T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
17. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2021/72 Esas
KARAR NO: 2024/527
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesi
TARİHİ: 18/11/2020
NUMARASI: 2019/368 Esas, 2020/796 Karar
DAVA: İTİRAZIN İPTALİ
KARAR TARİHİ: 02/05/2024
6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesi ile; davalıya ait araçların 02/10/2016 - 31/05/2018 tarihleri arasında müvekkili şirketin işletme hakkı sahibi olduğu Yavuz Sultan Selim Köprüsü ve Kuzey Çevre Yolundan ihlalli geçiş yaptığını, geçiş ücreti, para cezası, KDV ve işlemiş faiz olmak üzere toplam 49.686,55 TL'nin tahsili için için davalı aleyhinde İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlattıklarını, davalının takibin tamamına itiraz ettiğini, ihlalli geçişi takiben 15 gün içinde ödeme yapılması halinde ceza tahakkuk ettirilmediğini, otoyoldan geçiş yapmadığı yönünde bir savunması olmayan davalının geçiş ücretini ödediğini ispat etmesi gerektiğini, davadan önce arabulucuya başvurmuşlarsa da anlaşma sağlanamadığını ileri sürerek davalının takibe itirazının iptaline, takibin devamına ve %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP Davalı vekili cevabında; alacağa dayanak geçişleri kabul etmemekle birlikte müvekkili şirkete ait araçlarda HGS tanımlı olup devamlı yeterli bakiye bulundurduklarını, bakiyenin mevcut olmadığı durumlarda da sorgulama yaparak geçiş ücretlerini ödediklerini, HGS okuma cihazındaki bozukluk veya yetersizlik nedeniyle geçiş ücretinin tahsil edilemediği durumda para cezası talep etmenin hukuka aykırı olduğunu, davacının HGS bakiyesi yetersiz olan araçlara, bakiyenin yetersiz olduğu ve 15 gün içerisinde yükleme yapılması halinde cezai işlem uygulanmayacağına dair herhangi bir bildirimde bulunmadığını savunarak davanın reddine ve davacının % 20'den az olmamak üzere tazminata mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEME KARARI Mahkemece; taleple bağlı kalınarak davacının 7.541,74 TL geçiş ücreti ile geçiş ücretinin dört katı 30.166,96 TL ceza tutarı olmak üzere toplam 37.708,70 TL talep edebileceği, taraflar arasında ticari ilişki bulunmaması nedeniyle alacağa yasal faiz uygulanması gerektiği, davalının takipten önce temerrüde düşürüldüğüne dair bilgi ve belge bulunmadığından işlemiş faiz talebinin reddi gerekeceği gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile takibin geçiş ücreti ve ceza tutarı olan 37.708,70 TL alacak yönünden devamına, asıl alacağa takip tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına, fazlaya ilişkin istemin reddine, hükmedilen tutarın % 20'si oranında icra tazminatının davalıdan tahsiline, davalının kötü niyet tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF NEDENLERİ: Karar yasal süresinde davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir. Davacı vekili istinaf nedenleri olarak; müvekkilinin ihlalli geçişlere ilişkin olarak araç sahiplerine herhangi bir şekilde bildirimde bulunma yükümlülüğü bulunmadığını, geçişin yapıldığı tarihten itibaren 15 günlük yasal sürenin sonunda asıl alacağa faiz işletilmesi gerektiğini, davalı tacir olup, borcun da ticari işletmesi ile ilgisi bulunduğunu, bu nedenle alacağa avans faizi uygulanması gerekmesine rağmen takibin yasal faiz üzerinden devamına karar verilmesinin hatalı olduğunu, takipte talep ettikleri KDV talepleri ile ilgili karar verilmediğini, KDV'ye ilişkin talepleri hakkında da karar verilmesi gerektiğini belirterek kararın kaldırılmasını ve talepleri doğrultusunda karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir.
DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE: Dava, ihlalli geçiş bedelinin tahsili için yapılan takibe itirazın iptaline ilişkindir. Dosya kapsamından davacı şirketin 37.708,70 TL geçiş ücreti ve ceza tutarı, 10.150,97 TL işlemiş faiz ve 1.827,16 TL KDV alacağı olmak üzere toplam 49.686,55 TL'nin tahsili için için davalı aleyhinde İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlattığı, davalının takibe süresinde itirazı üzerine itirazın iptali ve takibin devamı için işbu davanın açıldığı anlaşılmaktadır.Mahkemece, 7.541,74 TL geçiş ücreti ile geçiş ücretinin dört katı 30.166,96 TL ceza tutarı olmak üzere toplam 37.708,70 TL alacak yönünden takibin devamına karar verilmiştir.Karar yasal süresinde davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir.İstinaf konusu edilen uyuşmazlık; davalının takipten önce temerrüte düşüp düşmediği ve işlemiş faiz talep edilip edilemeyeceği, işlemiş faiz alacağı için KDV istenip istenemeyeceği ve alacağa ticari faiz uygulanmasının mümkün olup olmadığı hususlarında toplanmaktadır.Davanın dayanağını oluşturan 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun’un 30/5. maddesinde “...(5) 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin on katı tutarında ceza genel hükümlere göre tahsil edilir. ...” hükmü düzenlenmişken 25/05/2018 tarih ve 30431 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 16/5/2018 tarih ve 7144 sayılı Kanunun 18. maddesi ile birinci ve beşinci fıkralarında yer alan “on” ibareleri “dört” şeklinde değiştirilmiştir. Aynı Kanunun 19. maddesi ile 6001 sayılı Kanuna geçici 3. madde ilave edilmiştir. 6001 sayılı Kanuna eklenen Geçici 3. madde de ise “Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden yapılmış olan geçişlerde araç sahiplerine bu Kanunun 30. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca tahakkuk ettirilen ancak bu maddenin yürürlük tarihi itibarıyla tahsilatı yapılmamış olan para cezaları hakkında bu Kanunun 30. maddesinde yer alan oranlar uygulanır.” düzenlemesi yapılmıştır. Kanunun 30. maddesinin, 27.03.2015 tarihli ve 6639 sayılı Kanunun 33. maddesi ile değişiklik yapılan (7) numaralı fıkrasında, geçiş ücreti ödenmeden geçiş yapılması hâlinde ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere bu maddenin (1) numaralı ve (5) numaralı fıkralarında belirtilen cezaların uygulanmayacağı öngörülmektedir. Somut olayda mahkemece takip tarihinden önce davalı borçlunun temerrüde düşürüldüğünün belgelendirilmediği gerekçesiyle işlemiş faiz ve işlemiş faizin KDV'sine ilişkin istemlerin reddine karar verilmiş ise de; 6001 sayılı Yasa gereğince ihlalli geçişten itibaren 15 gün sonra temerrütün gerçekleştiği, bu nedenle geçiş ücreti ve para cezası üzerinden işlemiş faiz talebinin yerinde olduğu, 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanununun 24. maddesinin (c) bendinde “ Vade farkı, fiyat farkı, kur farkı, faiz, prim gibi çeşitli gelirler ile servis ve benzer adlar altında sağlanan her türlü menfaat, hizmet ve değerler” matraha dahil olan unsurlar olarak belirlenmiş olduğundan işlemiş faiz için KDV isteminin de yerinde bulunduğu gerektiği gözetilmelidir. Ayrıca taraflar tacir olduğundan, asıl alacağa takip tarihinden itibaren ticari avans faizinin de uygulanması gerekir. Bu nedenle mahkemece 9.728,42 TL işlemiş faiz ve 1.751,16 TL KDV yönünden de takibin devamına, ayrıca asıl alacağa ticari faiz uygulanmasına karar verilmesi gerekirken, davacının işlemiş faiz ve KDV yönünden alacak taleplerinin reddedilmesi ve alacağa yasal faiz uygulanması doğru görülmemiştir. Açıklanan nedenler ile davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK'nın 353/1.b.2 bendi gereğince ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve yeniden esas hakkında davanın kısmen kabulüne karar verilmesine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE, İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2019/368 Esas, 2020/796 Karar ve 18/11/2020 tarihli kararının HMK'nun 353/1.b.2 bendi gereğince KALDIRILMASINA, yeniden esas hakkında hüküm TESİSİNE, 2-a)Davanın KISMEN KABULÜNE, Davalının İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra takibine yönelik itirazının 37.708,70 TL asıl alacak, 9.728,42 TL işlemiş faiz, 1.751,11 TL KDV olmak üzere toplam 49.188,23 TL alacak üzerinden iptali ile takibin bu miktar üzerinden DEVAMINA, asıl alacağa takip tarihinden itibaren ticari faiz uygulanmasına, fazlaya ilişkin istemin REDDİNE, b)Takip konusu kabul edilen asıl alacak tutarı olan 37.708,70 TL üzerinden hesaplanacak %20 oranında tazminatın (7.541,74) TL davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE, 3c-Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan 492 sayılı Harçlar Kanuna bağlı tarife gereğince alınması gereken 3.360,04 TL harçtan davacı tarafından peşin olarak yatırılan 848,53 T harcın mahsubu ile bakiye 2.511,51 TL harcın davalıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA, d-Davacı tarafından karşılanan 44,40 TL başvurma harcı ile 848,53 TL peşin harcın davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE, e-Davacı tarafından yapılan 1.003,70 TL yargılama giderinden davanın kabul-ret oranına göre hesaplanan 983,62 TL'sinin davalıdan tahsili ile davacıya VERİLMESİNE, kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına, f-Davalı tarafından yapılan 19,00 TL yargılama giderinden davanın kabul-ret oranına göre hesaplanan 0,38 TL'sinin davacıdan tahsili ile davalıya VERİLMESİNE, kalan kısmın davalı üzerinde BIRAKILMASINA, g-Suçüstü ödeneğinden karşılanan 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin 1.293,60 TL'sinin davacıdan, 26,40 TL'sinin davalıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA, h-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince taktir olunan 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya VERİLMESİNE, ı-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince taktir olunan 498,31 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya VERİLMESİNE,
İstinaf Giderleri Yönünden; 11-Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan 492 sayılı Harçlar Kanununa bağlı tarife gereğince alınması gereken 427,60 TL harçtan davacı tarafından peşin olarak yatırılan 54,40 TL harcın mahsubu ile bakiye 373,20 TL harcın davalıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA, 12-Davacı tarafından peşin olarak yatırılan 148,60 TL istinaf kanun yoluna başvurma harcı, 54,40 TL istinaf karar harcı ile 42,50 TL yargılama gideri olmak üzere toplam 245,50 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya VERİLMESİNE, 13-Davalı tarafından yapılan yargılama giderinin üzerinde BIRAKILMASINA, 14-Taraflarca yatırılan gider avansından sarf edilmeyen miktarın kararın kesinleşmesinden sonra yatıran tarafa İADESİNE, Dair dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 362/1-a bendi gereğince kesin olmak üzere oybirliği ile karar verildi.03/05/2024