T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
DOSYA NO: 2022/1246 Esas
KARAR NO: 2024/743
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL ANADOLU 1. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
TARİHİ: 08/06/2021
NUMARASI: 2018/392 Esas - 2021/113 Karar
DAVA: Patent Hakkına Tecavüzün Tespiti, Durdurulması ve Kaldırılması
BİRLEŞEN DAVA: Maddi Tazminat
KARŞI DAVA: Patentin Hükümsüzlüğü
DAVA TARİHİ: 13/09/2018
BİRLEŞEN DAVA TARİHİ: 24/10/2018
KARŞI DAVA TARİHİ: 26/10/2018
KARAR TARİHİ: 29/04/2024
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
ASIL DAVA: Davacı-birleşen davacılar-karşı davalılar vekili dava dilekçesinde özetle; davacı ... şirketinin Avrupa Patent Ofisi nezdinde ... ve TPMK nezdinde ... numaralı “Manyetik Kartların Okunmasını Önlemeye Yönelik Aygıt” başlıklı patentlerinin tescil edildiğini, her iki davalı şirketin aynı adreste birlikte faaliyet gösterdiklerini, davalı ... şirketinin ortağı ... tarafından davacının patentine benzer “...” markalı ürünün geliştirildiğini, davalı ... şirketinin bu ürünün tanıtımını internet sitesinde yaptığını, davalı ... ve ortağı ...’in davacı ile ilişki içerisindeyken davacıyı taklit etmeye başladığını, davalı ... şirketinin kapatılan İstanbul Anadolu 2. FSHHM’nde patentin hükümsüzlüğü davası açtığını, davanın reddedildiğini, kararın kesinleştiğini, davacı ... şirketinin patentinin ABD’de ... numarası ile tescil edildiğini, ... numaralı patentin ... numaralı Avrupa Patentinin uznatısı olduğunu ve 2005 yılından bu yana geçerliğiliğini koruduğunu, anılan patentin her iki davacı adına tescilli olduğunu, davalıların kötü niyetli olduğunu belirterek, davalıların eyleminin davacının ... tescil numaral patent belgelerinden doğan haklarına tecavüz ve haksız rekabet niteliğinde olduğunun tespitine, tecavüzün önlenmesine, davalılara ait ürün, kalıp ve makinelere el konulmasına, maddi ve manevi tazminat davası açma haklarının saklı kalmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
ASIL DAVAYA CEVAP VE KARŞI DAVA: Davalı-birleşen davalılar ve karşı davacı vekili cevap ve karşı dava dilekçesinde özetle; müvekkillerinin bankacılık ve ATM sektöründe 30 yıllık tecrübeleri bulunduğunu, kullandıkları tüm ürünlerin TPMK'da kayıtlı olduklarını, müvekkillerinin davacı-karşı davalı şirketlerle dava konusu ürünün alınıp satılması için hiçbir ticari ilişkiye girmediklerini, her iki tarafın da aynı şirketlere hizmet verdiklerini, davaya dayanak petent olan ... numaralı patente davalı-karşı davacı ... firması tarafından 24/04/2014 tarihinde Avrupa Paten Ofisi'ne (EPO) itiraz edildiğini, bunun sonucunda patentin kapsamının daraltılarak muhafaza edildiğini, patente ... firmasının da itiraz ettiğini, itiraz sonucunda verilen karara karşı davacı-karşı davalı tarafça EPO TEmyiz Kurulu'na itiraz edildiğini, itirazın halen karara bağlanmadığını, bu kararın kesinleşmesi halinde geçmişe dönük olarak hüküm ifade edeceğini, ürünler arasında karşılaştırma yapılarak patente tecavüzün tespit edilemeyeceğini, ... firmasına ait ve ABD'de tescilli ... numaralı patentin dava konusu patentle bir ilgisinin bulunmadığını, davacı-karşı davalılara ait dava konusu patentte yer alan sinyal türünün kart verisine benzer, suçlanan üründeki sinyal türünün ise gelişigüzel seçilmiş bozuntu sinyaller olduğunu, bu yüzden sinyallerin farklı olduğunu, patentin istemlerinde yer alan unsurların bir kısmının suçlanan üründe bulunmaması halinde patente tecavüzün söz konusu olmayacağını, davacı-karşı davalılara ait ... numaralı “Manyetik Kartların Okunmasını Önlemeye Yönelik Aygıt” buluş başlıklı patentin yetersiz ifşaat, kapsam aşımı ve buluş basamağından olmaması nedeniyle ... tescil numaralı patentin hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
BİRLEŞEN DAVA: Davacı-birleşen davacılar-karşı davalılar vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ... şirketine ait patentin Avrupa Patent Ofisi nezdinde ... numarası ve TPMK nezdinde ... sayısı ile tescil edildiğini, her iki davalı şirketin aynı adreste birlikte faaliyet gösterdiklerini, davalı ... şirketinin ortağı ... tarafından davacının patentine benzer “...” markalı ürünün geliştirildiğini, davalı Startech şirketinin bu ürünün tanıtımını internet sitesinde yaptığını, davalı ... ve ortağı ...’in davacı ile ilişki içerisindeyken davacıyı taklit etmeye başladığını, davalı ... şirketinin kapatılan İstanbul Anadolu 2. FSHHM’nde patentin hükümsüzlüğü davası açtığını, davanın reddedildiğini, kararın kesinleştiğini, davacı ... şirketinin patentinin ABD’de ... numarası ile tescil edildiğini, ... numaralı patentin ... numaralı Avrupa Patentinin uznatısı olduğunu ve 2005 yılından bu yana geçerliğiliğini koruduğunu, anılan patentin her iki davacı adına tescilli olduğunu, davalıların eyleminin patent haklarına tecavüz ve haksız rekabet niteliğinde olduğunu belirterek, davalıların davacılara ait patentin birebir aynısını üretmesi nedeniyle SMK’nun 150 ve 151. maddeleri uyarınca şimdilik 25.000,00 TL maddi tazminata, yine davalıların haksız rekabet teşkil eden fiillerinden dolayı davalılarla davacılar arasındaki münasebetlerin sona erip davalıların haksız rekabet fiillerini işlemeye başladıkları 2013 yılından itibaren işleyecek faiziyle birlikte, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 25.000,00 TL maddi tazminata hükmedilmesi, manevi tazminat davası açma haklarının saklı kalmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Birleşen davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkil şirketlerin ana ve öncelikli faaliyet konusunun ATM cihazları olduğunu, bu ürünlerin TPE nezdinde korunan ürünler olduğunu, davacı şirketler ile davalı müvekkillerinin aynı müşteri grubuna hizmet veren şirketler olduğunu, bu davada hüküm verilebilmesinin, TPMK nezdinde davacılar adına tescilli ... numaralı patentin akıbetine ve davalı müvekkiller tarafından üretilen ... kodlu ürünlerin davacılar patentine tecavüzüne ilişkin karara bağlı olduğundan, bu hususlar hakkındaki yargılamanın da İstanbul Anadolu Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 2018/392 Esas sayılı davası ile çözümlenebileceğinden, huzurdaki davanın o davayı bekletici mesele yapmasını talep ettiklerini, davacının haksız ve hukuki dayanaktan yoksun talepleri ile davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI: İstanbul Anadolu 1.Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 08/06/2021 tarih ve 2018/392 Esas - 2021/113 Karar sayılı kararıyla; \"...551 sayılı KHK'nin 83. maddesi uyarınca patentten doğan korumanın kapsamı istem veya istemler ile belirlenir. İlk bilirkişi raporunda davaya konu ... numaralı patentin 1 numaralı isteminin bağımsız, diğer 5 istemin bağımlı, ikinci bilirkişi raporunda ise patentin 1 ve 6 numaralı istemlerinin bağımsız, diğer dört isteminin ise bağımlı olduğu belirtilmişse de, her iki bilirkişi raporunda da belirtildiği gibi 1 numaralı bağımsız istemde \"karttaki veriye benzeyen sinyallerin bobin etrafında oluşturulması\" özelliğinin koruma altına alındığı, 6 numaralı istemde ise \"elektromanyetik alanın ferrit çekirdekli bobin kullanarak yayılması ve burada karttaki veriye benzer sinyallerin bobin etrafında oluşturma\" yönteminin koruma altına alındığı, EPO nezdinde patente yapılan itirazın incelenmesi sırasında davacı tarafın sunduğu dilekçede de bu hususun açıkça dile getirildiği, patent sahibine ait bu beyanın istemlerin koruma kapsamı belirlenirken dikkate alınması gerektiği, davalı-karşı davacı tarafa ait üründe ise bilgi güvenliğinin sağlanması için \"rastgele sinyaller (White nose)\" üretilerek güvenliğin sağlandığı, bağımsız istemlerde yer alan tüm unsurların suçlanan üründe yer alması halinde patent hakkına tecavüzden söz edilebileceği, oysa davalı-karşı davacı tarafa ait üründe \"karttaki veriye benzer sinyaller üretme\" unsurunun bulunmadığı, bu nedenle davalı-karşı davacıya ait ürünün davacı-karşı davalıya ait ürünü koruma kapsamına tecavüz oluşturmadığı sonucuna varılmış, bu nedenle asıl ve birleşen davanın reddine karar vermek gerekmiştir.Yine patentin hükümsüzlüğüne dair alınan bilirkişi raporu ile; hükümsüzlük nedeni olarak ileri sürülen yetersiz ifşaat, kapsam aşımı ve buluş basamağında olmadığına dair yapılan inceleme sonucunda, ... tescil numaralı patentin istemlerine göre; teknik alanda uzman bir kişi tarafından buluşun uygulanabilmesini sağlayacak şekilde yeterince açık ve uygulanabilir olduğu, kapsam aşımının söz konusu olmadığı, patent başvuru tarihinde uzman bir kişinin buluş konusunu ve patent içeriğini ön görebileceğine dair bir verinin bulunmadığı belirlenmiş, bu nedenle hükümsüzlük koşullarının bulunmadığı kanaatine varılarak, karşı davanın da reddine\" karar verilmiştir.
İSTİNAF İSTEMİ: Davacı-karşı davalı vekili istinaf dilekçesinde; \"Hükme esas alınan 11.01.2021 tarihli bilirkişi heyeti raporunun yetersiz incelemeye dayalı olduğunu, raporun davalı tarafın dava konusu 2 ürünü (... ve ...) üzerinde ve müvekkil şirketlere ait ... sayı ile tescil edilen “Manyetik Kartların Okunmasını Önlemeye Yönelik Aygıt” patenti üzerinde herhangi bir teknik veya bilimsel inceleme yapılmaksızın, sadece dosya üzerinden inceleme yapılarak hazırlanmış olduğunu, raporda taraflara ait ürünlerin ürettiği sinyaller ve ürünlere ait devrelerin yapısı dahi incelenmediğini, Heyetin oluşumunun da usule aykırı olduğunu, gerek elektronik devrelerin algılanabilmesi, gerekse patent metninde tarif edilen unsurların sağlıklı yorumlanabilmesi için dava konusu ihtilaf hakkında yapılacak bilirkişi incelemesinin “Elektronik ve Gömülü Sistemler” konusunda uzman bilirkişilerce yapılması gerektiğini, Tarafımızca dosyaya sunulan Doç. Dr. ...'nin 03.08.2018 tarihli raporda (uzman görüşü), örnek bir kart verisi ve davalı ... firmasına ait ... tarafından oluşturulan bozucu alanın manyetik okuyucu kafa üzerinde oluşturduğu sinyal gösterilerek her iki sinyalin de zaman ekseninde F2F formatında “0” ve “1” geçişlerinin olduğu gösterilmiş ve detaylı tarifi yapıldığını, Dava konusu ürünler tarafından kurgulanmış yapı herhangi bir standart yapı değildir. “Kart kopyalamayı engelleme sürücü katı” şeklinde standart bir devre olmadığı gibi, davalı ... tarafından kurgulanmış yapıların kopya olduğu sonucuna varıldığını, Bilirkişi heyeti tarafından, davalı ... firmasının ... ürünü tarafından oluşturulan sinyallerin Rastgele jammimg sinyaller (White noise) ürettiği, müvekkil şirketlere ait ürünlerin ise ”karttaki veriye benzer sinyaller ürettiği”, bu nedenle davalı tarafa ait ürünlerin müvekkil şirkete ait ... nolu “Maynyetik kartların okunmasını önlemeye yönelik aygıt” buluş başlıklı patent belgesinin koruma kapsamına tecavüz oluşturmadığı sonucuna varılmasının hatalı olduğunu, Davalılardan ...’in ortağı olan ...’in müvekkil şirket ... ile geçmişte ticari ilişkide bulunduğu ve dava konusu ... markalı ürünlerin müvekkil şirket ile olan ticari ilişkisi neticesinde elde ettiği bilgilere dayanılarak geliştirildiği, her iki şirket arasında organik bağ bulunduğu ve her iki davalı/karşı davacı şirketin kötü niyetli olduğu iddialarının mahkemece araştırılmadığını, her iki davalı şirketin de müvekkilimiz ...’ten ve patentinden haberdar olarak bu faaliyetleri yürüttüklerini.\" beyanla ilk derece mahkemesi kararının kaldırılması istenmiştir. Asıl ve birleşen dosyada davalı - karşı davacı vekili istinaf dilekçesinde; \"Mahkemesi tarafından hükümsüzlük konusunda yeterli araştırma yapılmadığını, Mahkemece alınan 07.01.2019 tarihli ilk bilirkişi heyet raporunda patentin hükümsüzlüğüne ilişkin neredeyse hiçbir değerlendirme yapılmadığını, yalnızca raporun son paragrafında kısaca \"hükümsüzlük koşullarının sağlanmadığının\" ifade edildiğini, ancak tarafımızca ileri sürülen vakıaların hiçbiri değerlendirilmediğini, Yine mahkemece alınan 11.01.2021 tarihli bilirkişi heyeti raporunda da hükümsüzlük konusunda tarafımızca ileri sürülen vakıaları hiçbir şekilde araştırılmadığını, yalnızca üç cümlelik bir değerlendirme yapılarak hükümsüzlük talebi konusunda görüş bildirildiğini, Anlaşılacağı üzere tahkikat aşaması boyunca alınan bilirkişi raporlarında \"hükümsüzlük\" talebi ile açtığımız karşı davaya ilişkin \"kapsam aşımı\" ve \"tam ve açık olmama\" vakıaları hakkında yalnızca oldukça kısa ve gerekçesiz değerlendirmelere yer verilmiş, bu bilirkişi raporlarından bir tanesinde bilirkişi heyetine \"hükümsüzlük konusunda görüş bildirmeye\" yetki dahi verilmediğini, En önemli nokta ise \"patentle koruma altına alınan hususun tekniğin bilinen durumunda buluş basamağını aşamamadığına\" ilişkin iddialarımız hiçbir şekilde değerlendirilmediğini, tekniğin bilinen durumuna ilişkin cevap dilekçemizde \"EK 9\", \"EK 10\" ve \"EK 11\"de referans olarak dosyaya sunduğumuz hiçbir döküman ... nolu patent belgesi ile karşılaştırılmadığını.\" beyanla ilk derece mahkemesi kararının kaldırılması istenmiştir.
GEREKÇE: Asıl ve birleşen dava; patent haklarına tecavüzün tespiti, önlenmesi, durdurulması ve tazminat; karşı dava ise, patentin hükümsüzlüğü istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesi tarafından, \"Asıl davanın REDDİNE, -Karşı davanın REDDİNE, -Birleşen davanın REDDİNE.\" karar verilmiştir. Hüküm her iki taraf vekilince istinaf edilmiştir. İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun(HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. Türk Patent ve Marka Kurumu'ndan gelen kayıtlara göre, dava konusu ... numaralı \"Manyetik kartların okunmasını önlemeye yönelik aygıt\" buluş başlıklı patent belgesinin 21/11/2013 tarihinde davacı-karşı davalılar adına tescil edildiği görülmüştür. Mahkemece aldırılan ve denetime elverişli bulunan bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamıyla: davaya konu ... numaralı patentin 1 numaralı isteminin bağımsız, diğer 5 istemin bağımlı, ikinci bilirkişi raporunda ise patentin 1 ve 6 numaralı istemlerinin bağımsız, diğer dört isteminin ise bağımlı olduğu belirtilmişse de, her iki bilirkişi raporunda da belirtildiği gibi 1 numaralı bağımsız istemde \"karttaki veriye benzeyen sinyallerin bobin etrafında oluşturulması\" özelliğinin koruma altına alındığı, 6 numaralı istemde ise \"elektromanyetik alanın ferrit çekirdekli bobin kullanarak yayılması ve burada karttaki veriye benzer sinyallerin bobin etrafında oluşturma\" yönteminin koruma altına alındığı, davalı-karşı davacı tarafa ait üründe ise bilgi güvenliğinin sağlanması için \"rastgele sinyaller (White nose)\" üretilerek güvenliğin sağlandığı, bağımsız istemlerde yer alan tüm unsurların suçlanan üründe yer alması halinde patent hakkına tecavüzden söz edilebileceği, oysa davalı-karşı davacı tarafa ait üründe \"karttaki veriye benzer sinyaller üretme\" unsurunun bulunmadığı, bu nedenle davalı-karşı davacıya ait ürünün davacı-karşı davalıya ait ürünü koruma kapsamına tecavüz oluşturmadığı anlaşıldığından asıl ve birleşen davanın reddine karar verilmesinde isabetsizlik bulunmadığından, davacı -karşı davalı vekilinin istinaf isteminin reddine karar verilmiştir. Yukarıda açıklandığı üzere denetime elverişli bilirkişi raporları dikkate alındığında, davalı- karşı davacılar tarafından hükümsüzlük nedeni olarak ileri sürülen \"Yetersiz ifşaat, kapsam aşımı ve buluş basamağında olmadığına\" yönelik yapılan inceleme sonucunda davacı - karşı davalıya ait ... tescil numaralı patentin istemlerine göre; teknik alanda uzman bir kişi tarafından buluşun uygulanabilmesini sağlayacak şekilde yeterince açık ve uygulanabilir olduğu, kapsam aşımının söz konusu olmadığı, patent başvuru tarihinde uzman bir kişinin buluş konusunu ve patent içeriğini ön görebileceğine dair bir verinin bulunmadığı belirlendiği ve buna göre hükümsüzlük koşullarının bulunmadığı anlaşılmakla, mahkemece karşı davanın reddine karar verilmesi de isabetli olmakla, davalı - karşı davacılar vekilinin istinaf isteminin reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Davacı - karşı davalı vekilinin istinaf talebinin HMK'nun 353/1-b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, 2-Asıl ve birleşen dosyada davalı - karşı davacı vekilinin istinaf talebinin HMK'nun 353/1-b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, 3-Davacı - karşı davalıdan alınması gereken toplam 855,20 (427,60 x 2) TL harçtan, peşin alınan toplam 161,40 (80,70 x 2) TL harcın mahsubu ile bakiye 693,80 TL harcın davacı-karşı davalıdan alınarak hazineye irat kaydına, 4-Asıl ve birleşen dosyada davalı - karşı davacıdan alınması gereken 427,60 TL harçtan, peşin alınan 80,70 TL harcın mahsubu ile bakiye 346,90 TL harcın asıl ve birleşen dosyada davalı - karşı davacıdan alınarak hazineye irat kaydına, 5-İstinaf yargılama giderlerinin taraflar üzerinde bırakılmasına, 6-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına, Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, HMK'nun 361.maddesi uyarınca tebliğden itibaren iki haftalık süre içerisinde Yargıtay ilgili hukuk dairesinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi.29/04/2024