T.C. Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 35. Hukuk Dairesi Esas-Karar No: 2024/431 - 2024/629
T.C.
ANKARA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
35. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO\t: 2024/431
KARAR NO\t: 2024/629
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t: ANKARA 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ\t\t: 18/12/2023
NUMARASI\t\t: 2022/817 Esas 2023/863 Karar
DAVACILAR\t:
VEKİLİ\t:
DAVALILAR\t:
DAVANIN KONUSU\t: Tazminat
KARAR TARİHİ\t: 08/05/2024
GEREKÇELİ KARAR
YAZILMA TARİHİ\t: 08/05/2024
\tMahalli mahkemesince verilen karara karşı davalı ... Sigorta AŞ. vekili tarafından süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;
\tTARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI
\tDavacılar vekili dava dilekçesinde, davalı ... yönetimindeki ... plaka sayılı minibüs ile davacı ... yönetimindeki ... plakalı aracın 23.10.2012 tarihinde Samsun-Ordu karayolu üzerinde çarpışması sonucu ölümlü ve maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiğini, kaza sırasında ... plakalı aracın içinde yolcu olarak bulunan ...’ un kaza mahallinde hayatını kaybettiğini, ...'ın vücudunda kırıklar oluşacak şekilde yaralandığını, yine ...'ın da aynı şekilde yaralandığını belirterek, destek ...'un ölümünden dolayı kızı ...'nun destekten yoksun kalması nedeniyle 900 TL, defin gideri nedeniyle 100 TL, diğer kızı ...'ın defin gideri nedeniyle 100 TL, davacı ...'ın kendi yaralanmasından dolayı 500 TL geçici iş göremezlik ve 100 TL daimi iş göremezlik, 200 TL tedavi ulaşım masrafı ile 100 TL bakıcı gideri, davacı ...'ın yaralanması nedeniyle 500 TL geçici iş göremezlik, 500 TL daimi iş göremezlik, 500 TL kazanç kaybı, 250 TL tedavi ve ulaşım gideri ve 250 TL bakıcı giderinden ibaret maddi tazminat ile birlikte, davacı ... için kendi yaralanmasından dolayı 20.000 TL, eşi ...'ın yaralanmasından dolayı 10.000 TL, davacı ...'ın kendi yaralanmasından dolayı 10.000 TL, eşi ...'ın yaralanmasından dolayı 10.000 TL ve annesi ...'un ölümünden dolayı 50.000 TL, davacı ... için kardeşi ...'in yaralanmasından dolayı 10.000 TL, annesi...'nin ölümünden dolayı 50.000 TL, davacı ... ve ... için babaları ...'ın yaralanmasından dolayı ayrı ayrı 10.000 TL manevi tazminata hükmedilmesini, davalı sigorta şirketi sadece maddi tazminatla ve poliçe limitiyle sınırlı olmak üzere tazminatların davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hükmedilecek tutarlara 23/10/2012 tarihinden itibaren yasal faiz yürütülmesini talep etmiştir.
\tDavacılar vekili 29/11/2019 tarihli ıslah dilekçesiyle; ... yönünden taleplerini, geçici iş göremezlik tazminatını 7.297,51 TL'ye, sürekli iş göremezlik tazminatını 70.083,21 TL'ye, tedavi ve yol masrafı talebini 4.000 TL'ye, bakıcı gideri talebini 1.881,00 TL'ye, davacı ... ... yönünden geçici iş göremezlik talebini 2.117,15 TL'ye, sürekli iş görmezlik talebini 34.800,94 TL'ye, tedavi ve yol masrafı talebini 4.000 TL'ye, cenaze ve defin gideri talebini 325.00 TL'ye, davacı ... yönünden cenaze ve defin gideri talebini 325.00 TL'ye çıkarmıştır.
\tDavalı ... cevap dilekçesinde, Çarşamba Ağır Ceza Mahkemesinin 2013/45 Esas sayılı dosyasında yürüyen ceza davasında tayin edilen kusur oranını kabul etmediğini, kaza anında U dönüşü yaptığı iddiasının doğru olmadığını, davalıların bulunduğu aracın hızla gelip kendisine sol arka taraftan, sonra da sol ön taraftan çarptığını, karşı aracın kaza sonrası hızının 162 km olduğunun kilometre göstergesinden anlaşıldığını, maddi tazminatın sigorta tarafından karşılanması gerektiğini, manevi tazminat yönünden ise ekonomik durumunun gözetilmesini ve zenginleştirme aracı olarak kullanmasının önüne geçilmesini, duruma uygun karar verilmesini talep etmiştir.
\tDavalı Sigorta Şirketi cevap dilekçesinde, davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, İstanbul Anadolu Mahkemelerinin yetkili olduğunu, görev, husumet ve zamanaşımı itirazlarının bulunduğu gibi sigortalı aracın sürücüsünün kusuru olduğunun uzman kişilerden rapor alınarak belirlenmesi gerektiğini, yine murisin gelir durumunun kesin delillerle ispatlanması gerektiğini, emniyet kemeri takılmaması halinde müterafik kusur olacağını ve hatır taşıması olup olmadığının da araştırılması gerektiğini bildirerek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
\tİLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
\tMahkemece, kaldırma kararı sonrasında yürütülen yargılama sürecinde, kusur bilirkişisi raporunda; davalı sürücünün tam kusurlu olduğu kanaatinin bildirildiği, Mahkemece atanan bilirkişi ile Çarşamba Ağır Ceza Mahkemesinin 2013/45 sayılı dosyasında rapor düzenleyen bilirkişi kurulu raporunun aynı yönde olduğu, ceza yargılaması sonucunda davacı şoförün kusursuz görünmesi nedeniyle beraatine hükmedilmiş olduğu (karar kesinleşmiştir), olayın gerçekleşme şekline göre , davalı sürücünün kavşağa sağ şeritten girip, aniden sola dönme manevrası yapması nedeniyle davacı şoförün azami hız kurallarına riayet etse dahi kazanın oluşumunu engelleyemeyeceği mahkemenin de kabulünde olduğu anlaşıldığından, gerçekleşen kazada kusurun tamamının davalı sigortalı araç sürücüsüne ait olduğu kanaatine varıldığı, davacılar ... ve ...’ın kaza sonrası uğradıkları maluliyetin tespiti bakımından raporlar alınarak dosyaya kazandırıldığı, Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesince düzenlenen 23/12/2016 tarihli raporda ...'ın kalıcı maluliyetinin %4 olarak belirlenip 3 ay süreyle iş göremez halde kaldığı, ancak devamlı surette bakıma muhtaç olmadığının tespit edildiği, aynı raporda davacı ...'ın kalıcı maluliyetinin bulunmadığı, 6 ay süreyle iş göremez halde kaldığı, devamlı surette başka birinin bakımına muhtaç olmadığının belirlendiği, davacı ... yönünden, rapora itirazlar gözetilerek İstanbul Adli Tıp Kurumu 2. İhtisas Kurulundan alınan12/09/2018 tarihli raporda ise, davacı ...'ın kalıcı maluliyetinin %9.1 olduğu, 9 ay iş göremez halde kaldığı ve 2 ay süreyle başka birinin yardımına ihtiyaç duyabileceğinin belirlendiği anlaşılmış olup, İstanbul Adli Tıp Kurumunca alınan raporun içeriği gözetildiğinden davacı ... yönünden İstanbul Adli Tıp Kurumu raporunun tazminat hesabına esas alındığı, BAM kararı sonrası aktüer bilirkişiden karar ilamı doğtultusunda ek rapor alındığı, buna göre, TRH 2010 yaşam tablosu, progresif rant %10 artırım-%10 eksiltim yöntemi, 2023 asgari ücret verileri ve 12.09.2018 tarihli ATK raporuna göre, davacı ... için, geçici iş göremezlik zararı 7.136,28 TL, geçici bakıcı gideri, 1.881,00 TL, sürekli iş göremezlik tazminatı 291.790,46 TL hesaplandığı, davacı ... için ise, geçici iş göremezlik zararı 2.117,15 TL, geçici bakıcı gideri 0 TL, sürekli iş göremezlik tazminatı 161.978,36 TL hesaplandığı, davalı sigorta şirketince hatır taşıması ve müterafik kusur savunması ileri sürülmüş ise de, davacıların yakın akraba olmaları nedeniyle hatır taşıması savunmasının yerinde görülmediği, emniyet kemeri takılmadığına dair iddiayı ispata yarar dosyaya sunulmuş herhangi bir delil olmadığı anlaşıldığından bu yöndeki itirazın değerlendirilmediği, murisin defnedildiği yer Arsin Belediye Başkanlığınca verilen müzekkere cevabında ...'un defin ve cenaze işlemleri için herhangi bir ücret talep edilmediği bildirilmiş ise de, TBK 53.maddesinde ifade edilen 'cenaze giderinin' doktrinde ve yerleşik yargısal içtihatlarda da ifade edildiği üzere yalnızca defin giderini kapsamadığı, ölümle doğrudan doğruya ilgili bulunan ve ölenin dini ile sosyal ve ekonomik durumuna uygun giderlerden ibaret olup ölenin taşınması, yıkatılması, gömülmesi, mezarlık ücreti gibi giderleri kapsadığı (Yargıtay 17. HD. 2014/11067 E., 2016/11150 K., 05.12.2016 T.), davacı vekilince dava dilekçesi ile talep edilen tutarın 100,00 TL olup, hayatın olağan akışına göre bu tutarda bir giderin yapıldığının kanıtlanmasına da gerek bulunmadığı anlaşılmakla, bu yöndeki talebin kabulüne dair karar vermek gerektiği, bununla birlikte dosya kapsamına göre davacılar vekilinin 29/11/2019 tarihli talep artırım dilekçesiyle, davacı ... ... yönünden cenaze ve defin gideri talebini 325.00 TL'ye çıkarmış olmasına rağmen sehven yalnızca 100,00 TL üzerinden hüküm kurulduğu, zararın tekliği ilkesi nazara alınarak davacı ... bu yöndeki talebinin ise reddedildiği, manevi tazminat koşullarının oluştuğu gerekçesiyle; \" I-Davacı ...'ın açtığı maddi tazminat talebi bakımından; davanın kısmen kabulü ile; a) 382.898,36 TL daimi iş göremezlik tazminatı, 7.297,51 TL geçici iş göremezlik tazminatı, 4.000,00 TL tedavi ve yol gideri, 1.881,00 TL bakıcı gideri olmak üzere toplam 396.076,87 TL maddi tazminatın davalılardan müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, -Fazlaya ilişkin talebin(500,00 TL Kazanç Kaybı) REDDİNE, Hükmedilen tutara davalı ... yönünden 23/10/2012 tarihinden, davalı ... Sigorta AŞ. Yönünden dava tarihi olan 22/10/2014 tarihinden itibaren değişen oranlı avans faizi yürütülmesine, b) Manevi tazminat talebi bakımından; Davacı ...'ın kendi yaralanması nedeniyle 7.000,00 TL, eşi ...'ın yaralanması nedeniyle 3.000,00 TL olmak üzere toplam 10.000,00 TL manevi tazminatın 23/10/2012 tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlı avansı faizi ile birlikte davalı ...'dan alınarak davacıya verilmesine, Fazla istemin reddin, II-Davacı ...'ın açtığı maddi tazminat talebi bakımından; davanın kısmen kabulü ile; a) 2.117,15 TL geçici, 213.778,81 TL daimi iş göremezlik tazminatı, 4.000,00 TL tedavi ve yol gideri, 100,00 TL cenaze masrafı gideri olmak üzere toplam 219.995,96 TL maddi tazminatın davalılardan müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, -Fazlaya ilişkin talebin (bakıcı gideri 100,00 TL) REDDİNE -Hükmedilen tutara davalı ... yönünden 23/10/2012 tarihinden, davalı ... Sigorta AŞ. Yönünden dava tarihi olan 22/10/2014 tarihinden itibaren değişen oranlı avans faizi yürütülmesine, b) Manevi tazminat talebi bakımından; Davacı ...'ın kendi yaralanması nedeniyle 5.000,00 TL, eşi ...'ın yaralanması nedeniyle 3.000,00 TL, annesi ...'un ölümü nedeniyle 7.000,00 TL olmak üzere toplam 15.000,00 TL manevi tazminatın 23/10/2012 tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlı avansı faizi ile birlikte davalı ...'dan alınarak davacıya verilmesine, III-Davacı ...'nun açtığı dava yönünden davanın kısmen kabulüyle; a-Maddi tazminat isteminin reddine, b- Annesi ...'un ölümü nedeniyle 7.000,00 TL, kardeşi ...'ın yaralanması nedeniyle 1000,00 TL olmak üzere toplam 8.000,00 TL manevi tazminatın 23/10/2012 tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlı avansı faizi ile birlikte davalı ...'dan alınarak davacıya verilmesine, IV-Davacılar ... ve ...'ın babaları ...'ın yaralanması nedeniyle açtıkları manevi tazminat davalarının ayrı ayrı kısmen kabulü ile, Davacı ... için 1.500,00 TL, davacı ... için 1.500,00 manevi tazminatın 23/10/2012 tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlı avansı faizi ile birlikte davalı ...'dan alınarak davacıya verilmesine\" karar verilmiştir.
\tİLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ
\tDavalı ... Sigorta A.Ş. vekili istinaf dilekçesinde, 2012 yılı poliçe limitlerine dikkat edilmeden hatalı hüküm kurulduğunu, davacı yan dahi dava dilekçesinde yasal faiz talep etmesine rağmen, mahkemece avans faiz verilmesinin hatalı olduğunu, kazanın meydana geldiği 2012 yılında ZMMS trafik poliçesi limitlerinin tespit edilmesi ve müvekkil sigorta şirketi için ZMMS limitleri ile sınırlı hüküm verilmesi gerektiğini, yolcuların emniyet kemeri takmaması nedeniyle müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini, kazanın meydana geldiği 2012 yılı ZMMS poliçe limiti 225.000 TL olup, sigorta hukuku bakımından müvekkil şirketin bu tutar üzerinde sorumlu olmayacağının tartışmasız olduğunu, davacı yanın emniyet kemeri ve koruyucu ekipman takmadığını, müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini, geçici iş göremezlik ve bakıcı giderlerinin teminat kapsamında bulunmadığını, maluliyet oranının yüksek belirlendiğini, kusur oranını kabul etmediklerini, kararda hükmedilen faiz ve yargılama giderlerinin de hatalı olduğunu, avans faizine hükmedilemeyeceğini belirterek, kararın kaldırılmasını istemiştir.
\tDELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE
\tMahkemece verilen kararda kamu düzenine aykırılık görülmediğinden, HMK'nın 355. maddesi gereğince istinaf edenin sıfatına göre ve istinaf sebepleri ile sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda;
\tDava trafik kazasından kaynaklanan destekten yoksun kalma tazminatı, cismani zarar nedeniyle maddi tazminat ve manevi tazminat istemine ilişkindir.
\tKarayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A-1. maddesinde, “Sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder.” şeklinde ifade edilmiştir.
\tKTK'nın 96. maddesi hükmüne göre, garameten ödeme ilkesi; bir rizikonun gerçekleşmesi ile zarar görenlerin birden fazla olması ve tazminat alacaklarının da sigorta sözleşmesinde öngörülen sigorta bedelinden fazla olduğu hallerde, zarar görenlerden her birinin sigortacıya karşı yöneltebileceği tazminat miktarı isteminden, sigorta bedelinin tazminat alacaklıları toplamına olan oranına göre indirim yapılmasını ifade etmektedir. Burada amaç, zarar görenlerin birden fazla olması halinde, sigortacının poliçede gösterilen limitle sorumlu olacağı da dikkate alınarak, zarar görenler arasında eşitliği sağlayıcı biçimde ve poliçe limitini de aşmayacak şekilde eşit paylaştırmanın sağlanmasıdır.
\tGarameten ödeme ilkesine ilişkin ifade edilen hususlar da dikkate alındığında, ölenin birden çok hak sahibinin bulunması ve tüm hak sahipleri için hesaplanan toplam tazminatın davalının düzenlediği poliçedeki teminat limitini aştığı gözetilerek garame hesabı yapılmak suretiyle davacıların hak kazanacağı tazminat miktarının belirlenmesi gerekmektedir.
\tÖte yandan davalı sigorta şirketinin poliçe limitiyle sınırlı olarak sorumlu olmasına göre; hükmolunan tazminatın sigorta bedelini geçmesi halinde KTK’nın 96.maddesi ve Sigorta Genel Şartlarının B.2 maddesi 5. fıkrası gereğince, trafik sigortacısı hükmedilen miktara ilişkin yargılama giderleri ve vekalet ücretinin tamamından değil, sadece poliçe limitinin tazminat miktarına oranına göre sorumludur. Bu hususun gözetilmemesi de doğru değildir.
\tAçıklanan nedenlerle; davalı Sigorta vekilinin istinaf talebinin HMK'nın 353/1-a-6. maddesi gereğince kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, yukarıda açıklanan şekilde garame hesabı yapılarak sonucuna göre karar verilmesi için dosyanın mahkemesine gönderilmesine, kaldırma nedenine göre davacılar vekilinin tüm, davalı Sigorta vekilinin sair istinaf sebeplerinin şimdilik incelenmesine yer olmadığına dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
\tHÜKÜM: Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere;
\t1-Davalı ... Sigorta Anonim Şirketi \tvekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ ile, Ankara 6. Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından verilen 18/12/2023 tarihli, 2022/817 Esas 2023/863 Karar sayılı kararın, HMK’nın 353/1-a-6. maddesi gereğince KALDIRILMASINA,
\tKararın kaldırılma sebebine göre, davalı ... Sigorta A.Ş. vekilinin sair istinaf taleplerinin İNCELENMESİNE YER OLMADIĞINA,
\t2-Dosyanın, davanın yeniden görülmesi için mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,
\t3-İstinaf eden tarafından yatırılan istinaf karar harcının isteği halinde yatırana iadesine,
\t4-İstinaf eden tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesinde değerlendirilmesine,
\t5-Kararın taraflara tebliği, kesinleştirilmesi, bakiye harç tahsili ve gider avansı iadesi işlemlerinin ilk derece mahkemesi tarafından yapılmasına,
\t
\tDair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda, HMK.nın 353/1-a maddesi uyarınca KESİN olmak üzere 08/05/2024 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
\t
\t\t\t\t
Başkan
Üye
Üye
Katip
* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümleri gereğince elektronik imza ile imzalanmıştır.