşmeye istinaden 3.2 maddesinde belirtilen ... 1989 model paletli ekskavatörün davalı tarafa teslim edildiğinin ispat edilemediği...\" şeklinde belirtildiğini. bu hususun kabulü mümkün olmayıp verilen işbu karar hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğunu, Müvekkili şirket ile davalı- borçlu şirket arasında akdedilen 25.07.2007 tarihli sözleşmenin \" takas\" başlıklı 3.2. Maddesinde \" satıcı , alıcıya ait 1 adet ... marka 1989 model Paletli Ekskavatörü 40.000 tl bedel ile takasa alacaktır. İşbu takasa istinaden ödeme Satıcı tarafından Alıcı ' nın anlaşma yaptığı Leasing firmasına peşinat olarak yatırılacaktır.\" şeklinde olduğunu, Müvekkili şirkete ait makine takasa alınmak üzere davalı şirket tarafından o tarihte bulunduğu ... bulunan mermer ocağından yine davalı şirket tarafından temin edilen bir tır vasıtası ile alınarak davalı şirketin yetkili servisi olan ... Tic. Ltd. Şti.' ye 28.07.2007 tarihinde teslim edildiğini, teslim belgesi dosyada mübrez olduğunu, Söz konusu yetkili servis ve bayinin yetkilisi ... mahkemede vermiş olduğu beyanında davalı şirket koordinatörü kıvanç eren ' in talimatı ile makineyi teslim aldığını beyan ettiğini, Takasa konu edilen ekskavatör müvekkili tarafından mezkur sözleşmeyi davalı şirket adına akdeden ...'in talimatıyla ...Ltd. Şti.' e teslim edildiğini, ... ' in davalı ... temsili hususunda davalı şirket tarafından verilmiş icazet nedeni ile teslim hususu gerçekleşmiş olup dosyada mübrez teslim vesikası ile de sabit hale geldiğini, Mezkur sözleşmenin 3.4. maddesinden de açıkça anlaşılacağı üzere müvekkilinin 40.000-TL' yi davalı firmaya verdiğini, Yerel Mahkemece gerekçeli kararında \" sözleşmenin 3.4. Maddesinde yazılı 40.000 TL'nin davacı tarafından davalı tarafa ödendiğinin ispat edilemediği...\" şeklinde belirtildiğini, bu hususun kabulünün mümkün olmayıp verilen işbu kararın hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğunu,Müvekkili ile davalı arasında ticari ilişkinin mevcut olduğunu, davalı taraf ile ticari iş yaptığını, İleri sürerek istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının istinaf incelemesi sonucunda kaldırılmasına, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin karşı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ: HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde ise resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır. Dava, 25.07.2007 tarihli sözleşmenin 3.2. Maddesinden kaynaklanan alacağın tahsili talebiyle başlatılan icra takibine vaki itiraz üzerine açılan itirazın iptali davasıdır.Mahkemece, davanın reddine karar verilmiş ve karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur. Davacı vekili dava ve cevaba cevap dilekçesi ile,davacı şirket ile davalı arasında 25/07/2007 tarihli 1 adet ... marka 2007 model yeni ekskavatör alım satımı konusunda sözleşme yapıldığını, tarafların karşılıklı olarak mutabık kalarak 25.07.2007 tarihli sözleşmenin konusu 2007 model 125.000-Euro bedelli ekskavatörün alım satımından vazgeçtiklerini ancak sözleşmenin “Takas” başlıklı 3.2.maddesine binaen müvekkil şirketin 1 adet ... marka 1989 model Paletli Ekskavatörü 28.07.2007 tarihli teslim belgesi uyarınca davalı şirketin yetkili servisi olan ... Tic.Ltd.Şti’ye teslim edildiğini, takasa dayanak yapılan 25.07.2007 tarihli sözleşme hükümsüz kalmasına rağmen 40.000-TL bedelle takasa verilen 1989 model ekskavatör müvekkil şirkete iade edilmediği gibi 1989 model eksvatörün 40.000-TL’lik değeri de müvekkiline iade edilmediğini, takasa verilen eksvatörün bedelinin tahsili talebiyle icra takibi başlatıldığını, takibe itiraz üzerine itirazın iptali davasının açıldığı belirtilerek davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesi ile, Sözleşmede imzası bulunan ... ’in davalı yanı temsil ve ilzama yetkisinin bulunmadığını, şirketin o tarihteki imza yetkililerinin ... olduğunu, davalı yandan talep edilen 40.000,00 TL’nin davalı yana hiç bir zaman ödenmediğini, tarafların tacir olduğunu, davacı yan tarafından, davaya konu paranın davalı yana ödendiğinin iddia edildiğini, daha sonra ise davacı yan tarafından 40.000,00 TL bedelli makinanın teslim edildiğinin iddia edildiğini, davacının davalıya makina teslim ettiği iddiasının da gerçeği yansıtmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davacı tarafça istinafa konu davadan önce aynı sözleşme ilişkisine dayalı olarak sözleşme uyarınca davalı-borçluya kaparo olarak verilen bedelin tahsili için başlatılan ilamsız icra takibine itiraz üzerine Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesinde itirazın iptali davası açıldığı, Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda 06/02/2012 tarih ve 2011/528 Esas - 2012/31Karar sayılı kararı ile; Yetkili icra müdürlüğünde takip yapılmadığından icra müdürlüğünün yetkisine de itiraz edildiğinden, 29/12/2010 tarihli duruşmada yetkisizlik itirazın reddine dair verilen ara karar kaldırılarak, yetkisiz icra müdürlüğünde takip yapılmış olması nedeni ile davanın usulden reddine karar verildiği, verilen kararın temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 19 HD. 'nin 28.11.2012 tarih ve 2012/14167 Esas -2012/17889 Karar sayılı kararı ile onandığı anlaşılmıştır. Dava konusu yapılan 25/07/2007 tarihli sözleşme incelendiğinde; sözleşmenin 1. maddesinde; davacı alıcı tarafından, davalı satıcıdan bir adet ... marka 207 model yeni ekskavatör satışı konusunda anlaştıkları, satış bedeli olarak da 125.000 Euro (KDV hariç) belirlendiği, sözleşmenin ödeme başlıklı 3.1.Maddesinde; Mal bedeli anlaşmanın sağlanacağı Finansal Kiralama Firması tarafından satıcının düzenleyeceği serbest bölge faturasına istinaden satıcı hesabına nakden ödeneceği, 3.2. Maddesinde; Satıcı, alıcıya ait bir adet ... Marka 1989 model paletli ekskavatörü 40.000,00 TL bedel ile takasa alacaktır. İş bu takasa istinaden ödeme satıcı tarafından alıcının anlaşma yaptığı leasing firmasına peşinat olarak yatırılacaktır. 3.3. Maddesinde; Makina devri satıcı tarafından Tuzla Serbest Bölgesinden alıcının belirleyeceği finansal kiralama firmasına yapılacaktır. Devir yapılana kadar tüm masraflar satıcıya aittir. Makinanın finansal kiralama firmasına devri sonrası nakliye satıcıya diğer masraflar alıcıya aittir. 3.4. Maddesinde ise; Alıcı iş bu sözleşmenin karşılığında makina alımının tarafından teyidi için kaparo olarak 40.000,00 TL'yi firmaya vermiştir. İş bu bedel makinanın teslimatı sırasında alıcıya iade edileceği belirlenmiştir. Sözleşme davacı şirket ile davalı şirketin ünvanı altına ... tarafından imzalanmıştır.Davalı sözleşmeyi imzalamaya ... kendilerini temsile yetkili olmadığını, böyle bir sözleşme yapılmadığını, keza bu sözleşmeye icazet vermediklerini, kapora da almadıklarını, takas için makina almadıklarını belirtmiştir. Davacı taraf, sözleşmeye göre takas alınacak makinanın davalı şirket adına sözleşmeyi imzalayan ... talimatıyla davalı şirketin yetkili servisi olan ... Ltd. Şti. tarafından teslim alındığını belirtip buna dair 28/07/2007 tarihli Makina ekspertiz raporu ibraz edilmiştir. İbraz edilen 28/07/2007 tarihli Makina ekspertiz raporu incelendiğinde, belge içerisinde ... talimatıyla kato 1430 satış karşılığı alınan makina yazılıp teslim edenin davacı şirket , teslim alan kısmında ise ...Ltd. Şti. Olduğu görülmüştür. Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesince yapılan yargılama sırasında dinlenen davacı tanığı ... beyanında; Davacı şirket hissedarı ve yetkilisi olan ... kardeşi olduğunu, ... davalı şirketin koordinatörü olduğunu, onun talimatı ile ekskavatörü aldığını ancak arızalı olması nedeni ile ... talimatı ile tamir etmeye çalıştığını, ancak tamir için gerekli pompa ücretlerini davalının ödemediğini, makinayı iki tarafın da geri almadığını, yer kapladığı için hurdacıya sattığını, bedelinin kendisinde olduğunu belirtmiştir. TBK'nın 46. Maddesinde; bir kimse yetkisi olmadığı hâlde temsilci olarak bir hukuki işlem yaparsa, bu işlem ancak onadığı takdirde temsil olunanı bağlayacağı hükmü düzenlenmiş olup davalı tarafın, sözleşmeyi imzalamaya ... kendilerini temsile yetkili olmadığını, böyle bir sözleşme yapılmadığını, keza bu sözleşmeye icazet vermediklerini, kapora da almadıklarını, takas için makina teslim edilmediğini beyan ettiği, davacı tarafından ise, sözleşmeyi imzalamaya ... davalı firma tarafından yetki verildiğine dair belge ibraz edilmediği anlaşılmıştır. Bu durumda davacı tarafça sözleşme uyarınca davalıya makinanın teslim edildiğinin ispatı gerektiği, davacı tarafın makinayı teslim ettiği Mupar firmasının davacı şirket yetkilisi ... kardeşi olan aynı zamanda tanık olarak dinlenilen ...'un ortağı olduğu şirket olduğu, makinanın sözleşme uyarınca davalı adına Mupar firmasına teslim edildiğine dair davacı tarafın yazılı delil ibraz etmediği, ayrıca davacı tanığı ifadesinde, ... Ltd. Şti ve ... Tic. A.Ş. eskavatörü teslim almak istemediğinden hurda olarak sattığını, 35 ton ağırlığındaki eskavatörün kilogramı 40 kuruş üzerinden hurdacıya satıldığını, satış bedelinin halen kendisinde olduğunu, davacı ve davalı taraf satış bedelini almak istemediği için satış bedelinin üzerinde durduğunu beyan etmiş olup bu beyana göre davacı tarafa ... Firması tarafından teslim ettiği eksvatörü alması bildirildiği halde davacının teslim almadığı ve davacının bilgisi dahilinde satıldığı, satış bedelinin de ... olduğu, bu tespitlere göre davacı tarafın davaya konu eksvatörü davalı firmaya teslim ettiğini ispat edemediği gibi dava konusu eksvatörün davacının bilgisi dahilinde satıldığı gözetildiğinde, davacının iddiasını ispatlayamadığı anlaşılmakla; Bu tespitler doğrultusunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine yönelik verilen kararda yasa ve usule aykırılık bulunmadığı gibi kamu düzenine aykırılık da görülmediğinden, mahkemenin kabul ve gerekçesine göre, davacı vekilinin aksi yöndeki istinaf sebepleri yerinde görülmemiştir.Sonuç olarak, davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerektiği kanaatine varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Davacının istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK' nın 353/1-b-1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE, 2-Harçlar Kanunu gereğince istinaf eden tarafından yatırılan istinaf kanun yoluna başvurma harcının hazineye gelir kaydına, 3-Karar tarihi itibariyle Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 427,60.TL istinaf karar harcından istinaf eden davacı tarafından peşin olarak yatırılan 59,30.TL harcın mahsubu ile bakiye 368,30. TL'nin davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına, 4-İstinaf yargılama giderlerinin istinaf talep eden üzerinde bırakılmasına, 5-Artan gider avansı varsa talep halinde yatıran tarafa iadesine, 6-Kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğe gönderilmesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda 25/04/2024 tarihinde HMK'nın 362/1-a maddesi gereğince kesin olarak oy birliği ile karar verildi.