T.C.
ANTALYA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO\t\t: 2023/434 Esas
KARAR NO\t\t: 2024/326
DAVA\t\t: Genel Kurul Kararının İptali (Kooperatif Genel Kurul Kararının İptali)
DAVA TARİHİ\t\t: 04/07/2023
KARAR TARİHİ\t: 03/05/2024
Mahkememizde görülmekte olan Genel Kurul Kararının İptali (Kooperatif Genel Kurul Kararının İptali) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacının üyesi olduğu davalı kooperatifin ... tarihinde yaptığı genel kurul ile alınan kararlar ... tarihinde müvekkiline tebliğ olduğunu, davacının katılmadığı ... tarihinde yapılan genel kurulda alınan bazı kararlar kamu düzenine, kooperatif ana sözleşmesine, kişi temel hak ve özgürlüklerine aykırı olduğunu iptalinin gerektiğini, iptali istenen kararların;
3.1-Anasözleşme uyarınca kooperatifin zorunlu organlarından Denetim Kurulunun genel kurul iradesi ile seçilmemiş olması nedeniyle genel kurulun tümden iptali gerektiğini,
3.2-Genel Kurulun 10. Maddesinde yer alan gecikme zammı oranı olarak kararlaştırılan günlük %8 oranı yasanın aradığı azami faiz miktarını aştığını, yasal bir dayanak olmadan alınan gecikme faizi oranı aylık %240 oranına isabet ettiğini,
3.3-Genel kurulun 12. Maddesinde yıllık aidat-ödenti miktarının yıllık ...-TL ve iki taksitle ödenmesi şartı getirildiğini, kooperatifin genel giderleri, yaptığı bir inşaat veya imalat işi olmaması, geçmiş yıllarda üyelerden tahsil edilen aidatların halen kooperatif bilançosunda alacak kaydı olarak yer aldığı dikkate alındığında, madde ile alınan karar yasaya aykırı olduğunu, inşaat veya imalat işi yapmayan yıllık aidatların iki taksitle alınması ve miktarı itibariyle kooperatifler yasasına aykırı olduğunu, kooperatifler maddi olarak güçlü olma, kar elde etme aracı değil sosyal ve manevi dayanışma kurumları olduğunu, dolayısıyla aylık aidatların üyelerine en az yükü sağlayacak bir miktarda olması gerektiğini, bu miktar belirlenirken gider ve halen kasada bulunan maddi varlıkların da dikkate alınması zarureti bulunduğunu, sırf ayrılacak üyelere ödenecek varsayımı ile yıllık aidatın belirlenmesi yasal olmadığını, kaldı ki üyelikten ayrılacak kişilere yapılacak ödeme sonraki genel kurul tarihini izleyen 1 ay vadeli olduğunu,
3.4-Genel Kurulun 13. Maddesi ile üyelik hisse devri halinde devir alacak kişinin ...-TL katkı bedeli, üyeler arası devirde ise yine devir alınan hisseye karşılık devir alan üyenin ...-TL katkı bedeli ödemesi kararı alındığını,
Kooperatif genel kurullarında alınacak kararlar, anasözleşme ve 1136 sayılı yasaya aykırı olamayacağını, belirlenen üye olma katkı bedeli miktar itibariyle Anayasal güvence altındaki derneklere üyelik hakkının sınırlanması niteliğinde olduğunu, benzer mahiyette üyeler arasında yapılan devir işleminde belirlenen miktar da yine kişi hak ve hürriyetine sınırlama getirecek miktarda olduğunu,
4-Kooperatifler bir örgütlenme, maddi ve manevi bir araya gelme araçladır. Dava konusu genel kurulda alınan ve iptali istenenler kararların tamamı Türk Hukuk Mevzuatına ve kooperatif ana sözleşmesine aykırı olduğunu, bu nedenlerle davanın kabulü ile; ihtiyati tedbir taleplerinin kabulü ile genel kurulun 2 nolu maddedeki tüm kararlarının uygulanmasınının davacı yönünden tensip ile tedbiren durdurulmasına, davalı kooperatifin ... tarihli Genel Kurul Kararlarının tamamının yasal düzenleme ile zorunlu organ olan Denetim Kurulunun Seçilmemiş olması nedeniyle iptaline, Genel kurulun Kararlarının tamamının iptal edilmemesi halinde; Genel Kurul Toplantı tutanağının bildirildiği ... tebliğ tarihli belgedeki sıralama ile; Genel Kurulun 10. maddesinde yer alan gecikme zammı oranının günlük %8 belirlenmesine, Genel kurulun 12.maddesinde yıllık aidat-ödenti miktarının yıllık ...-TL ve 2 taksitle ödenmesine, Genel kurulun 13.maddesi ile üyelik hisse devrihalinde devir alacak kişinin ...-TL katkı bedeli, üyeler arası devirde ise yine devir alınan hisseye karşılık devir alan üyenin ...-TL katkı bedeli ödemesine ilişkin ... tarihli olağan genel kurul kararlarının iptaline, yargılama giderleri ile ücreti vekaletin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafın huzurdaki dava ile, ... tarihli genel kurulda alınana bazı kararların kamu düzenine, kooperatif ana sözleşmesine, kişi temel hak ve özgürlüklerine aykırı olduğunu iddia ederek; söz konusu kararların iptali talepli olarak huzurdaki davayı ikame ettiklerini, haksız ve hukuka aykırı talepler içeren usul ve yasaya uygun olmayan işbu davayı kabul etmediklerini, davacı yanın iddialarının başında gelen denetim kurulunun genel kurul iradesi ile seçilmediğine yönelik beyan tahminden öteye gidemeyen bir yaklaşımdan ibaret olduğunu, toplantıya katılmamış olan davacının söz konusu kurulun hangi şart ve koşulda seçildiğine yönelik bilgi sahibi olması beklenemeyeceğini, ... tarihinde yapılan genel kurul katılımcıları tarafından dahi bu yönde bir itirazla dava açılmadığını, katılım sağlamayan davacının nereden bu kanıya vardığını da anlamlandırmanın mümkün olmadığını, ... tarihli genel kurul kararının incelenmesi halinde görüleceği üzere gecikme zammı oranı davacı yanın iddia ettiği gibi günlük %8, aylık %240 oranında belirlenmediğini, davacı yanın dikkatinden kaçtığını düşündüğümüz bu madde kapsamında gecikme faizi oranları gerek kanuna gerekse de Yargıtay İçtihatlarına uygun olarak aylık %8 olarak belirlendiğini, Genel Kurul'un ortaklardan tahsil edilecek aidatların miktarı, ödeme tarihleri ve ödeme şartları ile gecikme halinde uygulanacak gecikme cezasını tespit etmek yükümlülüğü bulunduğunu, davacı yan tarafından her ne kadar inşaat ve imalat işi yapmayarak yıllık aidat miktarına ve taksit durumuna dikkat çekilmek istenilmişse de müvekkilinin amaç ve sürekliliği doğrultusunda bilançosunu arttırarak ortakların ulaşmayı arzuladığı sonuca bir an önce varılmasına yardım etme düşüncesi ile hareket ettiğini, Kooperatif mevcut üye ve hisse sayısı itibari ile yapı temini konusunda şartların mümkün olmaması sebebiyle; üyelerinin mağdur olmaması amacı ile hissesini kooperatife devrederek çıkmak isteyen üyelere ... TL ödeme yapma ve bu ödemeler ile birlikte diğer sair giderler için ... TL aidat kararlaştırıldığını, bu hususların tamamı genel kurul tarafından belirlenmiş kararlar olduğunu, kooperatife üyelik için katkı bedeli alınmasının ana sözleşmeye aykırılığı iddiası kooperatifin korunması ilkesine aykırılık teşkil ettiğini, zira bu noktada asıl hedef kooperatifin varlığını sürdürmek olup, giriş-çıkışların kooperatife zarar vermesinin de önüne geçilmesinin gerektiğini, davacı yan tarafından talep edilen ihtiyati tedbir, kooperatifin işleyişinin engellenmesi ve faaliyetlerin sürüncemede bırakılması amacı taşıdığını, bu durumun en somut örneği toplantıya katılım sağlamayan davacının genel kurul sırasında usulüne uygun denetim kurulu bile seçilmediği yönündeki iradesi olmakla, dava dilekçesinin genel olarak tahmin ve temennilerden oluşan beyanlardan ibaret olduğunu, davacı yan ihtiyati tedbir talebine gerekçe olarak hiçbir açıklamada bulunmadığını, yalnızca katılım sağlamadığı toplantıya ilişkin çeşitli beyan ve iddialarda bulunmakla yetindiğini, ihtiyati tedbir talebi 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nda geçici hukuki korumalar başlığı altında düzenlendiğini bu tedbir yani geçici hukuki koruma talep edilirken, bazı şartları karşılaması ve talep edence bir teminat göstermesi gerektiğini, dava dilekçesi ve Uyap sistemi içerisindeki belgelerin incelenmesi ile görüleceği üzere davacı yan yalnızca bir takım iddialar ortaya sunduğunu, bu iddialara dayanak herhangi bir açıklama veya örneğe yer veremediğini, bu sebeple davacı yan tarafından dayanaksız olarak talep edilen ihtiyati tedbir talebinin reddedilmesine mahkeme aksi kanaatte ise ihtiyati tedbirin müvekkilinin işleyişini sınırlandırabilecek nitelikte olduğundan Kanun'un İhtiyati Tedbire ilişkin; \"İhtiyati tedbir talep eden, haksız çıktığı takdirde karşı tarafın ve üçüncü kişilerin bu yüzden uğrayacakları muhtemel zararlara karşılık teminat göstermek zorundadır.'' hükmü gereğince kararların uygulanmamasından doğacak zararlara yönelik olarak teminat gösterilmesine karar verilmesi gerektiğini, açıklamış olduğumuz gerekçeler ile Kooperatifin işleyişini sürüncemede bırakmaya yönelik beyan ve iddiaların değerlendirilmeye alınmamasını, usul, yasa ve Yerleşik İçtihatlara uygun olarak düzenlenen genel kurulu kararına yönelik iptal talebinin reddine karar verilmesini bu nedenlerle; davacı yan tarafından şartları oluşmaksızın talep edilen ihtiyati tedbir talebinin reddine, usul ile yasaya aykırı olarak ikame edilen ve Kooperatif faaliyetlerini sürüncemede bırakma amacı taşıyan davanın tüm talepler bakımından reddine, yargılama gideri ile ücreti vekaletin karşı tarafa tahmiline, karar verilmesini talep etmiştir.
Mali müşavir bilirkişi ... ile Nitelikli hesap uzmanı bilirkişi ... tarafından düzenlenen 19/02/2024 tarihli bilirkişi heyeti raporunda özetle;
\"Genel Kurul Toplantısında görüşülen gündemlerin oybirliği veya oy çokluğu ile karar alındığı, genel kurul toplantı nisabının ve karar nisabının sağlandığı,
Görüşülen gündem maddelerinde alınan kararlara karşı muhalefet şerhine rastlanmadığı,
Davacıya toplantıya çağrının usulüne uygun yapıldığı ve davacının toplantıya çağrı yönünden herhangi bir itirazı bulunmadığı, davacının toplantıya katılmadığı, TTK m.124 göndermesi gereği, TTK m.446/1-b ‘de aranan kararın alınmasında etkili olan pay sahibi kriterinin dikkate alınıp alınmayacağının takdiri Sayın Mahkemeye ait olmak üzere davacının, her üye gibi 1 oy hakkının bulunması, gündem maddelerinin oy çokluğu alındığı, dava konusu gündem maddelerinin iptali bakımından, genel kurul toplantı tutanağı gereği davacıların iptali talep edilen genel kurul kararlarının alınmasında etkili olmadığının görülmekle bu hususta takdirinin Sayın Mahkemenize ait olduğu,
KK m. 53 gereği ve Yüksek Mahkeme kararları uyarınca; iptal davalarının açılabilmesi için ortağın toplantıda hazır bulunup da, karara aykırı kalarak keyfiyeti tutanağa geçirtmesi gerektiği, iptale konu kararın yoklukla malul bulunması halinde muhalefet şerhinin aranmayacağı, yokluk hali bulunmaması durumunda muhalefet şerhinin davanın açılabilmesi için zorunlu ön koşul olduğunun belirtildiği,
Gündemin 1., 3., 5., 6., 8., Ve 14.maddelerde alınan bir karar olmadığı,
Gündemin 2.maddesinde divan heyetinin oy çokluğu ile seçildiği, divan heyetine tutanakları imzalama yetkisi verildiği, alınan kararın kanuna, sözleşmeye ve dürüstlük kuralına aykırı olduğuna dair dosya içerisinde bilgi ve belgeye rastlanmadığı,
Gündemin 2.maddesinde Yönetim Kurulu faaliyet raporu, bilanço ve gelir-gider cetveli, denetleme kurulu raporunun ayrı ayrı oylamaya sunulduğu ve ayrı ayrı oylanarak oy birliği ile ibra ve kabul edildiği, kararın kanuna, sözleşmeye ve dürüstlük kuralına aykırı olduğuna dair dosyada bilgi ve belgeye rastlanmadığı,
Gündemin 7.maddesinde imar planlarına yaptırmaya, parselasyon, tevhid ve ifraz işlemlerini yaptırmaya, tapuya tesciline ilişkin Yönetim Kuruluna oy birliğiyle yetki verildiği, kararın kanuna, sözleşmeye ve dürüstlük kuralına aykırı olduğuna dair dosyada bilgi ve belgeye rastlanmadığı,
Gündemin 9.maddesinde; “2023 yılı içinde kooperatiften ayrılmak isteyenler; genel kurulda ... TL ödenmesine” ve aidatın ... TL, bu aidatların 1. Taksitinin ... Lirası ... ve 2. Taksitinin ... Lirası ... tarihleri içinde ödenmesine oy çokluğu ile ... olumlu oy ile alındığı, kararın kooperatif ana sözleşme m.21 atfı ile m.33/2 gereği toplantıya katılanların yarıdan fazlasının oyu ile alındığının yazılı olduğu, nisabın ana sözleşmeye uygun olduğu, dava konusu edilen ...-TL. tutarında üyelerden aidat toplanması durumunda, toplanacak aidat tutarının ... üye x ...-TL. = ...-TL. tutarında olduğu buna göre, davalı kooperatifin gelecek dönem için ödemesi gereken bakiye ...-TL. tutarındaki giderler karşısında kooperatif üyelerinden toplam ...-TL. tutarında aidat alınması kararının üyeler lehine uygun bir durum olduğu,
Gündemin 9.maddesinde yönetim ve denetim kurulu üyelerine ödenecek ücretin oybirliği ile belirlendiği, KK m 42/5 gereği Genel Kurulun “Kanun veya anasözleşme ile Genel Kurula tanınmış olan konular hakkında karar vermek” hususunda devrilemez görev ve yetkisinin olduğu, davalı kooperatif ana sözleşme m.23/3 ‘te genel kurulun yönetim ve denetim kurulu üyelerinin mali haklarına karar vereceğine ilişkin düzenleme bulunduğu, ... adet üyesi olan bir kooperatifin yönetilmesi ve denetlenmesi için harcanacak emek karşılığı olarak belirlenen ücretin piyasa şartların uygun olduğu, kararın kanuna, sözleşmeye ve dürüstlük kuralına aykırı olduğuna dair dosyada bilgi ve belgeye rastlanmadığı,
Gündemin 9.maddesinde “2023 yılı içinde kooperatiften ayrılmak isteyenler; genel kurulda ... TL ödenmesine” karar verildiği, ortaklıktan istifa suretiyle ayrılma halinde davalı ana sözleşmesi m.15 gereği hesaplama yapılacağının düzenlediği, sözleşmeye aykırılığın genel olarak kanun ve içtihatlarda iptal yaptırımına tabi tutulduğu, sözkonusu kararın iptale – butlan veya yokluk yaptırımına tabi tutulup tutulmayacağı hususunda takdirin Sayın Mahkemeye ait olduğu, iptale tabi olduğu kanaatine varılması halinde davacının toplantıya katılmadığı ve muhalefet şerhinin bulunmadığı,
Gündemin 10.maddesi ile alınan aylık %8 gecikme faizi yönünden; 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun yürürlüğe girdiği tarih 01.07.2012 den itibaren Kooperatifler üyelerine aidat borcu gecikme faizi olarak en fazla yıllık yüzde 18 oranında temerrüt faizi uygulayabileceği, bu sınırın Kanunun emredici hükmü ile düzenlendiği, 11.06.2023 tarihli genel kurulda gündemin 10.maddesinde aylık %8 gecikme faizine ilişkin hükmün yasal düzenlemenin üzerinde olduğu, Yüksek Mahkeme tarafından gecikme faizinin yasal düzenlemenin üzerinde olması halinde genel kurul kararının mutlak butlanla malûl olacağı yönünde karar verildiği,
Gündemin 11.maddesinde hisse devirlerinde işlem ve gider maliyetlerinin görüşüldüğü, kanunen birinci derece Ortaklar arasında hisse devri olduğunda belirlenen hisse bedelinin yarısının kooperatif banka hesabına hazırlık gideri olarak yatırılacağı, ortaklar ve 1. Derece yakınları dışında hisse devri olduğunda belirlenen hisse bedelinin tamamının kooperatif banka hesabına hazırlık gideri olarak yatırılacağı yazılı olduğu, tutanakta oylama yapıldığına dair ifade bulunmadığı, takdiri Sayın Mahkemeye ait olmak üzere oylama yapılmadan yazılan ifadenin karar olmadığı, KK m.10: “Her ortağın kooperatiften çıkma hakkı vardır. Çıkma keyfiyetinin kooperatifin mevcudiyetini tehlikeye düşürmesi halinde ayrılmak istiyen ortağın, muhik bir tazminat ödenmesine dahi hüküm anasözleşmeye konulabilir.” Hükmü gereği davalının ana sözleşmesinde ayrılan ortağın tazminat ödemesine dair hüküm bulunmadığı,
Gündemin 12.maddesinde yönetim ve denetim kurulu üye seçimlerinin oy birliği ile yapıldığı, kararın kanuna, sözleşmeye ve dürüstlük kuralına aykırı olduğuna dair dosyada bilgi ve belgeye rastlanmadığı, Davacının denetim kurulunun seçilmediği yönündeki iddiası bakımından, 12. Maddede denetim kurulunun seçildiğinin görüldüğü,\" sonuç ve kanaatine varılmıştır.
Davacı vekili ... tarihli dilekçesi ile; Taraflar olarak karşılıklı olarak sulh olduklarını ve birbirlerinden yargılama gideri talepleri olmadığından davadan feragat ettiklerini beyan etmiştir.
Davalı vekili ... tarihli dilekçe ile; davacı yan ... tarihli feragat dilekçesi ile davadan feragat ettiğini, ilgili davaya yönelik herhangi bir yargılama gideri talepleri olmadığını, davanın feragat sebebiyle sona erdirilmesini talep etmiştir.
Tüm dosya kapsamına göre, 6100 sayılı HMK. 307. maddesinin \"Feragat davacının talep sonucundan kısmen veya tamamen vazgeçmesidir.\". HMK. 310. maddesinin \"Feragat ve kabul hüküm kesinleşinceye kadar her zaman yapılabilir.\" hükümleri uyarınca, davacı vekilinin davadan feragat ettiği ve vekaletnamesinde feragat yetkisinin bulunduğu anlaşılmakla, davanın feragat nedeniyle reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın FERAGAT NEDENİYLE REDDİNE,
2-Alınması gerekli 427,60 TL harçtan peşin olarak alınan 179,90 TL harcın mahsubu ile bakiye 247,70 TL harcın davacıdan tahsili ile Hazineye irad kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Taraflar karşılıklı olarak vekalet ücreti talep etmediklerinden bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
5-Sarf edilmeyen gider avansının HMK.'nın 333. maddesi uyarınca iadesine,
Dair; dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda TARAFLARIN YOKLUĞUNDA gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde İstinaf yasa yolu açık olmak üzere karar verildi. 03/05/2024
Başkan ...
e-imza
Üye ...
e-imza
Üye ...
e-imza
Katip ...
e-imza