T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
45. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2020/2182
KARAR NO: 2024/391
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2016/852 Esas
KARAR NO: 2019/500
KARAR TARİHİ: 12/06/2019
DAVA: Tazminat (Rücuen Tazminat)
KARAR TARİHİ: 20/03/2024
6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. Maddesi uyarınca dosya incelendi,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesi ile; davacı şirket tarafından ... ve ... nolu İşyeri Yangın Sigorta Poliçeleri ile sigorta örtüsü altına alınan sigortalı \"... AŞ & ...'da faaliyet gösteren tüm ... şirketleri\"ne ait ... 17.katında 09/01/2015 tarihinde başlayan yangın sonrası sigortalı işyerinin hasara uğradığını, yangın sonrası düzenlenen yangın raporu ve kamera kayıtları ile yangının davalı ... Tic.AŞ ile taşeronu olan dava dışı ... şirketi çalışanı olan ... sigara izmaritini atması sonucu meydana geldiğinin tespit edildiğini, yine İstanbul 12.Ağır Ceza Mahkemesi'nin 2016/184 Esas sayılı dosyasında düzenlenen bilirkişi raporu ile de davalı ... .AŞ çalışanı ... ile ... ve davalı ....AŞ çalışanı ... personeli yönlendirme, itfaiyeye haber verme, yangına müdahale ve bu müdahale de eğitim eksiklikleri sebebi ile yangının büyümesine sebebiyet verdiklerinin tespit edildiğini, yapılan inceleme ve ekspertiz raporuna göre poliçedeki müşterek oran dikkate alınarak ... nolu poliçeden %9 müşterek orana göre 22/03/2016 tarihinde 47.025,00 USD hasar tazminatı, ... nolu poliçeden ise 12/05/2016 tarihinde 130.625,00 USD yurt dışı payı olan hasar tazminatının davacı şirket tarafından sigortalısına ödendiğini, davacı şirketin sigortalısına yaptığı ödeme ile TTK 1472.maddesi uyarınca sigortalısının haklarına kanuni halef olduğunu, anılan nedenlerle 177.650,00 USD maddi tazminatın 47.025,00 USD'sinin ödeme tarihi olan 22/03/2016 tarihinden itibaren, 130.625,00 TL'sinin ödeme tarihi olan 12/05/2016 tarihinden itibaren Devlet Bankalarınca USD'ye bir yıllık vadede uygulanan en yüksek mevduat faiz oranı ile birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalılar ... AŞ ve ....AŞ vekili cevap dilekçesi ile; Beşiktaş İlçe Emniyet Müdürlüğü tarafından düzenlenen soruşturma evrakı, yangın raporu, güvenlik kamera kayıtları ve ... tarafından 11/01/2015 tarihinde verilen ifadeye göre davalı ....AŞ'nin tedarikçi firması çalışanlarından ... tarafından malzeme arabasına atılan yanar haldeki sigara izmaritinin malzeme taşıma arabası içerisindeki kolay yanıcı cisimleri tutuşturması ile dava konusu yangın olayının meydana geldiğini, dolayısıyla yangının çıkmasına ve zarara sebep olan asıl unsurun diğer davalı şirketin olduğunu, bu nedenle yangının çıkmasında davalıların kusuru bulunmadığını, yine yangının büyümesinde kusurun, henüz yapımı devam eden binada personelin sigara içmemesi yönünde gerekli eğitimleri vermeyen davalı ... Şirketi ile yangın için gerekli tesisatı hazır durumda bulundurmayan ... Yönetiminde olduğunu, yine yangının büyümesinde de davalıların bir kusuru bulunmadığını, davalı ....AŞ personelinin ... Kompleksinde verdiği hizmetlerin ilk müdahale ile sınırlı olduğunu, genel bir itfaiye hizmeti olarak düşünülmemesi gerektiğini, taraflar arasında imzalanan sözleşme ve görev yeri özel talimatı gereğince itfaiyenin görevinin mevcut yangın ekipmanları teçhizatları ile personel sayısının ve çalışma yerlerinin imkanı dahilinde mümkünse olası yangınlara karşı ilk müdahalenin yapılmasından ibaret olduğunu, ilk müdahale ile kontrol altına alınması mümkün olmayan büyük yangınların görev kapsamında bulunmadığını, davalı ... .AŞ'nin ise bir güvenlik şirketi olduğunu, dolayısıyla yangından ve bu yangın kapsamında çıkan hiçbir zarardan sorumlu tutulamayacağını, anılan nedenlerle davanın reddini talep ve beyan etmiştir. Davalı ... Tic.AŞ vekili cevap dilekçesi ile; dava konusu zararı doğurduğu iddia edilen yangının çıktığı yer olan ... Projesinin yangın güvenliği açısından gerek mevzuat, gerekse kural ve standartları fazlasıyla karşılayacak nitelikte olduğunu, gerek yangın çıkan binada bulunan yüksek nitelikli yangın ihbar sisteminin verileri ve gerekse Savcılık soruşturması kapsamında verilen ifadelerin ...'ın işletmesinden sorumlu gerçek veya tüzel kişilerin birbiri ardına gelen hatalı, bilinçsiz ve ağır kusurlu hareketlerinin dava konusu zarara sebebiyet verdiğini, davacının dava konusu zararı doğuran yangınla ve sonucunda meydana gelen zararla hiçbir ilgisi bulunmadığını, davacının davaya konu zararlarını ispat amacıyla sunduğu belgelerin de gerçek zararı karşılamadığını, anılan nedenlerle davanın reddini talep ve beyan etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI Mahkemece, \" ... Davacı şirket tarafından ... ve ... nolu İşyeri Yangın Sigorta Poliçeleri ile \"... AŞ & ... faaliyet gösteren tüm ... grubu şirketleri\"nin sigortalandığı, 09/01/2015 tarihinde ... 17.katında başlayan yangın neticesinde sigortalı işyerinin hasara uğradığı, yangın sonrası yapılan inceleme ve ekspertiz raporuna göre davacı tarafından ... nolu poliçeden %9 müşterek orana göre 22/03/2016 tarihinde 47.025,00 USD hasar tazminatı, ... nolu poliçeden ise 12/05/2016 tarihinde 130.625,00 USD yurt dışı payı olan hasar tazminatını sigortalısına ödendiği, davacı şirketin sigortalısına yaptığı ödeme ile sigortalısının haklarına kanuni halef olduğu, dava konusu yangının ... Firmasının alt işvereni olan ... firması çalışanı ... tarafından söndürülmeden çöp kutusuna atılan sigaradan dolayı meydana geldiği, yangının çıktığı söz konusu yerde yangın kapılarının kapalı olması gerekirken ... Firmasının ve alt işverenin çalışanları tarafından açık bırakıldığı, yangın holünün açık unutulması nedeniyle öncelikle yangına müdahale edilmesinin zorlaştığı ve yangının yayılmasının hızlandığı, yangının başladığı ... blokta davalı ...nın inşaaat işlerinin devam etmesinden dolayı sprinlerin bir kısmının başlıklarının olmadığı, revize çalışmaları nedeniyle hattın kapatıldığı, bu nedenle yangının genişlemeye başladığından yangın sisteminin devreye girmediği, yangın sisteminin devreden çıkarılmasına karşın ilgili birimlere haber verilmediği ve güvenlik önlemlerinin alınmadığı, ... Yapı'nın çalışmayı sürdürdüğü katlarda ilgili birimlerle beraber yangına karşı gerekli önlemleri almak ve yaptığı çalışmalar ile ilgili bilgilendirmelerde bulunmak zorunda olduğu, bu nedenle davalı ... Tic.AŞ'nın meydana gelen kazada kusurlu olduğu, diğer davalı ... AŞ'nin yangın alarmlarının bu davalı tarafından kontrol ve sevki yapılan CCTV merkezinden takip edildiği, yangına ilişkin uyarının 21:15 sıralarında düştüğü, takiben uyarıların düşmeye devam ettiği, uyarıların gelmesine rağmen alarmların resetlendiği, uyarıların dikkate alınmadığı ve kameraden kontrol edilmediği, yangının yayılmasından ve farklı yerlere uyarılar gelmeye başlamasıyla hareket geçildiği, davalı çalışanlarının ilgili birimlere geç haber vermesinden dolayı yangının büyüdüğü ve diğer katlara sıçrayarak kontrolden çıktığı, bu nedenle davalı ... AŞ'nin yangının büyümesine sebebiyet vermesinden dolayı olayda kusurlu olduğu, davalı ... AŞ'nin yangının meydana gelmesinde yada yayılmasında kusurlu olmadığına yönelik bilirkişi heyeti tarafından görüş belirtilmiş ise de esasen yerleşmiş Yargıtay kararlarına göre kusurun nihai takdirinin Hakim'e ait olduğu, davalı ... A.Ş ile ... A.Ş arasında akdedilen hizmet sözleşmesi ile davalının ... Kompleksi dahilinde meydana gelecek olası yangınlara alınan yangın ihbarlarını değerlendirerek en kısa sürede yangının büyümesine fırsat verilmeden müdahalede bulunarak söndürülmesini üstlendiği, olay tarihinde yangın çıkan yerde davalı ... A.Ş tarafından çalışmaların yapıldığı, bu çalışma esnasında yangın kapılarının kapalı olması gerekirken açık bırakıldığı, yangın holünün açık unutulması sebebiyle yangına müdahalenin zorlaştığı ve yangının yayılmasının hızlandığı, yangın holü kapalı tutulsaydı yangına müdahale şansının bulunacağı, ayrıca inşaat işlerinin devam ettiği sırada yangın sprinlerinin bir kısmının başlıklarının olmadığı, revize çalışmaları nedeniyle hattın kapatıldığı, bu sebepten dolayı yangının genişlemesine rağmen yangın sisteminin devreye girmediği, ... dava dışı zarar gören .... A.Ş ile arasında akdettiği sözleşme hükümleri gereğince davalı şirketin aynı zamanda ... Kompleksinde yangını önleme tedbirlerinin kontrol edilmesini sağlamak ve yangın güvenliğini aksatabilecek çalışma ve olayların engellenmesi amacıyla gerekli raporlamaların tesis yönetimine bildirme yükümlülüğünün bulunduğu, yangın öncesinde sprinlerinin bir kısmının başlıklarının olmaması, yangın holünün açık tutulması, ve söndürme hatlarının kapatılmış olması sebebiyle yangının büyüyüp genişlediği, bu kapsamda bu davalının da yangın öncesi gerekli denetim ve tedbirleri almaması, sprinlerin başlıklarını taktırmaması, söndürme hattını açık tutmaması ve yangın holünün kapalı olup olmadığını denetlememesi sebebiyle kusurlu olduğu ayrıca yangın hattı kapatılan yerlerde alınabilecek özel önlemleri almaması sebebiyle kusurlu olduğu değerlendirilmiş ve bilirkişi heyetinin bu davalının kusurlu olmadığı yönündeki görüşüne itibar edilmemiş ve davalının da yangının meydana gelmesinde ve artmasında kusurlu olduğu değerlendirilmiştir. Yine meydana gelen yangında davalılar dışında ... A.Ş ve ... A.Ş'nin de (zarar gören) sahada yapılan çalışmaları denetlemesi, çalışma yapan şirketlerle ... arasındaki koordinasyonu sağlaması, yangın hattının iptal edilecek yerlerde özel önlemler alınmasını sağlamaması, yangın ihbarında gecikmede bulunması ve bunları denetlememesi sebebiyle müterafik kusurunun bulunduğu, bu müterafik kusurunun mahkememizce %20 olarak değerlendirildiği, zarar gören sigortalı ... A.Ş'nin bu kapsamda zararının %20'sinden dolayı müterafik kusurunun bulunduğu, oluşan toplam zararın 169.667,03 USD olduğu, davacı sigorta şirketinin kendi sigortalısının kusuruna isabet eden %20'lik kısım düşüldüğünde davalılardan talep edebileceği zarar miktarının 135.733,62 USD olduğu, bunun 37.620,00 USD'sinin tazmin tarihi olan 22/03/2016 tarihinden 98.113,62 USD'sinin ise tazmin tarihi olan 12/05/2016 tarihinden itibaren davalılardan tahsilini talep edebileceği, dava dışı .... A.Ş'nin mahkememizce kabul gören müterafik kusuru düşüldükten sonra davalıların kusur oranının dağıtımında davalı ... A.Ş'nin %40, davalı .... A.Ş'nin %40, davalı .... A.Ş'nin ise mahkememizin takdiri olan %20 oranında kusurlu olduğu ancak söz konusu kusur oranlarının taraflar arasındaki kendi içlerindeki kusur dağılımının kendi aralarında görülen davalarda söz konusu olabileceği, haksız fiil oluşturan eylem sebebiyle tüm davalıların davacı sigorta şirketine zararın tamamından müteselsil olarak sorumlu oldukları, kusur oranlarındaki belirlemenin iç rücu ilişkisinde söz konusu olabileceği, bu kapsamda tüm davalıların oluşan toplam zarardan davacıya karşı sorumlu olduğu anlaşılmakla toplam 135.733,62 USD'nin aşağıda hükümde belirtilen tarihlerden itibaren işletilen 3095 sayılı yasanın 4a maddesi uyarınca kamu bankalarınca uygulanan 1 yıllık en yüksek vadeli mevduat faizi ile birlikte her 3 davalıdan tahsilde mükerrer olmamak şartıyla tahsili ile davacıya verilmesine karar vermek gerekmiş yine mahkememizce kabul gören bilirkişi raporuna göre her ne kadar dosyada taraf olarak yer almasa da ihbar olunan .... A.Ş'nin meydana gelen yangın olayında herhangi bir kusurunun bulunmadığı \" gerekçesiyle Davacının davasının Kısmen Kabul, Kısmen Reddi ile, 135.733,62 USD'nin 37.620,00 USD'sinin 22/03/2016 tarihinden, 98.113,62 USD'sinin ise 12/05/2016 tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4/a maddesi uyarınca USD cinsine kamu bankalarınca uygulanan 1 yıllık en yüksek vadeli mevduat faizi ile birlikte davalılar ... A.Ş, ... A.Ş. ve ... A.Ş'den tahsilde mükerrer olmamak şartı ile müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, kalan kısımlar yönünden davanın reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ Davalı ... Tic.AŞ vekili yasal süresi içinde sunmuş olduğu istinaf dilekçesinde; müvekkil şirketle hizmet ilişkisi bulunmayan, eldeki davanın da dışında bırakılmış bir ‘gerçek kişinin’ haksız fiilinden dolayı, müvekkil şirketin (rücuen) tazminat ödemekle yükümlü tutulması, kanaatimizce hukuka ve adalete açıkça aykırı olup, eldeki davanın, davalı mevkiinde gösterilen müvekkilim şirket bakımından pasif dava ehliyeti yokluğu sebebiyle husumet yönünden reddine karar verilmesi gerektiğini, nihai karara konu zarar, dolayısıyla haksız fiilden müvekkil şirketin ne sebeple sorumlu olduğu, fiil ile illiyet bağı nihai kararda hiçbir biçimde kurulamadığını, Davacının dayanağı olup sayın mahkemenin nihai hükmüne esas aldığı bilirkişi raporunda da başkaca bir araştırma yapılmadan aynen benimsenen 09.03.2016 tarihli ekspertiz raporuna esas ve aynı ekspertiz tarafından düzenlenmiş, 12.06.2015 tarihli ara (ekspertiz) raporuna dikkat buyrulduğunda, davacının bu davada tazminini talep ettiği zarar kalemlerinin tamamen ‘hissi amillerle’ tespit ve hesap edildiğini, eldeki davaya konu ve davacı sigortacının, sigortalısına ödediğini bildirdiği paralar, belli ki poliçe (!) hükümlerine ters düşen bir (Ex Gratia) lütuf ödemesi olduğunu ve bu ödemeler, gerek zararı doğurduğu ileri sürülen maddi vakıa, gerekse doğduğu iddia edilen zararla illiyet bağı hiçbir biçimde kurulamadığını, davacının, davaya konu zararlarını ispat amacıyla sunduğu belgeleri, gerçek zararı da yansıtmadığını,Davacının, bu davada dava dışı bıraktığı bir şirketin yine dava dışı bırakılmış çalışanı gerçek kişinin haksız fiilinden kaynaklandığı daha dava dilekçesinde açık açık dile getirildiği halde, davaya konu zararı doğuran yangın vakasında, müvekkil şirketin var ise kusurunu, eş anlatımla zarar ile illiyet bağı açıklanmadan hüküm kurulması usul, yasa ve adalete aykırı olduğunu, Nitekim dava konusu yangın sonrasında, yapılan saha gezisi, güvenlik kamera kayıtlarının incelenmesi ve tüm otomasyon (asansör, vana, pompa, yangın ihbar ve benzeri gibi) log kayıtları bir bütün olarak değerlendirildiğinde, yangına ve bu devasa zarara doğrudan sebep olan etkenlerin; 1-CCTV odasındaki görevli ve diğer davalı ... firması çalışanı ... tarafından gelen yangın sinyallerinin birden çok defa resetlenmesi (kapatılması), 2- Çok sayıda yangın alarmı gelmesine rağmen, ilgili katın güvenlik kamerası ile izlenmemesi, 3- Saha kontrolü için devriye gönderilmemesi, 4-Yangın senaryosunda belirtilen ilk alarm sinyali sonrası 5 dakikalık prosedürün uygulanmaması, 5-Yangın otomasyon senaryosunun devreye alınmaması, 6-En geç 5 dakika sonunda itfaiyeye ihbar telefonun açılmaması (Unutulmamalıdır ki, projelendirilmiş yangın senaryosuna göre, farklı noktadaki dedektörden gelen ikinci bir sinyalde, 5 dakika beklenmez ve yangın senaryosu bütün prosedürleri ile devreye alınır; nitekim olayda, birinci alarm sinyalinin saat 21:15:54’te, farklı noktada bulunan diğer bir dedektörden gelen ikinci alarm sinyalinin ise, saat 21:16:46’da geldiği log kayıtlarından açıkça görülmektedir.) 7-Otomasyon sistemine vakıf olmayan ... teknik personelinin, bilinçsizce 15. ve 16. katların kat vanalarını açması, 8- ... firması çalışanı, ...’nun Acil Müdahale Timini görmesine, yangın sebebiyle tüm yetkileri sona ermesine rağmen, herhangi bir teçhizatı olmaksızın yangın mahalline çıkması olduğu, bu sebeplerle müvekkil şirketin dava konusu zararı doğuran yangınla ve sonucundan meyana fahiş zararlarla ilgisi bulunmadığı, davanın da müvekkilim şirket bakımından esası yönünden reddi gerektiğini, Davacının sigortalısına yaptığı ödemesi sebebiyle onun bu davada dile getirdiği, ‘ödeme tarihlerinden itibaren’ devlet bankalarınca usd cinsi mevduatlara uygulanan (1 yıllık) en yüksek banka mevduat faizi ile tahsili talebini kabul etmesi de usul ve yasaya açıkça aykırı olduğunu belirterek mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir. Davalılar .... AŞ ve .... AŞ vekili yasal süresi içinde sunmuş olduğu istinaf dilekçesinde; müvekkiller, sözleşme kapsamında tüm hizmeti kusursuz ifa ettiğini, müvekkillere kusur ve sorumluluk atfedilemeyeceğini, sigortalının, diğer davalının ve ihbar olunan ... şirketinin müdahaleleri ve kusurları nedeniyle müvekkiller yönünden illiyet bağı kesildiğini, asıl büyük hasarın oluşma sebebi, 17. katta çıkan yangından ziyade, ihbar olunan ... personelleri tarafından 16. kattaki vanaların açılması sebebiyle suyun yangının olmadığı aşağıdaki katlara akmasından dolayı alt katlar hasar görmesinden kaynaklandığını, aksi takdirde dahi müvekkillere, sigortalıdan ve diğer davalılardan daha fazla kusur atfedilmesi, zararın asıl büyümesine sebep olan ihbar olunan ...'a hiç kusur atfedilmemesi usul ve yasaya aykırı olduğunu, kaldı ki hasar, yangın poliçesi kapsamında olmayıp yangının olmadığı yerlerde gerçekleşen hasarlar da ödenmiş olup lütuf ödemesi kapsamında olan ödemeler rücu edilemeyeceğini, denetime elverişsiz, itirazların değerlendirilmediği, eksik inceleme ile hazırlanan bilirkişi raporunun hükme esas alınarak karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olduğunu, Müvekkil ... itfaiyenin görevi, mevcut yangın ekipmanları, teçhizatları ile personel sayısının ve çalışma yerlerinin imkanı dahilinde mümkünse olası yangınlara karşı ilk müdahalenin yapılmasından ibaret olup ilk müdahaleyle kontrol altına alınması mümkün olmayan büyük yangınlar görev kapsamında bulunmadığını, müvekkilinin sözleşme kapsamında tüm hizmeti kusursuz ifa ettiğini, herhangi bir kusur ve sorumluluk atfedilemeyeceğini, Securitas İtfaiyenin görevi esnasında bina yönetiminden kaynaklı olumsuz durumlarla sık karşılaşıldığını, çalışma yerlerindeki olumsuz durumlar Securitas İtfaiye ekibinin çalışmasını engellediğini ve görevini yerine getirmesinde aksamalara sebebiyet verdiğini, ... İtfaiye tarafından yapılan uyarılar, raporlamalar ve inşaatın devam etmesinden kaynaklanan sorunlar hakkında yetkililerin uyarıldığını, henüz inşaat halinde olan R-2 kulesinde inşaatın devam etmesi nedeniyle, R-2 kule katlarında yangın algılama ve söndürme sistemleri tamamlanmamış ve ... Kompleksi’ne ait yangın senaryosu yazılımı yangın paneline tam olarak yüklenmemiş olduğunu, dosyaya ibraz edilen, yangın loglarından da görüleceği üzere, yangın alarm sistemi de sık sık yanlış ihbar verdiğini, tüm bu teknik eksiklik sebebiyle, yangın senaryosu tam olarak uygulanamadığını, diğer bir ifadeyle yangının büyümesini engelleyecek sistem binada bulunmadığını, bu durum açıkça sigortalı ile sigortalının taşeronu olan diğer davalının kusuru olduğunu, yangın merdivenlerinden bölgeye intikal edenlerin ifadelerine göre, yangın esnasında yangın depolarında su bulunmadığını, bu durum yangının önlenmesi aşamasında büyük özveri gösteren müvekkil çalışanlarının, sistemde su bulunmaması sebebiyle müdahaleyi verimli yapamadıklarının açık kanıtı olduğunu, konut CCTV’de bulunan personellerin ifadesine göre, yangın sırasında vanalarda su bulunmadığını, bu sebeple ilk müdahalede yangın katına su verilemediğini, önce 15. ve 16. katlara su verildiğini, yağmurlama sistemi denilen sprinkler olay sırasında çalışmadığını, securitas itfaiyenin mevcut imkanlar dahilindeki tüm çabalarına rağmen bina yönetimin sorumluluğundaki teknik eksiklikler ve gerekli tesisatın hazır edilmemesi sonucu yangın büyüdüğünü, Müvekkil, ... A.Ş. bir güvenlik şirketi olup müvekkilin, görev ve sorumluluğu, sigortalıyla imzalanan sözleşme ile sınırlı olduğunu, müvekkil, sözleşme ile üzerine düşen yükümlülükleri eksiksiz olarak yerine getirdiğini, yangının çıkması, büyümesi ve zararın oluşması müvekkilden kaynaklanmadığını, olayın güvenlik zaafiyeti ile ilgisi olmayıp, zararın; ... firması personelinin sebebiyet verdiği yangının, ... A.Ş.'ye ait binadaki teknik eksiklikler ve tedbirsizlikler sonucu büyümesi ile, ayrıca, ... mekanik sistemlerinin bakım ve işletmesini yapan ihbar olunan ... firması personelinin 16. ve 15. katta kapalı bulunan vanaları açmasıyla birlikte ana vanadan gelen suyun binanın aşağı katlarına akması sonucu meydana geldiğini, müvekkile doğrudan değil, CCTV’de görevli bulunan ... davranışı sebebiyle dolaylı olarak kusur atfedildiğini, müvekkil gerekli güvenlik ve yangına ilk müdahale eğitimlerini alan, güvenlik ve itfaiye konusunda geçerli sertifikası ve kimliği bulunan çalışanları işe almış olup, güvenlik elemanı seçerken yasadan ya da hayatın olağan akışından kaynaklanan başka sorumluluğu olduğu düşünülemeyeceğini, Bununla birlikte kesinlikle kabul anlamına gelmemek şartıyla, bir an için aksi düşünülse dahi, inşaat çalışmaları devam eden katlarda sık sık yanlış ihbar veren yangın alarm sisteminin yol açtığı karışıklık sebebiyle, alarmları yanlış ihbar sanarak kasıt bulunmaksızın birkaç dakikalığına resetleyen securitas güvenlik personeli'nin kusuruyla, bina yönetimini elinde bulunduran sigortalı ... firmasının ve yangının çıkmasına sebebiyet veren işçinin üst işvereni olan ve yangının çıktığı alandaki bütün yangın tertibatı ile diğer ekipmanları uhdesinde bulunduran diğer davalının ... firmasının kusur oranlarını bir tutmak hakkaniyete aykırı olduğunu, Ekspertiz raporu lütuf ödemesi zemininde, içeriği davadışı sigortalının beyanlarına göre hazırlandığını, yeterli ve kapsamlı inceleme yapılmadığını, 12.6.2015 tarihli ara rapor içeriğinde yer alan aşağıdaki ifade de raporun tarafsızlıktan uzak olduğunun, objektif kriterler dışından hissi kriterlerle hazırlandığının açık bir ikrarından ibaret olduğunu, zarar kalemleri açıklanmadan ve delillendirilmeden karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olduğunu, eksik sigorta klozu oranlaması yapılmadan, hasarın tam sigorta gibi ödenmesi hatalı olup, ödemeye ilişkin rücu talebi de haksız olup ödeme eksik sigorta göz önünde bulundurulmaksızın yapıldığını, ayrıca dosya kapsamında 1.718,49 USD sovtaj tenzili yapıldığı belirtildiğini, ancak, buna ilişkin herhangi bir ayrıntılı açıklama yapılmadığını, söz konusu hasar dikkatte alındığından sovtajın daha fazla olma ihtimali yüksek olduğunu, bilirkişi raporlarında sovdaj bedeli ile ilgili olarak değerlendirme yapılmaması usul ve yasaya aykırı olduğunu, eksper raporunda, gerçek zarar ile ilgili olarak herhangi bir tespit bulunmadığını, sadece, sigortalının beyanları ve talepleri ile yetinildiğini, karara dayanak yapılan dosyadan alınan bilirkişi raporlarında da eksper raporuna atıf yapılmakla yetinildiğini, gerçek zarar denetlenmediğini ve tespit edilmediğini belirterek mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇE HMK'nın 355. ve 357. maddeleri gereğince istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle bağlı olarak ve kamu düzenine aykırılık hususlarını da gözetilerek yapılan inceleme neticesinde; Dava, İşyeri Paket Sigorta Poliçesi kapsamında sigortalı işyerinde meydana gelen yangın nedeniyle uğranılan zararın tazmini istemine ilişkindir.Dosya kapsamına göre, müşterek sigorta ile sigortalanan ... A.Ş.'ye ait ... meydana gelen yangın neticesinde davacı sigorta şirketinin, ... nolu poliçedeki %9 payına karşılık 22/03/2016 tarihinde 47.025,00 USD hasar tazminatını, ... nolu poliçeden ise %25 paya karşılık 12/05/2016 tarihinde 130.625,00 USD yurt dışı payı olan hasar tazminatını sigortalısına ödendiği, ödenen hasar bedelinin, yangına sebebiyet verdiği ve gerekli tedbirleri olmadığından bahisle kusurları bulunan davalılardan rücuen tahsili amacıyla işbu davanın açıldığı anlaşılmıştır. Rücu ve halefiyet, Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kurulu'nun 22/03/1944 Tarih E. 37, K. 9, R.G. 03/07/1944 sayılı kararında \"Sigortacının sorumlu kişi aleyhine açacağı dava, sigorta poliçesinden doğan bir dava olmayıp; aynen sigortalı kimsenin sorumlu kişiye karşı açmış olduğu bir dava gibidir. Sigortalının muhtelif mahkemelerde dava açma hakkı varsa, aynı hak sigortacının halefiyet hakkına dayanan rücu davası için de söz konusudur.\" şeklinde vurgulanmıştır. 6102 sayılı TTK'nun \"Halefiyet\" başlığı altındaki 1472.maddesinde ise \"Sigortacı, sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçer. Sigortalının, gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hak, tazmin ettiği bedel kadar, sigortacıya intikal eder.\" hükmüne yer verilmiştir. Buna göre; davacı sigorta şirketinin sigortalısı hangi görevli ve yetkili mahkemede dava açacak ise, sigorta şirketinin de halefiyet gereğince, aynen sigortalı gibi o mahkemede dava açabileceğine işaret edilmiştir. Mahkemece, yangının meydana geldiği yerde keşif icra edilerek meydana gelen yangın olayı ve yangın olayının büyümesinde davalıların yada davalı çalışanlarının (alt taşeronlar dahil) sorumluluğunun bulunup bulunmadığı, söz konusu yangın olayında ve yangının büyümesinde taraflara ait kusur varsa bu kusurun oranları ile belirlenerek, meydana gelen zarardan davalıların sorumlu olduğu miktarın tespiti hususunda bilirkişi raporu aldırılmasına karar verilmiş olup yangın uzmanı, güvenlik uzmanı, inşaat mühendisi, makine mühendisi, işletme uzmanı ve sigorta uzmanı bilirkişilerinden oluşan heyetten alınan kök ve ek raporda özetle; \" CD İZLEME TUTANAĞI : ...21:12:34 sıralarından itibaren bahse konu çöp konteynırından duman çıkmaya başladığı, 21:18:41 sırasına kadar kamera görüntü alanının neredeyse bembeyaz olduğu, 21:19:02'de çöp konteynırının alev almaya başladığı ve çöp konteynırın alev alarak yanmaya devam ettiği, 21:23:05 sıralarında alevlerin yükselmeye başladığı, 21:23:35'te alevin çöp konteynırından duvarlara sıçradığı, 21:24:17'de alevlerin tamamen duvarları kaplayacak şekilde sıçradığı ve yangının bu şekilde çıktığı tespit edilmiş, Polis Merkezimizde bulunan ...' ye CD görüntüleri refakatimiz dahilinde izletildiğinde sigara içen bu şahsın kendisi okluğunu beyan etmiş olup bu tutanak imza altına alındığı, ...KONTROL MERKEZİ PROSEDÜRÜ: Yangın Algılama Sistemi dikkatli bir şekilde sürekli takip edilir, bir alarm alması durumunda yapacağı uygulamalar; -İhbarı teyit eder, panele araştırma için süre girer, -Aldığı ihbarı değerlendirmek için olayın olduğu bölümdeki en yakın güvenlik görevlisini(keşifçiyi) anons eder, cevap alamazsa anonsu ikinci kez tekrar eder ve yine cevap alamazsa en yakın başka görevliyi arar. O bölgede güvenlik görevlisi olmadığı takdirde Acil Müdahale Timine haber verir. Kısa sürede mutlaka bir görevli ile irtibat kurmak zorundadır. Telsiz irtibatı sağlanamazsa ilgili birime telefon eder. İrtibat kurduğu kişiye yeri tarif eder ve kontrol edilmesini ister.-Help Desk'e haber vererek Acil Müdahale Timiyle birlikte bir Teknik personelinde ihbar gelen noktaya gitmesini talep eder.-Keşifçi bilgi verirse ve yangın yoksa panelden ihbar reset edilerek normal çalışma moduna geçilir. Yangın gerçek ise aşağıdaki işlemleri yapar. ... TARAFINDAN 29.05.2015 TARİHİNDE HAZIRLANAN RAPORDA YAPILAN KUSUR DEĞERLENDİRMESİ;Yangının meydana geldiği andan başlayıp ölüm olayının meydana geldiği âna kadar devam eden süreçte; özellikle yangının başlaması, yangının gelişmesi, sprink sisteminin devrede olmaması, yangın senaryosunun devreye sokulmaması, itfaiyeye zamanında haber verilmemesi, yangın güvenlik holünün açık bırakılması gibi unsurlar sürecin temel kusurlarıdır. Her bir aşamanın bir sonraki aşamayı doğrudan etkilediği görülmüştür. Mesela; CCTV odasında görevli personel işin ciddiyetine istinaden yangın senaryosunu uygulasaydı; yangın gelişme aşamasına geçemez, itfaiyeye haber verilir, itfaiyeci asansörü de yangın olan kata çıkamayacağından dolayı asansördekiler yüksek ısı ve dumana maruz kalmayacak, yaralanma ve ölüm vakası gerçekleşmeyecekti.-Sprink sistemi faal halde olsaydı; sprink başlığı 60-70 C' lik ısıya maruz durumunda devreye girer, yağmurlama yaparak yangının gelişimini engeller ve yangını söndürülecekti. Yangın tahribatı azalacak, İtfaiyeci asansöründe yaralanma ve ölüm vakası gerçekleşmeyecekti.-Yangın esnasında itfaiye birimine ilk dakikalarda ihbar verilseydi; 4-5 dakika içerisinde yani tahminen saat 21:25 civarı itfaiye binaya ulaşacak, kontrolü ele alacak, itfaiyeci asansöründe yaralanma ve ölüm gerçekleşmeyecekti.-Yangın esnasında Yangın Güvenlik Holü kapısı kapalı olsaydı; yangın ile koridor oluşan yüksek ısı ve yoğun duman, ısıya dayanıklı ve sızdırma yapmayan hol kapısı engeline takılacak, asansörden dışarıya çıkan kişileri etkilemeyecek, yaralanma ve ölüm gerçekleşmeyecekti. ... FİRMASININ ... CENTER İÇİN HAZIRLADIĞI SÖZ KONUSU YANGINA DAİR YAZI: ... kulede çıkan yangın esnasında asansörlere, bina otomasyonundan hiçbir yangın uyarısı gelmemesi nedeniyle, asansörler normal operasyon modunda çalışmaya devam etmiştir. Holün yangın dayanımdı kapısının açık olması sebebiyle, acil durum asansörünün bulunduğu yangın güvenlik holü de yangın alanına dahil olmuştur ve yangın mahallinde ki yangını söndürme sistemleri de devreye girmemiştir. Dolayısıyla bu kata kurnanda verilen acil durum asansörü Kata geldiğinde, kapısının açılmasıyla birlikte direkolarak yangın ve dumana maruz kalmış. Tarafımızca monte edilen ve servis hizmetleri de tarafımızca sürdürülen asansörleriniz yangın yönetmeliği ve itfaiyeci asansörünüz TS EN 81-7 standardında belirtilen şartlara uygun olarak tesis edilmiştir. ... A.Ş. ARASINDA YAPILAN SÖZLEŞME: Söz konusu sözleşmede işin genel tanımı şu şekilde yapılmıştır; ... Kompleksinde yangını önleme tedbirlerinin kontrol edilmesini sağlayarak yangın güvenliğini aksatabilecek çalışma / olayların oluşmasının engellenmesi amacıyla gerekli raporlamaların Tesis Yönetimi ve Securitas itfaiye Hizmetler Yetkililerine yapılmasını sağlar.-Mevcut yangın ekipmanları, teçhizatları ile personel sayısının ve çalışma yerlerinin imkanları dahilinde mümkünse olası yangınlara karşı ilk müdahalenin yapılmasını sağlar.-İlk Müdahaleyle kontrol altına alınması mümkün olmayan ve / veya olası büyük yangınlarda İstanbul Büyükşehir Belediyesi itfaiye teşkilatı ile koordine kurarak bölgeye gelecek itfaiye araç ve ekiplerine kılavuzluk edilmesi için gereken tedbir ve düzenin alınmasını sağlar.
... KONUT KATLARI YANGIN OTOMASYONU KAPSAMINDA YANGIN ALGILAMA SİSTEMİ: -Binanın herhangi bir noktasındaki yangın detektör aktive olduğunda algılamanın olduğu kat ve algılamanın olduğu detektör, güvenlik merkezindeki algılama paneline bağlı bilgisayar monitöründe grafik olarak görülecek, ekranda yazılacak ve ayrıca istenildiğinde baskısı alınabilecektir.-Kontrol merkezindeki güvenlik görevlileri alarmı 1 dakika içinde teyit etmezse sistemler devreye girecektir.-Güvenlik görevlileri alarmı teyit ettiği takdirde, algılamanın yapıldığı yerin kontrolü için 5 dakikalık bekleme süresi tanımlanacak bir süre içinde, sistem reset edilmediği takdirde sistemler otomatik olarak devreye girecektir. -Kontrol Merkezindeki güvenlik görevlisi araştırma süresi bitmeden önce gerektiğinde manuel olarak yangın senaryosunu devreye sokabilecektir.
BAHSE KONU YANGINA DAİR TEKNİK DEĞERLENDİRME :Yangının çıkmasıyla beraber hızlı yayılmasının sebebi inşaatın devam etmesinden dolayı daha önceden yapılan koridor duvarının darbelere ve zarar görmelere karşı kullanılmış olan mukavva benzeri malzeme ile kaplı olmasıdır. Söz konusu malzeme tutuşma sıcaklığına geldikten sonra çok hızlı bir şekilde yangının yayılmasına sebebiyet vermiştir. Duvarların bu malzeme ile kaplanmasının davalı ... İnşaat tarafından yapıldığı ve inşaat safhasında olağan bir uygulama olduğu anlaşılmıştır. Bahse konu yapıda yangın alarmlarının davalı ...A.Ş. Tarafından kontrol ve sevki yapılan CCTV merkezinden takip edildiği görülmüştür. Yangın sensörlerinden gelen uyarıların burada toplandığı, daha sonrasında keşifçi yollanarak teyit edildiği anlaşılmıştır. Söz konusu CCTV merkezine bahse konu olan yangına ilişkin uyarının 21:15 sıralarında düştüğü, takiben uyarıların düşmeye devam ettiği, 21:24 sıralarında diğer katlardan uyarıların gelmeye başladığı anlaşılmıştır. Öncelikle yangının tespit edilmesi ve ilgili birimlere haber verilmesi noktasında eksikliklerin olduğu görülmüştür. ...” ın geçici kabulünün yapıldığı ve binada davalı .... A.Ş.'nin çalışmalarının devam ettiği bilinmektedir. Yapılan kaynak, kesme gibi duman çıkaran çalışmaların kuvvetle muhtemel detektörleri tetiklediği ve yalancı alarmalar sebebiyet verdiği, olay günü saat 21:15'de CCTV merkezine gelen alarmların da böyle bir çalışmadan dolayı meydana geldiği düşünülerek resetlendiği kanaatine varılmıştır. Kaldı ki resetlemek yerine keşif yollansa veya güvenlik kameralarında check edilse yangının daha başlangıç aşamasında çöp kutusunda görülebilmesi ve müdahale edilmesi mümkündür.Dosya içerisindeki bilgilerden katta bulunan ve her zaman kapalı olması gereken yangın holünün kapısının çalışanların tarafından açık bırakıldığı anlaşılmaktadır. Yangın holünün açık unutulması nedeniyle öncelikle yangına müdahale edilmesi zorlaşmış, bunula beraber yangının yayılması hızlanmıştır. Eğer yanın holü kapalı tutulsaydı yangın ile koridor oluşan yüksek ısı ve yoğun duman, ısıya dayanıklı ve sızdırma yapmayan hol kapısı tutacak böylece yangına müdahale şansı olacaktı. İtfaiye raporunda yangının ihbar zamanı 21:47 olarak kaydedildiği görülmüştür. 21:15'de ilk uyarı alınıp, diğer katlardan 21:24'de ihbarlar gelmeye başlamış ve ancak 21:47'de itfaiye ye haber verilmiştir. CCTV merkezinden yapılan ilk ihbarın ise 21:50'de yapıldığı anlaşılmıştır. Bu durum yangın tespit ve itfaiye koordinasyon sisteminin bahse konu olan yerde sağlıklı bir şekilde işlemediğini göstermektedir.Dosya içerisinde yer alan log kayıtları incelendiğinde yangın pompalarının devrede olduğu ancak ifadelerden ilk müdahalede su gelmediği anlaşılışmıştır. Yangın pompaların ancak 22:03 de diğer pompanın yaklaşık 1 dk sonra devreye girdiği görülmektedir. Yangının başladığı ... blokta davalı ... Yapının inşaat işlerinin devam etmesinden dolayı sprinlerin bir kısmının başlıklarının olmadığı, revize çalışmaları nedeniyle hattın kapatıldığı bu sebepten dolayı yangının genişlemeye başladığında yangın sisteminin devreye girmediği anlaşılmaktadır. Bunun yanında tanık beyanlarından yangını söndürmeye gelen ilk Securitas İtfaiye ekibinin daha önceden yangın hattının kapalı olduğu ile ilgili bilgilendirilmediği, bundan dolayı en kıymetli zamanlar olan yangının ilk çıktığı zaman müdahale edilemediği anlaşılmaktadır.
DAVALI ... A.Ş. YÖNÜNDEN KUSUR DEĞERLENDİRİLMESİ: Bahse konu olan yangının ... Firmasının alt işvereni olan ... firması çalışanı ... tarafından söndürülmeden çöp kutusuna atılan sigaradan çıktığı anlaşılmıştır. Dosya içerisindeki bilgilerden söz konusu yerde yangın kapılarının kapalı olması gerekirken ... Firmasının ve alt işverenin çalışanları tarafından açık bırakıldığı anlaşılmıştır. Yangın holünün açık unutulması nedeniyle öncelikle yangına müdahale edilmesi zorlaşmış, bunula beraber yangının yayılması hızlanmıştır. Eğer yangın holü kapalı tutulsaydı yangın ile koridor oluşan yüksek ısı ve yoğun duman, ısıya dayanıklı ve sızdırma yapmayan hol kapısı tutacak böylece yangına müdahale şansı olacaktı. Yangının başladığı ... blokta davalı ... Yapının inşaat işlerinin devam etmesinden dolayı springlerin bir kısmının başlıklarının olmadığı, revize çalışmaları nedeniyle hattın kapatıldığı bu sebepten dolayı yangının genişlemeye başladığında yangın sisteminin devreye girmediği anlaşılmaktadır. Yangın sisteminin devreden çıkarılmasına karşın ilgili birimlere haber verilmediği, yangına karşı alternatif güvenlik önlemleri alınmadığı görülmüştür. ... çalışmayı sürdürdüğü katlarda ilgili birimlerle beraber yangına karşı gerekli önlemleri almak ve yaptığı çalışmalar ile ilgili bilgilendirmelerde bulunmak zorundaydı. Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı ... A.Ş. ile beraber ... firmasının meydana gelen kazada %40 oranında kusurlu olduğu, ... ... alt işvereni olmasından dolayı ... Kusurunun ... İnşaatın Kusuru içinde değerlendirilmesi gerekmektedir.
DAVALI ... A.Ş. YÖNÜNDEN KUSUR DEĞERLENDİRMESİ: Bahse konu yapıda yangın alarmlarının davalı ... A.Ş. Tarafından kontrol ve sevki yapılan CCTV merkezinden takip edildiği görülmüştür. Söz konusu CCTV merkezine bahse konu olan yangına ilişkin uyarının 21:15 sıralarında düştüğü, takriben uyarıların düşmeye devam ettiği, 21:24 sıralarında diğer katlardan uyarıların gelmeye başladığı anlaşılmıştır. Uyarıların gelmesine rağmen resetlendiği, uyarıların dikkate alınmadığı, kameradan kontrol edilmediği, yangının ancak iyice yayılıp diğer yerlerden de uyarılar gelmeye başladığında harekete geçildiği anlaşılmıştır. Söz konusu yangında ... A.Ş. çalışanlarının ilgili birimlere geç haber vermesinden dolayı yangın iyice büyümüş ve yangın ilk çıktığında basit bir müdahale ile söndürülebilecek yangın diğer katlara atlayarak kontrolden çıkmıştır. Birimler arasında gerekli koordinasyonu sağlamayan, 21:15'de ilk yangın alarmı düşmesine rağmen diğer katlardan da uyarı gelmeden önce harekete geçmeyen davalı ... A.Ş. çıkan yangının büyümesine sebebiyet verdiğinden dolayı %40 oranında kusurlu olduğu kanaatine varılmıştır.
DAVALI ... A.Ş. YÖNÜNDEN KUSUR DEĞERLENDİRMESİ: Dosya içerisinde yer alan log kayıtları incelendiğinde yangın pompalarının devrede olduğu ancak ifadelerden ilk müdahalede su gelmediği anlaşılmıştır. Yangın pompaların ancak 22:03 de diğer pompanın yaklaşık 1 dk sonra devreye girdiği görülmektedir. Yangının başladığı ... blokta davalı ... Yapının inşaat işlerinin devam etmesinden dolayı sprinlerin bir kısmının başlıklarının olmadığı, revize çalışmaları nedeniyle hattın kapatıldığı, bu sebepten dolayı yangının genişlemeye başladığında yangın sisteminin devreye girmediği anlaşılmaktadır. Securitas itfaiye Hizmetlerinin görevi şu şekilde açıklanmıştır “... Kompleksinde yangını önleme tedbirlerinin kontrol edilmesini sağlayarak yangın güvenliğini aksatabilecek çalışma/olayların oluşmasının engellenmesi amacıyla gerekli raporlamaların Tesis Yönetimi ve Securitas itfaiye Hizmetler Yetkililerine yapılmasını” sağlamak. ... itfaiye Hizmetlerinin kısaca görevi kendisine ihbar verildiği anda yangına müdahale etmek ve binada yangın oluşturabilecek hususları tespit ederek raporlamak. Dosya içerisinde daha önce meydana gelen yangınların raporlandığı görülmüştür. Yangına müdahale sırasında yangının yayılmasına veya zararın büyümesinde Securitas itfaiye Hizmetlerinin herhangi bir kusuru görülmemiştir. Bu durumda bahse konu olan yangında Securitas itfaiye Hizmetlerinin kusuru olmadığı kanaatine varılmıştır.
DAVADIŞI ... A.Ş. VE ...A.Ş. YÖNÜNDEN KUSUR DEĞERLENDİRMESİ: Yangının yaşanmış olduğu katın geçici kabulünün ... tarafından yapıldığı anlaşılmıştır. Bu durumda yangına karşı alınması gereken önlemler noktasında ilgili birimlerle beraber .... Firması da sorumludur. ... firması sahada yapılan çalışmaları denetlemesi, yangın kapılarının kapalı tutulmasını sağlaması ve çalışanların yangın çıkarabilecek davranışlardan kaçınmasını sağlamalıydı. Bununla beraber bina yönetimi olarak ... İnşaat ile diğer davalı firmalar arasında koordinasyonu sağlaması, yangın hattı kapatılacak yerleri ... ve ... Güvenlik firmalarına bildirmesi, yangın hattının iptal edilecek yerlerde özel önlemler alması gerekmektedir. Yangın tespit edilmesi halinde itfaiye haber vermeden önce Acil Müdahale Tim Şefi, Proje Güvenlik Müdürü, ... Tesis Yönetim Güvenlik müdürüne durumun bildirildiği ve amirlerin talimatlarının beklendiği, ... Tesis Yönetim Sorumlu Müdürü istediği takdirde Beşiktaş itfaiyesine haber verildiği anlaşılmıştır. İtfaiye raporunda yangının ihbar zamanı 21:47 olarak kaydedildiği görülmüştür. 21:15'de ilk uyarı alınıp, diğer katlardan 21:24'de ihbarlar gelmeye başlamış ve ancak 21:47'de itfaiye ye haber verilmiştir. CCTV merkezinden yapılan ilk ihbarın ise 21:50'de yapıldığı anlaşılmıştır. Bu durum yangın tespit ve itfaiye koordinasyon sisteminin bahse konu olan yerde sağlık bir şekilde işlemediğini göstermektedir. ... yangın ihbar sisteminde öncelikle itfaiye haber verseydi bahse konu yangın bu derecede büyümez ve zarar daha az olurdu, bu eksikliklerden dolayı dava dışı sigortalının %20 oranında kusurlu olduğu kanaatine varılmıştır.
İHBAR OLUNAN ... A.Ş. YÖNÜNDEN KUSUR DEĞERLENDİRMESİ: Dosya içerisinde ihbar olunan ... A.Ş. tarafından kurulan sistem ve ekipmanlarda teknik bir hata olduğuna dair somut kanıt bulunmamaktadır. Bu durumda meydana gelen yangından söz konusu firmanın bir kusurunun olmadığı kanaatine varılmıştır.
HASAR YÖNÜNDEN : ... Ltd. Şti. tarafından hazırlanan Ekspertiz Raporu'nda ... Kule 17. Katta başlayan yangın sonucu bu blokta ortak alan ve bağımsız bölümlerde meydana gelen hasar miktarı 1.600.572,03TL (534.218,49 USD) olarak hesaplanmıştır. Sovtaj tenzili ve 10.000 USD mualiyetin düşülmesinden sonra hasar tutarı 522.500,- USD olarak elde edilmiştir. Ancak eksper raporunda yangın tarihi itibarı ile teslim edilen daireler 762,763,795 ve 796 nolu bağımsız bölümler (...-...-...-... nolu dairler) teslim edildiği açıklandığından kök rapordaki “F.4,5” maddesinde, < Hasar Tespit Tutarı Tablosu > 50. ve 52.sıradaki görüşlerde ısrar edilmiştir. Buna göre davacı 4.120,52.USD + 3.862,45.USD =7.982,97.USD için aktif husumet ehliyeti kazanamayacaktır. Bu halde davacının hak kazanacağı tutar 47.025 USD + 130.625 USD - 7.982,97 USD = 169.667,03 USD olarak hesaplanmıştır\" şeklinde görüş ve tespitlere yer verilmiştir. Dosya kapsamındaki yangın raporu, kamera kayıtları, tanık beyanları ve soruşturma dosyası ile alınan bilirkişi heyeti raporuna göre; müteahhit davalı .. Yapı şirketinin taşeronu ... Dekorasyon firması çalışanı ...'nin içmiş olduğu sigarayı söndürmeden, mezkur yerdeki malzeme taşıma arabası içerisine attıktan sonra işçilerin asansörle katı terk etmesinin akabinde malzeme taşıma arabasından başlayan yangının, inşaat işlerinin devam ettiği ... blok 17. Katın ortak alan ile henüz imalatları tamamlanmamış dairelerde yanma hasarları ile üst katlarda ısı ve is, alt katlarda ıslanma ve is hasarları meydana getirdiği konusunda ihtilaf bulunmamaktadır. Davalı ... şirketi vekili her ne kadar olay tarihinden evvel davacının sigortalısı olan ... A.Ş'ne geçici ve kesin kabuller yapılmak suretiyle işin teslim edildiğini iddia etmiş ise de 31/12/2014 tarihinde imzalanan geçici kabul tutanağındaki bir kısım eksikliklerinin giderilmesi kapsamında inşaat çalışmaları ile bazı rezidanslardaki dekorasyon çalışmaların devam ettiği görülmüştür. Hükme esas alınan bilirkişi raporunda ifade edildiği üzere, dava konusu yangının ... Firmasının alt işvereni olan ... İnşaat ve Temizlik İşleri firması çalışanı ... tarafından söndürülmeden çöp kutusuna atılan sigaradan dolayı meydana geldiği, yangının çıktığı söz konusu yerde yangın kapılarının kapalı olması gerekirken ... Firmasının ve alt işverenin çalışanları tarafından açık bırakıldığı, yangın holünün açık unutulması nedeniyle öncelikle yangına müdahale edilmesinin zorlaştığı ve yangının yayılmasının hızlandığı, meydana gelen olayda yardımcı kişinin kusurlu eylemlerinden dolayı TBK 116. Maddesi uyarınca sorumlu olduğu, öte yandan yangının başladığı ... blokta davalı ... Yapının inşaaat işlerinin devam etmesinden dolayı sprinklerin bir kısmının başlıklarının olmadığı, revize çalışmaları nedeniyle hattın kapatıldığı, bu nedenle yangının genişlemeye başladığından yangın sisteminin devreye girmediği, yangın sisteminin devreden çıkarılmasına karşın ilgili birimlere haber verilmediği ve güvenlik önlemlerinin alınmadığı, ... Yapı'nın çalışmayı sürdürdüğü katlarda ilgili birimlerle beraber yangına karşı gerekli önlemleri almak ve yaptığı çalışmalar ile ilgili bilgilendirmelerde bulunmak zorunda olduğu, bu nedenle davalı ... şirketine meydana gelen olayda asli kusuru bulunduğu, mahaldeki yangın alarmlarının davalı ... A.Ş. tarafından kontrol ve sevki yapılan CCTV merkezinden takip edildiği, söz konusu yangında ilk çıkış noktasının davalı ... şirketinin ihmali ile geç algılanması nedeniyle ilgili birimlere geç haber verilmesinden dolayı yangının yayılmasına ve büyümesine sebebiyet verdiğinden kusuru bulunmaktadır.Her ne kadar bilirkişi raporunda ... A.Ş.'ye yangının meydana gelmesinde ve yayılmasında bir kusur atfedilmemiş ise de mahkeme gerekçesinde belirtildiği üzere davalı ... A.Ş ile dava dışı sigortalı ... şirketi arasında imzalanan sözleşme uyarınca davalı şirketin, aynı zamanda ... Kompleksinde yangını önleme tedbirlerinin kontrol edilmesini sağlamak ve yangın güvenliğini aksatabilecek çalışma ve olayların engellenmesi amacıyla gerekli raporlamaların tesis yönetimine bildirme yükümlülüğünü bulunmaktadır. Buna göre yangın öncesinde sprinlerinin bir kısmının başlıklarının olmaması, yangın holünün açık tutulması, ve söndürme hatlarının kapatılmış olması sebebiyle yangının büyüyüp genişlediği, bu kapsamda bu davalının da yangın öncesi gerekli denetim ve tedbirleri almaması, sprinlerin başlıklarını taktırmaması, söndürme hattını açık tutmaması ve yangın holünün kapalı olup olmadığını denetlememesi sebebiyle kusurlu olduğu ayrıca yangın hattı kapatılan yerlerde alınabilecek özel önlemleri almaması sebebiyle bilirkişi heyetinin bu davalının kusurlu olmadığı yönündeki görüşüne itibar edilmeyerek ve davalının da yangının meydana gelmesinde ve artmasında davalıya kusur atfedilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.Davalılara atfedilen kusur oranlarına itiraz edilmiş ise de TBK 61. Maddesi uyarınca birden çok kişi birlikte bir zarara sebebiyet verdikleri veya aynı zarardan çeşitli sebeplerden sorumlu olanların zarar görene karşı müteselsilen sorumludur. Bu itibarla söz konusu kusur oranlarının taraflar arasında görülecek olan davalarda iç rücu ilişkisinde dikkate alınacağı, zarar görene karşı kusur oranları dikkate alınmaksızın zararın tamamından müteselsilen sorumlu olduklarından bu yönde istinaf incelemesi yapılmamıştır.Öte yandan, zararın meydana gelmesinde veya artmasında zarar görenin de kusurunun bulunması halinde söz konusu olan müterafik kusur 6098 sayılı Borçlar Kanunu'nun 52. maddesinde düzenlenmiştir. Buna göre zarara uğrayan, zarar doğuran eyleme razı olmuş veya kendisinin sebep olduğu hal ve şartlar zararın meydana gelmesine etki yapmış veya tazminat ödevlisinin durumunu diğer bir surette ağırlaştırmış ise, hakim tazminat miktarını hafifletebilir. Müterafik kusur indiriminin tatbik edilebilmesi için, her somut olayın özelliğine göre olayın meydana geliş tarzı ve zararın artmasında zarar görenin kusurlu davranışının sonuca etkisi değerlendirilmesi gerekir. Mahkemece zarar gören sigortalı şirketine, sahada yapılan çalışmaları denetlemesi, çalışma yapan şirketlerle ... arasındaki koordinasyonu sağlaması, yangın hattının iptal edilecek yerlerde özel önlemler alınmasını sağlamaması, yangın ihbarında gecikmede bulunması ve bunları denetlememesi sebebiyle %20 oranında müterafik kusur bulunmuş ise de yangın algılama ve söndürme sistemlerindeki bir kısım eksiklik ve arızalardan dolayı da zararın artmasına sebebiyet vermesi nedeniyle tayin edilen müterafik kusur oranı dairemizce yetersiz bulunmuştur.Zararın hesaplanmasına ilişkin ; Hükme esas alınan bilirkişi raporunda eksper raporunda yapılan hesaplama aynen kabul edilerek yangın tarihi itibarı ile teslim edilen bir kısım dairelerde meydana gelen zararlarda davacının aktif husumet ehliyeti bulunmadığından söz konusu zararlar mahsup edilerek hesaplanmış ise de gerçek zararın denetimi ve tespiti yapılmamış, sovtaj tenzilinin usulünce yapılıp yapılmadığı ve eksik sigorta hükümlerinin tatbiki gerekip gerekmediği, diğer yandan 17. katta çıkan yangına, ihbar olunan ... şirketi yahut sigortalı şirketin teknik elemanlarınca bilinçsizce 15. ve 16. Katların kat vanalarının açılmasıyla yangın olmayan yerlere su verilmesi nedeniyle zararın arttığı yönündeki itirazların değerlendirilmediği anlaşılmıştır. Bu nedenle benimsenen bilirkişi raporu gerçek zararın tespitine ve hüküm kurmaya elverişli değildir. Bu itibarla gerçek zararın tespiti konusunda olay mahalline ve hasara ilişkin fotoğraflar, ekspertiz raporu ve dosyaya sunulan tüm bilgi ve belgeler üzerinde tüm zarar kalemleri tek tek incelenerek, yangın poliçesi kapsamında yangından kaynaklı zararlar tespit edilerek hasarın giderilmesi ve eski hale getirilmesi için yapılacak masrafa göre tespit edilecek tazminatın, malzeme, işçilik vesaire fiyatlar da dahil olmak üzere olay tarihindeki serbest piyasa rayicine göre belirlenmesi hususunda ayrıntılı, denetime açık bir rapor alındıktan sonra, sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi hatalı olmuştur.Açıklanan nedenlerle, yetersiz bilirkişi raporuna dayanılarak yazılı biçimde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olduğundan davalılar vekillerinin istinaf başvurusunun kabulüne; kararın açıklanan gerekçeler doğrultusunda kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için 6100 sayılı HMK'nın 353-(1).a.6 maddesi gereğince dosyanın mahkemesine iadesine karar verilmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere; 1-Davalılar vekillerinin istinaf başvurularının KABULÜNE,2-İstanbul 10. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin, 2016/852 Esas, 2019/500 Karar sayılı ve 12/06/2019 tarihli kararının HMK'nin 353/1a.6 maddesi uyarınca KALDIRILMASINA,3-Dosyanın, Dairemiz kararına uygun şekilde yargılama yapılamak ve yeniden bir karar verilmek üzere mahal Mahkemesine İadesine,-Harçlar Kanunu gereğince davalılar tarafından yatırılan istinaf kanun yoluna başvurma harçlarının ayrı ayrı hazineye GELİR KAYDINA, istinaf karar harçlarının karar kesinleştiğinde davalılara İADESİNE, 5-Davalıların yapmış olduğu istinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince yeniden verilecek kararda dikkate alınmasına,6-Kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine,Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 362/1-g bendi gereğince kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.20/03/2024