T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
44. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R I
DOSYA NO: 2024/594
KARAR NO: 2024/850
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İstanbul 1.Fikrî Ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi
TARİHİ: 27/02/2024
NUMARASI: 2024/20 E. - 2024/23 K.
DAVANIN KONUSU: Tevdi Mahalinin Belirlenmesi (TBK M.107)
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 13/05/2024
Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP: Talep eden vekili D.iş başvuru dilekçesi ile; müvekkili şirketin lisans bedelinin ödenebilmesi amacıyla, 2024 yılı lisans bedeli olan 2.354.148,43 TL lisans bedelinin aylık taksitler halinde yatırabilmesi için bir tevdi mahalli tayini hakkında karar verilmesini, talep etmiştir.
CEVAP; Karşı yan vekili 06/03/2024 havale tarihli dilekçesi ile tevdii mahalli tayini talep eden karşı yan, fsek kapsamında meslek birliklerine tanınan hakların kullanıcısı olmadığı, müzik yapımcısıdır, fsek gereği karşı yanın müvekkili meslek birliği’nden lisans talep hakkı olmadığı, Karşı yan, meslek birliklerine FSEK md.41 ve FSEK md.43’de tanınan hakların bizzat kullanıcısı olmadığı ... PLATFORM’UNUN SAHİBİ olmadığı, karşı yan ttnet ile meslek birliği arasında aracılık yaparak ticari kazanç peşin olduğu, ... müzik platformunun sahibi ve kullanıcısı ttnet-türk telekom’dur. müvekkil meslek birliğinin , karşı yana lisans yetkisi vermek gibi bir yasal sorumluluğu olmadığı, fsek, meslek birliklerine tanınan hak ve yetkilerin doğrudan meslek birlikleri tarafından kullanılmasını şart koşmuştur, kullanıcılarla –meslek birlikleri arasına aracıların girmesini yasaklamıştır, bu nedenle karşı yan’ın ... A.Ş. adına meslek birlikleri arasında aracılık yapmak, ...’den lisans alıp, bunu ... A.Ş.’ne kullandırmak gibi bir yetkisi olmadığı, karşı yanın sunduğu 12.05.2016 tarihli (bu sözleşme 31.12.2017 tarihinde sona ermiş, hükümden düşmüştür) sözleşme telekom (telefon) aboneleri ile ilgili olup, ... müzik platformu anılan eski sözleşme kapsamında değildir, kaldı ki; anılan eski sözleşmenin imzalandığı tarihte ttnet ... müzik platformu ortada dahi olmadığı, fsek ve ilgili mevzuat gereği meslek birlikleri koşulsuz her talep edene lisans vermekle yükümlü olmadığı, her isteyenle sözleşme imzalamak zorunda olmadığı, İSTANBUL BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 16.HUKUK DAİRESİ ( 2022/1873 Esas, 2022/2252 Karar sayılı kararı gereğince, hukuki dayanaktan yoksun tevdii mahalli talebinin usulden (ve esastan) reddine karar verilmesini talep etmiştir.
MAHKEME KARARI; İstanbul 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 13/03/2024 tarihli 2024/20 D.İş sayılı kararıyla; Tevdi mahalli tayini geçici hukuki korumalardan olup, 6098 Sayılı TBK'nun 107. Maddesinde düzenlenmiş; \"Alacaklının temerrüde düşmesi sonucunda borçlu hasar ve giderleri alacaklıya ait olmak üzere teslim edeceği şeyi tevdi ederek, borcundan kurtulabileceği\" hüküm altına alındığı, talep edenin geçici hukuki korumadan faydalanabilmesi için yaklaşık ispat şartını gerçekleştirmesi gerekmektedir. Somut olayda ise taraflar arasındaki sözleşme ilişkisinin devam edip etmediği, talep edenin Lisans Alma hakkının bulunup bulunmadığı ve Lisans bedelinin ihtilaflı olduğu, talebin 5846 Sayılı FSEK 43 ve 41.madde hükümlerine göre, açılacak Lisans bedeli tespitine ilişkin asıl davada değerlendirilmesi gerektiği\" gerekçesiyle; tevdi mahalli tayini talebinin REDDİNE karar verilmiştir.
İSTİNAF BAŞVURUSU; Tevdi mahalli tayini talep eden vekili süresinde ibraz ettiği istinaf dilekçesinde; müvekkili Şirket ile ... arasında, ... müzik platformunda Müyorbir üyelerinin dijital haklarına ilişkin olarak 01.03.2010 tarihinden bu yana lisans sözleşmeleri yapıldığı ve bu lisans sözleşmelerine istinaden telif bedellerinin ödendiğini, 2023 yılı sonuna kadar da Müyorbir tarafından verilen lisansın devam ederek talep dilekçesi ekindeki fatura bedelinin de ödendiğini, 2024 lisans bedelini ödemek üzere kendileri ile iletişime geçildiğinde ise lisans bedeline %400 den fazla zam yaparak ödeme talep ettiklerini, ortada lisans sözleşmesinin varlığına ilişkin herhangi bir şüphe kalmadığını, ancak ... meslek birliğinin, tekel konumunu kötüye kullandığını, üyelerinin çıkarlarını koruyacağı yerde, keyfi işlemlerle, 2024 yılı lisans bedelini bugüne kadar olduğu gibi enflasyon oranında artışla ödemek isteyen müvekkili şirketin talebini kabul etmediklerini, üyelerinin ve birliğin haklarını korumadıkları gibi, müvekkilin zarara uğramasına sebebiyet verdiğini, karşı taraf vekilinin dilekçesinde de belirttiği üzere, ortak lisanslama tarifesi kullanmakta oldukları ... 'ın 11.03.2024 tarihli 2024/0329 sayılı yazısı ile de müvekkili şirket ile aynı durumda olan çok sayıda şirket ile lisans sözleşmeleri imzaladığını ve lisans verdiğini, ortak lisanslama tarifesi gereği . da ... de 2024 yılı için diğer lisans alan şirketlere, talep dilekçesinde belirtilen oran kullanılarak artış yapıldığını beyanla, mahkeme kararının kaldırılarak, tevdi mahalli tayini taleplerinin kabulüne karar verilmesini talep etmiştir. Karşı yan vekili istinaf dilekçesine cevabında; talep edenin tevdi mahalli tayini talebinin usule aykırı olduğunu, tevdi mahalli tayini talep edenin FSEK kapsamında meslek birliklerine tanınan hakların kullanıcısı değil, müzik yapımcısı olduğunu, müvekkili meslek birliğinden lisans talep hakkının bulunmadığını, talep edenin müzik platformu olmadığı halde ... A.Ş. İle meslek birlikleri arasında aracılık yaparak haksız kazanç peşinde olduğunu, kabul anlamına gelmemek üzere, karşı yanını tarifedeki bedelden çok daha düşük lisans bedeli ödeyerek haksız kazanç sağlamak istediğini, talep edenin sunduğu 12/05/2016 tarihli sözleşmenin 31/12/2017 tarihinde sona erdiğini ve hükümden düştüğünü, sunulan faturanın tevdii mahalli tayini talebine dayanak oluşturamayacağını, talep edenin FSEK 41. Ve 43 kapsamında doğrudan hakların bizzat kullanıcısı olması gerektiğini beyanla, istinaf başvurusunun reddini talep etmiştir.
GÖRÜŞ: Talep eden ... Ltd. Şti. Vekili talep dilekçesinde, ... Platformunda Müyorbir üyelerinin dijital haklarına ilişkin olarak 01/03/2010 tarihinden bu yana lisans sözleşmeleri yapılarak telif bedelleri ödendiğini, dilekçe ekinde sunulan 12/05/2016 tarihli Dijital Alan Lisans Sözleşmesi uyarınca da o tarihten itibaren müvekkili tarafından davalı ... birliğine lisans bedeli ödemesi yapıldığını, 2023 yılı sonuna kadar lisans sözleşmesinin devam ettiğini, bedelinin de ödendiğini, ancak 2024 yılı için lisans bedeli ödemek istemelerine rağmen keyfi olarak lisans verilmediğini ileri sürerek, lisans bedelinin yatırılabileceği ödeme yerinin tespitini talep etmiştir. İlk derece mahkemesince talebin reddine karar verilmiş, talep eden vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur. Karşı yan vekili ise davacı tarafın FSEK 41 ve 43. Maddeler gereğince lisans talep hakkının bulunmadığını, sunulan sözleşme ve faturanın davacıya lisans talep ve tevdi mahalli tayini talep hakkı vermeyeceğini ileri sürmüştür. Uyuşmazlık konusuna ilişkin yasal mevzuat maddeleri; FSEK 43/1-2 maddesinde; (1)\"Radyo-televizyon kuruluşları, uydu ve kablolu yayın kuruluşları ile mevcut veya ileride bulunacak teknik imkânlardan yararlanarak yayın ve/veya iletim yapacak kuruluşlar, yayınlarında yararlanacakları opera, bale, tiyatro ve benzeri sahneye konmuş eserlerle ilgili olarak hak sahiplerinden önceden izin almak zorundadırlar.\" (2) \"Bu kuruluşlar sahneye konmuş eserler dışında kalan eser, icra, fonogram ve yapımlar için ilgili alan meslek birlikleri ile 52 nci maddeye uygun sözleşme yaparak izin almak, söz konusu yayın ve/veya iletimlere ilişkin ödemeleri bu birliklere yapmak ve kullandıkları eser, icra, fonogram ve yapımlara ilişkin listeleri bu birliklere bildirmek zorundadırlar.\" FSEK 43/5 maddesinde; \" Meslek birliklerinin temsil ettikleri eser, icra, fonogram ve yapımlar ile üyelerine ilişkin bildirim zorunluluğu, tarifelerin belirlenmesi, duyurulması, müzakere edilmesi, sözleşme yapılması, uzlaşmazlıkların halli ve diğer hususlarda bu Kanunun 41 inci maddesinin dört ilâ onüçüncü fıkraları uygulanır. Ancak yayın ve/veya iletim yapan kuruluşlar bakımından 41 inci maddenin altıncı fıkrasının son cümlesinin uygulanması zorunlu değildir.\" FSEK 41/10 maddesinde; \" Meslek birliklerince belirlenen tarife veya ortak tarifeler üzerinden sözleşmenin yapılmaması halinde, taraflar yargı yoluna başvurabilirler. Yargılama sürecinde, bir önceki yıl sözleşme yapmış olan mahaller, ilgili meslek birlikleri aksini bildirmedikçe, dava konusu tarifenin 1/4'ünü dava sonuçlanıncaya kadar her üç ayda bir meslek birlikleri adına açılmış banka hesabına yatırmak suretiyle eser, icra, fonogram, yapım ve yayınları kullanabilir ve/veya iletebilirler. Bir önceki yıl sözleşme yapmamış umuma açık mahaller ile ilk defa sözleşme yapacak umuma açık mahallerin bu fıkrada öngörüldüğü şekilde eser, icra, fonogram, yapım ve yayınları kullanabilmeleri ve/veya iletebilmeleri ise ilgili meslek birliklerinin iznine bağlıdır. Dava sonuçlanıncaya kadar bu şekilde ödenen miktar, mahkeme kararıyla tespit edilen tarife bedelinden mahsup edilir.\" hükümleri düzenlenmiştir.Tevdi mahalli tayini geçici hukuki korumalardan olup, 6098 Sayılı TBK'nun 107. Maddesinde düzenlenmiş; \"Alacaklının temerrüde düşmesi sonucunda borçlu hasar ve giderleri alacaklıya ait olmak üzere teslim edeceği şeyi tevdi ederek, borcundan kurtulabileceği\" hüküm altına alınmıştır. 6100 Sayılı HMK 382. Madde de \"Çekişmesiz Yargı İşleri\" sayılmış, Borçlar hukukundaki çekişmesiz yargı işlerinin sayıldığı (d) bendi, 3. Sırada \"Tevdi mahalli belirlenmesi veya tevdi edilemeyecek eşyanın satılmasının\" 4. Sırada \"Alacaklısı ihtilaflı olan borcun mahkemeye tevdiinin\" düzenlendiği, HMK 387. Madde de; \"Çekişmesiz yargı işlerinde verilen kararlara karşı hukuki yararı bulunan ilgililerin, özel kanuni düzenlemeler saklı kalmak kaydıyla, kararın öğrenilmesinden itibaren iki hafta içerisinde, bu Kanun hükümleri dairesinde istinaf yoluna başvurabileceği düzenlenmiştir. Talep edenin geçici hukuki korumadan faydalanabilmesi için yaklaşık ispat şartını gerçekleştirmesi gerekmektedir. Somut olayda ise taraflar arasındaki sözleşme ilişkisinin , talep edenin Lisans Alma hakkının bulunup bulunmadığı ve Lisans bedelinin ihtilaflı olduğu, talebin yukarıda açıklanan 5846 Sayılı FSEK 43 ve 41.madde hükümlerine göre, açılacak Lisans bedeli tespitine ilişkin asıl davada değerlendirilmesi gerektiği anlaşılmakla, mahkemece tevdi mahalli tayini talebi asıl davada değerlendirilmesi gerektiğinden, Değişik İş dosyası üzerinden talepte bulunulamayacağından, usulünce açılmış bir dava bulunmadığından, mahkemece talebin reddine karar verilmesinin usul ve yasaya uygun olduğu kanaatiyle, tevdi mahalli tayini talep edenin istinaf başvurusunun reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Tevdi mahalli tayini talep eden vekilinin yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK 353/1-b-1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,2-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 427,60-TL istinaf karar harcı talep eden tarafından peşin yatırıldığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına,3-Talep eden tarafça istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,4-İncelemenin duruşmasız olarak yapılması sebebiyle taraflar yararına vekalet ücreti tayinine yer olmadığına, 5-Taraflarca yatırılan gider avansından harcanmayan kısmın karar kesinleştiğinde iadesine, 6-Karar tebliği, harç tahsil müzekkeresi düzenlenmesi, harç ve avans iadesi işlemlerinin İlk derece Mahkemesince yerine getirilmesine, 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda ve 6100 Sayılı HMK'nın 362/1-ç maddesi gereğince, kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi. 13/05/2024