T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
14. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2021/746
KARAR NO: 2024/650
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 31/12/2020
NUMARASI: 2017/1144 E. - 2020/968 K.
DAVANIN KONUSU: İtirazın İptali (Bayilik sözleşmesinden kaynaklanan)
Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının ilk derece mahkemesince yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerle davanın kısmen kabulüne dair verilen karara karşı, davalı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine Dairemize gönderilmiş olan dava dosyası incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile distribütör ve davalı arasında 01/10/2014 tarihli Açık Satış Noktası Sözleşmesi imzalandığını, müvekkili ve bayi/distribütör tarafından sözleşme uyarınca yerine getirilmesi gereken yükümlülüklerin tamamının eksiksiz olarak yerine getirilmiş olmasına rağmen, karşı tarafın sözleşmeye aykırı davrandığını, davalının, müvekkili ile imzalamış olduğu sözleşmeye, bu sözleşme karşılılığında genel katkı almasına ve çeşitli yükümlülükler altına girmesine rağmen sözleşmedeki yükümlülüklerini ihlal ettiğini, davalı aleyhine İstanbul .... İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı dosyası ile icra takibine başlatıldığını, İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı dosyası ile katkı bedeli iadesi, sözleşmeye aykırılık nedeniyle cezai şart, delil tespiti ve ihtarname masraflarının ödenmesi talebiyle ikame edilen icra takibine davalının itiraz ettiğini, itirazın haksız olduğunu iddia ederek, davalının İstanbul .... İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı dosyasına yaptığı itirazın iptali ile takibin devamına, davalının %20’den az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı tarafça cevap dilekçesi sunulmamıştır.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; \"... dava, itirazın iptali davası olup taraflar arasında 01/10/2014 tarihinde 'Açık Satış Noktası Sözleşmesi' imzalandığı, sözleşmenin 12.mad.gereğince davacının davalı işletici'ye 295.000-TL katkı payı ödediği, sözleşmenin 21.mad'de işleticinin sözleşme süresi içinde işletmeyi kısmen veya tamamen çalıştırmaması, işletmenin faaliyetlerine son verilmesi veya askıya alınması halinde ödenen katkı payını verildiği tarihten itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte geri ödeyeceğini ve ayrıca şirkete 250.000-USD cezai şart ödeyeceğini kabul ve taahhüt ettiği hükme bağlanmış olup İstanbul Anadolu 7.Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2016/27 D.İş sayılı tespit dosyasında alınan raporda işletmenin tamamen çalışmadığı, yazılı onay olmaksızın faaliyet alanını, işyeri adresini değiştirmiş olduğunun tespit edildiği bu nedenle sözleşmenin 12 ve 21.mad gözetildiğinde davacı şirketin 295.000-TL katkı payının istirdatını ve 250.000-USD cezai şart talep edebileceği, katkı payının ödendiği tarihten takip tarihine kadar işlemiş faizin 47.014,11-TL olduğu, cezai şart içinse ihtarmanenin tebliği ve belirlenen sürenin dolması ile davalı temerrüde düşürüldüğünden temerrüt tarihi ile takip tarihi arasında işlemiş faiz alacağının 2.430,56-USD olduğu, faiz alacakları yönünden itirazın iptalının kısmen kabulüne karar vermek gerektiği, ihtarname masrafı ve delil tespiti dosya gideri talep edilebilmesine rağmen yargılama giderlerine faiz talep edilmesinin mümkün olmaması nedeniyle bu husustaki işlemiş faiz taleplerinin reddine ve netice itibariyle davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekmiş, ayrıca dava konusu likit yani belirlenebilir olup davacı tarafça talep edilip davalı da haksız olduğundan kabul edilen asıl alacak % 20 oranında icra inkar tazminatına hükmetmek gerekmiş ...\" gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı takip dosyasında davalının yaptığı itirazın kısmen iptali ile takibin 250.000,00-USD asıl alacak 2.430,56 USD işlemiş faiz olmak üzere 252.430,56USD toplam alacağın asıl alacağa takip tarihinden itibaren işleyecek yıllık %7 faizi 295.000,00-TL asıl alacak 47.014,11 TL işlemiş faiz olmak üzere 342.014,11 TL toplam alacağın asıl alacağa takip tarihinden itibaren işleyecek avans faizi, 833,70-TL delil tespiti gideri ve 163,56 TL masraf olmak üzere 343.011,37 TL toplam alacağın takip talebindeki koşullarla devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine, kabul edilen asıl alacak miktarları üzerinden hesaplanacak % 20 oranında icra inkar tazminatına hükemedilmesine, davalıdan tahsiline karar verilmiştir. Bu karara karşı, davalı vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ Davalı vekili, istinaf başvuru dilekçesinde özetle; Dava konusu kalemlerin itirazın iptali davasına konu olacak kalemleri olmadığını, davanın alacak davası olarak yöneltilmesi gerektiğini, itirazın iptali davasında tartışma konusu yapılmasının hukuka uygun olmadığını, bilirkişi raporunda davacı yanın dava dilekçesinde belirtmiş olduğu iddiaların esas alındığını, sözleşmenin bir bütün halinde incelenmediğini, sözleşmenin 3.maddesi gereğince işleticinin 250 lt miktarındaki ürünü müşterilerine satmayı taahhüt ettiğini, satışın tamamlanması ile birlikte sözleşmenin kendiliğinden sona ereceği şeklinde hükmün mevcut olduğunu, söz konusu kotalar dahilinde satış işleminin gerçekleştirildiğini, sözleşmenin bu madde gereğince kendiliğinden sona erdiğini, bu yönde bir inceleme ve tespit yapılmadığını, bir an için kotanın doldurulmuş olmadığı kabul edilse bile sözleşmenin konusunun müvekkilinin kusuru olmaksızın imkansız hale geldiğini, söz konusu yerin belediye kanunu gereğince müvekkiline 10 yıl süre ile bedelsiz tahsis edildiğini, ancak ihaleye çıkarıldığını, yapılan ihale sonucunda 9 yıl süre ile ihale edildiğini, müvekkilinin ruhsat aldığını, faaliyetine devam ederken ruhsat yönetmeliğine aykırı hareket edildiği iddia edilerek yönetmeliğin 6.maddesi uyarınca faaliyetten men edildiğini, idare mahkemesine davalar açıldığını, müvekkilinin taşınmazdan yararlanmasının hukuken ortadan kalktığını, iş bu sebepten ötürüde davacıdan yeni ürün alma imkânı olmadığını, müvekkilinin hali hazırda bir işletmesinin fiili olarak bulunmadığından edimini yerine getirmesinin imkansızlık sebebiyle mümkün olmadığını, hiçbir borcunun bulunmadığını, bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE Dava, bayilik sözleşmesi niteliğindeki açık satış noktası sözleşmesinin ihlali nedeniyle cezai şart alacağı ile katkı bedeli iadesinin tahsili amacıyla başlatılan icra takibine karşı itirazın iptali istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda davanın kısmen kabulüne karar verilmiş; bu karara karşı, davalı vekili yasal süresi içinde istinaf başvurusunda bulunulmuştur.İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülmüş olan istinaf nedenleriyle ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.Taraflar arasında, sözleşmenin varlığı konusunda herhangi bir uyuşmazlık mevcut değildir. Uyuşmazlık, davalı işleticinin sözleşme edimlerini yerine getirip getirmediği, davacı şirketin sözleşme kapsamında takip konusu alacak kalemlerinin yerinde olup olmadığı ile kararın usul ve yasaya uygun bulunup bulunmadığına ilişkindir. Dosya kapsamından, taraflar arasında 01.10.2014 tarihide Açık Satış Noktası Sözleşmesi (Standart Sözleşme = miktar taahhütlü) sözleşmenin imzalandığı, sözleşmede davalının işletici, davacının ise şirket olarak yer aldığı, sözleşmenin 2.maddesinde, davalı işleticinin Kadıköy/İstanbul adresinde işletmekte olduğu iş yerinde şirketin yetkilendirmiş olduğu bayi veya distribütör vasıtasıyla dağıtımını yaptığı bira ürünlerini tüketici taleplerine uygun, düzenli ve süreklilik arz edecek şekilde satın almayı, müşteri talebini karşılayacak şekilde etkin olarak bulundurmayı ve satmayı kabul ve taahhüt ettiğinin belirtildiği, 3.maddede, işleticinin işletmekte olduğu iş yerinde şirketin pazarlama, dağıtım ve satımını gerçekleştirdiği bira ürünlerinden 250.000 LT (ikiyüz elli) miktarındaki ürünü müşterilerine satmayı taahhüt ettiği, iş bu sözleşmede herhangi bir süre sınırlamasına bağlı olmaksızın satış miktarının tamamlanması ile birlikte kendiliğinden sona ereceğinin belirtildiği, sözleşmenin 7.maddesinde, işleticinin şirkete önceden bildirip yazılı onayı almadan sözleşme süresince faaliyet alanını ve nevini değiştiremeyeceği, iş yerini başkasına devir ve temlik edemeyeceği, kiralamayacağı, yeni ortak alamayacağı ve/veya ortak değiştiremeyeceği, işleticinin devir ve temlik kiralama ve yeni ortak alımı veya ortak değiştirme durumlarında en az 30 gün önceden şirkete yazılı bilgi vererek onayı almak ve iş bu sözleşmedeki tüm şartları yeni şahıslara da kabul ettirmek ve şirket ile yeni şahıs veya şahıslara onlarla birlikte aynı şartlarda akdin yapılmasını temin etmekle yükümlü olduğu hususuna yer verildiği, 8.maddede işleticinin şirkete önceden bildirip yazılı onayını almak kaydıyla herhangi bir nedenle iş yerini başka bir adrese taşıyarak faaliyet alanını yeni yerinde devam ettirmek zorunda kalsa dahi iş bu sözleşmenin aynen geçerli olacağı, 10.maddede, işleticinin satış ve tanıtım faaliyetleri ile ilgili olarak uyması gereken kural ve şartlar ile yükümlülüklerin düzenlendiği, maddenin (b) bendinde, işleticinin sözleşme süresince iş yerinde bira satışına ilişkin faaliyetlerini kısamayacağı ve bira ve biraların satışını azaltacak ve şirketin ve biraların kalite, imajını olumsuz yönde etkileyecek herhangi bir davranış ve eylem içine giremeyeceği, (c) bendinde, işleticinin iş bu sözleşme süresince işletmesinde bira satışının süreklilik arz edecek şekilde yapılabilmesi için gerekli satış belgesi, ruhsat vs gibi her türlü mali külfeti tarafına ait olacak şekilde yerine getirmekle yükümlü olduğu, şirketin aksi halde sözleşmenin ilgili maddesi kapsamında ve tek taraflı olarak sözleşmeyi feshetme hakkının saklı olduğu, sözleşmenin 12.maddesinde, şirketin iş yerinin açılmasına veya işletilmesine katkıda bulunmak ve iş yerindeki ticari faaliyetlerini artırmak amacı ile bayi veya distribütör ile işleticinin karşılıklı mutabakata vardığı, 295.000,00 TL tutarında nakit veya nakit bazlı katkıyı işleticiye aktaracağı, sözleşmenin 17.maddesinde, işleticinin sözleşme hükümlerini teminatı olmak üzere talep edilmesi durumunda 295.000,00 TL üzerinden senet vereceği, 21.maddede, işleticinin sözleşme süresi içerisinde işletmeyi kısmen veya tamamen çalıştırmaması, işletmeyi devretmeyi veya işletmede iş değişikliği yapması veya iş bu sözleşmede belirtilen hükümlerden herhangi birini ihlal etmesi veya ilgili mevzuatlara aykırılıktan kaynaklanan nedenlerle faaliyetine son verilmesi veya askıya alınması gibi nedenlerle iş bu sözleşmenin feshine sebebiyet vermesi halinde kredi veya katkının kendisine henüz ödenmemiş kısmını talep etme hakkını yitireceği gibi şirketten veya bayi ve distribütörden almış olduğu nakit veya nakit bazlı mali katkılar ile kredi ve diğer her türlü sabit yatırım harcamalarının tümünü kendisine tümü ile ayrıca şirkete 250.000,00 Dolar cezai şart ile birlikte kar payı da dahil olmak üzere her türlü zararının itiraz etmeksizin nakden ve defaten ödemeyi kabul ve taahhüt ettiğine yer verildiği, davacı şirket tarafından İstanbul Anadolu Sulh Mahkemesinin 2016/27 Değişik İş sayılı dosyasında 08.03.2016 tarihinde delil tespit talebinde bulunulduğu, mahkemenin yapmış olduğu inceleme neticesinde 14.03.2016 tarihli bilirkişi tespit raporunda, talep eden tarafın istemi üzerine 08.03.2016 tarihinde davalı şirketin \"...\" adresine mahkeme heyeti ile gidildiği ancak iş yerinin yıkıntı halinde olduğu, yazılı adreste bina bulunmadığı, hiçbir ticari faaliyetin bulunmadığı, iş yerine ait olan hiçbir demirbaşın mevcut olmadığı tespit edilerek fotoğrafların çekildiği belirtilmek suretiyle işletmenin yazılı onayı olmaksızın faaliyet alanını, iş yeri adresini değiştirmiş olduğu, bu anlamda sözleşmenin diğer maddelerine aykırı davranıldığının tespit edilmiş olduğu hususuna yer verildiği, davacı şirket tarafından davalı şirkete Beyoğlu ... Noterliğinde düzenlenen 29.06.2016 tarihli ihtarnamenin tebliğ edildiği, ihtarnamede, sözleşmenin feshinin ihbar edildiğinin konu edildiği ve içeriğinde sözleşme kapsamı dahilinde tüm uyarılara rağmen İstanbul Anadolu 7. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2016/27 Değişik iş sayılı dosyası ile tespit edildiği üzere muhatabın işletmeyi kapattığı, sözleşmenin haklı nedenle feshedildiği ve feshine neden olduğundan dolayı 21.maddesi gereğince 250.000,00 USD ceza şart ve 12.maddesi gereğince 295.000,00 TL yatırım tutarının 3 gün içerisinde ödenmesinin belirtildiği ve davacı şirket tarafından davalı şirket hakkında, İstanbul .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında 250.000,00 USD cezai şart ve 295.000,00 TL iadesi ve ferileri ve delil tespit giderleri olmak üzere toplam 343.558,50 TL alacağın tahsili amacıyla 16.08.2016 tarihinde ilamsız icra takibi başlattığı, davalı şirket tarafından borca ve takibe karşı itiraz edildiği, davacının ise İİK 67 maddesi gereğince bir yıllık hak düşürücü süre içerisinde iş bu itirazın iptali davasını açmış olduğu anlaşılmıştır. 27.03.2019 tarihli bilirkişi raporunda; davacı tarafından ibraz edilen ticari defterler ile dava dışı bayiye ait hesap ekstreleri, tüm dosya muhteviyatı belgeler ve dava dosyası içinde mevcut uyap üzerinden dökümü alınmış olan İstanbul Anadolu 7.Sulh Hukuk Mahkemesinin 2016/27 D.İş dosyası'na ait Bilirkişi raporunda yer alan tespitler üzerinde yapılan incelemelerde; davacı (şirket) ... A.Ş ile davalı (işletici) .... Ltd. Şti. ve dava dışı (bayi/distribütör) ... Tic. Ltd. Şti. arasında 01.10.2014 tarihinde ... no.lu “Açık Satış Noktası Sözleşmesi (Standart Sözleşme-Miktar Taahhütlü)” nin imzalandığı, Sözleşmenin ; 12. maddesi gereğince davalıya bayi aracılığı ile 295.000,00 TL. katkı payı ödendiği, 7, 8, 20, 21 maddelerinde yer alan hükümlere göre dava dosyası içinde mevcut uyap üzerinden dökümü alınmış İstanbul Anadolu 7.Sulh Hukuk Mahkemesi 2016/27 D.İş dosyası'nda mevcut bilirkişi Av. ... tarafından düzenlenmiş 14.03.2016 tarihli “Bilirkişi Tespit Raporu” nda özetle; fotoğraflar ile de tespit edildiği üzere, işletmenin tamamen çalışmaması, dosyada mevcut olmadığından yazılı onay olmaksızın faaliyet alanını, işyeri adresini değiştirmiş olması ve bu bağlamda sözleşmenin diğer maddelerine de aykırı davranıldığının tespit edildiği, buna göre davacının davalıdan sözleşmenin 20 ve 21 maddeleri gereğince icra takibinde 295.000,00 TL ve 250.000,00USD talep edebileceği, 295.000,00TL katkı payına takip tarihine kadar 47.014,11 TL. işlemiş faiz talep edilebileceği, dava dosyası içerisinde davacı tarafından davalı şirkete keşide edilmiş ihtarname olmadığından davacının 250.000,00USD cezai şart bedeli için talep edilen işlemiş faiz talebinin yerinde olmadığı, dava tarihinden itibaren faiz talep edilebileceği, icra takibinde talep edilen delil tespit gideri ve ihtarname masrafı ile bunlara ait işlemiş faiz talepleri ile ilgili olarak dava dosyasında herhangi bir belge bulunmadığından, bu konu ile ilgili herhangi bir değerlendirme ,hesaplama yapılamadığı belirtilmiştir. Davalı vekili tarafından bilirkişi raporuna karşı itiraz edilerek, dava konusu kalemlerin itirazın iptali davasına konu olacak kalemler olmadığını, davanın alacak davası olarak yöneltilmesi gerektiğini, sözleşmenin bir bütün olarak incelenmediğini, sözleşmenin 3.maddesi gereğince 250 lt miktarındaki ürünün müşterilere satılmasının taahhüt edildiğini ve bu miktar satışın tamamlanması ile sözleşmenin kendiliğinden sona ereceğini, söz konusu kotalar dahilinde satış işleminin gerçekleştirildiğini, ayrıca müvekkilinin kusuru olmaksızın sözleşme konusunun imkansız hale geldiğini belirterek yeni bir heyetten rapor alınmasını ayrıca kotaların doldurulması sebebiyle bu konunun bilirkişi tarafından incelenmediğini, kusuru olmaksızın sözleşmenin sona ermesi sebebiyle müvekkilinin sorumluluğunun doğmayacağını belirterek, yeniden inceleme yapılmasını talep etmiştir. Davacı vekili, davalı vekilinin rapora karşı beyanlarına ilişkin dilekçesinde; davalı beyanlarının hukuki mesnetten yoksun ve abes olduğunu, 3.maddede, 250 lt miktarlı ürünün davalı müşterilerine satılması yönünde anlaşmanın olduğu iddia edilmiş ise de maddedeki miktarın 250 lt olmayıp 250.000 lt miktarında ürünün satılması yönünde olduğunu, anılan litre tutarının yazıya geçirilirken hatalı ve belirtildiğinin açık olduğunu, davalıya sözleşme gereğince 295.000,00 TL tutarında yatırım bedeli verildiği dikkate alındığında anılan tutarın 250 lt için verilmeyeceğinin açıkça ortada olduğunu, davalının amacının süresi geçmiş beyanlar ve itirazlarla dosyaya uzatmak olduğunu belirterek ek rapor alınarak davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir. 12.03.2020 tarihli ek bilirkişi raporunda; davacı (şirket) ... A.Ş ile davalı (işletici) ... Tic. Ltd, Şti. ve dava dışı (bayi/ distribütör) ...Tic. Ltd. Şti. arasında 01.10.2014 tarihinde ... no.lu “Açık Satış Noktası Sözleşmesi (Standart Sözleşme-Miktar Taahhütlü)” nin imzalandığı, sözleşmenin; 12. maddesi gereğince davalıya bayi aracılığı ile 295.000,00 TL katkı payı ödendiği, 7,8,20,21 maddelerinde yer alan hükümlere göre dava dosyası içinde mevcut uyap üzerinden dökümü alınmış İstanbul Anadolu 7.Sulh Hukuk Mahkemesi 2016/27 D.İş dosyasında mevcut bilirkişi Av. ... tarafından düzenlenmiş 14.03.2016 tarihli bilirkişi tespit raporunda özetle; “Fotoğraflar ile de tespit edildiği üzere, işletmenin tamamen çalışmaması, dosyada mevcut olmadığından yazılı onay olmaksızın faaliyet alanını, işyeri adresini değiştirmiş olması ve bu bağlamda sözleşmenin diğer maddelerine de aykırı davranıldığı” nın tespit edildiği, buna göre davacının davalıdan sözleşmenin 20 ve 21 maddeleri gereğince icra takibinde 295.000,00 TL ve 250.000,00 USD talep edebileceği, 295.000,00 TL katkı payına takip tarihine kadar 47.014,11 TL işlemiş faiz talep edilebileceği, ek rapor aşamasında sunulan belgelere göre; davacının 250.000,00 USD Cezai şart bedeline takip tarihine kadar 2.430,56 USD işlemiş faiz talep edilebileceği, ayrıca toplam ihtarname masrafının 163,56 TL, İstanbul Anadolu 7. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2016/27 D.İş sayılı dosyasına yatırılan harç ve gider avansı toplamının 883,50 TL. olduğu belirtilmiştir. Mahkemece, bilirkişi rapor ve ek rapora göre hüküm tesis edilmiştir. Taraflar arasındaki sözleşmenin davalı tarafça ihlali sonucunda davacı şirket tarafından feshedildiği anlaşılmaktadır. Sözleşmenin 3. maddesinde, rakamla 250.000 lt (litre) yazılıdır. Yazı ile ise iki yüz elli lt ürün şeklinde yazılmıştır. Davalı tarafça 250 lt kotanın yazılı olduğu ve söz konusu kotanın doldurulması nedeniyle sözleşmenin kendiliğinden sona erdiği savunmasında bulunmuştur. Davacı vekili savunmayı kabul etmemiştir. Sözleşmede miktar yönünden çelişki yaratılmış olsa dahi sözleşmenin, tarafların iradesine uygun olarak bir bütün olarak değerlendirilmesi gerekir. Bu kapsamda sözleşme gereğince katkı payı olarak 295.000,00 TL'nin davacı şirket tarafından ödenmiş olması da dikkate alındığında söz konusu miktarın 250 lt olarak kabulü mümkün görülmemiştir. Şöyle ki, sözleşme tarihinde yürürlükte bulunan TBK'nın 19. maddesinde, sözleşmelerin yorumu, muvazaalı işlemler düzenlenmiştir. Anılan maddenin 1. fıkrasında, bir sözleşmenin türünün ve içeriğinin belirlenmesinde ve yorumlanmasında, tarafların yanlışlıkla veya gerçek amaçlarını gizlemek için kullandıkları sözcüklere bakılmaksızın gerçek ve ortak iradelerinin esas alınacağı düzenlenmiştir. Bu düzenleme dikkate alındığında, tarafların gerçek iradesinin 250.000 lt olduğu, yazıyla belirtilen 250 lt ifadesinin yanlışlıkla kullanıldığı anlaşılmaktadır. Bu sebeplerle, davalı tarafın bilirkişi raporuna karşı itiraz beyanında ve istinaf dilekçesinde dile getirmiş olduğu bu hususun yerinde olmadığı kanaatine ulaşılmıştır. Diğer taraftan, davalı vekili tarafından, müvekkili şirketin idarenin kararları doğrultusunda faaliyetten men edildiği, iş yeri açma ve çalışma ruhsatlarının iptali için dava açıldığı, hukuki sürecin devam ettiği ve yeni ürün alma imkânının olmadığı savunulmuş ise de sözleşme kapsamından davalı tarafça sözleşmenin 8. maddesi gereğince, davacı şirketin onayı alınmak kaydıyla iş yerini başka bir adrese taşıyarak faaliyet alanını yeni yerinde devam ettirmek imkânı var iken bu imkânı kullanmadığı ve idarenin yapmış olduğu işlemlerle ilgili davacı şirketin herhangi bir şekilde bilgilendirilmemiş olduğu hususları da dikkate alındığında, bu savunmasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Bu sebeplerle, davalı vekilinin aksine savunmaları yerinde görülmemiştir. Ancak HMK'nın 323. maddesi kapsamında, yargılama giderleri arasında geçici hukuki koruma tedbirleri, protesto, ihbar, ihtarname, keşif vb. giderlerin yer almış olmasına ve yargılama giderlerine ayrı bir bent hâlinde hükümde yer verilmesi gerekir iken mahkemece yargılama giderlerinden olan delil tespiti ve masraf giderlerinin asıl alacak miktarı üzerine ilavesiyle icra takibine itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmiş olması isabetli görülmemiştir. Diğer taraftan, icra inkâr tazminatına, yabancı para birimi üzerinden başlatılan takiplerde para biriminin takip tarihindeki Türk lirası karşılığı üzerinden icra inkâr tazminatına karar verilmesi gerekirken, bu kurala uyulmaksızın ve alacak kalemleri arasında USD Döviz cinsinden olan alacak miktarı yönünden açıklama getirilmeksizin icra inkâr tazminatına karar verilmiş olması isabetli görülmemiş, bu bakımlardan hükmün resen düzeltilmesi gerekmiştir.Açıklanan bu gerekçelerle, HMK'nın 33,355 ve 353/1.b.2 maddeleri uyarınca dosya üzerinden yapılan istinaf incelemesi sonucunda, davalı vekilinin ileri sürdüğü istinaf nedenleri yerinde görülmemekle birlikte, ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının resen düzeltilmek üzere kaldırılmasına, davanın esası hakkında Dairemizce yeniden karar verilmesine dair aşağıdaki hüküm verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçelerle; HMK'nın 33,355 ve 353/1.b.2 maddeleri uyarınca dosya üzerinden yapılan istinaf incelemesi sonucunda, davalı vekilinin ileri sürdüğü istinaf nedenleri yerinde görülmemekle birlikte, ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının resen düzeltilmek üzere kaldırılmasına, davanın esası hakkında Dairemizce yeniden karar verilmesine, bu doğrultuda; 1-Davanın kısmen kabulüne, İstanbul .... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı takip dosyasında davalının yaptığı itirazın kısmen iptali ile takibin 250.000,00 USD asıl alacak 2.430,56 USD işlemiş faiz olmak üzere 252.430,56 USD toplam alacağın, asıl alacağa takip tarihinden itibaren işleyecek yıllık % 7 faizi ile ve 295.000,00 TL asıl alacak 47.014,11 TL işlemiş faiz olmak üzere 342.014,11 TL toplam alacağın, asıl alacağa takip tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte tahsili için takibin, takip talebindeki koşullarla devamına;İhtarname ve delil tespit giderlerinin yargılama giderleri içinde değerlendirilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, 2-Kabul edilen 295.000,00 TL asıl alacak ile 250.000,00 USD takip tarihi olan 18.08.2016 tarihindeki kur karşılığı (1 USD * 2,9563 TL) 739.075,00 TL olmak üzere toplam 1.034.075,00 TL'nin % 20'si oranında hesaplanan 442.815,00 TL icra inkâr tazminatının davalıdan alınıp davacıya verilmesine,3-Alınması gerekli 70.637,66 TL harçtan, peşin alınan 18.428,97 TL'nin mahsubu ile eksik kalan 52.208,69 TL harcın davalıdan tahsiline, Hazineye gelir kaydına, 4-Davacı tarafından harcanan 31,40 TL başvuru harcı, 18.428,97 TL peşin harç olmak üzere toplam 18.460,03 TL harç giderinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine, 5-Davacının yaptığı 883,70 TL delil tespit gideri, 163,56 TL ihtarname masrafı, 1.200,00 TL bilirkişi ücreti, 194,90 TL tebligat gideri olmak üzere toplam 2.442,16 TL yargılama giderinin, davadaki haklılık oranlarına göre belirlenen 2.140,64 TL'lik bölümünün davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,6-Karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık ücret tarifesi hükümleri gereğince hesaplanan 143.748,25 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,7-Karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık ücret tarifesi hükümleri gereğince hesaplanan 23.304,11 TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 8-Taraflarca yatırılan ve kullanılman gider avansı bakiyelerinin, hüküm kesinleştiğinde, yatıran taraflara iadesine,9-İstinaf aşamasındaki harç ve yargılama giderleri yönünden:a-Davalı tarafından yatırılan istinaf başvuru harcının Hazineye gelir kaydına; davalı tarafından yatırılan istinaf peşin karar harcının, talep hâlinde, ilk derece mahkemesince davalıya iadesine, b-Davalı tarafından harcanan kanun yolu giderlerinin, kararımızın mahiyetine göre, takdiren davalı üzerinde bırakılmasına, 10-Gerekçeli kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine,11-Dosyanın, kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine dair;HMK'nın 33,355 ve 353/1.b.2 maddeleri uyarınca dosya üzerinden yapılan istinaf incelemesi sonucunda, 25.04.2024 tarihinde, oybirliğiyle ve temyizi kabil olmak üzere karar verildi.