T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
13. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2021/2256 Esas
KARAR NO\t: 2024/480 Karar
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
NUMARASI: 2018/336 Esas - 2021/145 Karar
TARİH: 25/02/2021
DAVA: İtirazın İptali
BİRLEŞEN İSTANBUL 14 ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNİN 2018/327
ESAS,2019/118 KARAR SAYILI DOSYASINDA;
DAVA: İtirazın İptali
BİRLEŞEN İSTANBUL 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNİN 2018/806 E.SAYILI DOSYASINDA;
DAVA: Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ: 14/03/2024
İlk derece Mahkemesinde yapılan inceleme sonucunda verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dava dosyası incelendi:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMASININ ÖZETİ: Davacı vekili dava dilekçesi ile, Asıl davada; davacı vekili tarafından verilen 12/04/2018 Tarihli dava dilekçesinden özetle; ödenmeyen faturalar ve 11/11/2017 tarihli cari hesap mutabakatı uyarınca ödenmemiş alacak ve gecikme faizi bedelinin tahsili talebi ile davalı aleyhine, İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... takip sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, borçlunun itirazı ile takibin durduğunu, haklı ve varit olmayan itirazın iptali gerektiğini, taraflar arasında akdedilen güneş paneli satış sözleşmesi uyarınca, davacının ürün satışı yaptığını, 04/10/2017 tarih ve ... sıra nolu 97.647,20-USD, 07/10/2017 tarih ve ... sıra nolu 97.647,20 USD, 18/102017 tarih ve ... sıra nolu 55.175,65-USD bedelli faturalar düzenlendiğini, davalı 11/11/2017 tarihli 163.430,40-USD borcu olduğunu belirtir cari hesap mutabakatını herhangi bir ihtirazı kayıt sürmeksizin imzalandığını, davacı müvekkillinin edimini tam olarak yerine getirdiğini, ürünlerin teslim edildiğini, davalı tarafından hiçbir itirazı kayıt ileri sürülmeden ürünler teslim alınıp ifa kabul edilip fatura muhteviyatı kabul edilip itiraz edilmediğini hatta mutabakat metninin de \"mutabıkız\" şeklinde imzalanıp kaşelendiğini, davalının kabulündeki alacak tüm taleplere rağmen ödenmediğinden tahsili için takip başlatıldığını ve itiraz edildiğini, itirazın icra takibini uzatma ve sürüncemede bırakma amacına yönelik olduğunu, bildirerek itirazın iptaline, takibin devamına, alacak likit önceden belirlenebilir ve muayyen olduğundan icra takibine vaki itirazı haksız olan davalının %20'den aşağı olmamak üzere tazminattan sorumlu tutulmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı vekili tarafından verilen 11/06/2018 Tarihli cevap dilekçesinden özetle; davada taraflar arasında 19/06/2017 tarihinde imzalanan Güneş Paneli Satış Sözleşmesi'nde yer alan tüm yükümlülüklerini tam olarak yerine getirildiğini, buna dayalı olarak icra takibine konu faturalar düzenlediğini, 11/11/2017 tarihinde düzenlenen cari hesap mutabakatına rağmen fatura bakiyelerinin ödenmemesi nedeniyle icra takibi başlatıldığını beyan ederek takibe yapılan itirazın iptali ve müvekkili aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesi talebinde bulunduğunu, taraflar arasında 19/06/2017 tarihinde 17700 adet (8850 adet ...Tic. Ltd. Şti'ne aittir.) güneş panelinin satışına ilişkin Güneş Paneli Satış Sözleşmesi düzenlendiğini, sözleşmenin 8.1 . Maddesinde davacı panelin 4425 adedini 31/07/2017 - 06/08/2017 tarihleri arasında müvekkili şirkete teslim etmeyi kabul ve taahhüt ettiğini, müvekkilinin teslimatın geciktiği 1,5 aylık süre zarfında sahadaki tüm çalışmalarını durdurmak zorunda kalıp, geçici kabul gerçekleşmediğinden ve santral geç alındığından üretim kaybına uğradığını , müvekkil şirketin tüm finansal akışının bozulduğunu, temerrüdün yaşandığı süre boyunca müvekkil şirket yetkilileri sürekli olarak davacı yetkilileri ile irtibat kurmaya çalıştığını, ancak davacı şirket yetkilileri tüm iletişim kanallarını kapalı tutarak müvekkilini telafisi mümkün olmayan zarara uğrattığını, Güneş Enerji Santrali inşaatlarının niteliği gereği sözleşme konusu panellerin tesliminde gecikme yaşandığı için saha çalışmalarının tamamen durup geçici kabuller sağlanamadığı için müvekkil şirketin elektrik üretimi yapamadığını ve zarara uğradığını, saha maliyetlerinin ise devam ettiğini ve işçilere çalışmadıkları halde davacının geç teslimi yüzünden maaş ödendiğini, iş bu gecikmeler sebebiyle geçici kabuller sağlanamadığı için geçici kabulün 29/12/2017 tarihinde yapılabildiğini ve o tarihe kadar yapılamadığını, davacının sözleşmeye aykırı davranışlarından ve borcu gereği gibi ifa etmemesinden dolayı müvekkilinin uğradığı tüm zararları gidermekle yükümlü olduğunu, sözleşmenin 7.2.maddesinde , teslimatın geç yapıldığı her gün için toplam fatura bedeli üzerinden tahakkuk eden yüzde 0,2 gecikme faizinin uygulanacağının hüküm altına alındığını, davacının 45 günlük gecikmesine bağlı olarak sözleşme toplam bedeli 2.204,535USD üzerinden hesaplama yapıldığında 198.410-USD gecikme cezasının uygulanması gerektiğini, ancak sözleşmenin 8.2. Maddesinde belirtilen gecikme bedellerinin toplam fatura bedelinin % 6'sını geçemeyeceğinin belirtildiğini, buna göre sözleşme bedeli üzerinden %6 gecikme tazminatı uygulandığında 132.272,10-USD bedelin davacı satıcı tarafından alıcılara ödenmesi gerektiğini, sözleşmede iki alıcı eşit miktarlarda alım yaptığına göre fatura bedeli üzerinden %6 gecikme tazminatı uygulandığında davacı şirketin her bir alıcıya 66.136,05 USD bedeli ödemesi gerektiği, sözleşme ödeme şeklinin ve tarihlerinin düzenlendiği 7/3 maddesinde 7. Madde kapsamında belirtilen bedellerin satıcının malı teslim edildiğine ilişkin yazılı bildirim tebligatı üzerine en geç 5 gün içerisinde yapılacağının belirtildiğini, sözleşmenin iş bu hükmü ve genel hükümler uyarınca müvekkili aleyhine gecikme faizi yürütülmesinin ödeme muaccel hale gelmediği için mümkün olmadığını, davacının buna dayanarak icra takibinde talep etmiş olduğu günlük yüzde 0,2faiz talebinin yasal dayanağı bulunmamakta olup tarafların anlaşma hükümlerine aykırı olduğunu, tarafların bir hesap mutabakatı yapmadığını, davacı şirketin alacağına dayanak olarak öne sürdüğü 11/11/2017 tarihli \"mutabakat formu\" başlıklı belgenin gerçeği yansımadığını, belirterek, sözleşme kapsamında uğramış oldukları zararların tazminine ve fazlaya ilişkin her türlü hak ve alacak talep hakkı saklı kalmak kaydıyla davanın reddine, yüzde '20den aşağı olmamak üzere davacı aleyhine tazminata hükmedilmesine, karar verilmesini talep etmiştir.Birleşen İstanbul 14. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2018/327 E sayılı dosyasında; taraflar arasında akdedilen güneş paneli satış sözleşmesi uyarınca, ürün satışı yapıldığını, 07.10.2017 tarih ve ... sıra nolu 97.647,20-USD, 13.10.2017 tarih ve ... sıra nolu 97.647.20-USD, 18.10.2017 tarih ve ... sıra nolu 42.471,55-USD, 18.10.2017 tarih ve ... sıra nolu 11.334,05-USD bedelli faturalar düzenlendiğini, ödenmeyen faturalar ve 11.11.2017 tarihli cari hesap mutabakatı uyarınca ödenmemiş alacak ve gecikme faizi bedelinin tahsili talebi ile davalı aleyhine, İstanbul .... İcra Müdürlüğünün ... takip sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, borçlunun itirazı ile takibin durmuş olduğunu, haklı ve varit olmayan itirazın iptali gerektiğini, davalının vaki itirazının iptali ile icra takibinin devamını, haksız ve kötüniyetli itiraz nedeniyle davalının alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesini, yargılama masrafı ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı şirketin, dava konusu panellerin 4425 adedini 31.0.2017-06/08/2017 tarihleri arasında, kalan 4425 adedini 28.08.2017-03.09.2017 tarihleri arasında müvekkili şirkete teslim etmeyi kabul ve taahhüt ettiğini, müvekkilinin sözleşmede kararlaştırılan ödeme planına uygun şekilde ödemeleri gerçekleştirildiğini, davacının panelleri belirlenen sürede yerine getirmediğini, 45 gün gecikmeli ve eksik olarak teslim ettiğini, müvekkilinin teslimatın gecikmesi nedeniyle sahadaki tüm çalışmalarını durdurmak zorunlu kaldığını, müvekkilinin sözleşme kapsamında uğramış olduğu zararların tazminini, fazlaya ilişkin her türlü hak veya alacak talep hakklarının saklı kalmak kaydıyla, davanın reddini, yüzde %20'den aşağı olmamak üzere davacı aleyhine kötü niyet tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.Birleşen 12. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2018/806 esas sayılı dosyasında; Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında güneş enerjisi paneli satımına ilişkin sözleşme imzalandığını ve davalı tarafça sözleşme uyarınca 8850 adet panelin müvekkiline tesliminin taahhüt edildiğini, müvekkili tarafından ödemelerin kararlaştırılan şekilde yapılmasına rağmen sözleşmede belirtilen kesin süre içerisinde davalı tarafça panellerin teslim edilmediğini, 03/09/20107 tarihinde teslim edilmesi gereken panellerin 18/10/2017 tarihinde teslim edildiğini, davalının panel tesliminde temerrüte düştüğünü, gecikme nedeniyle müvekkilinin çalışmalarının durduğunu ve gecikmeden kaynaklı olarak 198.410,00-USD gecikme cezasının uygulanması gerektiğini, ayrıca davalı tarafından da İstanbul 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2018/336 Esas sayılı dosyasından dava açıldığını ve davaların birbirleri ile bağlantılı olduğunu belirterek davanın kabulüne ve davaların birleştirilmesine karar verilmesini talep etmiştir.Birleşen dosya davacıları 11/12/2020 tarihli dilekçeleri ile; İstanbul 12 Asliye Ticaret Mahkemesinin 2018/806 E.sayılı dosyasında belirttikleri 15.000 USD + 5.000 TL'lik taleplerini geç teslim edilen 8.850 adet panele ilişkin fatura tutarının sözleşmenin 8.2 maddesi gereği %6 sını oluşturulan 66.136,00 USD gecikme tazminatının yarısı oranında eşit şekilde 33.068,00 USD olarak aynen ve ayrı ayrı müvekkilerine ödenmesine karar verilmesini talep etmiş, ıslah harcını da yatırmıştır. Davacı karşı davalı .... A.Ş, İstanbul 12 Asliye Ticaret Mahkemesinde açılan tazminat davasına karşı sunmuş olduğu cevap dilekçesinde; davacının sözleşme konusu olan güneş panellerini teslim aldığını, teslim alırken herhangi bir ihtirazi kayıt sunmadan ifayı kabul ettiğini, bu nedenle cezai şart talep edemeyeceğini, sözleşmeyi feshetmediğini, yazılı bir ihtarda çekmediğini bildirerek davanın reddini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ:İlk Derece Mahkemesi 25/02/2021 tarih 2018/336 Esas 2021/145 Karar sayılı kararında;\"....Davacı ve davalıların bilirkişi raporuna yapmış oldukları itirazların değerlendirilmesi, bilirkişi kök raporunda takas mahsup yapılması bildirilmiş ise de; farklı alacaklar talep edilmiş olduğundan bilirkişilerce birleşen ve asıl davalarda tarafların alacak miktarlarının tek tek açıklanarak belirlenmesi açısından ek rapor alınmasına karar verilmiş, ibraz edilen 08/10/2020 tarihli ek raporda; davalılar tarafından 256 adet paneli hiç teslim edilmediği savunulmuş ise de; dosya münderecatı , bilgi ve belgelerden 256 adet panelin hiç teslim edilmediğine ilişkin herhangi bir bilgi ve belgeye rastlanmadığı, bu sebeple somut bir tespit yapılamadığı, sözleşmenin 8.2 maddesine göre faiz tutarının %6 ile sınırlandırıldığı, davacı tarafından her bir davalıya satılan ve bedeli ödenmeyen kısmın 163.430,40 USD olduğu, bunun %6 lık kısmına tekabül eden kısmı 9.805,82 USD olduğu, alacak miktarında herhangi bir değişiklik söz konusu olmadığından faiz miktarında da değişiklik olmadığı, icra takip dosyasında takip sonrası için günlük %0,2 oranında faiz talebinin bulunduğu, bunun fiili ödeme günündeki kur üzerinden hesaplanacak TL karşılığının talep edilebileceği, genel hükümlere göre faiz istenemeyeceği, sözleşmenin 8.2 maddesinde; geç teslim durumunda götürü tazminat belirlendiği, bu ihtimal için davalı karşı davacıların uğradığı zararların tazmininin sağlandığı, üretim kaybı zararı hesaplanması halinde mükerrer hesaplama yapılacağı, asıl dosyada davacı şirketin davalı ... Ltd Şti'nden takip tarihinden itibaren 616.443,16 TL (takip tarihi itibariyle 3.76 kur üzerinden= 163.947,63 USD ana para , 36.869,88 TL karşılı 9.805,82 USD faiz olmak üzere toplam 653.312,99 TL alacaklı olduğu, birleşen İstanbul 14 ATM'nin 2018/327 E.sayılı dosyasında davacı şirketin davalı ... LTd Şti'nden takip tarihinden itibaren 616.443,16 TL (takip tarihi itibariyle 3.76 kur üzerinden= 163.947,63 USD ana para , 36.869,88 TL karşılığı 9.805,82 USD faiz olmak üzere toplam 653.312,99 TL alacaklı olduğu, İstanbul 12 ATM'nin 2018/806 E.sayılı dosyasında hiç teslim edilmediği iddia edilen 256 adet panelin dosya içerisinde somut bilgi ve belge olmamasına rağmen teslim edildiği kabul edilirse 256 panel bedeli 120.370 TL (32.000 USD) ve 1.920,00 USD (7.219,20 ) faiz olmak üzere talep edebileceği, sözleşmenin 8.2 maddesi gereğince geç teslim sebebiyle hesaplamaya mesnet bilgi ve belge olmadığından hesap yapılmadığı bildirilmiştir. Birleşen dosya davacıları 11/12/2020 tarihli dilekçeleri ile İstanbul 12 Asliye Ticaret Mahkemesinin 2018/806 E.sayılı dosyasında belirttikleri 15.000 USD + 5.000 TL'lik taleplerini geç teslim edilen 8.850 adet panele ilişkin fatura tutarının sözleşmenin 8.2 maddesi gereği %6 sını oluşturulan 66.136,00 USD gecikme tazminatının yarısı oranında eşit şekilde 33.068,00 USD olarak aynen ve ayrı ayrı müvekkilerine ödenmesine karar verilmesini talep etmiş, ıslah harcını da yatırmıştır. Davacı- karşı davalı ile davalı- karşı davacılar arasında akdedilen güneş paneli satım sözleşmesinin 5.maddesinde; 17.700 adet güneş panelinin 124.55 USD birim fiyat bedeli üzerinden toplam 2.204.535 USD üzerinden alıcılara satılacağı, 17.700 adet güneş panelinin 8.850 adedinin sözleşmede alıcı 1 olarak yer alan .... Ltd Şti'ne , 8.850 adedinin de sözleşmede alıcı 2 olarak yer alan ... Ltd Şti'ne teslim edileceği, 6.maddesinde; malların toplam bedelinin 2.204.535 USD +KDV olduğu, bu bedelin 1.102.267,5 USD +KDV sinin alıcı 1 , 1.102.267,5 USD+ KDV sinin alıcı 2 tarafından satın alınan malların bedeli olduğu, satıcının yatırım teşvik belgesi kapsamında KDV istisnası sağlayacağı, ancak KDV istisnasından yararlanamaması durumunda satıcıdan tahsil edilecek KDV nin alıcılara rücu edileceği, 7.1 maddesinde; alıcı 1'in ve alıcı 2'nin sözleşmenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 5 iş günü içinde 551.133,75 USD avans ödemesi gerçekleştireceği, geriye kalan tutarın 06/07/2017 tarihinde 200.000 USD ve 28/07/2017 tarihinde 200.000 USD ve 28/08/2017 tarihinde 151.133,75 USD olarak satıcının banka hesabına havale edecekleri, 31/07/2017-06/08/2017 tarihleri arasında alıcı 1'e 4425 adet alıcı 2'ye 4425 adet , 28/08/2017 - 03/09/2017 tarihleri arasında alıcı 1'e 4425 adet, alıcı 2'ye 4425 adet panelin teslimatının yapılacağı, 7.2 maddesinde; alıcıların 7.1 maddede belirtilen tarihlerde ödeme yapmaması halinde alıcıların her birinin kendi temerrüdünden doğan toplam fatura bedeli üzerinden günlük olarak tahakkuk ettirilecek olan %0.2 gecikme faizini ödemekten sorumlu olacakları ve bu gecikme faizi ödemesinin alacağın muaccel hale geldiği tarihten itibaren başlayacağı, satıcı tarafından sözleşmenin 8.1.maddesinde belirtilen tarihlerde teslimatın gerçekleştirilmemesi durumunda toplam fatura bedeli üzerinden günlük olarak tahakkuk ettirilecek olan %0.2 teslimat gecikme faizinin ödenmesinden satıcının sorumlu olacağı ve bu gecikme faizinin teslimatın belirtilen tarihte gerçekleşmediği gün itibariyle işletileceği, satıcının malları sözleşmede belirlenen sevkiyat planına uygun olarak teslim edememesi halinde 5 günlük bir mehil süresine sahip olacağı, alıcıların belirtilen bedelleri satıcının malın teslim edildiğine ilişkin yazılı bildirim tebligatını takiben 5 iş günü içerisinde satıcıya ödemek zorunda olduğu, 8.1 maddesinde alıcı 1'e 31/07/2017-06/08/2017 tarihleri arasında 4425 adet, 28/08/2017-03/09/2017 tarihleri arasında 4425 adet panelin teslimatının yapılacağı, alıcı 2'ye 31/07/2017 -06/08/2017 tarihleri arasında 4425 adet panelin, 28/08/2017-03/09/2017 tarihleri arasında 4425 adet panelin teslimatının yapılacağı, 8.2 maddesinde; satıcının malları sözleşme içinde tarif edilmiş olan sevkiyat planına uygun olarak teslim etmemesi halinde satıcının 5 günlük mehil süresi olacağı ve satıcının bu 5 günlük süre içinde söz konusu malların teslim edilmelerini güvence altına alacağı, geciken teslimat açısından satıcıya tanınan ek sürenin sona ermesini takip eden 6.gün itibariyle alıcıların her birinin kendi satın aldıkları mal ile sınırlı olmak üzere gecikme tazminatı da dahil olmak üzere doğacak zararları ilgili fatura bedelinin %6 sını geçemeyeceği, alıcıların zarar başlangıç tarihi ve yüzde sınırını peşinen kabul ettikleri, geciken ödemeler açısından alıcılara sözleşmenin 7.3 te tanınan ödeme süresinin sona ermesini takip eden gün itibariyle satıcının gecikme tazminatı da dahil olmak üzere doğacak zararları fatura bedelinin %6 sını geçemeyeceği, satıcının zarar başlangıç tarihi ve yüzde sınırını peşinen kabul ettiği düzenlenmiştir. Davacı-karşı davalı asıl ve birleşen İstanbul 14 Asliye Ticaret Mahkemesinin 2018/327 E.sayılı dosyasında; güneş paneli satış sözleşmesi kapsamında edimlerini tam olarak yerine getirdiğini, mal bedellerinin bir kısmının ödenmediğini iddia etmiş, davalı-karşı davacı alıcı şirketler de; sözleşmede belirlenen güneş panellerinin 256 adedinin hiç teslim edilmediğini, teslim edilenlerin ise sözleşmede belirlenen teslim tarihlerine nazaran gecikmeli olarak teslim edildiğini, 45 günlük gecikmeden kaynaklı müvekkillerinin zararları olduğunu , toplam fatura bedeli üzerinden sözleşmenin 8.2 maddesi uyarınca her bir alıcının 66.136,05 USD'lik alacağı bulunduğunu savunmuştur. Davalı-karşı davacı alıcı şirketler tarafından 256 adet güneş panelinin hiç teslim edilmediği iddia edilmiş ise de; davalıların talimat yolu ile incelenen ticari defterlerinde ; davacının düzenlemiş olduğu faturaların kayıtlı bulunduğu, davalılardan ... Ltd Şti'ne davacı tarafından düzenlenen 6 adet fatura bedeli olan 3.890.674,17 TL tutarında satış yapıldığı, 3.266.949,55 TL'lik ödeme sonucunda davalı ... Ltd Şti'nin kendi kayıtlarında davacıya 623.724,62 TL borçlu bulunduğu, ... Ltd Şti'ne de davacının düzenlemiş olduğu 9 adet fatura karşılığı 3.858.307,49 TL tutarında satış yapıldığı, 3.266.949,55 TL'lik yapılan ödeme sonucunda ... Ltd Şti'nin davacıya 591.357,94 TL borçlu kaldığının kendi kayıtlarında tespit edildiği,Yargıtay 19 Hukuk Dairesi' nin 2004/7898 Esas - 2005/2012 Karar sayılı içtihadı ve yerleşik Yargıtay içtihatlarında da belirtildiği üzere, 6100 Sayılı HMK.' nın 222 maddesi uyarınca kanuna uygun olarak veya olmayarak tutulmuş olan ticari defterlerin münderecatı,sahibi ve halefleri aleyhine delil sayılacağı, bu durumda artık davalılar vekilinin 256 adet güneş panelinin teslim edilmediği ve borcu olmadığı yönündeki savunmasına itibar edilemeyeceği gibi davalı -karşı davacı şirketler tarafından dosyaya delil olarak sunulan 25 kasım 2017 tarihli e-mail içeriğinde \"... projesi için imzalanan 19.06.2017 tarihli sözleşme kapsamında teslimi gereken 17.700 adet güneş panelinin ilk 8.850 adedinin sorunsuz teslim edildiği, ikinci 8.850 adedinin son teslimat tarihi 03.09.2017 olmasına rağmen 18.10.2017 tarihinde gecikmeli olarak teslim edildiği...\" şeklinde davacı -karşı davalıya bildirimde bulunulmuş olup davalı- karşı davacı alıcılar tarafından eksik teslimata ilişkin herhangi bir beyanda bulunulmadığından, sözleşmede kararlaştırılan 17.700 adet güneş panelinin teslim edildiği anlaşılmıştır.Sözleşmenin 8.1.maddesinde alıcılara güneş panellerinin hangi tarihler arasında ve ne miktarda teslim edileceği belirlenmiş olduğundan satılan güneş panellerinin teslimi yönünden sözleşme belirli vadelidir. Sözleşmenin 7.2 maddesinde de; sözleşmenin 8.1.maddesinde belirtilen vade ve tarihlerde panellerin teslim edilmemesi halinde 5 günlük mehil süresi verileceği, mehil süresi içerisinde teslimatın gerçekleşmemesi halinde toplam fatura üzerinden günlük %0.2 teslimat gecikme faizi ödeneceğinin kararlaştırıldığı, sözleşmenin 8.2 maddesinde de satıcının malları sözleşme içinde tarif edilmiş olan sevkiyat planına uygun olan teslim etmemesi halinde satıcının 5 günlük mehil süresinin olacağı, geciken teslimat açısından satıcıya tanınan ek sürenin sona ermesini takip eden 6.gün itibariyle alıcıların her birinin kendi satın aldıkları mal ile sınırlı olmak üzere gecikme tazminatı da dahil olmak üzere doğacak zararları ile ilgili fatura bedelinin %6' sını geçemeyeceğinin kararlaştırıldığı, dosyaya sunulan email yazışmalarından ve tarafların ticari defterlerinde karşıklıklı olarak kayıtlı bulunan 18.10.2017 tarihli faturadan davacı- karşı davalının güneş panellerini sözleşmede belirlenen en son teslimat tarihi olan 03.09.2017 tarihinden sonra 18.10.2017 tahinde teslim ettiği tespit edilmiştir. Sözleşmenin 7.2 maddesinde; satıcı taraf için kararlaştırılan günlük %0.2 teslimat gecikme faizi, güneş panellerinin sözleşmede belirlenen tarih de teslim edilmemesine ilişkin olarak düzenlenmiş olduğundan TBK.nun 179/2.maddesinde düzenlenen; borcun belirlenen zaman veya yerde ifa edilmemesi durumu için kararlaştırılan ifaya ekli cezai şart mı yoksa mal tesliminde gecikmeden dolayı ortaya çıkacak zararların ıspatındaki güçlükler gözetilerek önceden kararlaştırılmış götürü tazminatmı (gecikme tazminatı )olduğunun tespit edilmesi gerekmektedir. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu 179-182.maddelerinde cezai şart borçlunun, asıl borcunu ilerde, hiç veya gereği gibi ifa etmediği takdirde alacaklıya karşı ifa etmeyi önceden taahhüt ettiği edime deneceği, bu nedenle cezai şartın asıl borca bağlı olarak ve ancak bu borcun ihlali ile doğabilecek olan fer’i bir edim olduğu, borçlu cezai şart ödemeyi taahhüt etmişse, artık alacaklı herhangi bir zarara uğradığını iddia etmek veya zararının şümulünü ispat etmek zorunda kalmadan, tazminat elde etmek imkanını bulacağı ,zira cezai şart borcun ihlali halinde verilmesi gereken, önceden kararlaştırılmış kesin miktarlı (maktu) bir tazminat olduğu, Cezai şartın kararlaştırılabilmesi için asıl borcun mahiyeti önemli olmadığı, bir verme borcu kadar, yapma veya yapmama borçlarında da cezai şart kararlaştırılabileceği düzenlenmiştir. (Tekinay Borçlar Hukuku Genel Hükümler, TEKİNAY/AKMAN/ BURCUOĞLU/ALTOP, 7. Bası, İstanbul 1993, s. 341-343). Ayrıca cezai şartın esas itibariyle iki temel amacı bulunmaktadır. Bunlardan biri, borçluyu ifaya zorlamak ve böylece asıl borcun ifasını teminat altına almak; diğeri de, borcun ifa edilmemesinden doğacak zararı önceden ve götürü şekilde tespit etmektir. Bu iki temel amacı dışında, cezai şartın diğer bir amacı da, ifayı engelleyen cezai şartta (dönme cezasında) borçlunun cezai şartı ödemek suretiyle sözleşmeden kolayca dönmesini sağlamaktır (Köksal KOCAAĞA, Türk Özel Hukukunda Cezai Şart (BK. m. 158-161), Ankara 2003, s. 40-42)Hukukumuzda cezai şartın türleri seçimlik cezai şart, ifaya eklenen cezai şart ve ifa yerine cezai şart (dönme cezası) olarak düzenlenmiştir. Seçimlik cezai şart; 6098 s. TBK. m. 179 f. I (818 s. BK. m. 158 f. I) hükmüne göre; “Bir sözleşmenin hiç veya gereği gibi ifa edilmemesi durumu için bir ceza kararlaştırılmışsa, aksi sözleşmeden anlaşılmadıkça alacaklı, ya borcun ya da cezanın ifasını isteyebilir”.Bu hükme göre, taraflar, sözleşmede borçlunun ya borcunu sözleşmeye uygun olarak ifa etmesi ya da ceza koşulunun ödenmesini kararlaştırmış olabilirler. Bu durumda, borçlu borca uygun hareketle yükümlüdür. Ancak, borçlu borca uygun hareket etmediği takdirde, kendisini bir yaptırım beklemektedir. Bu yaptırım, sözleşmede kararlaştırılan ceza koşulunun ödenmesidir. Bu hüküm, borçluya borca aykırı davranarak ve böylece ifası gereken edim yerine kararlaştırılan ceza koşulunu ödeyerek borçtan kurtulma olanağını vermemektedir. Borçlu borca aykırı davrandığı takdirde, sözleşmede ceza koşulu kararlaştırılmasına rağmen, alacaklı borçludan aynen ifayı talep edebilir. Bu nedenle, 6098 s. TBK. m. 179 f. I (818 s. BK. m. 158 f I)’de borçlu ya borca aykırı davranarak bunun yerine ceza koşulu ödeyip borçtan kurtulma yetkisini değil, buna karar verme yetkisini alacaklıya vermiştir. Alacaklı, borçlunun borca aykırı davranışı halinde, aynen ifayı talep edebileceği gibi, bundan vazgeçerek ceza koşulunun ödenmesini talep edebilir. Burada, alacaklıya tanınmış bir seçimlik hak söz konusudur. Bu nedenledir ki, ceza koşulunun bu türüne “seçimlik ceza koşulu” (seçimlik cezai şart) adı verilmektedir (Ahmet M. KILIÇOĞLU, Borçlar Hukuku Genel Hükümler, 16. Bası, Ankara 2012, s. 773).İfaya eklenen cezai şart; 6098 s. TBK. m. 179 f. II (818 s. BK. m. 158 f. II) “Ceza, borcun belirlenen zaman veya yerde ifa edilmemesi durumu için kararlaştırılmışsa alacaklı, hakkından açıkça feragat etmiş veya ifayı çekincesiz olarak kabul etmiş olmadıkça, asıl borçla birlikte cezanın ifasını da isteyebilir”.Bu hükme göre, borçlunun borca aykırı davranışı halinde, alacaklı hem aynen ifayı, hem de kararlaştırılan cezanın ödenmesini talep edebilecektir. Bu nedenle, burada ceza koşulunun aynen ifaya ilave olarak (kümülatif) talep edilebilmesi olanaklıdır. Seçimlik ceza koşulundan farklı olarak, alacaklı ya aynen ifayı ya da cezayı talep etmek zorunda bırakılmamıştır. Alacaklı burada her ikisini de talep yetkisine sahiptir.Borçlunun borca aykırı davranışı halinde alacaklının ifaya ek olarak talep ettiği alacak bir ceza koşulu alacağı ise, zarar koşulunu gerektirmez. Alacaklı borca aykırılık nedeniyle bir zarara uğramasa bile ifaya ek olarak ceza koşulu talep edebilir. İfaya eklenen ceza koşulu zarar koşulunu gerektirmez. Alacaklı borçlunun borca aykırı davranışı nedeniyle zarara uğramasa dahi kararlaştırılan ceza koşulunu talep edebilir.İfa yerine cezai şart (dönme cezası); 6098 s. TBK. m. l79 f. III (818 s. BK. m. 158 f. III) hükmüne göre “Borçlunun, kararlaştırılan cezayı ifa ederek sözleşmeyi, dönme veya fesih suretiyle sona erdirmeye yetkili olduğunu ispat etme hakkı saklıdır”. ceza koşulunun amacı, borçlunun borca uygun hareket etmesini temindir. Halbuki, burada borçlu, borcu ifa yerine bizzat ceza koşulu ödemek suretiyle borçtan kurtulma olanağına sahiptir. Bir başka ifadeyle, burada borçlu borca aykırı davranmamakta, borcu ifa yerine ceza koşulunu ödeyerek sözleşmeden dönebilmektedir. Bu nedenle, ceza koşulu ifanın yerini almaktadır (KILIÇOĞLU, a.g.e., s. 775-777), 6098 saylı TBK. m. 118/I (818 s. BK. m. 106/2)’de düzenlenen gecikme tazminatı, alacaklının borcun geç ifa edilmesinden uğradığı zararı karşılamayı amaçlar ve alacaklının borcun gecikmeden ifa edilmesindeki çıkarını sağlamaya yöneliktir. Bu nedenle gecikme tazminatı, ifa ile birlikte talep edilebileceği gibi, ifa temerrütten sonra yerine getirilmiş ve bir çekince (ihtirazi kayıt) ileri sürülmemiş olsa bile ifadan sonra talep ve dava edilebilir, ifa davasında talep edilmemiş olsa dahi gecikme tazminatı ayrıca dava edilebilir. (M. Kemal OĞUZMAN/Turgut ÖZ, Borçlar Hukuku Genel Hükümler, C.1, İstanbul 2011, s.488) Aksinin kabulü, temerrüdün borçlu bakımından yaptırımsız kalmasına yol açar. Temerrüde düşen borçlunun “borcun geç ifasından dolayı alacaklının uğradığı zararı gidermekle yükümlüdür” hükmünü getirmiştir. Gecikme tazminatı, temerrüt tarihinden aynen ifaya kadar geçen dönem içindeki zararları kapsar (KILIÇOĞLU, a.g.e., s. 692) Gecikme tazminatında tazmin edilecek zarar bir tür olumlu zarardır ve alacaklının malvarlığının, temerrüde düşülmeden borcun ifa edilmesi halinde içinde bulunacağı durumla, gecikmeli ifa sonucunda içinde bulunduğu durum arasındaki farkı ifade eder. Satıcının geç teslimi halinde sözleşmede ek ödeme kararlaştırılırken taraflar satıcıyı zamanında ifaya zorlamanın yanı sıra, mal tesliminin gecikmesi halinde alıcıların uğrayacağı zararın fatura bedelleri üzerinden günlük %0.2 hesabı ile bir gecikme tazminatı belirlemişlerdir. Taraflar sözleşmede bu gecikme tazminatına da bir üst sınır getirerek sözleşmenin 8.2 maddesinde gerek alıcı, gerekse satıcı için kararlaştırılan günlük %0.2 ilave ödemenin fatura bedelinin %6 sını geçemeyeceğini düzenlemişlerdir. Sözleşmenin 7.2 ve 8.2 hükümleri birlikte değerlendirildiğinde; teslimat gecikme faizi adı altında kararlaştırılan günlük %0.2 ödemenin satılan güneş panellerinin sözleşmede belirlenen tarihlerde malın teslim edilmemesi halinde alıcı tarafın geç teslimden kaynaklanan zararları için kararlaştırılmış olan gecikme tazminatı olduğu, davacı- karşı davalı satıcı lehine belirlenen gecikme faizindeki gibi gecikme tazminatına da üst sınır getirildiği, bu durumda artık satıcının geç teslimi ve alıcıların teslim aldıkları güneş panellerinin bedellerini ödememelerinin sonuçları bakımından sözleşmenin 7.2 ve 8.2 hükümlerinin uygulanması gerektiği sonucuna varılmıştır. İstanbul 12 ATM'nin 2018/806 E.sayılı dosyasında davacılar ... Ltd Şti ve ... Ltd Şti geç teslimden kaynaklanan cezai şart talebinde bulunmuşlardır. Davacı karşı davalı satıcı şirket bir kısım güneş panellerini gecikmeli olarak teslim etmiş, alıcı şirketler bu ifayı herhangi bir çekince ileri sürmeksizin kabul etmişlerdir. Sözleşmenin 8.2 maddesinde düzenlenen satıcının sevkiyat planına uygun mal teslim etmemesine ilişkin sözleşmenin 7.2 maddesinde düzenlenen %0.2 tazminatı bedeli 6098 saylı TBK. m. 118/I de düzenlenen gecikme tazminatı bedeli olduğundan ifa ile birlikte talep edilebileceği gibi ifa gerçekleştikten sonra da talep edilebileceğinden alıcılar tarafından mal teslimi sırasında herhangi bir ihtirazi kayıt konulmamış olması geç teslimden kaynaklanan gecikme cezasının talep edilmesine engel olmayacaktır. Taraflar arasında akdedilen sözleşmenin 12.maddesinde; ödemelerin ve mal tesliminin gecikmesi sebebiyle sözleşmenin feshi hükümleri düzenlenmiştir. Taraflarca karşılıklı olarak ödemelerin ve mal tesliminin geciktiği iddia edilmesine rağmen sözleşmenin feshi yoluna gidilmemiştir. Sözleşmenin 7.2 maddesinde; gerek alıcıların , gerekse satıcının temerrüdün sonucu olarak işletilecek günlük %0.2 gecikme faizine, sözleşmenin 8.2 maddesinde limit konulmuş, geciken teslimat açısından alıcıların her birinin kendi satın aldıkları mal ile sınırlı olmak üzere ilgili fatura bedelinin %6 sını geçemeyeceği, geciken ödemeler açısından da satıcının doğacak zararlarının fatura bedelinin %6 sını geçemeyeceği düzenlenmiştir. Alıcı taraflar için ödenmeyen toplam fatura bedellerinin, satıcı taraf için ise teslimde gecikilen toplam ürün bedellerinin matrah olarak kabul edilmesi, her iki tarafın yalnızca ödemede veya teslimde temerrüde düştüğü fatura bedelleri yönünden gecikme faizi ve tazminat ödemesi sözleşmenin ruhuna ve tarafların sözleşmeyi imzaladıkları tarihteki gerçek iradelerine , sözleşmenin feshedilmemesi de dikkate alındığında daha uygun olacağından gecikme cezası ve alıcıların temerrüdüne ilişkin hesaplama toplam sözleşme bedeli üzerinden değil, ödemede ve teslimde temerrüde düşülen fatura bedelleri üzerinden hesap edilmiştir. Davacı-karşı davalı satıcının, usulüne uygun şekilde tutulmuş olan ticari defterlerinde davalı-karşı davacı alıcılara yapmış olduğu satışlardan dolayı her birinden 616.443,11 TL karşılığı 163.947,63 USD alacaklı olduğu tespit edilmiştir. Davalı-karşı davacı alıcı şirketlerde kendi ticari defterlerindeki kayıtlara göre davacıya borçludurlar. Davacının davalılardan alacaklı olduğu 163.947,63 USD'ye sözleşmenin 7.2 ve 8.2 maddesi uyarınca hesap edilen gecikme faizi alacağı da 9.805.82 USD 'dir. Davacı satıcı taraf her bir alıcı şirketten ödenmeyen163.947,63 USD alacağını ve sözleşmenin 7.2 ve 8.2 maddesi uyarınca 9.805,82 USD'lik işlemiş faiz alacağını talep edebilir. Her iki davalı tarafından satıcıya 163.947,63 USD'lik bedel ödenmemiştir. Davacı taraf güneş panellerinin kendisine geç teslim edildiğini iddia ederek bu bedelleri ödemediğini, geç teslimden kaynaklanan zararları doğduğunu öne sürdüğünden davalılara geç teslim edilen ürün bedelinin her bir davalı için 163.947,63 USD olduğu, davalıların da sözleşmenin 7.2 ve 8.2 maddeleri uyarınca bu bedel üzerinden hesaplanacak 9.805,82 USD'lik gecikme cezasını talep edebilecekleri, davalıların geç teslimden kaynaklanan zararları için sözleşmede gecikme cezası belirlenmiş olduğundan ayrıca üretim kaybından kaynaklanan zararlarını talep edemeyecekleri sonucuna varılmıştır. Davalı- karşı davacılar tarafından takip tarihinden itibaren akdi faiz talep edilemeyeceği, davacı satıcının talep edebileceği gecikme faizinin sözleşme ile sınırlandırıldığı savunulmuş ise de; taraflarca aksi belirtilmedikçe temerrüt halinde genel hükümlere göre faiz uygulanacağı, sözleşmede alıcıların temerrüdü halinde muacceliyet tarihinden itibaren %0.2 oranında faiz işletilmesinin belirlendiği, bu durumda takip tarihi ile temerrüde düşen davalı -karşı davacılar açısından takip sonrası için günlük %0.2 oranında fiili ödeme günündeki kur üzerinden hesaplanacak TL karşılığı oranında faiz talep edilebilecektir.Tüm dosya kapsamı ve delillerin değerlendirilmesi sonucunda; Asıl davada davanın kabulüne itirazın iptaline, takibin 173.236,22-USD üzerinden devamına asıl alacak, 163.430,40-USD'na takip tarihinden itibaren günlük %0,2 üzerinden akdi gecikme faizi uygulanmasına, taraflarca bilinebilir likit alacak miktarına itiraz edildiğinden %20 tazminatın davalıdan tahsiline, Birleşen ist 14 ATM nin 2018/1327 e sayılı dosyasında davanın kabulüne itirazın iptaline, takibin 173.236,22-USD üzerinden devamına asıl alacak, 163.430,40-USD'na takip tarihinden itibaren günlük %0,2 üzerinden akdi gecikme faizi uygulanmasına taraflarca bilinebilir likit alacak miktarına itiraz edildiğinden %20 tazminatın davalıdan tahsiline, İstanbul 12 Asliye Ticaret Mahkemesinin 2018/806 e sayılı dosyasında davanın kısmen kabulüne , 19.611,64-USD nin (9.805,82-usd ni .... LTD şirketine, 9.805.82-USD nin ... Ltd şirketine, ödenmek üzere) dava tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4/a maddesi uyarınca işleyecek faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, fazlaya ilişkin istemin reddine, karar vermek gerekmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur...\"gerekçesi ile, Asıl davada; 1-Asıl davada davanın kabulüne itirazın iptaline, takibin 173.236,22-USD üzerinden devamına asıl alacak, 163.430,40-USD 'ye takip tarihinden itibaren günlük %0,2 üzerinden akdi gecikme faizi uygulanmasına %20 tazminatın davalıdan tahsiline, 2-Kabul edilen alacak miktarı üzerinden hesap edilen 130.273,64-TL %20 tazminatın davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, Birleşen İst. 14. Asliye Tic. Mah nin 2018/327 Esas Sayılı davada; 1-Davanın kabulüne itirazın iptaline, takibin 173.236,22-USD üzerinden devamına asıl alacak, 163.430,40-USD 'ye takip tarihinden itibaren günlük %0,2 üzerinden akdi gecikme faizi uygulanmasına,2-Kabul edilen alacak miktarı üzerinden hesap edilen 130.273,64-TL %20 tazminatın davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,Birleşen İst. 12 Asliye Tic. Mah nin 2018/806 Esas Sayılı davada; 1-Davanın kısmen kabulüne, 19.611,64-USD nin (9.805,82-usd ni ... LTD şirketine, 9.805.82-USD nin ... Ltd şirketine, ödenmek üzere) dava tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4/a maddesi uyarınca işleyecek faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, fazlaya ilişkin istemin reddine, karar verilmiş ve karara karşı asıl davada ve Birleşen İstanbul 14. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2018/327 E sayılı dosyasında davacı - Birleşen İstanbul 12. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2018/806 E.sayılı dosyasında davalı vekili ile asıl dava davalısı ve Birleşen İstanbul 14. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2018/327 E sayılı dosyasının davalısı - Birleşen İstanbul 12. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2018/806 E.sayılı dosyasında davacılar vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: Asıl davada ve Birleşen İstanbul 14. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2018/327 E sayılı dosyasında davacı - Birleşen İstanbul 12. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2018/806 E.sayılı dosyasında davalı vekili istinaf dilekçesi ile, taraflar arasında akdedilen güneş paneli satış sözleşmesi uyarınca satışı yapılan panellerin teslimi süresinde yapıldığını davalı tarafça da hiçbir itirazi kayıt ileri sürülmeden ürünler teslim alındığını ifa kabul edildiğini, Teslim edilen itirazi kayıt dermeyan edilmeksizin kabul edilen paneller için faturalar düzenlendiğini, davalı taraf da, faturaları aldığını, \"mutabıkız\" beyanında bulunmak suretiyle imzaladığını ve kaşelediğini,Sözleşme ve fiili durum uyarınca panel bedellerinin ödenmemesinin önünde hiçbir engel kalmadığı halde ödeme yapılmaması üzerine söz ile istendiğini, ödeyeceklerini beyan etmelerine rağmen ödeme yapılmaması üzerine anılan panel bedelleri için icra takipleri başlatıldığını,Panelleri alırken hiçbir itirazi kayıt ileri sürmediği gibi faturayı alırken de hiçbir itirazi kayıt ileri sürmeyen ve hatta mutabakat metni imzalayan, bu sırada da hiçbir itirazi kayıt ileri sürmeyen davacıların, edimlerin ifasından iki yıla yakın uzun bir zaman geçtikten sonra ikame ettikleri işbu davanın reddi gerektiğini, Geç teslim olmadığını ve davacılar, teslim sırasında itirazı kayıt ileri sürmediğinden geç teslimden dolayı tazminat isteyemeyeceklerini, kabul anlamına gelmemek kaydıyla geç teslim olsa bile davacılar teslimat talebinde bulunmadığından ve ek süre verilmediğinden satıcının temerrüdü oluşmadığını, Taraflar arasında yapılan sözleşmenin 8.2 maddesinde;\"Gecikilen teslimat açısından Satıcıya tanınan ek sürenin sona ermesini takip eden 6. Gün itibariyle Alıcıların her biri kendi satın aldıkları mal ile sınırlı olmak üzere gecikme tazminatı da dahil olmak üzere doğacak zararları, ilgili fatura bedelinin yüzde altınsını geçemez. Alıcılar zarar başlangıç tarihi ve yüzde sınırını peşinen kabul eder, fazlaya ilişkin haklarından feragat eder.\" \"Gecikilen ödemeler açısından Alıcıya 7.3' de tanınan ödeme süresinin sona ermesini takip eden gün itibariyle Satıcının (gecikme tazminatı da dahil olmak üzere) doğacak zararları, ilgili fatura bedelinin yüzde altısını geçemez.\" düzenlemeleri mevcut olduğunu, TTK 18. maddesinde;\"(3) Tacirler arasında, diğer tarafı temerrüde düşürmeye, sözleşmeyi feshe, sözleşmeden dönmeye ilişkin ihbarlar veya ihtarlar noter aracılığıyla, taahhütlü mektupla, telgrafla veya güvenli elektronik imza kullanılarak kayıtlı elektronik posta sistemi ile yapılır.\" şeklinde düzenleme içerdiğini, Tacir olan davacılar itirazi kayıt beyanını müvekkiline yöneltmek için noter aracılığını, taahhütlü mektubu, telgrafı veya güvenli elektronik imzayı kullanmak zorunda olduklarını, sözleşme de kanun maddesi ile paralel düzenlendiğini, sözleşmenin 3.3 maddesinde de faks ve elektronik formdaki belgelerin daha sonra taahhütlü posta ile teyit edilmek koşuluyla geçerli olacağı kabul edildiğini,Davacıların mevzuata ve sözleşmeye uygun olarak ileri sürülen itirazi kaydı olmadığını, davacılar delilleri arasında bazı mail ve mesaj kayıtları sunmuş ise de bunların, mevzuat ve sözleşmede belirlenen usullere uygun olmaması nedeniyle ispat değeri bulunmadığını, İleri sürerek istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının istinaf incelemesi sonucunda kaldırılmasına, İstanbul 5.Asliye Ticaret Mahkemesi 2018/336 E.-2021/145 K. Sayılı Asıl dosya ile birleşen İstanbul 12.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2018/806 E.sayılı dosyası kapsamında leri sürülen taleplere ilişkin verilen kararının müvekkili lehine olacak şekilde kaldırılmasına ve birleşen İstanbul 12. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2018/806 E.sayılı davasının tüm yönleri ile reddine karar verilmesini talep etmiştir. Asıl dava davalısı ve Birleşen İstanbul 14. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2018/327 E sayılı dosyasının davalısı - Birleşen İstanbul 12. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2018/806 E.sayılı dosyasında davacılar vekili istinaf dilekçesi ile, Yerel mahkemenin tarafların temerrüdünü hatalı değerlendirildiğini, sözleşme maddelerinin yanlış yorumlandığını, sözleşmesinin 7.3 maddesinin göz ardı edildiğini,Dosya içeriğinde faturaların bulunduğunu, taraf defterleri üzerinde inceleme yapıldığını, fatura ve kayıtlardan teslim edilmeyen ürün bulunduğunun tespitinin kolay olduğunu ancak bilirkişiler tarafından bu tespitin yapılmadığını, Davacı tarafından müvekkili ... Tic. Ltd. Şti'ne fatura edilen ürünlerin toplamı geç teslim edilen 4268 adet ürün ile birlikte toplamda 8748 adet olduğunu, .... Ltd. Şti'ne 126 adet ürünün teslim edilmediğini, Ödemezlik defi ileri sürme imkanı olan tarafın karşı sözleşen tarafından borçlu temerrüdüne düşürülmesinin mümkün olmadığını,Müvekkili şirketlerin ilk peşinatı zamanında ödediğini, Borçlu temerrüdüne düşmeyen müvekkilinin davalı/karşı davacı alıcıların ne sözleşmedeki gecikme cezasını ne de sözleşme veya kanun uyarınca herhangi bir gecikme tazminatını ödeme borçları doğmadığını, davalı karşı davalı satıcının buna dair taleplerinin hukuken dayanaksız olduğunu, Yerel mahkemece tarafların temerrüdü hatalı değerlendirildiği gibi buna bağlı olarak temerrüdün hukuki sonuçları hatalı değerlendirildiğini, sözleşme metninden taraf iradeleri açıkça anlaşılmasına rağmen yerel mahkemece yorum yoluyla sözleşmeye aykırı sonuçlara varıldığını, Müvekkili alıcıların temerrüdü satıcının malın teslim edildiğine ilişkin yazılı bildirim tebligatını takiben en geç 5 iş günü olarak tespit edildiğini, Söz konusu gecikme nedeniyle müvekkili şirketin ciddi zarara uğradığını, sözleşmedeki açık hükme rağmen yerel mahkemece gecikmeye uğrayan mal bedeli üzerinden değerlendirme yapılmasının hatalı olduğunu, Sözleşmenin doğru değerlendirilmesi durumunda müvekkilinin bu zararının sözleşmeye uygun şekilde hesaplanması gerektiğini, yerel mahkemece diğer zararların fatura bedelinin %6'sı ile sınırlanan oran dalilinde olduğu kabul edildiği halde müvekkili ... için fatura bedeli olan 1.102,267,5 * %6 = 66.136,05 USD diğer müvekkili ... için fatura bedeli olan 1.102,267,5 * %6 = 66.136,05 USD ile teslim edilmeyen mal bedeline hükmedilmesinin haksız takip nedeniyle kötüniyet tazminatına karar verilmesi bu hesaplama ile bulunacak bedelin var ise müvekkilinin ödenmeyen borcundan takas mahsubu yapılması gerektiğini,Bir an için yerel mahkemenin kabulünün hukuka uygun olduğu varsayılsa bile mahkeme müvekkili şirketlere geç teslim edilen güneş panellerinin adedinin geç teslim nedeniyle talep edilebilecek gecikme tazminatının hesaplanması yönnüden yanılgıya düştüğünü ve varsayımsal hesaplamalar yaptığını, Yerel mahkeme tarafından müvekkili şirketlere hiç teslim edilmeyen ürünlerin olduğuna ilişkin iddiaların araştırılmadığını ve tayin edilen bilirkişilerce bu hususta eksik inceleme yapıldığını,erel mahkemenin hatalı değerlendirme ile müvekkili şirketler aleyhine takip tarihinden itibaren işletilecek %0,2 temerrüt faizine hükmetmesinin açıkça hukuka aykırı olduğunu,Taraflar arasındaki alacak ve borç ilişkisi yargılama yapılmasına gerek olmaksızın müvekkillerce bilinebilir likit bir alacağa ilişkin olmadığından icra inkar tazminatına hükmedilmesinin yerinde olmadığını, İleri sürerek istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının istinaf incelemesi sonucunda kaldırılmasına, asıl dava ve birleşen İstanbul 14. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2018/327 E.sayılı dosyası yönünden reddine, birleşen İstanbul 12.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2018/806 E.sayılı dosyası yönünden yeniden hüküm kurularak eksik hükmedilen tazminat miktarının arttırılmasına, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ: HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde ise resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır. Asıl dava ; taraflar arasında imzalanan güneş paneli satış sözleşmesinden kaynaklı bakiye fatura alacağının tahsili talebiyle başlatılan icra takibine itiraz üzerine açılan itirazıp iptali davasıdır. Birleşen İstanbul 14. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2018/327 E sayılı dosyasına konu dava; taraflar arasında imzalanan güneş paneli satış sözleşmesinden kaynaklı bakiye fatura alacağının tahsili talebiyle başlatılan icra takibine itiraz üzerine açılan itirazıp iptali davasıdır. Birleşen İstanbul 12. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2018/806 E.sayılı dosyasına konu dava; Taraflar arasında imzalanan güneş paneli satış sözleşmesinden kaynaklı ceza-i şart alacağından kaynaklı tazminat davasıdır.Mahkemece, Asıl dava ve Birleşen İstanbul 14. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2018/327 E sayılı dosyasına konu davanın kabulüne, Birleşen İstanbul 12. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2018/806 E.sayılı dosyasına konu davanın kısmen kabulüne karar verilmiş ve karara karşı taraflarca istinaf başvurusunda bulunulmuştur. Dosya arasında sureti bulunan ... GÜNEŞ PANELİ SATIŞ SÖZLEŞMESİ başlıklı 19/06/2017 tarihli sözleşme incelendiğinde; Sözleşmenin Taraflar başlıklı 1. Maddesinde ; davalı ... Tic. Ltd. Şti.nin Alıcı 1, davalı ... Ltd. Şti.nin Alıcı 2, sözleşmede alıcı 1 ve alıcı 2 'nin birlikte alıcılar olarak anılacağı, davacı ...A.Ş.'nin ise Satıcı olarak anılacağı, sözleşmenin 2. Maddesinde, sözleşmenin konusu ve tarafların taahhütleri, 4. Maddesi ile, malın cinsi ve nevi ve kalitesi, 5. Maddesi ile, malın miktarı, birim fiyatı ve teknik özellikleri, 6. Maddesi ile, malın bedelinin düzenlendiği anlaşılmıştır.Sözleşmenin 7. Maddesinde ÖDEME KOŞULLARI düzenlenmiş olup 7.1. Maddesinde;'' Alıcı 1, sözleşmenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 5 işgünü içinde 551.133,75 USD avans ödemesini gerçekleştirecektir ve geriye kalan tutarı da 06/07/2017 tarihinde 200.000 USD, 28/07/2017 tarihinde 200.000 USD ve 28/08/2017 tarihinde 151.133, 75 USD olarak SATICI'nın banka hesabına havale edilecektir. 31/07/2017 - 06/08/2017 tarihleri arasında 4425 adet panelin teslimatı, 28/08/2017 - 03/09/2017 tarihleri arasında 4425 adet panelin teslimatı yapılacaktır. Alıcı 2, sözleşmenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 5 işgünü içinde 551.133,75 USD avans ödemesini gerçekleştirecektir ve geriye kalan tutarı da 06/07/2017 tarihinde 200.000 USD, 28/07/2017 tarihinde 200.000 USD ve 28/08/2017 tarihinde 151.133, 75 USD olarak SATICI'nın banka hesabına havale edilecektir. 31/07/2017 - 06/08/2017 tarihleri arasında 4425 adet panelin teslimatı, 28/08/2017 - 03/09/2017 tarihleri arasında 4425 adet panelin teslimatı yapılacaktır. '' Sözleşmenin 7.2. Maddesinde;'' ALICILAR'ın yukarıda belirtilen tarihler itibariyle ödeme yapmaması halinde, ALICILAR'ın her biri kendi temerrüdünden doğan toplam fatura bedeli üzerinden günlük olarak tahakkuk ettirilecek olan %0,2 gecikme faizini ödemekten sorumlu olacaktır ve bu gecikme faizi ödemenin yukarıda belirtildiği gibi muaccel hale geldiği tarihten itibaren işletilecektir.SATICI, Madde 8.1'de belirtilen tarihlerde teslimatı gerçekleştirmezse toplam fatura bedeli üzerinden günlük olarak tahakkuk ettirilecek olan %0,2 teslimat gecikme faizini ödemeden sorumlu olacaktır ve bu gecikme faizi teslimatın aşağıda belirtilen tarihte gerçekleşmediği gün itibariyle işletilecektir. SATICI'nın malları işbu sözleşme içinde tarif edilmiş olan sevkiyat planına uygun olarak teslim edememesi halinde 5 günlük bir mehil süresine sahip olacaktır. ''Sözleşmenin 7.3. Maddesinde;''ALICILAR belirtilen bedelleri SATICI'nın malın teslim edildiğine ilişkin yazılı bildirim tebligatını takiben 5 iş günü içerisinde SATICI'ya ödemek zorundadır.'' Sözleşmenin 7.4. Maddesinde;''İşbu sözleşmede yer alan bedeller her ödeme tarihindeki EURO-DOLAR çapraz kuru üzerinden EURO kuru olarak Satıcı'nın hesabına ödenecektir.''Sözleşmenin 8. Maddesinde MALIN TESLİM YERİ VE ŞEKLİ düzenlenmiş olup 8.1. Maddesinde;''....ALICI 1'e 31/07/2017 - 06/08/2017 tarihleri arasında 4425 adet panelin teslimatı, 28/08/2017 - 03/09/2017 tarihleri arasında 4425 adet panelin teslimatı yapılacaktır. ALICI 2'ye 31/07/2017 - 06/08/2017 tarihleri arasında 4425 adet panelin teslimatı, 28/08/2017 - 03/09/2017 tarihleri arasında 4425 adet panelin teslimatı yapılacaktır. '' Sözleşmenin 8.2. Maddesinde;'' SATICI'nın malları işbu sözleşme içinde tarif edilmiş olan sevkiyat planına uygun olarak tslim edememesi halinde, SATICI'nın 5 günlük bir mehil süresi olacaktır ve SATICI bu 5 günlük süre içinde söz konusu malların teslim edilmelerini güvence altına alacaktır.Geciken teslimat açısından SATICI'ya tanınan ek sürenin sona ermesini takip eden 6. Gün itibariyle ALICILAR'ın her biri kendi satın aldıkları mal ile sınırlı olmak üzere (gecikme tazminatı da dahil olmak üzere doğacak zararları, ilgili fatura bedelinin %6 'sını geçemez. ALICILAR zarar başlangıç tarihi ve yüzde sınırını peşinen kabul eder, fazlaya ilişkin haklarından feragat eder.) Geciken ödemeler açısından ALICI'ya 7.3' de tanınan ödeme süresinin sona ermesini takip eden gün itibariyle SATICI'nın (gecikme tazminatı da dahil olmak üzere) doğacak zararları, fatura bedelinin %6'sını geçemez. SATICI zarar başlangıç tarihi ve yüzde sınırını peşinen kabul eder, fazlaya ilişkin haklarından feragat eder.\"Sözleşmenin DELİL ANLAŞMASI başlıklı 15. Maddesinde;'' İş bu sözleşmenin uygulanmasından ve yorumlanmasından dolayı taraflar arasında doğacak her türlü ihtilafın halinde, bu sözleşmenin SATICI'nın ticari defter, kayıt ve belgeleri ile cari hesap kayıtlarının, muhasebe, bilgisayar ve malın izlenebilir seri numaralarına ilişkin bilgisayar kayıtlarının ve sair kayıtların HMK. 193 anlamında münhasır kesin ve bağlayıcı delil teşkil edeceğine ilişkin,'' düzenlemeler mevcuttur. Dosyaya ibraz edilen mail içeriklerinden, irsaliye ve ticari defter kayıtlarından, Satıcının sözleşmenin 7.1. Ve 8.1 maddesinde belirtilen tarihlerde belirtilen miktarda teslimatı gerçekleştirmediği, alıcıların da sözleşmenin 7.1. Maddesinde düzenlenen tarihlerde ödeme yapmadıkları anlaşılmıştır.Mahkemece, tarafların ticari defter ve kayıtları inceletilmek suretiyle bilirkişilerden kök ve ek rapor alınmak suretiyle istinafa konu karar verilmiştir.Taraf vekillerinin mahkemenin kabulüne yönelik istinaf sebepleri incelendiğinde, HMK 282 maddesinde \"Hakim bilirkişinin oy ve görüşünü diğer delillerle birlikte serbestçe değerlendirir,\" yasal düzenlemesi yer almaktadır. Faturaların davalı ticari defterlerinde kayıtlı olması halinde veya davalının bağlı olduğu vergi dairesi müdürlüğüne BA formları ile bildirilmiş olması halinde fatura içeriği malların davalıya teslim edildiğinin kabulü gerekir. (Yargıtay 19. HD' nin 2015/12329 E., 2016/6138 K. ve 2014/11846-15110 E.K. sayılı kararları da bu yöndedir.)Somut olaya döndüğümüzde, Asıl davaya konu icra takibine dayanak faturaların asıl dava davalısına, Birleşen İstanbul 14. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2018/327 E sayılı davasına konu icra takibine dayanak faturaların birleşen dava davalısına usulüne uygun olarak tebliğ edildiği, davalıların TTK'nın 21/2. maddesinde yazılı 8 günlük yasal süre içerisinde faturalara itiraz edip iade etmediği, Asıl davaya konu icra takibine dayanak faturaların asıl dava davalısının ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, asıl dava davalısı ... Üretim Ticaret Ltd. Şti.nin ticari defterlerine göre davacıya 623.724,62 TL.borçlu olduğu, Birleşen İstanbul 14. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2018/327 E sayılı davasına konu icra takibine dayanak faturaların da birleşen dosya davalısının ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, birleşen dava davalısı .... Ltd. Şti.nin ticari defterlerine göre davacıya 591.357,94 TL.borçlu olduğu, 6100 Sayılı HMK.' nın 222 maddesi uyarınca kanuna uygun olarak veya olmayarak tutulmuş olan ticari defterlerin münderecatı, sahibi ve halefleri aleyhine delil sayıldığı, bu durumda davacı tarafça fatura içeriği malların davalılara teslim edildiğinin kabulü gerektiği, davalı tarafça sözleşmenin 7.4. Maddesine uygun döviz olarak ödeme yapılmadığı, bu durumda ispat külfeti davalılarda olup ödeme yapıldığının ispat edilmesi gerektiği ve dosya kapsamına göre ispat edilemediği anlaşılmıştır. İlk Derece Mahkemesine sunulan deliller, hükme esas alınan bilirkişi heyet raporu içeriğindeki tespitler ışığında , mahkemece asıl dava ve Birleşen İstanbul 14. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2018/327 E sayılı dosyasına konu davanın kabulüne, davacı lehine icra inkar tazminatına hükmedilmesine ve Birleşen İstanbul 12. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2018/806 E.sayılı dosyasına konu davanın kısmen kabulüne yönelik verilen kararda yasa ve usule aykırılık bulunmadığı gibi kamu düzenine aykırılık da görülmediğinden, mahkemenin kabul ve gerekçesine yönelik taraf vekillerinin aksi yöndeki istinaf sebepleri yerinde görülmemiştir.Sonuç olarak,Asıl davada ve Birleşen İstanbul 14. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2018/327 E sayılı dosyasında davacı - Birleşen İstanbul 12. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2018/806 E.sayılı dosyasında davalı vekilinin Birleşen İstanbul 12. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2018/806 E.sayılı dosyasında verilen karara yönelik istinaf başvurusunun ve Asıl dava davalısı ve Birleşen İstanbul 14. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2018/327 E sayılı dosyasının davalısı - Birleşen İstanbul 12. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2018/806 E.sayılı dosyasında davacılar vekilinin asıl dava ve birleşen davalara yönelik istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b1 maddesi gereğince ayrı ayrı esastan reddine karar verilmesi gerektiği kanaatine varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Asıl davada ve Birleşen İstanbul 14. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2018/327 E sayılı dosyasında davacı - Birleşen İstanbul 12. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2018/806 E.sayılı dosyasında davalı vekilinin Birleşen İstanbul 12. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2018/806 E.sayılı dosyasında verilen karara yönelik istinaf başvurusunun ve Asıl dava davalısı ve Birleşen İstanbul 14. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2018/327 E sayılı dosyasının davalısı - Birleşen İstanbul 12. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2018/806 E.sayılı dosyasında davacılar vekilinin asıl dava ve birleşen davalara yönelik istinaf başvurularının 6100 sayılı HMK' nın 353/1-b-1 maddesi gereğince ayrı ayrı ESASTAN REDDİNE, 2-Harçlar Kanunu gereğince istinaf edenler tarafından yatırılan istinaf kanun yoluna başvurma harcının hazineye gelir kaydına, Asıl davada; 3-Karar tarihi itibariyle Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 44.495,00TL istinaf karar harcından istinaf eden ... LTD ŞTİ tarafından peşin olarak yatırılan 11.123,75.TL harcın mahsubu ile bakiye 33.371,25.TL'nin ... LTD ŞTİ'den tahsili ile hazineye gelir kaydına, Birleşen İst. 14. Asliye Tic. Mah nin 2018/327 Esas Sayılı davada; 4-Karar tarihi itibariyle Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 44.495,00.TL istinaf karar harcından istinaf eden ... LTD. ŞTİ tarafından peşin olarak yatırılan 11.123,75.TL harcın mahsubu ile bakiye 33.371,25.TL'nin .... LTD. ŞTİ'den tahsili ile hazineye gelir kaydına, Birleşen İst. 12 Asliye Tic. Mah nin 2018/806 Esas Sayılı davada; 5-Karar tarihi itibariyle Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 8.589,56.TL istinaf karar harcından istinaf eden ... Anonim Şirketi tarafından peşin olarak yatırılan 2.150,00.TL harcın mahsubu ile bakiye 6.439,56.TL'nin ... Anonim Şirketi vekilinden tahsili ile hazineye gelir kaydına,
6-Karar tarihi itibariyle Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 427,60.TL istinaf karar harcından istinaf eden ... LİMİTED ŞİRKETİ, ... LİMİTED ŞİRKETİ tarafından peşin olarak yatırılan 59,30 TL harcın mahsubu ile bakiye 368,30.TL'nin ... LİMİTED ŞİRKETİ, ...LİMİTED ŞİRKETİ'nden tahsili ile hazineye gelir kaydına, 7-İstinaf yargılama giderlerinin istinaf talep edenler üzerinde bırakılmasına, 8-Artan gider avansı varsa karar kesinleştiğinde ve talep halinde avansı yatıran tarafa iadesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK'nın 361/1. maddesi gereğince kararın taraflara tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde Yargıtay temyiz yasa yolu açık olmak üzere 14/03/2024 tarihinde oy birliği ile karar verildi.