T.C.
SAKARYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
5. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO\t: 2024/667
KARAR NO\t: 2024/793
KARAR TARİHİ\t: 09/05/2024
KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 10/05/2024
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN\t\t: ... (...)
ÜYE\t\t: ... (...)
ÜYE\t\t: ... (...)
KATİP\t\t: ... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t : KOCAELİ 1.ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
DAVA TARİHİ : 22/12/2022
KARAR TARİHİ : 25/12/2023
NUMARASI\t\t: 2022/655 Esas -2023/735 Karar
DAVACI \t: KOMTAŞ KOCAELİ MEDYA VE SANAYİ TİCARET ANONİM ŞİRKETİ - ... ...
TEMSİLCİSİ\t: ..., T.C. Kimlik No: ....
DAVALI \t: SEDAŞ SAKARYA ELEKTRİK DAĞITIM A Ş - ...
VEKİLİ\t: Av. ... - ...
DAVA\t: Kaçak elektrik kullanımı nedeni ile tahakkuk ettirilen borçtan dolayı açılan menfi tespit istemi
HÜKÜM\t: İstinaf başvurusunun esastan reddi
İSTİNAF EDEN\t: Davacı şirket temsilcisi
Taraflar arasındaki kaçak elektrik kullanımı nedeni ile tahakkuk ettirilen borçtan dolayı açılan menfi tespit istemi nedeniyle yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.
İlk derece mahkemesinin kararı davacı şirket temsilcisi tarafından istinaf edilmekle; kesinlik, süre, istinaf şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, istinaf dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Üye Hakim tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı şirket dava dilekçesinde;
1992 yılından itibaren Gebze Gaziler tepesindeki kulübenden yayın yapan Piramit FM‘in Sedaş’ın faturalarında gecikme bile yapmazken kaçak elektrik kullanıldığı iddia edilen 10.10.2022 tarihinde yayına başlayan verici için 12.10.2022 tarihinde tutanak tutulduğunu, tutanakta, kulübenin kapısı kilitli olduğu ve ne kadar elektrik kullanıldığının tespit edilmediği için Sözleşmedeki Kurulu güç üzerinden 3 ay geriye dönük olarak cezalı fatura tahakkuk Edildiğini, kulübede 700 Wat güç çeken bir vericinin bulunduğunu, aynı vericinin diğer radyo istasyonlarında da bulunduğunu bu istasyonlarda aylık ortalama tüketim bedelinin KDV dahil 3.000,00-TL olduğunu, geriye dönük ceza kesilmesi durumunda 9.000,00-TL olması gerekirken 51.418,020-TL civarında ceza kesildiğini, her hangi bir kaçak kullanım söz konusu olmamasına rağmen tutanakta “direk bağlantı ile kaçak elektrik kullanımın tespit edildiğini, yazılı olduğunu ve buna göre ceza-i işlem uygulandığını, cezai işlemin dilekçede belirtilen Yargıtay kararları ile EPDK’nın 21.03.2003 tarih ve 122 sayılı kurul kararına uygun olmadığı ifade edilerek kaçak elektrik kullanımı söz konusu olmadığından davanın kabulü ile para cezasının iptalinE karar verilmesi talep ve dava etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde;
Vekil eden Sedaş'ın EPDK tarafından verilen lisanslar çevresinde yetkili olduğu bölgelerde 01.01.2013 tarihinden itibaren dağıtım faaliyetini yürüttüğü için davacının elektrik perakende satış sözleşmesini tedarik şirketi ile yaptığını vekil eden şirket görevlileri tarafından ''...'' adresinde yapılan kontroller neticesinde, kullanım yerinde Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği'nin 42/1 maddesinde tanımlandığı şekilde elektrik tüketildiği tespit edildiğine dair 12.10.2022 tarih ... seri nolu Kaçak/usulsüz kullanım görgü ve tespit tutanağının düzenlendiğini, tutanağa istinaden kullanıcı davacı adına 17.10.2022 düzenleme 01.11.2022 son ödeme tarihli, 51.418,20 tutarlı fatura düzenlenerek borçlu adresine gönderildiğini, faturanın son ödeme gününe kadar ödenmediği için 09.12.2022 tarihinde Kocaeli İcra Müdürlüğü’nün 2022/122996 esas sayılı takip dosyası ile haciz işlemi başlatıldığını, haksız fiil olan kaçak elektrik kullanımı kullanıcılar ile vekil eden şirket arasındaki herhangi bir sözleşme veya hukuki ilişkiye dayanmadığından, kaçak kullanım ve kullanıcı tespiti görevli personelce sahada yapıldığını, davacı tarafından her ne kadar kaçak elektrik kullanılmadığını ve direkt bağlantının söz konusu olmadığının iddia edildiğini, sahadaki tespit esnasında alınan video kayıtlarındaki harici bağlantının ve sayaçtaki enerji kesildiği halde içerideki elektrikli tesisatın hala çalışır durumda olduğunun görülebildiğini, kaçak kullanımdan dolayı yapılan hesaplamanın EPDK'nın yürürlükte bulunan Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliğinin ilgili maddelerinde belirtilen esaslarına uygun olduğunun ifade edildiğini ve yapılan hesaplamanın detaylarının verildiğini, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararına göre; ''İşlemden kaldırıldığı 21/09/2023 tarihten itibaren 3 ay içerisinde yenilenmeyen davanın, 6100 sayılı HMK. m. 150/5 gereğince 22/09/2023 tarihi itibariyle açılmamış sayılmasına'' karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı şirket temsilcisi istinaf isteminde bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davacı şirket temsilcisi istinafa başvuru dilekçesinde özetle;
1992 yılından bu yana yayında olan ve 15 yıldır Gebze Gaziler Tepesindeki kuleden yayın yapan Piramit Fm'in bugüne kadar Sedaş ile fatura ödemesinde gecikme bile olmadığını, kaçak elektrik kullanıldığı iddia edilen adreste, 10.10.2022 tarihinde yayına başlayan verici 12.10.2022 tarihinde için tutanak tutulduğunu, telefon numaralarının var olmasına rağmen aranmadığını, sözleşmedeki kurulu güç üzerinde 3 ay geriye dönük olarak fatura-eder ceza keseriz.\" şeklinde olduklarını, kulübe içerisinde 700 Watt güç harcayan bir verici olduğunu, bu vericinin aynısı diğer radyo istasyonlarında olduğunu, her ay ortalama KDV dahil 3.000 TL civarında fatura geldiğini, geriye dönük 3 aylık ceza kesilecek bile olsa, 3.000 TL x 3 Ay: 9000 TL civarında bir ceza kesilmesi gerekirken 51.418,20 TL ceza- kesildiğini ve işleyen faiz ve masraflarıyla birlikte tarafımıza tebliğ edilen Kocaeli İcra Dairesi 2022/122996 Esas dosyası ile 52.998,24 TL olduğunu, herhangi bir kaçak kullanım söz konusu olmamasına rağmen, sayacın bozulmuşa olma ihtimalinin yüksek olduğunu, ceza-i işlemin uygulandığını, mevcut sayaçta sökülüp götürüldüğünü, yerine yeni sayaç takıldığını, aslında direk bağlantı söz konusu değil sadece sayaç arıza yaptığı için tutanak tutulması gerekirken, kurum personeli art niyet ile kaçak elektrik kullanımı şeklinde tutanak tutulduğunu, kaçak elektrik kullanımı söz konusu olmadığını, cezanin iptali gerektiğini, Yerel mahkeme kararının istinaf İncelemesi neticesinde kaldırılmasını ve davanın kabulüne karar verilmesini, ara buluculuk kurumuna gidildiğini ve davanın devamı ile ilgili tüm belgeler sunulmuş olmasına rağmen, davanın sürmesi gerekirken takip edilmediğinden iptali hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle;
Mahkeme kararının usul ve yasaya uygun olduğunu, davacı tarafın 3 ay içinde dosyayı yenilemediğinden ötürü mahkemece 25.12.2023 tarihli gerekçeli karar ile davanın HMK 150/5 Md. gereğince açılmamış sayılmasına karar verildiğini, mahkemece verilen karar yerinde olup davacının istinaf başvurusunun reddine karar verilerek yerel mahkeme kararının onanmasına karar verilmesinin gerektiğini, davacının davası haksız olup reddi gerektiğini, vekil eden şirket tarafından ... adresinde yapılan kontroller neticesinde, kullanım yerinde Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği'nin \"Kaçak elektrik enerjisi tüketimi halleri\" başlıklı 42/1 maddesinde tanımlandığı şekilde elektrik tüketildiği tespiti yapıldığını ve tutanak adresini kullandığı tespit edilen davacı şirket adına THY'nin 42/1-c maddesi uyarınca 12.10.2022 tarih ... seri nolu Kaçak/Usulsüz Kullanım Görgü ve Tespit Tutanağı düzenlendiğini, düzenlenen bu kaçak/usulsüz elektrik kullanım tespit tutanağına istinaden davacı/borçlu adına 17.10.2022 düzenleme- 01.11.2022 son ödeme tarihli, ... fatura no.lu 51.418,20 TL bedelli fatura düzenlenerek borçlu adresine gönderildiğini, fatura borcunun son ödeme gününe kadar ödenmemiş olması nedeniyle 09.12.2022 tarihinde davacı aleyhine Kocaeli İcra Müdürlüğü’nün 2022/122996 Esas sayılı takip dosyası ile genel haciz yoluyla takip başlatıldığını, davacının kullanım yerinde yapılan kaçak enerji kullanım tespitine istinaden düzenlenen fatura borcundan dolayı borçlu olmadığının tespiti için vekil eden şirket aleyhine menfi tespit davası ikame ettiğini, haksız fiilin de niteliği gereği, haksız fiil olan kaçak elektrik kullanımı kullanıcılar ile vekil eden şirket arasındaki herhangi bir sözleşme veya hukuki ilişkiye dayanmadığından, kaçak kullanım ve kullanıcı tespiti görevli personelce sahada yapıldığını, sahadaki tespit esnasında alınan video kayıtlarındaki harici bağlantının ve sayaçtaki enerji kesildiği halde içerideki elektrikli tesisatın hala çalışır durumda olduğunun görülebileceği görüntülerin davacının iddiasının sadece temennisinden ibaret olduğunu açıkça gösterdiğini, davacı hakkında tutulan tutanağa ilişkin hesaplamada da THY de düzenlendiği şekilde, tesisatın, sayaç değeri ve doğru tespit edilmiş tüketim değeri bulunmadığından, kurulu gücü olan 8,35 kWh baz alınmıştır. Bu doğrultuda 8,35 kWh lık kurulu gücün, THY 44/2-a bendi doğrultusunda 0,6 'sı alınarak saatlik tüketim (0,6 x 8,35 = 5,01 ) 5,01 kwh saat bulunduğunu, 01.03.2022 tarihinden itibaren oluşturulan faturalarda tüketimler kademeli hesaplamaya tabi olup, kademe hesabında; günlük ortalama tüketim miktarının, kademe altında kalan ve kademeyi aşan kısımları ayrı birim bedellerle hesaplandığını, kaçak tüketim bedeli hesaplanırken uyuşmazlığa konu tutanağa ait kullanım yerinin niteliği gereğini, EPDK nın her bir tarife dönemi için yayınladığı tarife tablolarındaki kademeli birim fiyatlar baz alınarak günlük 30 kWh ve altında olan tüketimler düşük kademeli tarife, 30 kWh tüketim miktarının üzerinde olan tüketimler ise yüksek kademeli tarife birim fiyatına göre göre hesaplanmak suretiyle aktif enerji tüketim bedeli ile dağıtım bedeli hesaplandığını, davacının haksız istinaf başvurusunun reddii ve yerel mahkeme kararının onanmasına karar verilmesini talep ettiklerini, itirazlarının kabulü ile davacının istinaf başvurusunun usul ve esastan reddini talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, kaçak elektrik kullanımı nedeni ile tahakkuk ettirilen borçtan dolayı açılan menfi tespit istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6100 sayılı HMK, 6098 sayılı TBK, 6102 sayılı TTK
3. Değerlendirme
Dava, kaçak elektrik kullanımı nedeni ile tahakkuk ettirilen borçtan dolayı açılan menfi tespit istemine ilişkindir.
İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek duruşmasız olarak yapılmıştır.
İlk Derece Mahkemesince, yapılan yargılama sonunda davanın HMK 150/5 maddesi uyarınca açılmamış sayılmasına karar verilmiş, hüküm davacı şirket temsilcisi tarafından istinafa başvurulmuştur.
01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun “Tarafların Duruşmaya Gelmemesi, Sonuçları ve Davanın Açılmamış Sayılması” başlığını taşıyan 150. maddesinin 1. fıkrasında “Usulüne uygun şekilde davet edilmiş olan taraflar, duruşmaya gelmedikleri veya gelip de davayı takip etmeyeceklerini bildirdikleri takdirde dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilir.” hükmüne, 4. fıkrada “Dosyası işlemden kaldırılmış olan dava, işlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak üç ay içinde taraflardan birinin dilekçe ile başvurusu üzerine yenilenebilir. Yenileme dilekçesi, duruşma gün, saat ve yeri ile birlikte taraflara tebliğ edilir. Dosyanın işlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak bir ay geçtikten sonra yenileme talebinde bulunulursa, yeniden harç alınır, bu harç yenileyen tarafça ödenir ve karşı tarafa yüklenemez. Bu şekilde harç verilerek yenilenen dava, eski davanın devamı sayılır.” hükmüne ve 5. fıkrada da “İşlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak üç ay içinde yenilenmeyen davalar, sürenin dolduğu gün itibarıyla açılmamış sayılır ve mahkemece kendiliğinden karar verilerek kayıt kapatılır.” hükmüne yer verilmiştir.
Davaya konu somut olayda; mahkemenin 11/05/2023 tarihli 1 nolu celsesinde davacı şirket temsilcinin yargılamaya katıldığı ve duruşmanın 21/09/2023 tarihine bırakılmasına karar verildiği, 21/09/2023 tarihli duruşmadan davacı şirket yetkilisinin haberdar olduğu halde hazır olmadığı, mazeret bildirmediği ve kendisini de yeni bir vekil ile temsil ettirmediği, bu sebeple mahkemesince davacı taraf yapılan çağrılar ile hazır olmadığı anlaşıldığından 6100 Sayılı Kanunun HMK 150 maddesi gereğince dava yenileninceye kadar dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verildiği, 21/09/2023 tarihinde üç aylık yasal süresi içinde yenilenmediğinden HMK'nın 150/5. Maddesi gereğince açılmamış sayılması karar verildiği anlaşılmıştır. Mahkemece, HMK'nın 150/5. Fıkrası gereğince işlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak üç ay içinde yenilenmeyen davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle; mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla, davacı şirket temsilcisinin istinaf başvurusunun esastan reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Kocaeli 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 25/12/2023 tarih, 2022/655 E - 2023/735 K sayılı kararı usul ve esas yönünden hukuka uygun bulunduğundan davacı şirket temsilcisinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,
2-Davacıdan istinaf başvurusu sırasında yeterli harç alındığından harç alınmasına yer olmadığına,
3-İstinaf yargılama giderlerinin istinaf kanun yoluna başvuran taraf üzerinde bırakılmasına,
4-Duruşma açılmadığından vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına,
5-HMK. 302/5 maddesi gereğince iş bu ilamın kesinleşme kaydı ve kesinleşme kaydı yapılan kararın yerine getirilmesi için gerekli bildirilmlerin, HMK. 359/4 maddesi gereğince iş bu kararın taraflarına tebliği işlemlerinin yapılması ve varsa artan gider avansının ilgili tarafa iadesi işlemlerinin İlk Derece Mahkemesi tarafından yapılmasına,
6-Dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda oybirliği ile HMK.362/1-a maddesi uyarınca 09.05.2024 tarihinde KESİN olarak karar verildi.
\t\t *\t
...
Başkan
...
¸e-imzalı
...
Üye
...
¸e-imzalı
...
Üye
...
¸e-imzalı
...
Katip
...
¸e-imzalı