T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
DOSYA NO: 2022/1611 Esas
KARAR NO: 2024/649 Karar
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: BAKIRKÖY 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 09/05/2022
NUMARASI: 2020/669 E. - 2022/503 K.
DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ: 04/04/2024
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. ve 356. maddeleri gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;
G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde; ...’a ait, keşidecisi müvekkili şirket ... Tic. Ltd. Şti. olan, lehtarı ve son yetkili hamilinin ... Tic. AŞ. (kısaca ...) olduğu, keşide yeri İstanbul, keşide tarihi 30.05.2019, seri no.su ... olan, 450.000,00 TL bedelli dava konusu çekin, 16.12.2018 tarihinde ... \"... .../Tekirdağ\" adresindeki fabrikasının kasasından, bir miktar para ile sayısı 300'ü aşan ve yaklaşık değeri 18 Milyon Türk Lirasını bulan çekler ile birlikte çalındığını, buna ilişkin olarak ... şirket vekilleri tarafından şikayette bulunulmuş olup, Çorlu Cumhuriyet Başsavcılığı nezdinde yürütülmekte olan 2018/16741 Sor. sayılı dosyasıyla soruşturmanın tamamlandığını, kovuşturmanın ise Çorlu 5. Asliye Ceza Mahkemesi 2020/76 E. sayılı dosyası nezdinde devam ettiğini, mezkûr soruşturma dosyası kapsamında, 20.12.2018 tarihinde \"Ekte gönderilen listede gerekli özellikleri yazılı bulunan çeklerin (...) çalındığı ve şikayet konusu edildiği anlaşıldığından, bu çeklerin bankanız şubelerinden herhangi birine ibraz edilmesi halinde en yakın kolluk kuvvetine veya Cumhuriyet Başsavcılığımıza bildirilmesi, çeki ibraz eden kişinin açık kimlik ve adres bilgilerinin tespiti ile çekin şüpheli kişiye iade edilmemesi, en yakın kolluk kuvvetine teslim edilmesi\" şeklindeki müzekkere yazılarak, ilgili bankalara tebliğ edildiğini, ... vekillerince çalınan çeklere ilişkin olarak İstanbul 19. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2019/488E.2019/433K sayılı dosyasından \"Çek Ziyaı İptal\" davası açıldığını, 22.01.2019 tarihinde, iş bu dava kapsamında, mezkûr çekler hakkında \"Ödemeden Men Yasağı\" kararı verildiğini, kararın ilgili bankalara tebliğ edildiğini, anılan çekin ziyaı nedeniyle açılan iptal davası neticesinde aralarında keşidecisinin müvekkili şirket olduğu çekin de yer aldığı çalınan çeklerin iptal edildiğini ve işbu iptal kararının kesinleştiğini, mezkûr çekin keşidecisi müvekkili şirket ile, mezkûr çek lehtarı ve yetkili son hamili ... arasındaki ticaretin uzun yıllardır devam ettiğini ve aralarındaki ticaret hacminin milyon liraları aştığını, uzun yıllardır devam etmekte olan ticari ilişkinin geliştirmiş olduğu güven ve ahde vefa prensibi gereği müvekkili şirketin, lehtar ve yetkili son hamil şirketin mağdur olmaması ve tekstil üretimine devam ederek siparişleri yetiştirebilmesi için ve ticari işleyişte herhangi bir aksamaya mahal vermemek adına dava konusu çek bedelini, çek lehdarı olan ... ödediğini, hal böyle olunca dava konusu çek bedelinin çek lehdarı davalı ...Tic. AŞ.'ye ödendiğinin sabit olması neticesinde, işbu dava sonucunda çek bedelinin ödenmiş olduğunun tespiti ile davacı müvekkili şirketin borçlu olmadığının tespitine ve dava konusu çekin icra takibine konu edilememesine ilişkin karar verilmesi gerektiğini, mezkûr çekin, 31.05.2019 tarihinde, huzurdaki dava davalısı ... tarafından, ... Bankası Karagümrük Şubesi’ne ibraz edildiğini, banka tarafından, İstanbul 19. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2018/352 E. sayılı dosyası kapsamında verilen ödemeden men yasağı kararı ve Çorlu Cumhuriyet Başsavcılığı nezdinde 2018/16741 Sor. sayılı dosyası kapsamında yazılan müzekkere dikkate alınarak, herhangi bir ödeme yapılmadığını, ancak çekin, ibraz eden davalı ...’na iade edildiğini, banka tarafından sadece ödemeden men yasağı kararına istinaden işlem yapıldığını, savcılık kararı doğrultusunda kolluğa veya savcılığa herhangi bir bildirimde bulunulmadığını, çekin yetkili hamili ... fabrikasındaki kasasından çalınmakla kendisine ... eliyle yapılmış herhangi bir ciro işlemi de bulunmayan davalı ..., çek ziyaı davasından ve çekin çalıntı olduğundan haberdar olduğunu, TTK'nin ilgili hükümleri gereği iptal davasını gördüğü halde hukuk mahkemesine başvurarak çeki teslim etmediğini, davalı ... tarafından bankaya ibraz edilen çek üzerinde ... şirket yetkilileri tarafından yapılan inceleme neticesinde; ... şirketinin kaşesi olarak basılan kaşenin şirkete ait olmadığını, ... şirketine atfen atılan imzanın, şirket yöneticilerinin elleri ürünü olmadığını, ciro silsilesinde arada görünen isim ve unvanlar (ibraz edien davalı ve lehtar şirket dışında) gerçek olmayan, ... firmalar olduğunu, davalıların, huzurdaki dava konusu çeklere uygun işlem yapabilecek (ciro) ticari kapasitede olmadığını, mezkûr çekin, ... şirketinin kasasından çalınması akabinde ... ait olmayan kaşe ve imza ile sırasıyla; ... Tic. Ltd. Şti., ...Tic. Ltd. Şti., ... Tic. A.Ş., ... - ... Tic. Ltd. Şti. (Yetkilisi ...) ...' na ciro edildiğini, davalı ... kötüniyetli olduğunu, dava konusu çek bedelini, çek lehdarı olan ... ödediğini, TTK. m.646 \"Hile veya ağır kusuru bulunmadıkça borçlu, vade geldiğinde, senedin niteliğine göre alacaklı olduğu anlaşılan kişiye ödemede bulunmakla borcundan kurtulur.\" şeklinde düzenlenmiş olmakla, kanundaki açık düzenleme doğrultusunda müvekkili şirketin iyi niyetle, mezkûr çek yetkili son hamili ve lehtarına ödeme yapmakla borcundan kurtulduğunu beyanla, dava konusu keşidecisi davacı müvekkili ...Tic. Ltd. Şti. olan, keşide yeri İstanbul, keşide tarihi 30.05.2019, seri no.su ... olan, 450.000,00 TL bedelli ... Bank çekinin herhangi bir şekilde icra takibine konu edilmemesi için teminatsız ihtiyati tedbir kararı verilmesini, mahkeme aksi kanaatteyse, çekin icra takibine konu edilmemesine yönelik tedbir kararının, çek bedelinin %15'inden fazla olmamak üzere teminat ile verilmesini, dava neticesinde; davacı müvekkili şirketin dava konusu çek nedeni ile davalılara borçlu olmadığının tespitini, davalı ... aleyhine %20'den aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesini, vekâlet ücreti de dahil olmak üzere her türlü yargılama giderinin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAPLAR: Davalılar ... ve ... TİC. LTD.ŞTİ. vekili cevap dilekçesi ve duruşmadaki beyanlarında; davaya konu çekin, müvekkili ... TİC. LTD. ŞTİ. ile davalılardan ... arasındaki faturalı ticari ilişki neticesinde müvekkili ... TİC. LTD. ŞTİ.'ne verildiğini, müvekkilinin işbu çekin yasal hamili olduğunu, müvekkilinin icra takibine konu çeki faturalı ve resmi alacağı karşılığında iktisap ettiğini, iyiniyetli meşru hamil olan müvekkiline işbu davanın açılmasının haksız ve hukuka aykırı olduğunu, davacı ... tarafından İstanbul 26. İcra Hukuk Mahkemesi'nin 2019/592 E. Dosyası ile açılan imzaya itiraz davasında ... Topkapı Şubesi'nin 30.05.2019 keşide tarihli ... seri numaralı 500.000 TL. Tutarlı çek aslı üzerinde yapılan incelemede ... Tic. Ltd. Şti. Şirket kaşesi üzerinde oluşturulmuş keşideci imzasının şirket yetkilisi Şahabettin Kutlu'nun eli ürünü olduğunun tespit edildiğini, ayrıca ... Topkapı Şubesinin 30.05.2019 keşide tarihli ... seri numaralı 500.000 TL. Tutarlı çekin arka yüzünden görüleceği üzere işbu çekin davalılardan ... tarafından sonraki ciro olan davalılardan ... emre ciro ile cirolandığını, yine davaya konu ... Bankası A.Ş Topkapı Şubesi'ne ait ... seri no'lu 30.05.2019 tarihli 450.000,00 TL. bedelli çekin arka yüzünden görüleceği üzere çekin davalılardan ... sonra ... cirolandığını, tüm bu hususlar değerlendirildiğinde davacının iddialarının haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunun anlaşıldığını, davacının müvekkili ... hakkında hem hukuk, hem de ceza davaları açıldığına, çek hesabı açma yasağı bulunduğuna ilişkin iddialarının gerçeği yansıtmamakla birlikte, kötü niyeli ve haksız olduğunu, davacının haksız isnatlarının kabul edilemeyeceğini beyanla davacının haksız ve şartları oluşmamış olan tedbir talebinin reddini, haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddini, davacı tarafın İİK.M. 72 uyarınca %20 den az olmamak üzere tazminata mahkum edilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ... ANONİM ŞİRKETİ vekili cevap dilekçesi ve duruşmadaki beyanlarında; müvekkili şirket yetkilileri tarafından, hırsızlık olayından haberdar olunur olunmaz, Çorlu Cumhuriyet Başsavcılığı'na şikayette bulunduğunu, 2018/16741 Sor. sayılı dosyasıyla soruşturma yürütüldüğünü, halihazırda soruşturma aşaması tamamlanmış olup, kovuşturmanın Çorlu 5. Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2020/76 E. sayılı dosyası ile devam ettiğini, yaşanan bu hırsızlık olayı neticesinde olayın şüphelisi konumundakilerden birisi (halihazırda tutuklu sanık) olan ..., savcılıkta alınan savunmasında, hırsızlık olayını savcılık dosyasındaki diğer şüpheliler ile birlikte gerçekleştirdiklerini ikrar ettiğini, Çorlu 2. Sulh Ceza Hâkimliği’nin 2019/268 D.İş sayılı ve 2019/269 D.İş kararlarıyla şüpheliler hakkında yapılan HTS incelemeleri ve teknik takipte de şüphelilerin birlikte hareket ederek hırsızlık olayını gerçekleştirdiklerinin sübuta erdiğini, müvekkili şirketin ticari ilişki içerisinde olan dava dışı pek çok şirketin herhangi bir mağduriyet yaşamaması adına taraflarınca, İstanbul 19. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2018/352 E. sayılı dosyasından \"Çek Ziyaı İptal\" davası açıldığını, 22.01.2019 tarihinde, açmış oldukları Çek Ziyaı İptal davası kapsamında, içlerinde işbu dava konusu çekin de bulunduğu mezkûr çekler hakkında \"Ödemeden Men Yasağı\" kararı verildiğini, kararın ilgili bankalara tebliğ edildiğini, anılan çek ziyaı iptal davası neticesinde İstanbul 19. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2019/488 E., 2019/433 K. sayılı dosyasından aralarında huzurdaki dava konusu çekin de yer aldığı çalınan çekler 24.10.2019 tarihinde iptal edildiğini ve işbu iptal kararının 06.11.2019 tarihinde kesinleştiğini, müvekkili şirket yetkilisinin, çek fotokopisi üzerinde yapmış olduğu inceleme neticesinde; müvekkili şirketin kaşesi olarak basılan kaşenin müvekkili şirkete ait olmadığını, müvekkili şirkete atfen atılan imzanın, müvekkili şirket yöneticilerinin elleri ürünü olmadığını, ciro silsilesinde arada görünen isim ve unvanlar (ibraz edilen davalı ve lehtar şirket dışında) en basit tebligatın dahi yapılamadığı, gerçek olmayan, ... firmalar olduğunu, diğer davalıların, huzurdaki dava konusu çeklere uygun işlem yapabilecek (ciro) ticari kapasitede olmadığını, mezkûr çekin, müvekkili şirketin kasasından çalınması akabinde ... ait olmayan kaşe ve imza sırasıyla; .... Ltd. Şti., .... Ltd. Şti. , ... Tic. A.Ş., ... Tic. Ltd. Şti. (Yetkilisi ... ), ....' na ciro edildiğini, davalı ..., gerek ilan yoluyla, gerekse ibraz aşamasında banka tarafından kendisine bildirilen ödemeden men kararını ıttılayla, huzurdaki davaya konu çekler hakkında açılmış olan iptal davası neticesinde iptal kararı verilmiş olduğunu ve mezkûr çeklerin iptal davasını görmekte olan mahkemeye ibraz edilmesi gerektiğini öğrendiğini, fakat buna rağmen çeki ibraz etmediğini ve neticesinde ... kötüniyetli olduğunu beyanla, davacı .... Tic. Ltd. Şti.'nin, müvekkili şirkete yapmış olduğu ödeme göz önüne alınarak borcunun sona ermiş olduğunun tespitini, neticeten davanın kabulünü, her türlü yargılama giderinin kötüniyetli davalı ... üzerine yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. Diğer davalılara usulüne uygun tebligat yapıldığı halde, davaya cevap vermemişlerdir.
MAHKEME KARARI: Bakırköy 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 09/05/2022 tarihli 2020/669E. - 2022/503K. sayılı kararıyla; \"...Taraflara ait defter ve kayıtların incelenmesi neticesinde davalılardan ... mükellefiyet tesis ettirmediği dönemde davalı ... tarafından ... fatura kesilmesi buna karşılık ... tarafından kesilen faturaların üzerinde yani mal alınmadan çekle ödeme yapıldığının tespiti nedeniyle taraflar arasındaki ilişkinin muvazaalı olduğunun değerlendirilmesi, diğer cirantalara ulaşılamaması nedeniyle karşısında bu şirketlerin gerçekte faaliyet göstermediklerinin değerlendirilmesi, davalılar ... ile ... yetkilisi ... hakkında benzer çok sayıda dava açıldığının ve ceza mahkemesi ve savcılıkta devam eden soruşturma ve davaları olduğunun tespiti karşısında ... yetkilisinin gerçekte alacaklı olmadığını bildiği halde kötü niyetli olarak elde ettiği çeki takibe konu ettiği ve davacının çek nedeniyle borçlu olmadığı kabul edilmiş; -DAVANIN KABULÜNE, Dava konusu keşidecisi davacı ... Tic. Ltd. Şti. olan, keşide yeri İstanbul, keşide tarihi 30.05.2019, seri no.su ... olan, 450.000,00 TL bedelli ... Bankası'na ait çek nedeniyle davacının davalılara borçlu olmadığının tespitine, 90.000,00 TL kötü niyet tazminatının davalı ... alınarak davacıya verilmesine,\" karar verildiği görülmüştür.
İSTİNAF BAŞVURULARI: Davalılar ... ile ... Tic. Ltd.Şti. vekilinin süresinde ibraz ettiği istinaf dilekçesinde; müvekkillerinin davaya konu çekin meşru hamilleri olduklarını, dava konusu çeki, çekte cirosu bulunan ... fatura karşılığında teslim ettiği mallara istinaden aldığını, Çekteki diğer ciroların sahte olduğunu bilebilecek durumda olmadığı gibi, bu hususu araştırması da gerekmediğini, ... o tarihte vergi kaydını yaptırmamış olmasının müvekkilleriyle ilgisinin bulunmadığını, tamamen ... ilgilendiren bir durum olduğunu, Tacirler arasında zaman zaman mal teslimi yapılmadan da ödeme yapılabildiğini, bilirkişi raporundaki görüşün kabul edilemeyeceğini,Müvekkili ile ... arasında benzer davalar ve ceza soruşturmalarının bulunduğu iddiasının da doğru olmadığını, müvekkili hakkında kesinleşmiş bir Mahkeme kararı veya devam eden bir ceza davası bulunmadığını, Müvekkilinin sunduğu delillerin hiçbirisinin Mahkemece dikkate alınmadan davanın kabulüne karar verilmesinin hukuka aykırı olduğunu belirterek, müvekkilinin TTK'nun 729. Maddesi uyarınca iyiniyetli hamil olması, davacının müvekkilinin kötüniyetli olduğunu kesin delillerle ispat edememesinden dolayı istinaf taleplerinin kabulü ile davanın reddine karar verilmesini, davacını %20'den aşağı olmamak üzere tazminata mahkum edilmesini talep etmiştir. Davalı ... Tic. AŞ. vekilinin süresinde ibraz ettiği istinaf dilekçesinde; cevap dilekçesi ile davaya konu çekle ilgili müvekkilinin davacıdan alacaklı olmadığını, çek bedelinin davacı tarafından müvekkiline ödendiğini ve davayı kabul ettiklerini beyan etmelerine rağmen, Mahkemece yargılama giderleri ile vekalet ücretinden diğer davalılarla birlikte müvekkilinin de sorumlu tutulmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu, Davalı ... çeki kötüniyetle iktisap ettiğini, başkaca çalıntı çeklerle ilgili icra takipleri başlattığını, Bakırköy 6. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2020/740 Esas, 2020/716 Esas, 2020/130 Esas sayılı, İstanbul 20. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2020/669 Esas, İstanbul 19. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2019/338 Esas, İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2019/302 Esas, 2020/334 Esas, İstanbul 4. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2019/203 Esas, İstanbul 21. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2020/692 Esas sayılı davalarında taraf olduğunu ve bu davaların da çalıntı çeklerle ilgili olduğunu beyan ederek, istinaf taleplerinin kabulü ile, usul ve yasaya aykırı hükmün düzeltilerek onanmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER: Davaya konu çek örneği incelendiğinde; ... Topkapı Şubesi'ne ait ... numaralı, 30/05/2019 keşide tarihli, keşidecisi ..., lehtarı ... olan, 450.000,00 TL bedelli çek olduğu, çekin arkasında sırasıyla ...Anonim Şirketi, ... Limited Şirketi, ...Limited Şirketi, ...Anonim Şirketi, ..., ... Limited Şirketi ve ... cirolarının bulunduğu, ... Bankası Karagümrük Şubesi'ne 31/05/2019 tarihinde ibraz edildiği, Asliye Ticaret Mahkemesince verilen ödeme yasağı nedeniyle ödeme yapılmadığının yazıldığı tespit edilmiştir. İstanbul 19. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2018/488 Esas, 2019/433 Karar sayılı dosyası incelendiğinde; davacının ... olduğu, hasımsız olarak çek iptali davası açıldığı, aralarında işbu davaya konu çekin de bulunduğu bir kısım çeklerin iptaline karar verildiği, kararın 06/11/2019 tarihinde kesinleştiği tespit edilmiştir.Çorlu 5. Asliye Ceza Mahkemesinin 2020/76 Esas sayılı dava dosyası incelendiğinde; davalı ... ’in iş yerinden hırsızlık suçuyla ilgili ... hakkında kamu davası açıldığı, yargılamanın halen devam ettiği tespit edilmiştir.İstanbul 4. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2019/592 D.İş, 2019/612 Karar sayılı kararı incelendiğinde; ... tarafından talep edilmesi üzerine, ... Limited Şirketi, ... Limited Şirketi Ve ... Anonim Şirketi aleyhine 30/03/2019 Keşide Tarihli, ... Seri Numaralı, 20.000,00 TL Bedelli Çekle ilgili ihtiyati haciz kararı verildiği tespit edilmiştir.İstanbul 18. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2019/673 D.İş, 2019/659 Karar sayılı kararı incelendiğinde; ... ’nun talebi üzerine; ...Limited Şirketi, ... Limited Şirketi Ve ... Anonim Şirketi aleyhine ... Hadımköy İstanbul Şubesine ait, keşide yeri İstanbul, keşide tarihi 15/04/2019 olan, 27.000,00 TL bedelli çekle ilgili ihtiyati haciz kararı verildiği tespit edilmiştir. İstanbul 9. Asliye Ticaret Mahkemesinin : 2019/748 D.İş, 2019/763 Karar sayılı kararı incelendiğinde; ... ’nun talebi üzerine; ... Tic. Ltd. Şti., .... Ltd. Şti., ... Tic. Ltd. Şti., ... Tic. Ltd. Şti. ile ... Tic. Ltd. Şti. aleyhine ... Pendik E5 şubesine ait, ... nolu, 31/04/2019 keşide tarihli, 56.000 TL bedelli çekle ilgili ihtiyati haciz kararı verildiği tespit edilmiştir. İstanbul 20. İcra Hukuk Mahkemesinin 2019/295 Esas, 2019/594 Karar sayılı ilamı incelendiğinde; davacının ...., davalının ... olduğu, gerçek hamil ... Tic. Ltd. Şti. ... ’un elinden iradesi dışında çıkan çeklerle ilgili başlatılan İstanbul .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasının iptali talebiyle borca itiraz davası açıldığı, yapılan yargılama sonucunda davanın reddine karar verildiği tespit edilmiştir. SMMM Bilirkişi ... tarafından ticari defterler ve dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu düzenlenen ve itibara layık bulunan rapora göre ; '' Davacı ... ile davalı ... arasında ticari ilişki olduğu, davacının 11.12.2018 tarihinde borçlarının ifası uğruna dava konusu edilen 30.05.2019 vadeli ... nolu 450.000,00 TL'lik çeki davalı ... verdiği, tarafların ticari defterlerinde çekin verildiği ve alındığı kayıtlarının olduğu, davalı ... ticari defterlerinde dava konusu çekin herhangi bir firmaya çıkış kaydına rastlanmadığı, dolayısıyla dava konu çekin çalındığı 16.12.2018 tarihinde davalı ... dava konusu çekin meşru hamili olduğu, davacı ve davalı ... ticari defterlerinde dava konusu çekin arkasında davalı ... sonra ciranta olarak yer alan firmalara ilişkin herhangi bir ticari ilişki veya işleme rastlanmadığı, davacı ... tarafından diğer davalı ... 06.12.2019 tarihinde dava konusu çeke istinaden 30.05.2020 vadeli ... nolu 450.000,00 TL bedelli çek verilerek, çekin banka kanalı ile ödendiği, dava konusu çekin bedelinin davacı tarafından davalı ... ödendiği konusunda yanlar arasında bir çekişme olmadığı, davalı ... ile davalı ... arasında 14.03.2019 tarihinde başlayan bir ticari ilişki olduğu, ancak ... ilgili tarih ve sonrasında Vergi Dairesinde mükellefiyet tesis ettirmemiş olduğu, ... dava konusu çeki davalı ... 22.04.2019 tarihinde aldığının gözüktüğü, yanların ticari ilişkisinde ... tarafından mükellefiyeti olmayan ... 1.942.120,80 TL'lik fatura düzenlenirken, .... 3.868.900,00 TL'lik çekle ödeme yapması, böylece ... ... 1.926.779,20 TL alacaklı olması ve bu alacağın bir kısmını 1,5 sene sonra tahsil etmesinin ticari hayatın olağan akışına aykırı olduğu, gerek izah edilen çelişki, gerek ... 2019 yılı açılış tasdiki yerine geçen e-defter beratlarını 2019/Mayıs döneminde alması gerekirken usulsüz bir şekilde 2019/Aralık döneminde alması, gerekse ... ... yaptığı satışları süresinden sonra Bs formunda bildirmesi nedeniyle, ... arasındaki ticari ilişkinin muvazaalı olduğuna ve çekin iktisabında kusurlu olduklarına işaret ettiği, yapılan tüm tespitler ışığında davacı ... dava konusu çek bedelini davalı ...'e ödemesi nedeniyle, davalılara borçlu olup olmadığının ve menfi tespit taleplerinin mahkemenin takdirlerinde olduğu'' hususu bildirilmiştir.
G E R E K Ç E: Dava, çalındığı iddia edilen çekle ilgili keşideci tarafından açılan borçlu olmadığının tespiti davasıdır. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, karara karşı davalılardan ... Tic. Ltd.Şti. vekili ile ... Anonim Şirketi vekilleri tarafından istinaf yargı yoluna başvurulmuştur.İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi gereğince, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır. Her ne kadar davalılar ... ve ... Tic. Ltd.Şti. vekili müvekkilinin düzgün ciro silsilesi ile davaya konu çekin meşru hamili olduğunu, çeki kötüniyetle ele geçirdiğinin davacı tarafça kesin delillerle ispatlanamadığını belirterek istinaf talebinde bulunmuşsa da, dosya içine getirtilen başka mahkemelere ait ihtiyati haciz kararları incelendiğinde; davalı ...’nun aralarında bu davanın davalılarından bir kısmının da bir arada bulundukları değişik çeklerle ilgili ihtiyati haciz taleplerinde bulunduğu, İstanbul 20. İcra Hukuk Mahkemesinin 2019/295 Esas, 2019/594 Karar sayılı ilamı ile dava dışı bir kişinin yine rıza dışı elden çıktığını iddia ettiği çeklerle ilgili ... hakkında icra takibine itiraz davası açtığı, dosyaya getirtilen Bakırköy .... İcra Müdürlüğünün ... Talimat sayılı haciz tutanakları ile davalı ... ’nun evinde başka şirketlere ait çeklerin ve kaşelerin bulunduğunun tespit edildiği, alınan bilirkişi raporu ile davalılardan ...’in vergi mükellefiyet tesis ettirmediği dönemde davalı ...’nun yetkilisi olduğu davalı ... tarafından ....’e fatura kesildiği, buna karşılık ... tarafından kesilen faturaların üzerinde, yani mal alınmadan çekle ödeme yapıldığının tespiti nedeniyle taraflar arasındaki ilişkinin muvazaalı olduğuna dair görüş bildirildiği, haklarında dava açılan ve dava konusu çekte yer alan diğer cirantalara ulaşılamaması nedeniyle gerçekte faaliyet göstermedikleri kanaatinin oluştuğu, tüm bu deliller karşısında, davalılar ... Limited Şirketi ve ...’nun davaya konu çeki kötüniyetle ele geçirdikleri, bu nedenle Mahkemece davanın kabulüne karar verilmesinde hukuka aykırılık bulunmadığı kanaatine varılmakla, davalılar ... Limited Şirketi ve ... ’nun istinaf taleplerinin reddine karar verilmiştir.Davalı ... Anonim Şirketi vekilinin istinaf talebinin incelenmesinde; davalı vekili cevap dilekçesinde davacıdan bir alacaklarının bulunmadığını ve davayı kabul ettiklerini beyan ettiği, dava konusu çekin davalının elinden rızası dışında, çalınmak suretiyle çıktığından davanın açılmasına kusuruyla sebebiyet vermediği, HMK’nun 312/2. maddesi uyarınca davanın açılmasına kendi hal ve davranışlarıyla sebebiyet vermemiş ve yargılamanın ilk duruşmasında da davacının talep sonucunu kabul etmiş olan davalıya yargılama gideri yüklenilemeyeceği halde, Mahkemece davalının yargılama giderlerinden diğer davalılarla müteselsilen sorumlu tutulmasına karar verilmesi doğru olmamış, bu nedenle davalı ... Anonim Şirketi vekilinin istinaf talebinin kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının kazanılmış haklar saklı kalmak şartıyla kaldırılmasına, davanın kabulüne, dava konusu keşidecisi davacı ...Tic. Ltd. Şti. olan, keşide yeri İstanbul, keşide tarihi 30.05.2019, seri no.su ... olan, 450.000,00 TL bedelli ... Bankası'na ait çek nedeniyle davacının davalılara borçlu olmadığının tespitine, 90.000,00 TL kötü niyet tazminatının davalı ... alınarak davacıya verilmesine, davalı ... Anonim Şirketi’ne yargılama gideri yükletilmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir.
H Ü K Ü M: Yukarıda açıklanan nedenlerle;1-Davalılar ... ve ... Tic. Ltd.Şti. vekilinin istinaf taleplerinin ESASTAN REDDİNE,2-Davalı ... Anonim Şirketi vekilinin istinaf talebinin KABULÜNE, 6100 sayılı HMK’nun 353/1-b-2. maddesi uyarınca Bakırköy 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin 09/05/2022 tarihli, 2020/669 Esas, 2022/503 Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,3-Davanın KABULÜNE,Dava konusu keşidecisi davacı .... Tic. Ltd. Şti. olan, keşide yeri İstanbul, keşide tarihi 30.05.2019, seri no.su ... olan, 450.000,00 TL bedelli ... Bankası'na ait çek nedeniyle davacının davalılara borçlu olmadığının tespitine, 90.000,00 TL kötü niyet tazminatının davalı ... alınarak davacıya verilmesine,4-İlk derece yargılaması yönünden; a)Davalı ... Anonim Şirketi’ne yargılama gideri yükletilmesine yer olmadığına, b)Harçlar Kanunu gereğince tahsili gereken 30.739,50 TL karar ve ilam harcından mahkeme veznesine yatırılan 7.684,88 TL peşin/nispi harcın mahsubu sonucu bakiye 23.054,62 TL karar harcının davalılardan ..., ... Limited Şirketi, ... Limited Şirketi, ... Limited Şirketi ve ... Anonim Şirketi’nden tahsili ile Hazine'ye irat kaydına, c-Davacı tarafından yatırılan 54,40 TL başvuru harcı + 7.684,88 TL peşin nispi harç + 7,80 TL vekalet harcından ibaret toplam 7.747,08 TL harcın davalılardan ...Limited Şirketi, ... Limited Şirketi, ... Limited Şirketi ve ...Anonim Şirketi’nden tahsil edilerek davacıya ödenmesine, ç-Davacı tarafından sarf olunan (1.200,00 TL bilirkişi ücreti + 432,00 TL posta/tebligat/ müzekkereden ibaret) 1.632,00 TL yargılama giderinin davalılardan ... Limited Şirketi, ... Limited Şirketi, ... Limited Şirketi ve ... Anonim Şirketi’nden tahsil edilerek davacıya ödenmesine, d-Davalı tarafça sarf olunan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar tesisine yer olmadığına, e-Kendisini vekil ile temsil ettiren davacı lehine hüküm altına alınan dava değerine göre yürürlükte bulunan Av. Kanunu ve AAÜT gereğince takdir olunan 39.550,00 TL vekalet ücretinin davalılardan ... Limited Şirketi, ... Limited Şirketi,... Ticaret Limited Şirketi ve ... Anonim Şirketi’nden tahsil edilerek davacı tarafa ödenmesine, 5-İstinaf yargılaması yönünden; a-Davalı ... Anonim Şirket vekilinin istinaf istemi yerinde görülmekle, peşin yatırılan istinaf karar harcının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilk derece mahkemesi'nce iadesine, b-Davalılar ... ve ... Tic. Ltd.Şti. vekilinin istinafı yerinde görülmediğinden alınması gereken 30.739,50 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 7.684,88 TL nispi harcın mahsubu ile bakiye 23.054,62 TL karar harcının davalılardan ..., ... Limited Şirketi'nden tahsili ile Hazine'ye irat kaydına, c-Daval ...Anonim Şirketi tarafından yapılan 220,70 TL istinaf yoluna başvurma harcı ile 41,00 TL tebligat ve posta gideri olmak üzere toplam 261,70 TL'nin davacıdan alınarak davalı ...Anonim Şirketine verilmesine, ç-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından avukatlık ücreti takdirine yer olmadığına,6-Artan gider avanslarının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilk derece mahkemesince taraflara iadesine, Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda iş bu kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde Yargıtay temyiz yolu açık olmak üzere 04/04/2024 tarihinde oy birliği ile karar verildi.