T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
DOSYA NO: 2024/482 Esas
KARAR NO: 2024/842 Karar
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 19. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 07/12/2023
NUMARASI: 2023/732 E. - 2023/784 K.
DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ: 02/05/2024
K.YAZILDIĞI TARİH: 02/05/2024
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. ve 356. maddeleri gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;
G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı tarafından davacı aleyhine 8.000.000,00-TL bedelli bir adet senede dayalı olarak Gaziosmanpaşa İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, takibe konu ödeme emrinin 20.11.2023 tarihinde davacıya tebliğ edildiğini, icra dosyasına 23.11.2023 tarihinde itiraz edildiğini, davacının davalıya bir borcu bulunmadığını, takibe konu senedin 05.11.2023 tarihinde davacı darp edilerek doldurtulduğunu, sonrasında üç sıfır eklenerek takibe konulduğunu, 05.11.2023 tarihinde doldurtulan senedin tediye tarihi 20.11.2021, düzenleme tarihi 20.05.2021 tarihi olarak gösterildiğini, senet üzerindeki yazılan yazıların da gerçeğe aykırı bir şekilde doldurtulduğunu, yargılama harç ve giderlerini karşılayacak durumda olmadığını, davacının üzerine kayıtlı mal varlığı bulunmadığını beyan ederek öncelikle Gaziosmanpaşa İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyasına ilişkin olarak dava sonuna kadar icra takibinin durdurulması yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesini, adli yardım talebinin kabulüne karar verilmesini, yargılama neticesinde davacının davalıya herhangi bir borcu bulunmadığının tespitine, davalının asıl alacak üzerinden %20'den aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatı ve %10 idari para cezasına mahkum edilmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalıya dava dilekçesi tebliğ edilmediğinden davaya cevap dilekçesi sunmamıştır.
MAHKEME KARARI: İstanbul 19. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 07/12/2023 tarihli 2023/732E. - 2023/784 K. sayılı kararıyla; \"...Her ne kadar davacı vekili 04/12/2023 tarihli dilekçesi ile davanın İcra İflas Kanunu'nun 72. Maddesi uyarınca Menfi Tespit Davası olarak açıldığı, yasa gereği dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmasının dava şartı olarak kabul edilmediğini belirtilerek ara karardan rücu edilmesi talep edilmiş ise de; 01/09/2023 tarihinde yürürlüğe giren 7445 sayılı kanun hükümleri ile TTK'nun 5/A maddesinin \"Bu Kanunun 4 üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında, dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır.\" şeklinde düzenlendiği, bu düzenleneme sonrasında açılan menfi tespit davalarında da dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmasının dava şartı olduğu, davacının 29/11/2023 tarihinde ara buluculuğa başvurmadan doğrudan dava açtığının anlaşılması nedeniyle, Arabulucuk Kanunu' nun 18/A-2. Madde hükmü gereğince, davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine\" karar verilmiştir.
İSTİNAF BAŞVURUSU: Davalı asil süresinde ibraz ettiği istinaf dilekçesinde; dava dilekçesinin kendisine tebliğ edilmediğini, bu nedenle davaya cevap verme hakkını kullanamadığını, davacının kötüniyetli olarak alacağının tahsilini engellemeye çalıştığını, Mahkemece öncelikle dava dilekçesi kendisine tebliğ edilerek, cevap dilekçesini sunduktan sonra itirazlarının değerlendirilmesi, dava şartı noksanlığı varsa dosya üzerinden karar verilmesi gerektiğini, dava dilekçesinin kendisine tebliğ edilmemesinin \"adil yargılanma ve hukuki dinlenilme hakkının ihlal edildiğini belirterek, ilk derece mahkemesinin kararının bozulmasını talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE: Dava; Gaziosmanpaşa İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyasında takibe konu senetten ötürü davacının davalıya borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir. Davacı vekiline Mahkemece arabuluculuk tutanağının dosyaya sunulması için kesin süre verildiği halde davanın arabuluculuk dava şartına tabii olmadığından arabuluculuğa başvurulmadığı beyan edilmiştir. Mahkemece arabulucuk Kanunu' nun 18/A-2. madde hükmü gereğince, davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmiş, karara karşı davalı asil tarafından istinaf yargı yoluna başvurulmuştur. İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi gereğince, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır. 01/09/2023 tarihli, 7445 sayılı Kanun ile değişik 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 5/A maddesinde \"(1) Bu kanunun 4. maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında, dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır.\" düzenlemesinin yer aldığı, dava konusu uyuşmazlığın arabuluculuğa tabi olduğu anlaşılmıştır. 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesinde \"davacı, arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğini dava dilekçesine eklemek zorundadır. Bu zorunluluğa uyulmaması hâlinde mahkemece davacıya, son tutanağın bir haftalık kesin süre içinde mahkemeye sunulması gerektiği, aksi takdirde davanın usulden reddedileceği ihtarını içeren davetiye gönderilir. İhtarın gereği yerine getirilmez ise dava dilekçesi karşı tarafa tebliğe çıkarılmaksızın davanın usulden reddine karar verilir. Arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması hâlinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilir.\" hükmü bulunmaktadır. Mahkemece 01/12/2023 tarihli tensip tutanağının 1.maddesi uyarınca \"davacı vekiline dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuşsa, buna ilişkin tutanağın dosyaya sunulması için bir haftalık kesin süre verilmesine, aksi takdirde davanın usulden reddedileceği ihtarını içeren davetiye gönderilmesine\" karar verildiği, tensip tutanağının ihtarlı olarak davacı vekiline tebliğ edilmesine rağmen verilen kesin süre içinde arabuluculuk son tutanağının dosyaya sunulmadığı, dava açılmadan önce bu konudaki dava şartı yerine getirilmeden davanın açıldığı, bu durumda 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesi uyarınca davalıya tebligat yapılmasına gerek bulunmadığı anlaşıldığından, TTK'nun 5/A ve 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddeleri uyarınca dava dilekçesinin usulden reddine karar verilmesinde hukuka aykırılık bulunmadığı, dava ilgili kanun hükümlerine uygun olarak usulden reddedildiğinden, davalının adil yargılanma hakkının ve hukuki dinlenilme hakkının ihlal edilmediği, davalının karara karşı istinaf yoluna başvurmakta hukuki yararının da bulunmadığı kanaatine varılmakla, davalının istinaf talebinin reddine karar verilmiştir.
H Ü K Ü M: Yukarıda açıklanan gerekçe ile:1-6100 sayılı HMK.'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince davalı asilin yerinde görülmeyen istinaf isteminin ESASTAN REDDİNE, 2-Alınması gereken 427,60 TL maktu harç peşin alınmakla yeniden harç alınmasına yer olmadığına, 3-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından avukatlık ücreti takdirine yer olmadığına, 4-İstinaf yargılama giderleri olarak; Davalı asil tarafından yapılan masrafların üzerinde bırakılmasına, 5-Artan gider avanslarının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilk derece mahkemesince yatıran tarafa iadesine, Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda iş bu kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde Yargıtay temyiz yolu açık olmak üzere 02/05/2024 tarihinde oy birliği ile karar verildi.