T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ BAM 23. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2019/1832 - 2024/684
T.C.
A N K A R A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ\t
23. H U K U K D A İ R E S İ
\t\t (H Ü K M Ü K A L D I R A R A K
\t\t Y E N İ D E N H Ü K Ü M K U R U L M A S I)
ESAS NO\t: 2019/1832
KARAR NO\t: 2024/684
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN:
MAHKEMESİ\t: ANKARA 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ\t: 25/04/2019
ESAS-KARAR NUMARASI : 2015/908 E.-2019/491 K.
DAVACI\t:
VEKİLİ\t:
DAVALI\t:
Davalı vekili tarafından, yukarıda belirtilen karara karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK m.) 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçildi. İncelemenin duruşmalı olarak yapılmasına karar verildikten sonra, dosya incelendi.
GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ\t:
İDDİA VE SAVUNMALARIN ÖZETİ\t:
Davacı vekili; müvekkilinin 03.02.2011 tarihinde ... İml. İnş. San. Tic. Ltd. Şti.'nde çalıştığı esnada dava dışı ... A.Ş. tarafından dolumu yapılan oksijen tüplerinin patlaması sonucu yaralandığını, olayla ilgili olarak Ankara 10. Ağır Ceza Mahkemesinin 2011/256 E. sayılı dosyası ile görülen kamu davasında, patlamanın dava dışı ... A.Ş’nin mevzuata aykırı olarak içinde CNG(doğalgaz) atığı bulunan tüplere oksijen dolumu yapılması sebebiyle meydana geldiğinin tespit edildiğini ve anılan şirket ve yetkililerinin cezalandırılmasına karar verildiğini, gerek müvekkilinin çalıştığı ... İml. İnş. San. Tic. Ltd. Şti., gerekse de tüplerin dolum ve satışını yapan ... A.Ş.’nin yaptırmak zorunda oldukları Tehlikeli Maddeler ve Tehlikeli Atık Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasını yaptırmadıklarını, bu sebeple 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu ve ilgili mevzuat gereği davalı ... sorumluluğunun doğduğunu ileri sürerek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere 1.000,00 TL maddi tazminatın kaza tarihinden itibaren avans faiziyle birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiş; \t\t\t\t\t\t15.01.2019 tarihli bedel artırımı dilekçesiyle; belirsiz alacak davası olarak açtıkları davada HMK'nın 107. maddesi gereği taleplerini 134.141,16 TL.'ye artırdıklarını belirtmiştir. \tDavalı vekili; dava konusu olay iş kazası niteliğinde olduğundan İş Mahkemelerinin görevli olduğunu, aynı sebeple husumetin SGK ve işverene karşı açılması gerektiğini, müvekkilinin adresi itibariyle İstanbul Asliye Ticaret Mahkemelerinin yetkili olduğunu, kazanın 03.02.2011 tarihinde meydana geldiğini, yasa ve yönetmelikte belirtilen 2 yıllık zaman aşımı süresinin dolduğunu,
Tehlikeli Maddeler Zorunlu Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın \"Sigortanın Kapsamı\" başlıklı A.2 maddesine göre bu sigortanın, 11.03.2010 tarih ve 2010/190 sayılı Tehlikeli Maddeler İçin Yaptırılacak Sorumluluk Sigortaları Hakkında Kararda belirtilen tehlikeli maddelerle ilgili mesleki faaliyette bulunan gerçek ve tüzel kişilerin söz konusu mesleki faaliyetleri dolayısıyla meydana gelebilecek bir kaza sonucunda kusurları olsun olmasın üçüncü kişilerin doğrudan doğruya uğrayacakları bedeni ve maddi zararlara karşı sorumluluklarını temin etmek amacıyla ihdas edildiğini, anılan kararda sayılan faaliyetlerde bulunan kişilerin Tehlikeli Maddeler Sigortası yaptırması gerektiğini, Tehlikeli Maddeler ve Tehlikeli Atık Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının \"A.2. Sigortanın Kapsamı\" başlıklı maddesinde de benzer düzenleme bulunduğunu, dava konusu olayda iş bu düzenlemeler gereği hem ... Ltd. Şti. ve ... Sanayi A.Ş.'nin sigorta yaptırmalarının zorunlu olduğunu,
...'nın tehlikeli madde ile ilgili faaliyette bulunan firma ya da çalışanının bir üçüncü kişiye vereceği zararlara karşı üçüncü kişilere koruma sağladığını, Tehlikeli Maddeler Sigortası Genel Şartlarının 4.A.(c) maddesindeki, \"işyerinde vekalet veya hizmet akdi ile çalışanların uğradığı zararların kapsam dışında kalması\" kuralı gereği kazaya sebep olan firmada hizmet akdi ile çalışan davacı yanın zararlarının müvekkili kurum tarafından karşılanmasının yasa gereği mümkün olmadığını, zaten bu kişilerin iş kazası sebebiyle SGK'dan tazminat aldıklarını ve gelir bağlandığını,
Bu itibarle tehlikeli maddelerle ilgili mesleki faaliyette bulunan ... Ltd. Şti.'de meydana gelen patlama sonucu oluşan zararın kendisinin yaptırmakta zorunlu olduğu sigorta kapsamına girdiğini, dolayısıyla yer ve riziko adresi itibariyle ... San. A.Ş.'nin Tehlikeli Maddeler Zorunlu Sorumluluk Sigortasının teminatının kapsamı dışında kaldığını,
Davacı zararının giderilip giderilmediğinin araştırılması ve dava konusu kaza ile ilgili ceza dosyasının celbedilmesi gerektiğini, faiz istemi, faizin başlangıç tarihi, türü ve yargılama gideri isteminin haksız ve hukuka aykırı olduğunu, davacı tarafın ... Yönetmeliği'nin ilgili maddeleri gereği istenen belgelerin tümü ile birlikte Kuruma başvurduğu tarihte temerrüdün oluşacağını, davadan önce müvekkili Kuruma böyle bir başvuru olmadığını belirterek,
Davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
İLK DERECE MAH. KARARI ÖZETİ\t:
İlk derece Mahkemesince; \"...buna göre dava dışı ... A.Ş.'nin tıbbi ve sanayi tüplerden oksijen, argon, karbondioksit, azot gazlarının otomatik sistemle dolumu ve dağıtımı üzerine çalıştığı, tehlikeli maddeler zorunlu sorumluluk sigortası genel şartları kapsamında mesleki faaliyeti bulunduğu, söz konusu tehlikeli maddeler zorunlu sorumluluk sigortasını yaptırmak mecburiyetinde olduğu ve bu poliçenin mevcut olmaması nedeniyle 5684 sayılı Kanunun 14. maddesi ile ... Yönetmeliğinin 9. maddesi gereğince, davalı ... meydana gelen zarardan sorumlu olduğu (bkz benzer konuda T.C. Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 2014/14852 esas ve 2015/553 karar sayılı 19.01.2015 tarihli ilamı), davacının dava dışı ... Hid. İma. Ltd. Şti.'de çalışmakta iken işyerinde bulunan oksijen tüplerinin patlaması neticesi yaralandığı, kaza nedeniyle vücut genel çalışma gücünden yüzde 15 oranında kaybettiği, mahkememizce temin edilen bilirkişi raporunda davacının talep edebileceği sürekli iş göremezlikten kaynaklı tazminatın 134.141,16-TL olduğu bildirilmiş olup, gerekçeli, hüküm vermeye yeterli bulunması ve hadiseye uygun düşmesi nedeniyle bu raporun hükme esas alındığı,...dava açmazdan evvel davalıya yapılan başvuru sonucu davalının 26/11/2014 tarihinde verdiği yazı cevabında talebin karşılanmayacağının bildirilmesi ile birlikte temerrüt olgusunun gerçekleştiği, avans faizi uygulanmasını gerektirecek koşulların bulunmadığı, ceza yargılamasının sonucunun beklenilmesinin iş bu davanın hukuki tahlil ve çözümü yönünden yargılamaya bir katkısının bulunmayacağı, anlaşıldığından belirsiz alacak davası şeklinde açılan dava sonucu tespit olunan miktara temerrüt tarihinden itibaren yasal faiz uygulanması ile birlikte davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulması gerekmiştir.\" denilerek davanın kabulüne, 134.141,16 TL.'nin 26.11.2014 tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte tahsiline karar verilmiştir. \t
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ\t:
Davalı vekili istinaf dilekçesinde; dava dilekçesindeki iddia ve açıklamalarını tekrar ederek, mevzuat gereği tehlikeli maddeler ile üretim, depolanma, taşınma, satım ve kullanım faaliyetinde bulunanların her birinin kendi faaliyet alanını kapsamak üzere sigorta yaptırması gerektiğini, patlamanın tehlikeli maddenin kullanımının yapıldığı ... İmalat İnşaat San. Tic. Ltd. Şti.’de meydana geldiğini, kusurun ise üretim ve depolanmanın yapıldığı ... San. ve Tic. A.Ş.'ye verildiğini, dolayısı ile ... San. ve Tic. A.Ş.'nin sigortasının bulunmaması sebebi ile müvekkili Kurumun sorumluluğuna gidilemeyeceğini,
Her ne kadar 200.000,00 TL kişi başı teminat olsa da patlamada zarar gören ölü ve yaralı sayısına göre kaza başı limitin paylaştırılması/proporsiyonunun gerektiğini, zira kaza başına 800.000,00 TL tazminat olmasına karşın 20 ölüm 43 yaralı bulunduğunu, İlk derece Mahkemesince kaza tarihindeki teminat limitlerinin üstünde tazminata hükmolunduğunu,
Davacı yana dava konusu kaza sebebiyle SGK tarafından yapılan ödemenin peşin sermaye değerinin tamamının hesaplanan tazminattan düşülmesi gerektiğini, nitekim bilirkişi raporunda peşin sermaye değerinin tamamı hesaplanan tutardan düşülmüş ise de, mahkemece verilen kararda bilirkişi raporunun aksi yönünde peşin sermaye değerinin tazminat tutarından düşüldüğünün görüldüğünü,
Kabul anlamına gelmemek üzere, davacının kazadan kaynaklanan maluliyetinin ve oranının Genel Şartlara uygun olarak Adli Tıp Kurumu 3. İhtisas Dairesinden rapor alınması gerektiğini,
Belirterek, İlk derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini istemiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ,
HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE\t:
I-Dava, oksijen tüpü patlaması nedeniyle yaralanması nedeniyle patlamaya sebep olan tüpün dolumunu yapan dava dışı şirketin Tehlikeli Maddeler Zorunlu Sorumluluk Sigortası bulunmamasından dolayı sürekli iş göremezlik zararının davalı ... tahsili istemine ilişkindir.
Davacının yaralanmasına neden olan patlamanın, dolum öncesi tüplerin içinde kalan oksijenin doğalgaz dolumunu takiben reaksiyona girerek kullanıcı personelin vanayı açması ile birlikte aniden patlaması sonucu meydana geldiği, ... San. Tic. A.Ş. tarafından bu tüplerin dolumu, satışı ve dağıtımının yapıldığı, tehlikeli maddeler ile iştigal eden ... A.Ş.'nin mesleki faaliyeti gereği yaptırmak zorunda olduğu sigortayı yaptırmadığı, sigortanın kapsamının belli bir coğrafi alan ile sınırlandırılamayacağı, bu hususların Yargıtay aşamasından geçerek kesinleştiği (Yargıtay 11. HD'nin 19.01.2015 gün ve 2014/14852E., 2015/553 sayılı onama kararı ile 24.11.2015 gün ve 2015/5153-12452K sayılı karar düzelme isteminin reddi, 02.05.2019 gün ve 2019/74E., 2019/3351K.) anlaşılmış olup, davalı ... sorumlu olacağının kabulünde bir isabetsizlik bulunmamıştır.
\"Haksız fiil sonucu çalışma gücü kaybının olduğu iddiası ve buna yönelik bir talebin bulunması hâlinde, zararın kapsamının belirlenmesi açısından maluliyetin varlığı ve oranının belirlenmesi gerekmektedir. Söz konusu belirlemenin ise Adli Tıp Kurumu İhtisas Dairesi veya Üniversite Hastanelerinin Adli Tıp Anabilim Dalı bölümleri gibi kuruluşların çalışma gücü kaybı olduğu iddia edilen kişide bulunan şikâyetler dikkate alınarak oluşturulacak uzman doktor heyetinden, haksız fiilin gerçekleştiği tarihte yürürlükte olan mevzuat hükümleri dikkate alınarak yapılması gerekmektedir. (Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 25.04.2023 tarih ve 2021/10095 E., 223/5535 K.)\"
Hükme esas alınan Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Dekanlığı Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığınca düzenlenen raporda, davacının muayenesi de yapılarak, olay tarihini içeren, 11.10.2008 ila 01.09.2013 tarihleri arasında ise yürürlükte olan Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği' hükümlerine göre hesaplama yapılmış olduğundan, davalı vekilinin İstanbul ATK 3. İhtisas Dairesinden rapor alınması gerektiğine yönelik istinaf itirazı yerinde görülmemiştir.
Bu açıklamalara ve dosya kapsamındaki yazı, belge ve bilgilere, yasaya uygun gerektirici nedenlere, İlk Derece Mahkemesi kararının gerekçesinde dayanılan delillerle, delillerin tartışılması sonucu maddi olay ve hukuki değerlendirmede usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, incelemenin istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılıp, kamu düzenine aykırılığın da tespit edilmemesine göre, İlk derece Mahkemesi kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer istinaf sebeplerinin reddine karar verilmesi gerekmiştir.
II-İlk derece Mahkemesince dava konusu kazada 20 kişinin vefat etmesi ve 43 kişinin yaralanması nedeniyle kaza başı limitin paylaştırılması gerekip gerekmediği hususunun ve davalı tarafın itirazlarının değerlendirilmemiş olduğu görülerek HMK'nın 356. maddesi uyarınca duruşma yapılmasına karar verilmiş, uzman bilirkişiden rapor alınmıştır.
Bilirkişi raporunda; dosya kapsamından davacıya SGK tarafından sürekli iş göremezlik geliri bağlanmadığı anlaşılmakla, hesaplanan tazminattan bu yönde yapılacak herhangi bir indirim bulunmadığı, davacının sürekli iş göremezlik zararının Yerel Mahkeme kararında hüküm altına alındığı üzere 134.141,16 TL. olduğu ve şahıs başına bedeni zarar klozu azami teminat limiti 200.000,00 TL.'yi aşmadığı, somut olayda, Ostim Vergi Dairesinden gelen 2010 ve 2011 yılı Kurumlar Vergi Beyannamesinde yer alan ... San. ve Tic. A.Ş.'nin satış hasılatına göre, 01.11.2011-31.12.2011 tarihleri arasında geçerli Tehlikeli Maddeler ve Tehlikeli Atık Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi tanzimi ile sorumlu olduğu limitin bedensel zararlar durumunda kişi başına 200.000,00 TL., kaza başına ise 3.200.000,00 TL. teminat sağladığı, dava konusu patlamada zarar görenlerden 20 kişinin vefat ettiği 43 kişinin ise yaralandığının anlaşıldığı, garameten paylaştırma hususunda değerlendirme yapılabilmesi için, dava konusu kaza sebebiyle davalı ... yapılan başvuru, açılan dava ve takiplerin tespiti ile; bu işlemlerin neticesinde ödeme yapılmış ise, asıl alacak- tazminat tutarına ilişkin ödeme miktarlarının, henüz ödeme yapılmamış ise ilgili dosyaların, kusur ve hesap bilirkişi raporları ile varsa İlk derece Mahkeme kararlarının dosyaya temin edilmesi gerektiğinin değerlendirildiği, bu kapsamda, iş bu dava ile aynı mahiyetteki Dairemizin 2018/1628 E. ve 2017/1829 E. sayılı dosyalarına davalı ... tarafından sunulan belgelerin incelendiği, buna göre davalı ... tarafından yapılan ödemelerin toplam tutarının (609.240,82 TL) kaza başına teminat limiti dahilinde kaldığı. sadece ödemeler açısından değerlendirme yapılması halinde garame hesabına gidilmesine gerek bulunmadığı, davalı ... tarafından yapılan ödemeler ile halen yargılaması devam eden bedeni zararlar klozu kapsamındaki zarar miktarlarının toplam tutarının (3.300.548,52 TL.) kaza başına teminat limitini aştığı görülmekle, yapılan ödemeler+ derdest zarar miktarları açısından değerlendirme yapılması halinde, derdest zarar+ödeme miktarının, teminat limitine oranlandığı, davalının teminat limiti dahilindeki sorumluluğunun Sürekli İş Göremezlik Zararı Yönünden: 134.141,16x3.200.000,00/3.300.548,52=130.054,66 TL. olduğu ve şahıs başına bedeni zarar klozu azami teminat limiti olan 200.000,00 TL'yi aşmadığı tespit ve görüşü bildirilmiştir.
Buna göre Dairemizce, 03.02.2011 tarihinde meydana gelen patlamada davacının yaralanarak %15 oranında malul kaldığı, bu maluliyet oranına göre sürekli iş göremezlik zararının 134.141,16 TL olduğu, aynı kazada toplam 20 kişinin vefat ettiği ve 43 kişinin yaralandığı, Yargıtay'ın yerleşik içtihatlarında sigorta poliçesi teminatının zarara görenlerin zararı oranında paylaştırılması gerektiği yönündeki uygulaması dikkate alınarak, garameten paylaştırma yapılması gerektiği, uzman bilirkişinin bu yöndeki hesaplamasına göre davacının talep edebileceği miktarın 130.054,66 TL. olduğu değerlendirilerek, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, HMK'nın 356/(2). maddesi uyarınca İlk derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak davanın kısmen kabulüne dair hüküm kurulması gerekmiştir.
HÜKÜM\t:
Gerekçeleri yukarıda açıklandığı üzere;
I-Yukarıda (I) nolu bentte açıklanan nedenlerle; davalı vekilinin diğer istinaf sebeplerinin reddine,
II-Yukarıda (II) nolu bentte açıklanan nedenlerle; davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, HMK'nın 356/(2). maddesi uyarınca, Ankara 12. Asliye Ticaret Mahkemesinin 25.04.2019 tarih ve 2015/908 E., 2019/491 K. sayılı HÜKMÜ KALDIRILARAK YENİDEN HÜKÜM KURULMASINA,
Buna göre;
\"1-Davanın kısmen KABULÜNE; davacı İbrahim DEMİR için 130.054,66 TL sürekli iş göremezlikten kaynaklı tazminatın temerrüt tarihi olan 26.11.2014 tarihinden itibaren hesap edilecek yasal faizi ile birlikte poliçe limitiyle sınırlı ve sorumlu olmak üzere davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin REDDİNE,
2-Alınması gereken 8.884,03 TL.harçtan peşin alınan (27,70 TL peşin harç ile 455,00 TL.ıslah harcı toplamı) 482,70 TL'nın mahsubu ile bakiye 8.401,60 TL'nin davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
3-Karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT'nin 2/(3). maddesi gereğince 20.808,74 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT'nin 13/(2).maddesi gereğince 4.086,50 TL. vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan 27,70 TL. başvurma harcı, 27,70 TL.peşin harç, 455,00 TL.ıslah harcı, 4,10 TL. vekalet harcı, dokuz adet tebligat gideri 97,50 TL., onbir müzekkere gideri 153,10 TL., iki bilirkişi ücreti 1.000,00 TL.olmak üzere toplam 1.765,10 TL yargılama giderinin davanın kabul oranına göre 1.712,15 TL.'nin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
6-Davalı tarafından yapılan 40,00 tebligat gideri, 27,08 TL. posta gideri, 2.500,00 TL.bilirkişi ücreti, 121,30 TL. istinaf yoluna başvurma harcı olmak üzere toplam 2.688,38 TL. yargılama giderinin davanın red oranına göre 806,51 TL.'sinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, \t
7-HMK 333 maddesi gereğince yatırılan gider avansından kalanın karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,\"
III-Davalı tarafça yatırılan istinaf karar harcının istek halinde iadesine,
IV-Karar tebliği, harç tahsil müzekkeresi düzenlenmesi, harç ve avans iadesi işlemlerinin İlk derece Mahkemesince yerine getirilmesine,
07.05.2024 tarihinde, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı vekilinin yokluğunda, HMK'nın 362/(1)-a. maddesi uyarınca (Ek madde 1 uyarınca yeniden değerleme oranına göre belirlenen 378.290,00 TL. kesinlik sınırının altında kaldığından) KESİN olmak üzere, oybirliği ile karar verildi.
GEREKÇELİ KARAR YAZIM TARİHİ \t: 07/05/2024\t\t\t
Başkan
e-imza
Üye
e-imza
Üye
e-imza
Katip
e-imza